Hadith Representative
Keseriusan sahabat menuntut ilmu
Imam Tirmidzi : 2606حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خِدَاشٍ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ كَثِيرٍ قَالَقَدِمَ رَجُلٌ مِنْ الْمَدِينَةِ عَلَى أَبِي الدَّرْدَاءِ وَهُوَ بِدِمَشْقَ فَقَالَ مَا أَقْدَمَكَ يَا أَخِي فَقَالَ حَدِيثٌ بَلَغَنِي أَنَّكَ تُحَدِّثُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَا جِئْتَ لِحَاجَةٍ قَالَ لَا قَالَ أَمَا قَدِمْتَ لِتِجَارَةٍ قَالَ لَا قَالَ مَا جِئْتُ إِلَّا فِي طَلَبِ هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَبْتَغِي فِيهِ عِلْمًا سَلَكَ اللَّهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا رِضَاءً لِطَالِبِ الْعِلْمِ وَإِنَّ الْعَالِمَ لَيَسْتَغْفِرُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ حَتَّى الْحِيتَانُ فِي الْمَاءِ وَفَضْلُ الْعَالِمِ عَلَى الْعَابِدِ كَفَضْلِ الْقَمَرِ عَلَى سَائِرِ الْكَوَاكِبِ إِنَّ الْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاءِ إِنَّ الْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا إِنَّمَا وَرَّثُوا الْعِلْمَ فَمَنْ أَخَذَ بِهِ أَخَذَ بِحَظٍّ وَافِرٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَاصِمِ بْنِ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ وَلَيْسَ هُوَ عِنْدِي بِمُتَّصِلٍ هَكَذَا حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خِدَاشٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ جَمِيلٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مَحْمُودِ بْنِ خِدَاشٍ وَرَأْيُ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَعِيلَ هَذَا أَصَحُّ
[مەھمۇد بىن خىداسىي ئەل باغدادى] بىزگە [مۇھەممەد بىن يەزىد ئەل ۋاشىتى] بىزگە [ئاشىم بىن راجا بىن ھەيۋە] دىن [قەيس بىن كەسىر] دىن [ئەبۇ دەردا] نىڭ يېنىغا مەدىنىدىن بىر ئادەم كەلگەندە، ئەبۇ دەردا: «بۇ يەرگە نېمە ئۈچۈن كەلدىڭىز، قېرىندىشىم؟» دەپ سورىدى. ئۇ ئادەم جاۋابەن: «ماڭا رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمدىن رىۋايەت قىلغان بىر ھەدىس كەلدى. ئەبۇ دەردا: «باشقا بىر ئىش ئۈچۈن كەلمىدىڭىزمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ ئادەم: «ياق» دەپ جاۋاب بەردى. ئەبۇ دەردا: «سودا قىلىشقا كەلمىدىڭىزمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ ئادەم: «ياق، مەن پەقەت شۇ ھەدىسنى ئىزدەپ كەلدىم» دەپ جاۋاب بەردى. ئەبۇ دەردا: «مەن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم: «كىمكى ئىلىم ئىزدەش يولىغا ماڭسا، ئاللاھ ئۇنى ئاسمانغا يېتەكلەيدۇ، پەرىشتىلەر ئىلىم ئىزدىگۈچىلەردىن رازى بولغانلىقى ئۈچۈن قاناتلىرىنى يايىدۇ، ھەقىقەتەن بىلىم ئىگىلىرىدىن ئاسمان ۋە زېمىندىكى مەخلۇقاتلار، ھەتتا سۇدىكى بېلىقلارمۇ كەچۈرۈم سورايدۇ. پەيغەمبەرلەر دىنار ۋە دىرھەملەرنى قالدۇرمىغان، ئۇلار پەقەت ئىلىمنى قالدۇرغان، شۇڭا كىم ئۇنى ئالغان بولسا، ئۇ چوڭ بىر نېسىۋىنى ئالغان بولىدۇ». ئەبۇ ئەيسا مۇنداق دېدى: «بىز بۇ ھەدىسنى پەقەت ئاشىم بىن راجا بىن ھەيۋەنىڭ ھەدىسىدىنلا بىلىمىز، مەنچە بۇ ھەدىسنىڭ سەنەد بىلەن باغلىنىشى يوق. مەھمۇد بىن خىداسىي بۇ ھەدىسنى بىزگە شۇنداق سۆزلەپ بەرگەن. بۇ ھەدىس پەقەت [ئاشىم بىن راجا بىن ھەيۋە] دىن [داۋۇد بىن جامىل] دىن [كاتسىر بىن قەيس] دىن [ئەبۇ دەردا] دىن پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم رىۋايەت قىلغان». بۇ ھەدىس مەھمۇد بىن خىداسىينىڭ ھەدىسىدىن تېخىمۇ ئىشەنچلىك، مۇھەممەد بىن ئىسمائىلنىڭ قارىشى تېخىمۇ توغرا.