-

وَصَارَ قَوْلُ ابْنِ عَبَّاسٍ فِيمَا حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى وَهَذَا حَدِيثُ أَحْمَدَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَمُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَوْبَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِيَاسٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا هُرَيْرَةَ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِسُئِلُوا عَنْ الْبِكْرِ يُطَلِّقُهَا زَوْجُهَا ثَلَاثًا فَكُلُّهُمْ قَالُوا لَا تَحِلُّ لَهُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهُقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ أَنَّهُ شَهِدَ هَذِهِ الْقِصَّةَ حِينَ جَاءَ مُحَمَّدُ بْنُ إِيَاسِ بْنِ الْبُكَيْرِ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ وَعَاصِمِ بْنِ عُمَرَ فَسَأَلَهُمَا عَنْ ذَلِكَ فَقَالَا اذْهَبْ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ فَإِنِّي تَرَكْتُهُمَا عِنْدَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا ثُمَّ سَاقَ هَذَا الْخَبَرَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَقَوْلُ ابْنِ عَبَّاسٍ هُوَ أَنَّ الطَّلَاقَ الثَّلَاثَ تَبِينُ مِنْ زَوْجِهَا مَدْخُولًا بِهَا وَغَيْرَ مَدْخُولٍ بِهَا لَا تَحِلُّ لَهُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهُ هَذَا مِثْلُ خَبَرِ الصَّرْفِ قَالَ فِيهِ ثُمَّ إِنَّهُ رَجَعَ عَنْهُ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ

ਅਤੇ ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜੋ [ਅਹਿਮਦ ਬਿਨ ਸਾਲੀਹ] ਅਤੇ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਯਾਹੀਆ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਹਦੀਸ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁਰੱਜ਼ਾਕ] ਨੇ [ਮਾ'ਮਰ] ਤੋਂ [ਅਜ਼ ਜ਼ੁਹਰੀ] ਤੋਂ, [ਅਬੂ ਸਲਾਮਾਹ ਬਿਨ ਅਬਦੁਰਰਹਿਮਾਨ ਬਿਨ 'ਔਫ] ਤੋਂ ਅਤੇ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਬਦੁਰਰਹਿਮਾਨ ਬਿਨ ਤਸੌਬਾਨ] ਨੇ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਇਯਾਸ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ [ਇਬਨ ਅਬਾਸ] [ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾਹ] ਅਤੇ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਅਮਰ ਬਿਨ 'ਅਸ਼], ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਹਲਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਔਰਤ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦੀ। ਅਬੂ ਦਾਊਦ ਨੇ ਕਿਹਾ; [ਮਲਿਕ] ਨੇ [ਯਹਯਾ ਬਿਨ ਸਈਦ] ਤੋਂ [ਬੁਕੈਰ ਬਿਨ ਅਲ ਅਸਯਾਜ] ਤੋਂ [ਮੁਆਵੀਆ ਬਿਨ ਅਬੂ 'ਅਯੱਸੀ] ਤੋਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਦੋਂ ਦੇਖੀ ਜਦੋਂ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਇਯਾਸ ਬਿਨ ਅਲ ਬੁਕੈਰ ਇਬਨ ਅਜ਼ ਜ਼ੁਬੈਰ ਅਤੇ ਆਸ਼ਿਮ ਬਿਨ ਉਮਰ ਕੋਲ ਆਏ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: [ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ] ਅਤੇ [ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾਹ] ਕੋਲ ਜਾਓ! ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਆਇਸ਼ਾ ਰਦੀ ਅੱਲ੍ਹਾਹੁ 'ਅਨਹਾ ਕੋਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇਸ ਹਦੀਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਅਬੂ ਦਾਊਦ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਅਤੇ ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ ਦੀ ਰਾਏ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਤਲਾਕ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਔਰਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ। ਔਰਤ ਉਸ ਲਈ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦੀ, ਇਹ ਅਸ਼ ਸ਼ਰਫ ਦੀ ਹਦੀਸ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; ਫਿਰ ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ।