Hadith Representative
Malaikat maut datang sesuai amal: baik atau buruk
Imam Ahmad : 17803حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ زَاذَانَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جِنَازَةِ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَبْرِ وَلَمَّا يُلْحَدْ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَلَسْنَا حَوْلَهُ وَكَأَنَّ عَلَى رُءُوسِنَا الطَّيْرَ وَفِي يَدِهِ عُودٌ يَنْكُتُ فِي الْأَرْضِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ اسْتَعِيذُوا بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ الْمُؤْمِنَ إِذَا كَانَ فِي انْقِطَاعٍ مِنْ الدُّنْيَا وَإِقْبَالٍ مِنْ الْآخِرَةِ نَزَلَ إِلَيْهِ مَلَائِكَةٌ مِنْ السَّمَاءِ بِيضُ الْوُجُوهِ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الشَّمْسُ مَعَهُمْ كَفَنٌ مِنْ أَكْفَانِ الْجَنَّةِ وَحَنُوطٌ مِنْ حَنُوطِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَجْلِسُوا مِنْهُ مَدَّ الْبَصَرِ ثُمَّ يَجِيءُ مَلَكُ الْمَوْتِ عَلَيْهِ السَّلَام حَتَّى يَجْلِسَ عِنْدَ رَأْسِهِ فَيَقُولُ أَيَّتُهَا النَّفْسُ الطَّيِّبَةُ اخْرُجِي إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ اللَّهِ وَرِضْوَانٍ قَالَ فَتَخْرُجُ تَسِيلُ كَمَا تَسِيلُ الْقَطْرَةُ مِنْ فِي السِّقَاءِ فَيَأْخُذُهَا فَإِذَا أَخَذَهَا لَمْ يَدَعُوهَا فِي يَدِهِ طَرْفَةَ عَيْنٍ حَتَّى يَأْخُذُوهَا فَيَجْعَلُوهَا فِي ذَلِكَ الْكَفَنِ وَفِي ذَلِكَ الْحَنُوطِ وَيَخْرُجُ مِنْهَا كَأَطْيَبِ نَفْحَةِ مِسْكٍ وُجِدَتْ عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ قَالَ فَيَصْعَدُونَ بِهَا فَلَا يَمُرُّونَ يَعْنِي بِهَا عَلَى مَلَإٍ مِنْ الْمَلَائِكَةِ إِلَّا قَالُوا مَا هَذَا الرُّوحُ الطَّيِّبُ فَيَقُولُونَ فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ بِأَحْسَنِ أَسْمَائِهِ الَّتِي كَانُوا يُسَمُّونَهُ بِهَا فِي الدُّنْيَا حَتَّى يَنْتَهُوا بِهَا إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيَسْتَفْتِحُونَ لَهُ فَيُفْتَحُ لَهُمْ فَيُشَيِّعُهُ مِنْ كُلِّ سَمَاءٍ مُقَرَّبُوهَا إِلَى السَّمَاءِ الَّتِي تَلِيهَا حَتَّى يُنْتَهَى بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اكْتُبُوا كِتَابَ عَبْدِي فِي عِلِّيِّينَ وَأَعِيدُوهُ إِلَى الْأَرْضِ فَإِنِّي مِنْهَا خَلَقْتُهُمْ وَفِيهَا أُعِيدُهُمْ وَمِنْهَا أُخْرِجُهُمْ تَارَةً أُخْرَى قَالَ فَتُعَادُ رُوحُهُ فِي جَسَدِهِ فَيَأْتِيهِ مَلَكَانِ فَيُجْلِسَانِهِ فَيَقُولَانِ لَهُ مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ رَبِّيَ اللَّهُ فَيَقُولَانِ لَهُ مَا دِينُكَ فَيَقُولُ دِينِيَ الْإِسْلَامُ فَيَقُولَانِ لَهُ مَا هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي بُعِثَ فِيكُمْ فَيَقُولُ هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولَانِ لَهُ وَمَا عِلْمُكَ فَيَقُولُ قَرَأْتُ كِتَابَ اللَّهِ فَآمَنْتُ بِهِ وَصَدَّقْتُ فَيُنَادِي مُنَادٍ فِي السَّمَاءِ أَنْ صَدَقَ عَبْدِي فَأَفْرِشُوهُ مِنْ الْجَنَّةِ وَأَلْبِسُوهُ مِنْ الْجَنَّةِ وَافْتَحُوا لَهُ بَابًا إِلَى الْجَنَّةِ قَالَ فَيَأْتِيهِ مِنْ رَوْحِهَا وَطِيبِهَا وَيُفْسَحُ لَهُ فِي قَبْرِهِ مَدَّ بَصَرِهِ قَالَ وَيَأْتِيهِ رَجُلٌ حَسَنُ الْوَجْهِ حَسَنُ الثِّيَابِ طَيِّبُ الرِّيحِ فَيَقُولُ أَبْشِرْ بِالَّذِي يَسُرُّكَ هَذَا يَوْمُكَ الَّذِي كُنْتَ تُوعَدُ فَيَقُولُ لَهُ مَنْ أَنْتَ فَوَجْهُكَ الْوَجْهُ يَجِيءُ بِالْخَيْرِ فَيَقُولُ أَنَا عَمَلُكَ الصَّالِحُ فَيَقُولُ رَبِّ أَقِمْ السَّاعَةَ حَتَّى أَرْجِعَ إِلَى أَهْلِي وَمَالِي قَالَ وَإِنَّ الْعَبْدَ الْكَافِرَ إِذَا كَانَ فِي انْقِطَاعٍ مِنْ الدُّنْيَا وَإِقْبَالٍ مِنْ الْآخِرَةِ نَزَلَ إِلَيْهِ مِنْ السَّمَاءِ مَلَائِكَةٌ سُودُ الْوُجُوهِ مَعَهُمْ الْمُسُوحُ فَيَجْلِسُونَ مِنْهُ مَدَّ الْبَصَرِ ثُمَّ يَجِيءُ مَلَكُ الْمَوْتِ حَتَّى يَجْلِسَ عِنْدَ رَأْسِهِ فَيَقُولُ أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْخَبِيثَةُ اخْرُجِي إِلَى سَخَطٍ مِنْ اللَّهِ وَغَضَبٍ قَالَ فَتُفَرَّقُ فِي جَسَدِهِ فَيَنْتَزِعُهَا كَمَا يُنْتَزَعُ السَّفُّودُ مِنْ الصُّوفِ الْمَبْلُولِ فَيَأْخُذُهَا فَإِذَا أَخَذَهَا لَمْ يَدَعُوهَا فِي يَدِهِ طَرْفَةَ عَيْنٍ حَتَّى يَجْعَلُوهَا فِي تِلْكَ الْمُسُوحِ وَيَخْرُجُ مِنْهَا كَأَنْتَنِ رِيحِ جِيفَةٍ وُجِدَتْ عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ فَيَصْعَدُونَ بِهَا فَلَا يَمُرُّونَ بِهَا عَلَى مَلَإٍ مِنْ الْمَلَائِكَةِ إِلَّا قَالُوا مَا هَذَا الرُّوحُ الْخَبِيثُ فَيَقُولُونَ فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ بِأَقْبَحِ أَسْمَائِهِ الَّتِي كَانَ يُسَمَّى بِهَا فِي الدُّنْيَا حَتَّى يُنْتَهَى بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيُسْتَفْتَحُ لَهُ فَلَا يُفْتَحُ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ } فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اكْتُبُوا كِتَابَهُ فِي سِجِّينٍ فِي الْأَرْضِ السُّفْلَى فَتُطْرَحُ رُوحُهُ طَرْحًا ثُمَّ قَرَأَ { وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنْ السَّمَاءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ } فَتُعَادُ رُوحُهُ فِي جَسَدِهِ وَيَأْتِيهِ مَلَكَانِ فَيُجْلِسَانِهِ فَيَقُولَانِ لَهُ مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ هَاهْ هَاهْ لَا أَدْرِي فَيَقُولَانِ لَهُ مَا دِينُكَ فَيَقُولُ هَاهْ هَاهْ لَا أَدْرِي فَيَقُولَانِ لَهُ مَا هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي بُعِثَ فِيكُمْ فَيَقُولُ هَاهْ هَاهْ لَا أَدْرِي فَيُنَادِي مُنَادٍ مِنْ السَّمَاءِ أَنْ كَذَبَ فَافْرِشُوا لَهُ مِنْ النَّارِ وَافْتَحُوا لَهُ بَابًا إِلَى النَّارِ فَيَأْتِيهِ مِنْ حَرِّهَا وَسَمُومِهَا وَيُضَيَّقُ عَلَيْهِ قَبْرُهُ حَتَّى تَخْتَلِفَ فِيهِ أَضْلَاعُهُ وَيَأْتِيهِ رَجُلٌ قَبِيحُ الْوَجْهِ قَبِيحُ الثِّيَابِ مُنْتِنُ الرِّيحِ فَيَقُولُ أَبْشِرْ بِالَّذِي يَسُوءُكَ هَذَا يَوْمُكَ الَّذِي كُنْتَ تُوعَدُ فَيَقُولُ مَنْ أَنْتَ فَوَجْهُكَ الْوَجْهُ يَجِيءُ بِالشَّرِّ فَيَقُولُ أَنَا عَمَلُكَ الْخَبِيثُ فَيَقُولُ رَبِّ لَا تُقِمْ السَّاعَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ حَدَّثَنَا الْمِنْهَالُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عُمَرَ زَاذَانَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جِنَازَةِ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَبْرِ وَلَمَّا يُلْحَدْ قَالَ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَلَسْنَا مَعَهُ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَقَالَ فَيَنْتَزِعُهَا تَتَقَطَّعُ مَعَهَا الْعُرُوقُ وَالْعَصَبُ قَالَ أَبِي وَكَذَا قَالَ زَائِدَةُ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ حَدَّثَنَا الْمِنْهَالُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَاذَانُ قَالَ قَالَ الْبَرَاءُ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جِنَازَةِ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَتَمَثَّلَ لَهُ رَجُلٌ حَسَنُ الثِّيَابِ حَسَنُ الْوَجْهِ وَقَالَ فِي الْكَافِرِ وَتَمَثَّلَ لَهُ رَجُلٌ قَبِيحُ الْوَجْهِ قَبِيحُ الثِّيَابِ
Yo me zabisama na beto [Abu Mu’awiyah], nde. Yau me zabisama na beto [Al-A’masy] katuka na [Minhal bin ‘Umar] katuka na [Zadzan] katuka na [Al Barra’ bin ‘Azib] nde, Beto basikaka ti profete sallallaahu ‘alaihi wasallam na kukwenda ti mvumbi mosi ya Ansar. I bosi twalwaka vana ziami. Ntangu bo timunaka ntoto, Rasulullah sallallaahu’alaihiwasallam vandaka mpi beto vandaka na nziunga na yandi, bonso nde beto vandaka ti bandeke na zulu ya ba-ntu na beto ntangu maboko na yandi vandaka kunata balutangu yina yandi vandaka kubula na ntoto. Yandi tombulaka ntu na yandi na zulu mpi tubaka nde: ‘Lomba Allah lutaninu na mpasi ya maziamu -yandi tubaka mambu yai mbala zole to tatu-. Na nima yandi tubaka nde, ‘Kana nsadi mosi ya ke kwikilaka me kabwana ti nsi-ntoto yai mpi me tala luzingu ya nima ya lufwa, bawanzio yina ke katukaka na zulu ke kulumukaka sambu na kukutana ti yandi ti baluse ya mpembe bonso nde baluse na bo kele ntangu. Bo nataka lele ya zulu ti parfum ya parfum ya zulu mpi bo vandaka na lweka na yandi - wanzio vandaka nene mutindu yandi vandaka kumona - tii kuna meso lenda mona. Na nima, wanzio ya lufwa, alaihissalam, kwisaka mpi vandaka na lweka ya ntu na yandi mpi tubaka nde, ‘O moyo ya pima, yamba ndolula mpi kiese ya Allah. Profete tubaka, na nima nitu vandaka kubasika bonso matonsi ya masa yina vandaka kubasika na munoko ya dibungu mpi wanzio mosi kubasisaka yo. Kana wanzio kubasisa yo, yandi ke bika yo ve na diboko na yandi ata sambu na mwa ntangu fioti tii kuna yandi ta basisa mpeve mpi ta tula yo na kati ya lele ya kufika nitu mpi ya parfum. Yo yina mvumbi fwaka mutindu nsudi ya mananasi ya kuluta nsudi ya kitoko na ntoto fwaka. Ntumwa tubaka, wanzio na nima nataka nitu na zulu, tii kuna bo lutaka ve na ntwala ya kimvuka ya bawanzio ya nkaka katula kaka bo vandaka kudiyula nde: ‘O, o, o, mpeve ya nani kele Wangi yai? Ba mbasi vutulaka nde ‘Amboi, yai mpeve ya ‘A’ mwana ya ‘B’, mpi bo bingaka yandi na zina ya kuluta mbote yina bantu ke sadilaka sambu na kubinga yandi ntangu bo kele na nsi-ntoto, mpi mutindu yina tii kuna bo kumaka na zulu ya nsi-ntoto mpi bo lombaka nde bo kangudila bo, na nima bo kangulaka yo. Bawanzio yina vandaka bantu ya mayele na taqarrub zabisaka nsangu ya lufwa na yandi na bantu ya zulu yina ke landa tii kuna bo kumaka na zulu ya nsambwadi, na nima Allah ‘azza wajalla tubaka nde, ‘Sonika mukanda ya nsadi na mono na ‘iliyyin o again mpi vutula yandi na ntoto, sambu katuka na yo mono vutulaka bo katuka na yo mpi mono tedimisaka bo mpi na kati na yo. Ntumwa tubaka, na nima mpeve na yandi vutukaka na nitu na yandi, na nima bawanzio zole kwisaka na yandi, bo vandisaka yandi, bo yulaka yandi nde ‘Nani kele Nzambi na nge’. Yandi vutulaka nde ‘Mfumu na mono Allah’. Yula bo zole nde ‘Inki dibundu beno kele? Dibundu na beno kele Islam'. yandi vutulaka. Bo zole yulaka nde ‘Inki beno ke tuba sambu na muntu yai ya bo tindaka na beno? Mvumbi vutulaka nde ‘Oh, yandi kele Rasulullah saw. Bo zole yulaka nde ‘inki mutindu nge me zaba? Yandi vutulaka nde ‘mono ke tangaka Mukanda ya Allah yo yina mono ke kwikilaka na yo mpi ke ndimisaka yo. Na nima kuvandaka ti Muntu mosi ya ke bingaka na zulu ke binga nde, ‘Nsadi na mono kele kieleka, tandula zulu sambu na yandi mpi lwatisa yandi na zulu, mpi kangudila yandi kielo ya zulu,’ Profete tubaka, na nima nsadi yina bakaka nsudi ya kitoko mpi nsudi ya kitoko ya zulu mpi maziamu na yandi panzanaka tii kuna meso lenda mona. Na nima, muntu mosi ya luse ya kitoko pusanaka pene-pene na yandi, bilele na yandi vandaka kitoko, nsudi na yandi vandaka nsudi ya kitoko, ebuna wanzio tubaka nde, vanda na kiese sambu na nsangu yina ke sepedisa nge. Yai kele kilumbu yina bo silaka beno. Mvumbi yulaka nde, ‘Mbote, nge kele nani kibeni? Yo ke monana nde luse na nge kele luse yina ke nataka mambote! Muntu ya kitoko vutulaka nde ‘O, mono kele kisalu na nge ya lunungu. I bosi, selo kiaki walomba vo, ‘O nlongi ame, pardo twasa nsuka a nza owau kimana yavutuka kwa esi nzo ame ye kimvwama kiame. Na ndambu yankaka, kana nsadi ya kukonda lukwikilu me kabwana ti nsi-ntoto - me fwa - mpi me kwisa na luzingu ya nima ya lufwa, yandi ke kutana ti bawanzio ya zulu ti baluse ya kukonda ngolo yina ke nata bilele ya ndombe ya jet ya bo me sala na nsuki, bo ke vanda na lweka na yandi, bawanzio kele nene bonso meso lenda mona. Ebuna wanzio ya lufwa kwisaka kuvanda na zulu ya ntu na yandi mpi tubaka na ndinga ya ngolo nde, ‘O mpeve ya kubeba, baka mono . Nganzi za Nzambi ye makasi mandi. Profete tubaka, na nima nitu na yandi pasukaka, ebuna wanzio basisaka mpeve na yandi ti rake - to gancu - ti bambele mingi yina vandaka kupasula lele ya madidi mpi na nima kubasisaka yo. Kana wanzio me katula yo, yandi ke bika yo ve ata fioti tii kuna yo ta ziunga yo na lele ya ndombe ya nsuki mpi mpeve ta katuka ti nsudi ya kuluta ngolo na ntoto. Na nima bawanzyo tombulaka yandi, mpi bo nataka yandi ve na kimvuka ya bawanzyo na zulu katula kaka kana bawanzyo ya zulu kutubaka nde ‘Nani kele mpeve yai ya mvindu? Ba mbasi yina bakaka yandi vutulaka nde, ‘Yai kele ‘C’, mwana ya ‘D’, mpi bo tubaka zina na yandi ya ntete yina bantu ke sadilaka mbala mingi sambu na kubinga yandi na ntoto tii kuna mvumbi kumaka na zulu ya ntoto mpi bo lombaka nde zulu ya ntoto kukanguka. Na, zulu ya ntoto me kanguka. Na nima, Rasulullah Sallallahu’alaihiwasallam tangaka verse yai ‘Kielo ya zulu ta kangukila bo ve mpi bo ta kota ve na zulu tii kuna shamo ta luta na disu ya ntunga’ -QS. Al-A'raf; 40 i bosi Allah ‘azza wajalla wavova vo ‘nlemvuka soneka nkanda muna sijjin vana ntoto wa nsi. Bo losaka mbongo ya mpeve na yandi ntama mutindu bo lendaka, na nima yandi tangaka verse yai ‘Konso muntu yina ta vukisa banduku ti Allah, yo ta vanda bonso nde yandi me katuka na zulu mpi ndeke me kanga yandi to mutindu mupepe me nata yandi ntama - QS. Alhaj; 31-. Yo yina mpeve na yandi vutukaka na nitu na yandi. Ebuna bawanzyo yina zole kwisaka penepene na yandi, bo vandisa yandi mpi bo yulaka yandi bangyufula nde ‘Nani kele nzambi na nge? Yandi vutulaka nde ‘Bbbp, mono me zaba ve? Bawanzio yina zole yulaka diaka nde ‘Inki dibundu na beno? Yandi me vutula 'Bbbppp,, mu me zaba ve?? bawanzio zole yina yulaka diaka nde ‘inki beno ke yindula sambu na muntu yai ya bo tindaka na beno? Mvumbi wavutula vo; ',, Mono me zaba ve? Ebuna Muntu ya Ke Bingaka Zulu tubaka na ndinga ya ngolo nde, ‘Yandi me kusa kibeni! tula bilungi sambu na yandi! Yo yina wanzio kangudilaka yandi bakielo ya bilungi mpi yandi kwisaka na yandi ti tiya na yandi yonso mpi kupasuka na yandi. Na ntangu maziamu na yandi vandaka kukanga yandi tii kuna mikwa na yandi vandaka kupasuka. Na nima yandi pusanaka pene-pene ya muntu mosi yina luse na yandi vandaka kupesa boma, bilele na yandi vandaka ya kubeba, yandi vandaka kuwa nsudi ya kubeba mpi yandi tubaka nde; ‘Vanda na kiese na mambu yonso yina ke yangisa nge. Yai kele kilumbu na beno yina bo silaka beno. Ebuna wanzio yulaka nde, ‘Nge nani ti luse na nge yina ke pesa boma mingi mpi ke nata mambu yai ya mbi? I bosi muntu wavutula vo '; ‘Mono kele bisalu na nge ya mbi, mpi yandi sambaka ‘O Mfumu,. Kusala ve nde yo salama ntangu yai! Yandi me zabisa beto [Ibn Numair] Yandi me zabisa beto [Al-A’masy] Yandi me zabisa beto [Al Minhal bin Amru] katuka na [Ibn Umar Zadzan] tubaka nde; Mu kuwaka [Al Barra’ bin ‘Azib] ke tuba nde, beto kwendaka ti Rasulullah Sallallahu’alaihi wasallam sambu na kukwenda kutala nitu ya muntu mosi ya Ansar, na nima beto kumaka na maziamu. Ntangu bo timunaka maziamu, Albarra’ tubaka nde, Rasulullah Sallallahu’alaihi wasallam na nima yandi vandaka mpi beto vandaka ti yandi, na nima yandi songaka beto mambu ya mutindu yina. Mpi yandi tubaka, na nima wanzio katulaka mpeve na yandi na mpila nde misisa ti ba glandes na yandi kukatukaka. Na ntangu tata na mono tubaka, mpi mutindu yina Zaidah tubaka. Yandi me zabisa beto [Mu’awiyah bin Amru] mpi me zabisa beto [Za’idah] me zabisa beto [Sulaiman Al-A’masy] me zabisa beto [Minhal bin Amru] Shallallahu’alaihiwasallam tubaka nde ‘muntu yina bilele na yandi kele kitoko, luse na yandi kele kitoko. Ntangu yandi vandaka kutubila bantu yina vandaka kukwikila ve, muntu mosi monanaka na yandi ti luse ya boma mpi bilele ya kubeba.