Hadith Representative
Keseriusan sahabat menuntut ilmu
Imam Tirmidzi : 2606حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خِدَاشٍ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ كَثِيرٍ قَالَقَدِمَ رَجُلٌ مِنْ الْمَدِينَةِ عَلَى أَبِي الدَّرْدَاءِ وَهُوَ بِدِمَشْقَ فَقَالَ مَا أَقْدَمَكَ يَا أَخِي فَقَالَ حَدِيثٌ بَلَغَنِي أَنَّكَ تُحَدِّثُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَا جِئْتَ لِحَاجَةٍ قَالَ لَا قَالَ أَمَا قَدِمْتَ لِتِجَارَةٍ قَالَ لَا قَالَ مَا جِئْتُ إِلَّا فِي طَلَبِ هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَبْتَغِي فِيهِ عِلْمًا سَلَكَ اللَّهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا رِضَاءً لِطَالِبِ الْعِلْمِ وَإِنَّ الْعَالِمَ لَيَسْتَغْفِرُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ حَتَّى الْحِيتَانُ فِي الْمَاءِ وَفَضْلُ الْعَالِمِ عَلَى الْعَابِدِ كَفَضْلِ الْقَمَرِ عَلَى سَائِرِ الْكَوَاكِبِ إِنَّ الْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاءِ إِنَّ الْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا إِنَّمَا وَرَّثُوا الْعِلْمَ فَمَنْ أَخَذَ بِهِ أَخَذَ بِحَظٍّ وَافِرٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَاصِمِ بْنِ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ وَلَيْسَ هُوَ عِنْدِي بِمُتَّصِلٍ هَكَذَا حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خِدَاشٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ جَمِيلٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مَحْمُودِ بْنِ خِدَاشٍ وَرَأْيُ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَعِيلَ هَذَا أَصَحُّ
[މަޙްމޫދު ބިން ޚިދާސީ އަލް ބަޣްދާދީ] އަޅުގަނޑުމެންނާ ގުޅުއްވާފައި [މުޙައްމަދު ބިން ޔަޒީދު އަލް ވަޝީތީ] އަޅުގަނޑުމެންނާ [އާޝިމް ބިން ރާޖާ` ބިން ޙައިވާ] [ޤައިޞް ބިން ކާތިރު] ގެ އަރިހުން ގުޅުއްވާފައި ވެއެވެ. މަދީނާގެ މީހަކު ދިމިޝްޤުގެ [އަބޫ ދަރުދާ`] އަށް އައީ، އަބޫ ދަރުދާ` ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ؛ 'ކޮއްކޮ މިތަނަށް އައީ ކޮން ސަބަބަކާ ހުރެ؟' އެމީހާ ޖަވާބު ދިނެވެ: 'ތިބާ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ޙަދީޘެއް އަޅުގަނޑާ ހަމައަށް ފޯރާފައި ވެއެވެ. އަބޫ ދަރުދާ` ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ؛ 'ތިޔަ އައީ އެހެން ބޭނުމަކަށް ނޫންތަ؟' އެމީހާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ނޫން'. އަބޫ ދަރުދާ` ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ؛ 'ވިޔަފާރި ކުރަން އައީ ނޫންތަ؟' އެމީހާ ޖަވާބު ދިނީ: 'ނޫން، އަހަރެން މިއައީ ހަމައެކަނި އެ ޙަދީޘް ހޯދުމަށެވެ'. އަބޫ ދަރުދާ` ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަށް އަޑުއެހިން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން ނަބިއްޔުން ދީނާރާއި ދިރުހަމް ފޯރުކޮށްދީފައެއް ނުވެއެވެ، އެމީހުން ހަމައެކަނި ޢިލްމު ފޯރުކޮށްދިނީ، އެހެންކަމުން އެ ނަގާ މީހާގެ މާނައަކީ އޭނާ ބޮޑު ހިއްސާއެއް ނަގާފައިވާ ކަމެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ޙަދީޘް އެނގޭނީ ހަމައެކަނި އާޝިމް ބިން ރާޖާ `ބިން ހައިވާގެ ޙަދީޘުން ނޫނީ އަދި އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ މި ޙަދީޘަކީ -ސަނަދު- ގުޅިފައިވާ އެއްޗެއް ނޫންހެންނެވެ. އެއީ މަޙްމޫދު ބިން ޚިދާސީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ޙަދީޘް ކިޔައިދެއްވި ގޮތެވެ. މި ޙަދީޘް ރިވާވެގެންވަނީ ހަމައެކަނި [އާޝިމް ބިން ރާޖާ` ބިން ޙައިވާ] ގެ އަރިހުން [ދައުދު ބިން ޖަމީލް] ގެ އަރިހުން [ކަޠިރު ބިން ޤައިސް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ދަރުދާ`] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުންނެވެ. މި ޙަދީޘަކީ މަޙްމޫދު ބިން ޚިދާސީގެ ޙަދީޘަށްވުރެ ޞައްޙަ އަދި މުޙައްމަދު ބިން އިސްމާޢީލްގެ ރައުޔު މާ ޞައްޙަ ޙަދީޘެކެވެ.