Hadith Representative
Penjelasan tentang iman, Islam dan ihsan
Imam Tirmidzi : 2535حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ الْخُزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَأَوَّلُ مَنْ تَكَلَّمَ فِي الْقَدَرِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ قَالَ فَخَرَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَتَّى أَتَيْنَا الْمَدِينَةَ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا أَحْدَثَ هَؤُلَاءِ الْقَوْمُ قَالَ فَلَقِينَاهُ يَعْنِي عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ وَهُوَ خَارِجٌ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي قَالَ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّ قَوْمًا يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَيَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَأَنَّهُمْ مِنِّي بُرَءَاءُ وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ أَنْفَقَ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا مَا قُبِلَ ذَلِكَ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُ فَقَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْزَقَ رُكْبَتَهُ بِرُكْبَتِهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ فَمَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَحَجُّ الْبَيْتِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ قَالَ فَمَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فِي كُلِّ ذَلِكَ يَقُولُ لَهُ صَدَقْتَ قَالَ فَتَعَجَّبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَمَا أَمَارَتُهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ أَصْحَابَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ عُمَرُ فَلَقِيَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ بِثَلَاثٍ فَقَالَ يَا عُمَرُ هَلْ تَدْرِي مَنْ السَّائِلُ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا كَهْمَسُ بْنُ الْحَسَنِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ عَنْ كَهْمَسٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَفِي الْبَاب عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ نَحْوُ هَذَا عَنْ عُمَرَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ هُوَ ابْنُ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ
[അബു അമ്മാർ അൽ ഹുസൈൻ ബിൻ ഹുറൈത്സ് അൽ ഖുസായി] [വാക്കി] [കഹ്മാസ് ബിൻ അൽ ഹസൻ] [അബ്ദുല്ല ബിൻ ബുറൈദ] [യഹ്യ ബിൻ യമർ] എന്നിവരിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: വിധി ശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് ആദ്യമായി ചർച്ച ചെയ്ത വ്യക്തി മഅ്ബദ് അൽ ജുഹാനി ആയിരുന്നു. യഹ്യ പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ ഹുമൈദ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ അൽ ഹിംയാരിയുമായി മദീനയിൽ എത്തുന്നതുവരെ പുറത്തുപോയി, പിന്നെ ഞങ്ങൾ പറഞ്ഞു; 'നബി (സ) യുടെ അനുയായികളിൽ ഒരാളെ കണ്ടുമുട്ടിയാൽ, അവർ പറഞ്ഞ എന്തെങ്കിലും കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിക്കും'. യഹ്യ പറഞ്ഞു; 'അപ്പോൾ ഞങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടുമുട്ടി, അതായത് [അബ്ദുല്ല ബിൻ ഉമർ], അദ്ദേഹം പള്ളിയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങുമ്പോൾ. പിന്നെ ഞാനും എന്റെ സുഹൃത്തും അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടു'. എന്റെ സുഹൃത്ത് സംഭാഷണം എനിക്ക് ഏൽപ്പിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതി, അതിനാൽ ഞാൻ പറഞ്ഞു; 'ഓ അബൂ അബ്ദുറഹ്മാൻ, തീർച്ചയായും ഒരു ജനത ഖുർആൻ വായിക്കുകയും അറിവ് തേടുകയും പിന്നീട് വിധിയില്ലെന്ന് അവകാശപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു, കാര്യം പുതിയതാണ് - വിധിയും അല്ലാഹുവിന്റെ അറിവും മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല -'. അപ്പോൾ അബ്ദുല്ല ബിൻ ഉമർ മറുപടി പറഞ്ഞു; 'നിങ്ങൾ ഈ ആളുകളെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ, ഞാൻ അവരെ ഉപേക്ഷിക്കുകയാണെന്നും അവർ എന്നെ ഉപേക്ഷിക്കുകയാണെന്നും അവരോട് പറയുക. അല്ലാഹുവിന്റെ ദാസന്മാർ സത്യം ചെയ്യുന്നവനെക്കൊണ്ട്, നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ ഉഹദ് പർവതം പോലെ സ്വർണ്ണം ചെലവഴിച്ചാൽ, നല്ലതും ചീത്തയുമായ വിധിയിൽ വിശ്വസിക്കുന്നതുവരെ അവന്റെ ദാനധർമ്മം തീർച്ചയായും സ്വീകരിക്കപ്പെടില്ല'. യഹ്യ പറഞ്ഞു; 'പിന്നെ അദ്ദേഹം ഹദീസ് പറയാൻ തുടങ്ങി; ['ഉമർ ബിൻ അൽ ഖത്താബ്] പറഞ്ഞു; 'ഞങ്ങൾ ഒരിക്കൽ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ അരികിലായിരുന്നു, അപ്പോൾ ഒരു മനുഷ്യൻ വന്നു, അവന്റെ വസ്ത്രങ്ങൾ വളരെ വെളുത്തതും, മുടി വളരെ കറുത്തതുമായിരുന്നു, അവന്റെ മേൽ യാത്രയുടെ ഒരു അടയാളവും കാണുന്നില്ലായിരുന്നു. അദ്ദേഹം പ്രവാചകന്റെ അടുക്കൽ വന്ന് മുട്ടുകുത്തി മുട്ടിൽ ചാരി നിന്ന്, "ഓ മുഹമ്മദ്, എന്താണ് വിശ്വാസം?" എന്ന് ചോദിക്കുന്നതുവരെ ഞങ്ങളിൽ ആരും അദ്ദേഹത്തെ അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, "അല്ലാഹുവിലും, അവന്റെ ദൂതന്മാരിലും, അവന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും, അന്ത്യനാളിലും, വിധിയിലും - നല്ലതിലും ചീത്തയിലും വിശ്വസിക്കുക." അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു, "എന്താണ് ഇസ്ലാം?" അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, "അല്ലാഹു അല്ലാതെ ആരാധനയ്ക്ക് യോഗ്യനായ ഒരു ദൈവമില്ലെന്നും മുഹമ്മദ് അവന്റെ ദാസനും ദൂതനുമാണെന്നും സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുക, പ്രാർത്ഥന നിലനിർത്തുക, സകാത്ത് നൽകുക, ഹജ്ജ് ചെയ്യുക, റമദാനിൽ നോമ്പ് എടുക്കുക." അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു, "എന്താണ് ഇഹ്സാൻ?" അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, "അല്ലാഹുവിനെ കാണുന്നതുപോലെ ആരാധിക്കുക, കാരണം നിങ്ങൾ അവനെ കാണുന്നില്ലെങ്കിൽ, തീർച്ചയായും അവൻ നിങ്ങളെ കാണുന്നു." ഉമർ പറഞ്ഞു, "ഓരോ ഉത്തരത്തിനും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, 'നീ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്'. ഉമർ പറഞ്ഞു, "അപ്പോൾ ഞങ്ങൾ അവനെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി, അതിനാൽ ഞങ്ങൾ അവനോട് ചോദിച്ചു, അവൻ അത് സ്ഥിരീകരിച്ചു." അദ്ദേഹം വീണ്ടും ചോദിച്ചു; 'അന്ത്യനാൾ എപ്പോഴായിരിക്കും?' അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു; 'ചോദിക്കപ്പെടുന്നയാൾക്ക് ചോദിക്കുന്നവനെക്കാൾ നന്നായി അറിയില്ല.' അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു; 'അപ്പോൾ അതിന്റെ അടയാളങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?' അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു; 'ഒരു അടിമ തന്റെ യജമാനന് ഒരു കുഞ്ഞിനെ പ്രസവിക്കുമ്പോൾ, നഗ്നമായ, ദരിദ്രയായ, ആടുകളെ മേയിക്കുന്ന, എന്നാൽ കെട്ടിടങ്ങൾ പണിയുന്നതിൽ വീമ്പിളക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തിയെ നിങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ.' ഉമർ പറഞ്ഞു; 'പിന്നെ മൂന്ന് ദിവസത്തിന് ശേഷം പ്രവാചകൻ (സ) എന്റെ അടുക്കൽ വന്നു ചോദിച്ചു: 'ഓ ഉമർ, ചോദ്യകർത്താവ് ആരാണെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാമോ? അതാണ് ഗബ്രിയേൽ, നിങ്ങളുടെ മതപരമായ അറിവ് പഠിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം നിങ്ങളുടെ അടുക്കൽ വരുന്നു.' [അഹ്മദ് ബിൻ മുഹമ്മദ്] [ഇബ്നു അൽ മുബാറക്] [കഹ്മാസ് ബിൻ അൽ ഹസൻ] ഈ ഇസ്നാദിന്റെ സാദൃശ്യവും അതിന്റെ അർത്ഥവും ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. [മുഹമ്മദ് ബിൻ അൽ മുത്സന്ന] [കഹ്മാസിൽ] നിന്ന് [മുആദ് ബിൻ മുആദ്] ഈ ഇസ്നാദിന്റെ സാദൃശ്യവും അതിന്റെ അർത്ഥവും ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ആ അധ്യായത്തിൽ - തൽഹ ബിൻ ഉബൈദുള്ള, അനസ് ബിൻ മാലിക്, അബു ഹുറൈറ എന്നിവരിൽ നിന്നും - വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഒരു ഹസൻ സ്വഹീഹ് ഹദീസാണ്. ഇത് ഉമറിൽ നിന്ന് ഇതുപോലുള്ള ഒരു വഴിയിലൂടെ മാത്രമല്ല നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ഈ ഹദീസ് ഇബ്നു ഉമറിൽ നിന്ന് പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസലാമിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടതാണ്, ആധികാരികമായത് എന്തെന്നാൽ ഹദീസ് ഇബ്നു ഉമറിൽ നിന്ന്, ഉമറിൽ നിന്ന്, പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസലാമിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടതാണ്.