Hadith Representative
Nabi tidak tahu apa yang terjadi dengan aisyah pada peristiwa fitnah bohong, sampai turun ayat membelanya
Imam Bukhari : 4381حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلٌّ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ الْحَدِيثِ وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ الَّذِي حَدَّثَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَمَا نَزَلَ الْحِجَابُ فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي وَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ رَكِبْتُ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُثْقِلْهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا تَأْكُلُ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا فَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَمَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَأَمَمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَأَدْلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَكَانَ رَآنِي قَبْلَ الْحِجَابِ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا كَلَّمَنِي كَلِمَةً وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدَيْهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَمَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى الْإِفْكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ ابْنَ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الْإِفْكِ لَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّطَفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَذَاكَ الَّذِي يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَمَا نَقَهْتُ فَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَهُوَ مُتَبَرَّزُنَا وَكُنَّا لَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي التَّبَرُّزِ قِبَلَ الْغَائِطِ فَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي وَقَدْ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ أَوَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ قُلْتُ وَمَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي وَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْنِي سَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ فَقُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجِئْتُ أَبَوَيَّ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ أَوَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ حَتَّى أَصْبَحْتُ أَبْكِي فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْتَأْمِرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ مِنْ الْوُدِّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَهْلَكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَإِنْ تَسْأَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ قَالَتْ بَرِيرَةُ لَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَعْذَرَ يَوْمَئِذٍ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ إِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْتُ عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنْ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ فَتَثَاوَرَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ فَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ قَالَتْ فَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا لَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَلَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي قَالَتْ فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا فَجَلَسَتْ تَبْكِي مَعِي قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ مَا قِيلَ قَبْلَهَا وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا لَا يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ جَلَسَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ بِذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ بِذَنْبِهِ ثُمَّ تَابَ إِلَى اللَّهِ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ قَالَتْ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَالَتَهُ قَلَصَ دَمْعِي حَتَّى مَا أُحِسُّ مِن
Nutti himee jira [Yahya bin Bukair] [Al Laits] [Yunus] irraa [Ibn Shihab] irraa nutti hime jedhe; Naaf beeksisee jira ['Urwah bin Az Zubair] fi [Sa'id bin Al Musayyab] fi ['Alqamah bin Waqqash] fi ['Ubaidullah bin 'Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] seenaa ['Aisyah radliallahu 'anha] haadha manaa Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam irraa, yeroo namoonni ishee maqaa balleessan babal'atan odeessa waa'ee ishee waan dubbatan hundaan, Rabbiin himannaa kana irraa bilisa akka ta'e ibse. Gareen namootaa tokko tuutaan waa'ee koo seenaa himan, gariin isaanii seenaa taatee sanaa warra kaan irraa waan argataniif, seenaan sun waan cimaa ta'e fakkaata, hamman jecha tokkoon tokkoon isaanii natti himan sammuutti qabadhee seenaan tokko tokko warra kaan mirkaneessutti. Urwah irraa Aisyah irraa natti hime, haati manaa Rasuulaa sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jette; akka Nabiyyiin sallaallahu aleeyhi wasallam yeroo imaluuf fedhan haadhotii manaa isaa jidduutti hiree akka baasu. Namni lootarii baase Nabiyyii sallaallahu 'alaihi wasallam' waliin kan deemu isadha. Aayishaan akkas jette; 'Ergasii lola tokko keessatti nu jidduutti gurmaa'ee xiyyaan kiyya gurguddaan waan ba'eef, Ergamaa Rabbii sallaallahu 'alaihi wasallam wajjiin deeme. Taatee kun kan uumame erga aayata waa’ee hijaabaa bu’ee booda. Sana booda lammaffaa koo keessatti naaf fudhatame. Jidduu imala sanaa hanga Ergamaan Rabbii s.a.w lola xumuree gara Madiinaatti deebi’utti gadi bu’e. Galgala tokko garee Muslimoota waliin ture. Yeroo isaan rafan ka'ee hangan isaan dursutti adeeme. Daldala koo raawwadhee erga xumuree booda garee Muslimaatti makamuuf deebi'e. Garaan koo yommuun natti dhaga’amu, mudhii koo kan Yaman Zhafar irraa dhufe akka cabe natti mul’ate. Kanaaf duubatti deebi'ee mudhii koo barbaade, garuu barbaacha koo na harkiseera. Gareen namoota golgaa koo fidanii dhufanis dursanii deemaniiru. Isaanis gaala koo isa ani yaabbachaa ture irra taa'anii deemaa turan. Duraanis keessa waanan jiru natti fakkaate’ jedheen. Aayishaan akkana jedhe: ‘Yeroo sanatti haadhotii manaa isaa foon nyaatanii waan hin beekneef, qallaafi salphaa turan. Garuu nyaata salphaa qofa nyaatan. Kanaaf, yeroo deemanii fi baatanii deeman ulfaatina golgaa sanaa namni shakke hin jiru. Kana malees, yeroo sanatti amma iyyuu xiqqaa ture. Dhumarratti, gaala isaanii fudhatanii deemsa - imala isaanii itti fufan -. Yeroo waraanni darbee mudhii koo argadhe. Kanaaf, yeroon teessoo isaanii gahu namni isaan waamu hin jiru, namni deebiis hin kennine. Sana booda gara teessoo koo bakkan taa'ee tureetti deebi'e. Waraana muslimaa keessaa namni tokko na argatee deebi'ee na fudhadha jedheen abdadhe. Yeroon taa'u hirribni natti dhaga'amee hirriba natti dhaga'ame. Gama biraatiin Shafwan bin Mu'atthal Assulami fi ummanni Dzakwan loltoota duuba hafan - namni duubatti hafe jiraachuu isaa ilaaluuf - sakatta'aa turan. Galgala barii miilaan deemanii ganama teessoo koo gahan. Shafwan bin Al Mu'atthal Assulami nama ammallee rafaa jiru arge, kanaaf natti dhufee gaafa na argu na bare. Sababni isaas, hijaaba uffachuun osoo na irraa hin eegamiin dura na argee ture. Achumaan hirribaa ka'ee yeroo inni na beeku boqochuuja' -inna lillahi wa inna ilaihi raaji'un- jechuu isaa dhaga'e. Achumaan fuula koo hijaaba kootiin haguugee. Rabbiin jecha tokkollee hin dubbanne istirjaa isaa malee jecha tokkollee hin dhageenye'. Dhumarratti gaala isaa gadi buuse anis irra ol ba'e. Sana booda deemee gaala - kan ani yaabbachaa ture - hanga loltoota Musliimaa qarqara galaanaa Azhzhariah irratti boqotanii booda isaan qunnamnutti geggeesse. Warra dhimma koo loogii godhaniif wayyoo. Yeroo sanatti namni baay’ee odeessaa duuba ture Abdallah ibn Ubay ibn Salul ture. Dhumarratti Madiinaa gahe. Erga dhufnee booda, ji'a tokkoof jechuun ni danda'ama akka tasaa dhukkubsadhe, namoonnis himannaa natti ka'e irratti mari'achuu isaanii itti fufan, yakki xiqqoollee natti dhaga'amuu baatus. Kanaaf dhukkuba koo shakkuu jalqabe. Kana booda laafinni Nabi Muhammad (s.a.w) kan kanaan dura isa irraa arge natti hin dhagahamne. Yeroon dhukkubsadhe Nabi Muhaammad (saw) seenee nagaa na gaafate, "Akkam jirta?" Akka waan inni na shakkutti, osoon waan hamaa hojjedhe natti hin dhaga'amne. Erga fayyuu akkan jalqabe natti dhaga'amee booda Umm Mistah waliin gara bakka dhuunfaatti bahee of boqodhe. Hanga halkan gahutti halkan malee baane hin beeknu. Bakki dhuunfaa naannoo mana keenyatti ijaarame. Dhimmi keenya akkuma warra Arabaa nu duraa ture; duraan bakka dhuunfaa mana keenyatti of boqonnu qabna turre. Sana booda aniifi Ummu Mistaah - intala Abi Ruhmi bin Al Muthallib bin Abdi Manaf yoo taatu haati ishee intala Shakhri bin Amir, akkoo Abu Bakr akka Shidiq fi ilmi ishee Mistaah bin Utsabah bin Abbad bin Al Muthallib - erga daldalli keenya xumuramee booda gara mana kootti deebine. Yeroo sanatti Umm Mistaah huccuu ishee irra waan tarkaanfattee ykn qabamteef siqxe. Yeroo sanatti akkas jette: ‘Mistaah wayyoo!’ jette. Anis: 'Wanti ati jette hammam hamaadha, nama lola Badr irratti hirmaate qeeqxe' jedheen ishee gaafadhe. Isheenis akkana jette: ‘Eeyyee, wanta inni dubbate hin dhageenyee? ' Anis akkas jedheen: 'Maal jedhe? ' Sana booda jecha warra na himataniin na beeksiste. Yeroo sanitti dhukkubsadhee yeroon mana kiyyatti deebi’u Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam na qunnamee nagaa naaf dhaame. Achiis: ‘Akkam jirtu?’ jedheen. Anis: ‘Gara warra kootti akkan deemu naaf hayyamtaa?’ jedheen. jedhe; 'Yeroo sanatti oduu isaan lamaan irraa mirkaneessuu barbaade. Dhumarratti Ergamaan Rabbii sallaallahu aleihi wasallam illee naaf hayyame. Sana booda gara warra koo dhaqeen, haadha koo akkas jedheen gaafadhe: ‘Yaa haadha koo, namoonni maal haasa’aa jiru? ' jettee deebisteef: 'Yaa ilma koo, dhimmi kee haa salphatu, Rabbiin, dubartiin ifatti dhiira ishee jaallatu waliin osoo dhiirri sun haadha manaa biraa qabaatu hin jirtu, himannaa ishee irratti baay'isuu malee.' ni jedhe: 'Ulfinni Rabbiif haa ta'u, wanti namoonni dubbataa jiran kana? ' jedhe; 'Halkan sana boo'een ture, hanga ganamaatti imimmaan koo waan dadhabeef kana booda dhangala'uu hin dandeenyee fi osoon rafuu hin rafne.' Yeroo bari'u boo'uu koo itti fufe. Akkasumas, yeroo sanatti Ergamaan Rabbii sallaallahu aleeyhi wasallam hanga wahhiin bu’utti haadha manaa isaanii addaan baasuuf jecha akka isaan mari’atan Alii bin Abii Xaalib fi Usamah bin Zaid waame.’ Aayishaan akkas jette; 'Usamah bin Zaid yoo ilaalle, Rasulullah sallaallahu alaihi wasallam waan beekuun, jechuunis haati manaa isaa gocha kana irraa hangam akka fagaattee fi maalummaa jaalala isheen isheef qabdu maal beekuun gorsa kenne. Usamaan akkana jedhe; 'Yaa Ergamaa Rabbii! Isaan haadha manaa keessan, gaarummaa malee homaa hin beeknu'. Waa’ee Alii bin Abii Xaalib yoo ilaalle akkas jedhe; 'Rabbiin Azzawajallaan rakkina siif hin kennu isa malees dubartoonni biroo hedduutu jiru. Dhugumatti, yoo gabricha kee gaafatte, dhugaadhaan amanamaa ta'uun isaa hin oolu." Aishaan akkana jedhe; 'Ergasii Rasulullah sallaallahu 'alaihi wasallam Bariraa yaame, akkana jedhee gaafate: 'Yaa Bariraa! Waa'ee Aayishaa waan si shakku ni argitaa? ' Baariiraan deebiseef; mucaa, maatii isaa keessatti daakuu eegaa osoo jiruu rafe, sana booda bineensi leenjifame tokko dhufee isa nyaate’ Sana booda Rasulullah shallaallahu 'alaihi wa sallam ka'ee namicha Abdullah bin Ubai bin Salul jedhamu irraa falmii gaafate Yeroo Rasulullah shallaallahu 'alaihi wa sallam minjaala irra ture, Rasulullah shallaallahu 'alaihi wa sallam akkana jedhe muslimoonni hundinuu, nama maatii koo miidhe irraa falmii naaf kennuu barbaadu Dhugumatti, ani maatii koo irraa gaarummaa qofa malee waa'ee isaa natti himanii turan oduu babal'isuun Bani Aus irraati, morma isaa nan mura. Gama biraatiin obboleeyyan keenya Banu Khazraj irraa yoo dhufe ajaja keessan akka raawwannuuf nu ajajaa." Achumaan Sa'ad bin Ubadah - hoogganaa Bani Khazraj ture, nama qajeelaa ture. Haa ta'u malee ammas ilaalcha finxaaleyyii qaba ture - Sa'ad bin Mu'adiin; 'Rabbiin isa ajjeesuu hin dandeessu, ajjeesuus hin dandeessu isa'.Kanaaf Usaid bin Hudlair ka'ee ilma obboleessa Sa'ad bin Mu'adz ta'ee Sa'ad bin Ubadah akkana jedhe: 'Ati ni sobda, dhuguma munaafiqee munaafiqoota waliin falmtu waan taateef haalli kun daran ho'aa dhufe, hanga isaan rasuula Rabbii (peace) ta'anii wal ajjeesuu barbaadanitti fi rahmanni Allaah isarratti haa jiraatu) ammallee minjaala irra dhaabbatee ture Ergasii Ergamaan Rabbii (saw) isaan tasgabbeessee hanga isaan callisutti, innis guyyaa san, haga imimmaan koo dhumutti boo'e, yeroon rafu kohl tokkollee hin uffannee, hanga imimmaan koo bahutti Yeroon ciisu kohl tokkollee hin uffannee Ayishaan boo'icha koo itti fufee na cinaa taa'an yeroo sanatti dubartiin Ansar irraa na qunnamuuf hayyama kiyya naaf hayyame nuuf nagaa nu gaafate, achiis taaʼe’ jedheen. Isheenis, 'Dhimma koo ilaalchisee erga mul'anni itti hin mul'atin ji'a tokkoof na cinaa hin taa'u' jette. Isheenis akkana jette, Ergamaan Rabbii s.a.w otuu taa’anii nagaa dhaamanii akkana jedhan: ‘Amma ba’d, yaa Aayisiyaa, dhugumatti oduun kanaa fi akkanaa na bira ga’eera, dhugumatti, waan hin hojjanneef jalaa miliqxee, Rabbiin Azzawajallaan si haa fageessuu Haata’u malee, yoo ati cubbuu kana hojjatte, Rabbiin araarama kadhadhu Itti towbaadhu Sababni isaas gabricha cubbuu isaa amanee booda towba godhe Rabbiin towbaa isaa ni qeebala’ jennaan ‘Rasulullah sallahu ‘alaihi wa sallam yeroo dubbate, imimmaan koo daran ariitiin dhangala’e hanga kana booda imimmaan natti dhaga’amuu hin dandeenyetti kan Allaah irratti haa ta’u) akkana jedhe abbaan kiyya akkana jedhe; rahmanni Rabbii isarratti haa jiraatu). Wallaahi hanga ofitti amanamummaan sitti dhagahamuu fi itti amantutti kana akka dhageesse nan beeka. Yoon gocha sana irraa fagaadhe isinitti hime, Rabbiin olta’aan immoo gocha sana irraa akkan fagaadhe ni beeka ta’e, isin na hin amantu. Yoon waa’ee waa tokko sitti himadhe, Rabbiin olta’aan immoo gocha sana irraa akkan fagaadhe beekee, ati dhugumatti na amantu. Wallaahi akka Abuu Yuusuf jedhe malee ana fi isin jidduu jechi tokkollee hin jiru: Obsi gaariidha Rabbiin tokkicha waan isin himattan irratti gargaarsa barbaaduudha." Aayishaan akkana jette, "Erga ejjennoo koo jijjiire, siree koo irra ciise." Isheenis akkana jette: 'Rabbiin wajjiin yeroo sanatti ani gocha sana irraa akkan fagaadhe beeka ture, Rabbiin Azzawajallaas gocha sana irraa waanan fagaadheef na fageessa. Haa ta'u malee, Rabbiin, ani akkas hin eegne wahyiin haala koo keessatti gadi bu’a ture wa sallam yaa’ii isaa keessaa hin baane, hanga Rabbiin Azzawajallaan wahyii ergutti hin baane Kanaaf, yeroo baay’ee yeroo wahhiin dhufu, dafqi isaa dhangala’uu itti fufe Kunis ulfaatinni jecha itti bu’e sanaa akka malee ulfaataa ture shallaallahu 'alaihi wa sallam oduu gammachiisaa argate, kolfee hima jalqabaa yeroo sana dubbate: 'Oduu gammachiisaa yaa Aizaa wa jalla gocha kana irraa si fageessite' Ergasii haati kiyya 'Isa dura dhaabbadhu' naan jette wahiiwwan hangam akkan fagaadhe ibsan Rabbiin Azzawajallaan aayata tokko buuse hiikni isaas: Dhugumatti warri oduu sobaa baatanii deeman garee keessan irraa, hanga aayata kudhanitti Rabbiin Azzawajallaan gocha kana irraa hangam akkan fagaadhe ibsu. Aishaan akkana jette: ‘Dura Abuu Bakriin fira isaa waan ta’eef, hiyyeessa waan ta’eef, sadaqaa kenna ture - erga Aayisiyaa himate booda bara baraan isa hin gargaaru’ jedhe. Ergasii Rabbiin Azzawajallaan wahii tokko buuse, hiikni isaas;Warri - hanga jecha Isaatiif - hin hawwinaa' Abu Bakr akkana jedhe; bara baraan." Aayishaan akkana jette; Rasulullah sallaallahu aleeyhi wasallam waa'ee waan na mudate Zainab bint Jahsy haadha manaa Rasuulaa sallaallahu aleeyhi wasallam gaafate: 'Maal beekta, maal argite, ykn oduu akkamii si qaqqabe? ' jedhee deebiseef; 'Yaa Ergamaa Rabbii! Yeroo hundumaa dhageettii fi arguu koo nan eega, gaarummaa qofa malee homaa hin beeku'. Aisyah akkas jette; 'Haadhotii manaa Nabi sallaallahu 'alaihi wasallam kan narra ol ta'ee itti dhaga'amu keessaa ta'us, obboleettiin ishee Hamnah bint Jahsyin ishee jibbitus, warra oduu sobaa gaddisiisaa facaasan keessaa tokko turte'.