Hadith Representative
Kebun yang dishadaqahkan kembali kepada pemilik semula setelah penerima wafat
Imam Tirmidzi : 1270حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ أُعْمِرَ عُمْرَى لَهُ وَلِعَقِبِهِ فَإِنَّهَا لِلَّذِي يُعْطَاهَا لَا تَرْجِعُ إِلَى الَّذِي أَعْطَاهَا لِأَنَّهُ أَعْطَى عَطَاءً وَقَعَتْ فِيهِ الْمَوَارِيثُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى مَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ مِثْلَ رِوَايَةِ مَالِكٍ وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ وَلِعَقِبِهِ وَرُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْعُمْرَى جَائِزَةٌ لِأَهْلِهَا وَلَيْسَ فِيهَا لِعَقِبِهِ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا قَالَ هِيَ لَكَ حَيَاتَكَ وَلِعَقِبِكَ فَإِنَّهَا لِمَنْ أُعْمِرَهَا لَا تَرْجِعُ إِلَى الْأَوَّلِ وَإِذَا لَمْ يَقُلْ لِعَقِبِكَ فَهِيَ رَاجِعَةٌ إِلَى الْأَوَّلِ إِذَا مَاتَ الْمُعْمَرُ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْعُمْرَى جَائِزَةٌ لِأَهْلِهَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا مَاتَ الْمُعْمَرُ فَهُوَ لِوَرَثَتِهِ وَإِنْ لَمْ تُجْعَلْ لِعَقِبِهِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަންސާރީއަށް] ރިވާވެގެންވާ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާޢުނަށް] ރިވާވެގެންދިޔައީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާލިކަށް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ އެ ދިން މީހާއަށް އެނބުރި ނުދެއެވެ، ސަބަބަކީ އޭނާގެ ވާރިސުން ހިމެނޭ ގޮތަށް ހަދިޔާއެއް ދިނީމައެވެ. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ މި ޙަދީޘަކީ [މަޢުމަރު] ރިވާކުރައްވާފައިވާ ފަދައިން ޙަސަން ޞަޙީޙް ކަމުގައި ވާއިރު، [މާލިކު] ރިވާވެގެންވާ ފަދައިން [ޢަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން އިތުރު އެތައް ކަމެއް އެބަހުއްޓެވެ. އޭގެތެރެއިން ބައެއް މީހުން އަޒް ޒުހުރީގެ އަރިހުން ރިވާކޮށްފައިވީނަމަވެސް ޙަދީޘްގައި ވާ ލިޢާޤާބިޙީ ޢިބާރާތް ފާހަގަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. މި ޙަދީޘް ވެސް ޖާބިރުގެ އެހެން ޗެނަލަކުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. މި ޙަދީޘަކީ ޞައްޙަ އަދި ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ޞަދަޤާތުގެ އިރުޝާދެއް ކަމަށް އެބޭފުޅުން ދަލީލުކުރައްވައެވެ؛ ދިން މީހާ ބުނާނަމަ؛ މި ހަދިޔާއަކީ ތިބާގެ މުޅި ޙަޔާތުގައިވެސް އަދި ތިބާގެ ދަރިފަސްކޮޅުގެ މީހުންނަށް ޚާއްޞަ ހަދިޔާއެއް ކަމުން އެ ހަދިޔާއަކީ އެ ހަދިޔާ ދިން މީހާއަށް ލިބިގެންވާ ހަދިޔާއެއް ކަމަށާއި ފުރަތަމަ މީހާއަށް އެނބުރި ނުދެއެވެ. ނަމަވެސް ދިން މީހާ އޭނާގެ ދަރިފަސްކޮޅަށް އެހެން ނުބުނިނަމަ ދެން އެނބުރި އަންނަނީ ފުރަތަމަ މީހާއަށް ދިން މީހާ މަރުވެއްޖެނަމަ، މިއީ މާލިކު ބިން އަނަސް އާއި އަޝް ޞޔާފީގެ ރައުޔެވެ. އަދި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން އެހެން މަގަކުން ވާރިދުވެވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ. މި ޙަދީޘަކީ ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ޞަދަޤާތަށް ދޭ އިރުޝާދެއް ކަމަށް އެބޭފުޅުން ދަލީލުކުރައްވައެވެ؛ އެ ދީފައިވާ މީހާ މަރުވެއްޖެނަމަ، ދެން އެ ހަދިޔާ ދެނީ އޭނާގެ ވާރިސުންނަށް، އެއްވެސް މީހަކު ނެތްނަމަ ދެން އޭނާގެ ދަރިފަސްކޮޅަށް، މިއީ ސުފްޔާން އަތުސް ޓްސައުރީއާއި އަޙްމަދާއި އިސްޙާޤުގެ ރައުޔެވެ.