Hadith Representative
Ihlal
Imam Ahmad : 2240حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا خُصَيْفُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجَزَرِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ يَا أَبَا الْعَبَّاسِ عَجَبًا لِاخْتِلَافِ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِهْلَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَوْجَبَ فَقَالَ إِنِّي لَأَعْلَمُ النَّاسِ بِذَلِكَ إِنَّهَا إِنَّمَا كَانَتْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَّةً وَاحِدَةً فَمِنْ هُنَالِكَ اخْتَلَفُوا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجًّا فَلَمَّا صَلَّى فِي مَسْجِدِهِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْهِ أَوْجَبَ فِي مَجْلِسِهِ فَأَهَلَّ بِالْحَجِّ حِينَ فَرَغَ مِنْ رَكْعَتَيْهِ فَسَمِعَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ فَحَفِظُوا عَنْهُ ثُمَّ رَكِبَ فَلَمَّا اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ أَهَلَّ وَأَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ وَذَلِكَ أَنَّ النَّاسَ إِنَّمَا كَانُوا يَأْتُونَ أَرْسَالًا فَسَمِعُوهُ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ يُهِلُّ فَقَالُوا إِنَّمَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ ثُمَّ مَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا عَلَا عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ وَأَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ فَقَالُوا إِنَّمَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ عَلَا عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ أَوْجَبَ فِي مُصَلَّاهُ وَأَهَلَّ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ وَأَهَلَّ حِينَ عَلَا عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ فَمَنْ أَخَذَ بِقَوْلِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَهَلَّ فِي مُصَلَّاهُ إِذَا فَرَغَ مِنْ رَكْعَتَيْهِ
اسان کي [يعقوب] ٻڌايو آهي [منهنجي پيءُ] کان [ابن اسحاق] اسان کي [خشيف بن عبدالرحمان الجزري] کان [سعيد بن جبير] ٻڌايو آهي ته؛ مون [ابن عباس] کي چيو؛ 'اي ابن عباس، رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اصحابن ۾ رسول الله صلي الله عليه وسلم جي احلال بابت تڪرار واقعي حيران ڪندڙ آهي - نيت سان احرام شروع ڪرڻ - جڏهن ان کي ضرورت هئي'. هن چيو؛ 'حقيقت ۾، مان اهو شخص آهيان جيڪو ان بابت بهتر ڄاڻان ٿو. حقيقت ۾، رسول الله صلي الله عليه وسلم کان صرف هڪ حج هو، پوءِ اتان کان اهي مختلف هئا. رسول الله صلي الله عليه وسلم حج ڪرڻ لاءِ نڪتا، جڏهن پاڻ ذوالحلیفہ ۾ پنهنجي مسجد ۾ ٻه رڪعتون نماز پڙهيون، ته پاڻ پنهنجي مجلس تي ان کي واجب قرار ڏنو، ته هڪ ڀيرو اهي ٻئي رڪعتون ادا ڪري چڪا ته پوءِ حج جي نماز پڙهي ڇڏيائون. ماڻهن اهو سڌو سنئون هن کان ٻڌو ۽ انهن کي ان کان ياد آيو، پوءِ هو پنهنجي سواري تي چڙهي ويو. سندس اونٽ جي وڃڻ کان پوءِ، هن پنهنجو احلال - ارادو ڪيو، ۽ اهو ڪيترن ئي ماڻهن کي معلوم ٿيو، اهو ان ڪري هو جو ماڻهو بتدريج آيا، تنهن ڪري انهن ٻڌو ته جڏهن سندس اونٽ هليو ويو ته هن پنهنجو احلال - ارادو ڪيو، تنهن ڪري انهن چيو؛ 'بيشڪ، رسول الله صلي الله عليه وسلم جو ارادو هو - جڏهن سندس اونٽ هليو ويو'. پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم هليا، ۽ جڏهن هو بيدع جي متوازي هو ته هن جو ارادو هو - ۽ اهو ڪيترن ئي ماڻهن کي معلوم ٿيو. پوءِ انهن چيو؛ 'بيشڪ، رسول الله صلي الله عليه وسلم جو ارادو هو - جڏهن سندس اونٽ بيدع جي متوازي هو'. خدا جو قسم، هن اصل ۾ نماز جي جاءِ تي ان کي واجب ڪيو، ۽ جڏهن سندس اونٽ هليو ويو ته ان کي ڪرڻ جو ارادو هو، جڏهن هو بيدع جي سطح تي پهتو ته ان کي ڪرڻ جو ارادو پڻ هو. جيڪو به عبدالله بن عباس جي ڳالهين تي عمل ڪندو، اهو پنهنجيون ٻه رڪعتون پڙهڻ کان پوءِ نماز جي جاءِ تي حلال - نيت - ڪندو.