Hadith Representative
Diberikan kesaksian oleh pendeta Nasrani Waraqah bin Naufal
Imam Bukhari : 3حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
ޔަޙްޔާ ބިން ބުކައިރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އަލްލައިޘުން އުޤައިލްގެ ކިބައިން އިބްނު ޝިހާބުގެ ކިބައިން އުރުވާ ބިން އަޒްޒުބައިރުގެ އަރިހުން ޢާއިޝާ - މުއުމިނުންގެ މަންމަ - ގެ އަރިހުން ކަމަށް އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ހުވަފެން ފަތިހުގެ އަލިކަންފަދައިން އައީމަ މެނުވީ އޭނާއަށް ހުވަފެނެއް ނުފެނުނެވެ. ދެން އޭނާއަށް އެކަނިވެރިކަމުގެ ލޯބި ލިބިވަޑައިގަތުމުން، ހިރާ ހޮހަޅަ ހޮވައިގެން ދުވަސްކޮޅަކު އެތަނުގައި މަޑުކުރެއްވި، އެއީ ރޭގަނޑު ގިނައިރު ނަމާދު ކުރެއްވުމުގެ ކުރިން އާއިލާއަށް އެނބުރި ވަޑައިގަތުމަށްފަހު އަނެއްކާވެސް އެތަނުގައި މަޑުކުރުމަށް ރިޒުޤު ތައްޔާރުކުރެއްވިއެވެ. ދެން ޚަދީޖާއާ ބައްދަލުކުރައްވައި ރިޒުޤު ތައްޔާރުކުރެއްވިއެވެ. އެންމެ ފަހުން އަލްޙައްޤް އައުމުން ހިރާ ހޮހަޅައިގައި ހުންނަވަނިކޮށް މަލާއިކަތާ އައިސް ވިދާޅުވިއެވެ: "ކިޔަވާށެވެ؟" އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: "އަހަންނަކަށް ކިޔަން ނޭނގޭ" ކަމަށެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ: ފަހެ މަލާއިކަތާ އަހަރެންގެ ގައިގައި ހިފަހައްޓައި ބާރަށް ބައްދާލެއްވުމަށްފަހު އަހަރެން ދޫކޮށްލެއްވުމަށްފަހު އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވީ: "ކިޔަވާށެވެ!" އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: "އަހަންނަކަށް ކިޔަން ނޭނގޭ" ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން މަލާއިކަތާ އަހަރެންގެ ގައިގައި ހިފަހައްޓައިގެން ވަރަށް ބާރަށް ބައްދާލުމަށްފަހު އަހަރެން ދޫކޮށްލާފައި އަނެއްކާވެސް ބުނީ: 'ކިޔަވާށެވެ!'. އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'އަހަންނަށް ކިޔަން ނޭނގޭ' ކަމަށެވެ. މަލާއިކަތާ އަނެއްކާވެސް އަހަރެންގެ ގައިގައި ހިފަހައްޓައިގެން ތިންވަނަ ފަހަރަށް ވަރަށް ބާރަށް ބައްދާލެއްވުމަށްފަހު އަހަރެން ދޫކޮށްލެއްވީ، އަދި އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވީ: -ކިޔާށެވެ - ފާހަގަކުރައްވައިގެން - އުފެއްދެވި ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ނަންފުޅު، ލޭގެ ހޮޅިއަކުން އިންސާނާ ހެއްދެވިއެވެ. ކިޔެވުން، އަދި ތިބާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއީ އެންމެ ރަޙްމަތްތެރި ރަސްކަލާނގެ-'. ވަޙީގެ ބަސްފުޅުތަކާއެކު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ އާއިލާއަށް އެނބުރި ވަޑައިގަތީ ހާސްކަމުގެ ޙާލަތުގައެވެ. ޚަދީޖާ ބިން ޚަވައިލިދުގެ އަރިހަށް ގޮސް ވިދާޅުވީ: 'އަހަރެން ނިވާކޮށް، ނިވާކޮށްލާށެވެ!'. އޭނާގެ ބިރުވެރިކަން ފިލައިގެންދާންދެން އޭނާ ހުރީ ނިވާވެފައެވެ. ދެން ޚަދީޖާއަށް ދިމާވި ހާދިސާ ކިޔައިދިނީ: 'އަހަރެން ކަންބޮޑުވަނީ އަމިއްލަ ނަފްސާއި މެދު' އެވެ. އެހެންކަމުން ޚަދީޖާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'الله ގެ ޙަޟްރަތުން ތިބާއަށް އަބަދަށްޓަކައި ގެއްލުމެއް ނުދެއްވާނެ، ސަބަބަކީ ތިބާއަކީ ގާތްތިމާގެ ގުޅުންތައް ގުޅުވައިދޭ ފަރާތެވެ'. ޚަދީޖާ ދެން ދަޢުވަތު ދެއްވީ ޚަދީޖާގެ ދޮންބައްޕަގެ ދަރިކަލުން ވަރަޤު ބިން ނައުފަލް ބިން އަސަދު ބިން ޢަބްދުލް އުއްޒާއާ ބައްދަލުކުރެއްވުމަށެވެ. އެވަގުތު ވަރަކޯހް ހުރީ މުސްކުޅިވެ ލޯފަންވެފައެވެ. ޚަދީޖާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'އޭ ދޮންބައްޕަގެ ދަރިފުޅާ، ކަލޭގެ ކޮއްކޮ ބުނާނެ އެއްޗެއް އަޑުއަހާށެވެ'. ވަރަކޯ ވިދާޅުވިއެވެ: 'އޭ އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ، ތިބާއަށް ތަޖުރިބާ ކުރެވުނީ ކޮންކަމެއް'. ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނަށް ތަޖުރިބާ ކުރެވުނު ހާދިސާ ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ވަރަކޯ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަޅެ، ކަލޭގެ ރައްޔިތުން ކަލޭ ފޮނުވާލިއިރު އަހަރެން ޒުވާންވެ ދިރިހުރިނަމަ'. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. ވަރަކޯ ޖަވާބު ދިނެވެ. އެހެނީ ތިޔަ ގެންނަ އެއްޗެއް ހިފައިގެން އެއްވެސް މީހަކު ނާންނަނީ އެމީހުންނަށް ގެއްލުމެއް ލިބޭނެ ކަމަށް - ދުޝްމަންކަން-. އެވަގުތު އަހަރެން އެތަނުގައި ހުރިނަމަ އަހަރެންގެ ހުރިހާ ޤާބިލުކަމެއް ތިޔަބޭފުޅުންނަށް އެހީތެރިވެދޭނަން'. ވަރޯޤޯއަށް އޭނާ ޤަބޫލުކުރި ހާދިސާ ތަޖުރިބާ ނުކުރެވުނީ އޭނާ އެންމެ ފުރަތަމަ މަރުވީ ފަތުރޫޙު - ހުސްކަން - ވަޙީގެ ދުވަސްވަރު ކަމަށް ވާތީއެވެ. [އިބްނު ޝިހާބު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ސަލާމަތު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله އަލް އަންޝަރީ] ވަޙީގެ ހުސްކަމާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދެއްކެވީ، މާތްالله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރިވާކުރެއްވި ފަދައިން: 'އަހަރެން ހިނގަމުން ދިޔައިރު އަހަރެންނަށް އުޑުމަތިން އަޑެއް އިވިގެން އަހަރެން އެއާ ދިމާއަށް ބަލާލިއިރު އެނގުނީ އެއްދުވަހަކު އަހަރެންގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެންނެވި މަލާއިކަތާ ހޮހަޅައިގެ ތެރެއިން އައިސްފައިވާ މަލާއިކަތާއެވެ ހިރޯ، އިނީ އުޑުތަކާއި ބިމާ ދެމެދުގައި ހުރި ގޮނޑިއެއްގައި އިށީނދެގެންނެވެ. އަހަރެން ބިރުގަނެގެން ގެއަށް ދިޔައީމެވެ، އަދި ބުނީމެވެ: 'އަހަރެން ނިވާކޮށްލާށެވެ. އަހަރެން ނިވާކޮށްލާށެވެ'. އެހެންކަމުން الله ތަޢާލާ ވަޙީއެއް ބާވައިލެއްވިއެވެ: -އޭ ރަޖާ ފޮރުވިފައިވާ ބަޔަކު- الله ގެ ބަސްފުޅާ ހަމައަށް -އަދި ބުދުތައް ދޫކޮށްލާށެވެ-. އެވަގުތުން ފެށިގެން ވަޙީ މެދުކެނޑުމެއްނެތި ތިރިވަމުން ދިޔައެވެ'. މި ޙަދީޘް ވެސް [ޢަބްދުﷲ ބިން ޔޫސުފް] އާއި [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އިތުރުން [ހިލާލް ބިން ރައްދާދު] [ޢަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަދި [ޔޫނުސް] ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި [މަޢުމަރު] އެއްބަސްވެވަޑައިގަތީ އަޒް ޒުހުރީގެ އަތުން ލިބިވަޑައިގަތް ކަމުގައެވެ.