Hadith Representative
Diberikan kesaksian oleh pendeta Nasrani Waraqah bin Naufal
Imam Bukhari : 3حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Acï lɛ̈k ɣook [Yahya bin Bukair] acï lueel, Acï lɛ̈k ɣook tënë [Al Laits] tënë [‘Uqail] tënë [Ibn Shihab] tënë [‘Urwah bin Az Zubair] tënë [‘Aisyah] -Man de Muɔminin-, lɔn cï yen lueel: ‘Jɔ̈k de nyuɔɔth ee ye yic bï ‘Saahullalah a ŋɔ̈th në nïn. Ku acïï lëu bï nïn nɔ̈k të këc yen bɛ̈n cït ruɛl ë thëi. Ku ka cï bɛ̈n thieei në nhiɛ̈ɛ̈r de rëër yetök, ku ka cï ɣön ë Hiro lɔc ku guum, ye cɔl röök ë wakɔ̈u në thɛɛr kɔ̈k ke këc dhuk paande bï käŋ guiir bïk pïïr bɛɛr looi. Ku yök Khadijah bï käŋ guiir. Ku ëcï Al Haq bɛ̈n ke tɔ̈ në ɣön ë Hiro yic, ku bɔ̈ atuny nhial ku lueel: ‘Kuen?’ Go dhuknhom: 'Ɣɛn acïï lëu ba kueen'. Acï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: Ku jɔl atuny nhial ɣa dɔm ku dɔm ɣa apɛi ku pɛ̈l ɣa ku lueel ëya: ‘Kuen!’ Go dhuknhom: 'Ɣɛn acïï lëu ba kueen'. Ku jɔl atuny nhial ɣa dɔm ku dɔm ɣa apɛi ku pɛ̈l ɣa ku lueel ëya: ‘Kuen!’. Go dhuknhom: 'Ɣɛn acïï lëu ba kueen'. Go malaika ɣa dɔm ku dɔm ɣa në door de diäk yic apɛi ku pɛ̈l ɣa ba la, ku lueel ëyadɛ̈: -Kuen në -luel- rin ke Nhialicdu cï cak, Acï kɔc cak në rim cï thɔ̈ɔ̈r. Kuen, ku Bɛ̈nydu ee raan ë dhëëŋ-'. Raan cï lɔc ku dɔc acï dhuk tënë kɔc ke paanden ke wël ke thööŋ ke tɔ̈ në riɔ̈ɔ̈c yic. Acï yök ke Khadijah bint Khawaïlidh ku lueel: ‘Kuum ɣa, kum ɣa!’. Acï kum agut cï bï riɔ̈ɔ̈cde jäl. Ku lëk Khadija kë cï rot looi: ‘Ɣɛn acï riɔ̈ɔ̈c në rɔt’. Ku lueel Khadijah: ‘Në Nhialic, Nhialic acïï yïïn bï nɔ̈k akölriëëc, rin yïn ee raan ŋoot ke määth’. Go Khadijah yen cɔɔl bë lɔ lɔ yök kenë Waroqoh ben Naupal ben Asad ben Abdul Uzza, man ye mɛnh de wun ë Khadijah, man ë ye raan de Krïthanooi në thɛɛr ke Jahiliyyah. Acï athör gɔ̈t aya në thoŋ ë Hebru, ku acï Baibol gɔ̈t aya në thoŋ ë Hebru ke cï Nhialic puɔ̈l. Në ye thaa kënë ke Waroqoh ë cï dhiɔp ku nyin cï jäl. Khadijah acï lueel: ‘O mɛnh ë mɛ̈ɛ̈thkiɛ̈, piŋ kë bï mɛnh ë mɛ̈ɛ̈thku lueel’. Waroqoh acï lueel: ‘O mɛnh ë wënkäi, yeŋö cï yïn yök’. Ku lëk Rasulullah kë cï rot looi tënë ye. Waroqoh acï lueel: ‘Kënë ee Namus, cït man cï Nhialic ye nyuɔɔth thɛɛr tënë Mothe. Oh, ɣɛn ë wïc ba ŋot ke ɣɛn ye meth ku ɣɛn ë ŋoot ke ɣɛn pïïr ɣɔn cï yïn cuɔp wei në kɔcku'. Rasulullah ë thïïc: 'Bï ɣɛn cuɔp wei në keek?' Go Waroqoh dhuk nhom: ‘Ee yic. Rin acïn raan bï bɛ̈n ke kë bïï yïn të cï kek yök ke cïk nɔ̈k - cïk looi bïk ya kɔc atɛ̈ɛ̈r -. Na ë tɔ̈ ɣɛn thïn ɣɔn cï kën rot looi, ke ɣɛn ë yïn kuɔny në kë lëu ba looi’. Waroqoh akëc kë cï rot looi yök cï gam rin cï yen thou tueŋ në thɛɛr ke fatroh - kë cïn kë tɔ̈ thïn - nyuɔɔth. [Ibn Shihab] acï lueel; Ɣɛn acï lɛ̈k [Abu Salamah bin Abdurrahman] lɔn [Jabir bin Abdullah Al Ansari] acï jam në kë cïn kë tɔ̈ thïn ë nyuɔɔth, cït mɛn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: 'Ɣɔn cath ɣɛn acï röl piŋ nhial, ɣɛn acï nyin tääu në yenhom ku acï rot wel tënë ɣɛɛn lɔn ye malaika tɔ̈ në kaam de Hiro'. nhial ku piny. Ɣɛn acï riɔ̈ɔ̈c ku ɣɛn acï la baai, ku luɛɛl: ‘Kuɔm ɣɛn. Kuɔm ɣa'. Ku Nhialic Ta'ala acï nyuɔɔth tuɔɔc piny: -O yïn raan ye rot kum- agut cï wɛ̈t de Nhialic -ku pɛ̈l jɔŋrac-. Në ye thaa kënë ke kä cï kek nyuɔɔth aacï ya ŋoot ëke bɔ̈ piny në thɛɛr juëc yiic'. Hadith kënë acï lueel ëya në [Abdullah ben Yusuf] ku [Abu Shalih] ku jɔl ya [Hilal ben Raddad] tënë [Az Zuhri]. Ku lueel [Jona]; ku [Ma'mar] acï gam le yen yök en Az Zuhri.