-

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ قَال سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ الْوَحْيُ سُمِعَ عِنْدَ وَجْهِهِ كَدَوِيِّ النَّحْلِ فَأُنْزِلَ عَلَيْهِ يَوْمًا فَمَكَثْنَا سَاعَةً فَسُرِّيَ عَنْهُ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ وَقَالَ اللَّهُمَّ زِدْنَا وَلَا تَنْقُصْنَا وَأَكْرِمْنَا وَلَا تُهِنَّا وَأَعْطِنَا وَلَا تَحْرِمْنَا وَآثِرْنَا وَلَا تُؤْثِرْ عَلَيْنَا وَارْضِنَا وَارْضَ عَنَّا ثُمَّ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُنْزِلَ عَلَيَّ عَشْرُ آيَاتٍ مَنْ أَقَامَهُنَّ دَخَلَ الْجَنَّةَ ثُمَّ قَرَأَ{ قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ }حَتَّى خَتَمَ عَشْرَ آيَاتٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ رَوَى أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَعَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَنْ سَمِعَ مِنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَدِيمًا فَإِنَّهُمْ إِنَّمَا يَذْكُرُونَ فِيهِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ وَبَعْضُهُمْ لَا يَذْكُرُ فِيهِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ وَمَنْ ذَكَرَ فِيهِ يُونُسَ بْنَ يَزِيدَ فَهُوَ أَصَحُّ وَكَانَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ رُبَّمَا ذَكَرَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يُونُسَ بْنَ يَزِيدَ وَرُبَّمَا لَمْ يَذْكُرْهُ وَإِذَا لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ يُونُسَ فَهُوَ مُرْسَلٌ

ਇਹ ਸਾਨੂੰ [ਯਹਾਇ ਬਿਨ ਮੂਸਾ], [ਅਬਦੁ ਬਿਨ ਹੁਮੈਦ] ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਰਥ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁਰੱਜ਼ਾਕ] ਤੋਂ [ਯੂਨਸ ਬਿਨ ਸੁਲੇਮ] ਤੋਂ [ਅਜ਼ ਜ਼ੁਹਰੀ] ਤੋਂ [ਉਰਵਾਹ ਬਿਨ ਅਜ਼ ਜ਼ੁਬੈਰ] ਤੋਂ [ਅਬਦੁਰਰਹਿਮਾਨ ਬਿਨ ਅਬਦੁਲ ਕਾਰੀ] ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਮੈਂ [ਉਮਰ ਬਿਨ ਅਲ ਖਤਸਬ] ਰਦੀਆਲਹੁ 'ਅਨਹੂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ: ਜਦੋਂ ਨਬੀ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਾ ਸਲਾਮ' ਤੇ ਕੋਈ ਇਤਹਾਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਹ ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਗੂੰਜਣ ਵਾਂਗ ਵੱਜਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਤਹਾਸ ਆਇਆ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਚੁੱਪ ਰਹੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਫਿਰ ਕਿਬਲਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਅੱਲ੍ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਵਧਾ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਘਟਾ ਨਾ, ਸਾਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਜ਼ਲੀਲ ਨਾ ਕਰ, ਸਾਨੂੰ ਦੇ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਰੋਕ, ਸਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪਾਸੇ ਨਾ ਰੱਖ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਾ ਸਲਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਦਸ ਆਇਤਾਂ ਨਾਜ਼ੀਲ ਹੋਈਆਂ, ਜੋ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ।" ਉਸਨੇ ਪੜ੍ਹਿਆ: "ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਹਨ ਉਹ ਜੋ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਦਸ ਆਇਤਾਂ ਤੱਕ। (ਅਲ ਮੁ'ਮਿਨੂਨ: 1)। ਸਾਨੂੰ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਬਾਨ] ਨੇ [ਅਬਦੁਰਰਜ਼ਾਕ] ਨੂੰ [ਯੂਨਸ ਬਿਨ ਸੁਲੇਮ] ਤੋਂ [ਯੂਨਸ ਬਿਨ ਯਜ਼ੀਦ] ਤੋਂ [ਅਜ਼ ਜ਼ੁਹਰੀ] ਤੋਂ ਇਸ ਸਨਦ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਹਦੀਸ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੈ। ਮੈਂ [ਇਸਹਾਕ ਬਿਨ ਮਨਸ਼ੂਰ] ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ: [ਅਹਿਮਦ ਬਿਨ ਹੰਬਲ], [ਅਲੀ ਬਿਨ ਅਲ ਮਦੀਨੀ] ਅਤੇ [ਇਸਹਾਕ ਬਿਨ ਇਬਰਾਹਿਮ] ਨੂੰ [ਅਬਦੁਰਰਜ਼ਾਕ] ਤੋਂ [ਯੂਨਸ ਬਿਨ ਸੁਲੇਮ] ਤੋਂ [ਯੂਨਸ ਬਿਨ ਯਜ਼ੀਦ] ਤੋਂ [ਅਜ਼ ਜ਼ੁਹਰੀ] ਇਸ ਹਦੀਸ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਅਬਦੁਰੱਜ਼ਾਕ ਤੋਂ ਸੁਣਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਯੂਨਸ ਇਬਨ ਯਜ਼ੀਦ ਤੋਂ ਹੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੇ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਯੂਨਸ ਇਬਨ ਯਜ਼ੀਦ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਦੀਸ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੈ। ਅਬਦੁਰੱਜ਼ਾਕ ਨੇ ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਯੂਨਸ ਇਬਨ ਯਜ਼ੀਦ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਸਨੇ ਯੂਨਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਹਦੀਸ ਮੁਰਸਲ ਹੈ।"