Revert to Islam, click here
Islam Al-Haq: Qur’an na Hadithi
(Islam nyayo)



- Haji dan Umrah Maqam Ibrahim Nabi membaca surat Al-Kafirun dan Al-Ikhlas pada dua rakaat thawaf di belakang Maqam Ibrahim

Ibisubizo byo gushakisha hadithi :
Hadithi zose : 1
Hadithi ihagarariye
Nabi membaca surat Al-Kafirun dan Al-Ikhlas pada dua rakaat thawaf di belakang Maqam Ibrahim
Imam Muslim : 2137

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ حَاتِمٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْمَدَنِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَحَضَرَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ مِثْلَ عَمَلِهِ فَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي بَيْنَ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ وَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ نَفَذَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَرَأَ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الرُّكْنِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ { إِنَّ الصَّفَا والْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ } أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَوَحَّدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ قَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْوَادِي سَعَى حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ فَقَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحِلَّ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدٍ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ وَاحِدَةً فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدٍ أَبَدٍ وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا قَالَ فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ لِلَّذِي صَنَعَتْ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحِلُّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةً قَالَ فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ تَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى فَأَهَلُّوا بِالْحَجِّ وَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِهَا الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ تُضْرَبُ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَأَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ وَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَإِنَّ أَوَّلَ دَمٍ أَضَعُ مِنْ دِمَائِنَا دَمُ ابْنِ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَلَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابُ اللَّهِ وَأَنْتُمْ تُسْأَلُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُتُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ وَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ لِلْقَصْوَاءِ الزِّمَامَ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ وَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَدَعَاهُ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ وَوَحَّدَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا فَدَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ وَكَانَ رَجُلًا حَسَنَ الشَّعْرِ أَبْيَضَ وَسِيمًا فَلَمَّا دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْ

[Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Ishaq bin Ibrahim] badusobanuriye byose bivuye kuri [Hatim], aravuga ati, - [Abu Bakr] yaravuze ati- [Hatim bin Isma'il Al Madani] adusobanuriye bivuye kuri [Ja'far bin Muhammad] bivuye kuri [se], aravuga ati; Twageze mu rugo rwa [Jabir bin Abdullah], hanyuma atubaza umwe umwe, amazina yacu ni ayahe. Kugeza igihe cyanjye kigeze, navuze ko nitwa Muhammad bin Ali bin Husayn. Hanyuma afungura utubuto two hejuru n'utwo hepfo tw'ishati yanjye. Hanyuma ashyira ikiganza cye hagati y'amabere yanjye. Icyo gihe, nari nkiri muto. Hanyuma aravuga ati 'Murakaza neza, mwana wa murumuna wanjye, saba icyo ushaka gusaba'. Nuko ndamubaza. Yari impumyi. Igihe cyo gusenga kigeze, yahagararaga ku musambi yahoraga yitwaje. Igihe cyose yashyiraga umusambi ku rutugu rwe, impande zahoraga zimufatanyeho kubera ko ari nto. Naramubajije nti 'Mbwira uko Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yakoraga Hija.' Hanyuma avuga akoresheje amaboko afata intoki ze icyenda. Yaravuze ati; Yabaye i Madina imyaka icyenda, ariko yari atarakora Hija. Hanyuma atangaza ko mu mwaka wa cumi azajya muri Hija. Kubera iyo mpamvu, abantu baje ari benshi i Madina, bashaka kwifatanya n'Intumwa Sallallaahu 'alaihi wasallam gukora ibikorwa byiza nk'ibyo yakoraga. Hanyuma twagiye hamwe na we. Ageze i Dzulhulaifah, Asma` bint Humais yabyaye umuhungu we, Muhammad bin Abu Bakr. Yategetse kubaza Intumwa Sallallaahu 'alaihi wasallam icyo agomba gukora - kubera kubyara -. Nuko aravuga ati: 'Subira ukoreshe agatambaro kawe k'isuku. Hanyuma wambare imyenda yawe ya Ihram'. Rasulullah Sallallaahu 'alaihi wasallam yasenze raka ebyiri ku musigiti wa Dzulhulaifah, hanyuma yurira ingamiya ye yitwa Qashwa. Nyuma yo kugera i Baida`, narebye hirya no hino, abantu benshi bari bamuherekeje, bagendera ku mafarashi kandi bagenda, impande zombi n'inyuma ye. Muri icyo gihe, Qur'an - ibyahishuwe - yamanutse, aho Intumwa sallallahu alaihi wasallam yasobanukiwe icyo isobanura, ni ukuvuga amabwiriza y'ibikorwa tugomba gukora. Hanyuma arangurura ijwi asoma talbiyah ati: 'LABBAIKA ALLAHUMMA LABBAIKA LABBAIKA LAA SYARIIKA LAKA LABBAIKA INNALHAMDA WAN NI'MATA LAKA WALMULKU LAA SYARIIKA LAKA -Nyumvira amategeko yawe, Mana yanjye, nyumvira, numvira. Nta mufatanyabikorwa wawe, numvira amategeko yawe; mu by'ukuri ishimwe n'ineza ni ibyawe, kimwe n'ubwami, nta bafatanyabikorwa ufite, numvira amategeko yawe-'. Abantu benshi kandi bafite talbiyah nka talbiyah y'Intumwa sallallahu alaihi wasallam. Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam ntiyababujije kuyisoma, mu by'ukuri bayisomaga buri gihe. Intego yacu ni ugukora Hija gusa, kandi ntabwo tuzi ibya Umrah. Amaze kugera kuri Baitullah, yasomye imwe mu mfuruka zayo -hajar Aswad-, hanyuma akora Twawaf, yiruka inshuro eshatu kandi agenda nk'uko bisanzwe inshuro enye. Hanyuma akomeza yerekeza kuri Maqam. Ibrahim 'Alais Salam, hanyuma asoma umurongo ugira uti: 'Hindura aho Ibrahim atuye ahantu ho gusenga..'. -Al Baqarah: 125-. Hanyuma ashyira maqam hagati ya Baitullah. Hagati aho data yaravuze ati Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yasomye mu isengesho rye ati: 'QUL HUWALLAHU AHADL…' -Al Ikhlas: 1-4-. Kandi: 'QUL YAA AYYUHAL KAAFIRUUN.'. -Al Kafirun: 1-6-. Hanyuma asubira mu mfuruka y'Urusengero - akubita Aswad - aramusoma nawe. Hanyuma anyuze mu muryango, ajya kuri Shafa. Amaze kwegera umusozi wa Safa yasomye umurongo ugira uti: 'Mu by'ukuri, Sa'i iri hagati ya Safa na Marwah iri mu bimenyetso by'ubukuru bw'Idini ya Allah..'. -Al Baqarah: 1589-. Hanyuma atangira gushyira mu bikorwa amategeko y'Imana. Nuko azamuka umusozi wa Shafa. Amaze kubona Baitullah, yarebye Qibla mu gihe yasengaga Imana imwe kandi ayisingiza. Maze asoma ati: 'LAA ILAAHA ILAALLAH WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU WA HUWA 'ALAA KULLI SYAI`IN QADIIR LAA ILAAHA ILLALLAH WAHDAHU ANJAZA WA'DAHU WANASHARA 'ABDAHU WAHAZAMAL AHZABA WAHDAH -Nta mana ikwiye gusengwa uretse Allah wenyine, udafite abafatanya na We, ubwami n'ishimwe ryose ni byo bifite agaciro, mu gihe ari We Ushoborabyose kuri byose. Nta Mana ifite uburenganzira bwo gusengwa uretse Allah wenyine, usohoza amasezerano ye, agafasha abagaragu be kandi akarimbura abanzi be. Hanyuma arasenga. Asubiramo tahlil inshuro eshatu. Hanyuma yavuye i Marwa. Ageze mu kibaya, yiruka. Hanyuma, yerekeza ku musozi wa Marwa agenda asubira inyuma. Amaze kugera ku musozi wa Marwa, yakoze ibyo yakoze ku musozi wa Safa. Ubwo yasozaga sa'i ye ku musozi wa Marwa, yaravuze ati: 'Iyo ntaza gukora ibyo nakoze, sinari kuzana Hadya ngo nyigire Umrah'. Hanyuma Suraqah bin Malik bin Ju'tsyum, 'Yego, Rasulullah! Ni iby'uyu mwaka gusa cyangwa iteka ryose?' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yarambuye intoki z'ukuboko kwe ukundi agira ati: 'Injiza Umrah muri Hijja. Injiza Umrah muri Hijja, oya! Ndetse iteka ryose'. Hagati aho Ali yaturutse muri Yemen azanye amatungo y'ibitambo ku ntumwa sallallahu 'alaihi wasallam. Yasanze Fatima ari umuntu w'umuhallal; yambara imyenda y'amabara kandi apfutse amaso. Ali aramubuza kubikora. Fatima aramusubiza ati: 'Data ubwe ni we wambwiye kubikora'. Ali aravuga; Nuko njya kwa Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam gusaba fatwa ku bikorwa bya Fatima. Namusobanuriye ko namubujije kubikora. Yaravuze kandi ati: 'Fathimah afite ukuri'. Hanyuma arabaza ati: 'Usoma iki iyo ushaka gukora Hija?' Ali aravuga; ndasubiza nti: 'Mana yanjye, ndateganya gukora Hija nk'uko Intumwa yawe yabigaragaje'. Hanyuma Ali arabaza ati: 'Ariko nazanye hwankurban, bimeze bite?' Arasubiza ati: 'Ntimukabe tahallul'. Ja'far aravuga ati: Umubare wa hadya Ali yazanye avuye muri Yemeni n'Intumwa Sallallahu alaihi wasallam yazanye wari ijana. Abantu bose mu itorero bari bafite tahallul kandi bogoshe, uretse Intumwa Sallallahu alaihi wasallam n'abantu bazanye na hadya. Umunsi wa Tarwiyah - ku wa munani wa Dzulhijjah - ugeze, bagiye i Mina gukora Hija. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam yatwaye imodoka ye. Aho ni ho yasenze amasengesho ya Dhuhr, Asr, Maghrib, Isha na Fajr. Hanyuma arategereza igihe kugeza izuba riva; Hagati aho yohereje abantu babanza kujya i Namirah gushinga inkambi aho. Hagati aho, Abakurayishi batekerezaga ko azahagarara kuri Mash'aril Haram - umusozi uri muri Muzdalifah - nk'uko abantu b'injiji basanzwe babigenza. Ariko byaragaragaye ko yakomeje yerekeza Arafat. Ageze i Namirah, yasanze abantu bashinze amahema. Hanyuma arahagarara kugira ngo aruhuke aho. Izuba rimaze kurenga, yakomeje ku ngamiya ye. Ageze hagati mu nzuki, yavuze ijambo ati: 'Mu by'ukuri, kumena amaraso no gutwara umutungo wa mugenzi wawe ni haramu, nk'uko ari haramu kurwana kuri uyu munsi, muri uku kwezi, no muri iki gihugu. Mumenye neza ko ikintu cyose kinuka Jahiliya cyakuweho hakurikijwe amategeko yanjye, harimo n'amaraso yo gucungura mu gihe cya Jahilijyah. Icungura ry'amaraso nahanaguye bwa mbere ni amaraso ya Ibn Rabi'ah bin Harith wagaburirwaga na Bani Sa'ad, hanyuma yicwa na Huzail. Mu buryo nk'ubwo, nakuyeho inyungu ya jahiliyah; icyo nakuyeho bwa mbere ni inyungu yari yategetswe na Abbas bin Abdul Muttalib. Mu by'ukuri, nzakuraho inyungu zose. Noneho ntimugatinye abagore. Mushobora kubafata nk'ibanga ry'Imana, kandi ni itegeko kuri mwe mukurikije amategeko ya Allah. Nyuma y'ibyo, mufite uburenganzira kuri bo, ni ukuvuga ko batemerera abandi bantu kwinjira mu buriri bwanyu. Nibarenga ku mategeko, mubakubite mu buryo budatera ikibazo. Ahubwo bafite uburenganzira kuri mwe. Ni ukuvuga ibibatunga n'imyambaro ikwiye. Mbahaye mwese ubuyobozi bw'ubuzima, nimwitondera, ni Qur'an. Mwese muzabaza ibyanjye, none muzasubiza mute?' Baramusubiza bati: 'Turahamya ko mwatanze ubutumwa by'ukuri, mwasohoje inshingano zanyu kandi mwaduhaye inama'. Hanyuma aravuga, azamura urutoki rwe rw'icyitegererezo mu ijuru yerekeza ku mbaga y'abantu ati: 'Yego, Allah, muhamya, Mana, muhamya, Mana, muhamya'. Nyuma y'ibyo, yahamagaye isengesho, hanyuma qamat, hanyuma asenga iswala ya Zhuhur. Hanyuma qamat yongera no gusenga Asr nta iswala ya sunnah hagati yabo bombi. Nyuma y'ibyo, yakomeje urugendo rwe ajya ahantu ha wukuf. Agezeyo, ingamiya ya Qashwa yahagaze ahantu hari amabuye maze abantu bagenda imbere ye. Yerekeye Qibla, aguma ahagaze kugeza izuba rirenze maze megaphone itukura irabura. Hanyuma akomeza urugendo rwe, ahetse Usamah inyuma ye, mu gihe we ubwe yari ayiyoboye. Yafashe imbogo z'ingamiya ya Qashwa, kugeza ubwo umutwe wayo hafi gukora ku musego w'intebe. Yavuze akoresheje ukuboko kwe ati: 'Bavandimwe, nimutuze, nimutuze'. Igihe cyose yageraga ku musozi, yafunguraga umugozi w'ingamiya gato, kugira ngo byoroshye kuzamuka. Ageze i Muzdalifah yasengaga iswala za Maghrib na Isha hamwe n'umuhamagaro umwe wo gusenga n'amaqama abiri nta maswala ya suna hagati yayo. Hanyuma araryama kugeza mu gitondo. Igihe cya Fajr kigeze, yasengaga iswala ya Fajr hamwe na Adhana imwe na qamat imwe. Hanyuma yagenderaga ku ngamiya ya Qaswa akomeza urugendo rwe ajya i Mash'aril Haram. Agezeyo yarebaga Qibla, asenga, takbir, tahlil kandi asoma interuro ivuga ku Mana imwe. Yagumye aho kugeza igihe ijuru ryahindutse umuhondo rigenda mbere y'uko izuba riva, atwaye Fadlal bin Abbas. Fadlal ni umugabo ufite umusatsi mwiza n'isura yera. Ubwo yagendaga, abantu nabo baragiye. Fadlal arabareba, hanyuma Intumwa sallallahu alaihi wasallam yipfuka mu maso n'amaboko ye. Ariko Fadlal yahindukiye umutwe we mu bundi buryo kugira ngo arebe. Rasulullah shallallahu alaihi wasallam na we yipfuka mu maso n'ukundi kuboko kwe, ku buryo Fadlala yerekeje amaso ye ahandi. Ageze hagati mu kibaya cya Muhassir, yihutishije ingamiya ye mu muhanda wo hagati werekezaga kuri Jumratul Kubra. Ageze kuri Jumrah hafi y'igiti, yajugunye utubuye turindwi mu gihe yasomaga takbir kuri buri teraniro. Hanyuma akomeza aho igitambo cyari kiri kubagwa. Aho ni ho yatambiye amatungo mirongo itandatu na atatu n'amaboko ye maze ahereza Ali andi yose ngo abagwe, ni ukuvuga amatungo y'ibitambo hamwe n'abandi bagize itorero. Hanyuma amubwira gufata agace gato muri buri nyamaswa y'igitambo, hanyuma amubwira kuyiteka hanyuma arya inyama anywa umufa. Nyuma y'ibyo, yinjiye mu modoka ye yerekeza i Baitullah kugira ngo akore tawaf. Yasenze amasengesho ya Zuhr i Maka. Nyuma y'ibyo, yasuye Bani Abdul Muttalib wari urimo gushushanya iriba rya Zamzam. Arababwira ati: 'Yemwe Banu Abdul Muttalib, duhe icyo kunywa. Niba abantu batabyumva nabi, birumvikana ko nzabafasha gushushanya hamwe'. Hanyuma bajugunya indobo, arayinywa. Kandi yatubwiye [Umar bin Hafsh bin Ghiyats] yatubwiye [data] yatubwiye [Ja'far bin Muhammad] yambwiye [data] yaravuze ati; Nagiye kwa [Jabir bin Abdullah] ndamubaza ibyerekeye Hija ya Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Hanyuma avuga Hadithi isa na Hadithi ya Hatim bin Isma'il, yongeraho; Kera, Abu Sayyarah yategekaga abantu kuzamuka Himar bambaye ubusa. Kandi ubwo Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam yanyuraga Muzdalifah muri Mash'aril Haram, Abakurayishi ntibashidikanyaga na gato ko azahagarara aho kandi ko ari ho azahagarara nyuma. Ariko yarahanyuze ntiyahagarara kugeza ageze Arafat ahagarara aho.

Hadithi zishimangira :


Imam Ahmad : 13918
Imam Muslim : 2137