Hadith Representative
Nabi Ismail berperan membawakan batu untuk dipasang oleh Nabi Ibrahim sambil mereka terus berdoa
Imam Bukhari : 3114حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمَّا كَانَ بَيْنَ إِبْرَاهِيمَ وَبَيْنَ أَهْلِهِ مَا كَانَ خَرَجَ بِإِسْمَاعِيلَ وَأُمِّ إِسْمَاعِيلَ وَمَعَهُمْ شَنَّةٌ فِيهَا مَاءٌ فَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ فَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَوَضَعَهَا تَحْتَ دَوْحَةٍ ثُمَّ رَجَعَ إِبْرَاهِيمُ إِلَى أَهْلِهِ فَاتَّبَعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ حَتَّى لَمَّا بَلَغُوا كَدَاءً نَادَتْهُ مِنْ وَرَائِهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِلَى مَنْ تَتْرُكُنَا قَالَ إِلَى اللَّهِ قَالَتْ رَضِيتُ بِاللَّهِ قَالَ فَرَجَعَتْ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى لَمَّا فَنِيَ الْمَاءُ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا قَالَ فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ هَلْ تُحِسُّ أَحَدًا فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا فَلَمَّا بَلَغَتْ الْوَادِيَ سَعَتْ وَأَتَتْ الْمَرْوَةَ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ أَشْوَاطًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ تَعْنِي الصَّبِيَّ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هُوَ عَلَى حَالِهِ كَأَنَّهُ يَنْشَغُ لِلْمَوْتِ فَلَمْ تُقِرَّهَا نَفْسُهَا فَقَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا حَتَّى أَتَمَّتْ سَبْعًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ فَإِذَا هِيَ بِصَوْتٍ فَقَالَتْ أَغِثْ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ خَيْرٌ فَإِذَا جِبْرِيلُ قَالَ فَقَالَ بِعَقِبِهِ هَكَذَا وَغَمَزَ عَقِبَهُ عَلَى الْأَرْضِ قَالَ فَانْبَثَقَ الْمَاءُ فَدَهَشَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَعَلَتْ تَحْفِزُ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَرَكَتْهُ كَانَ الْمَاءُ ظَاهِرًا قَالَ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الْمَاءِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا قَالَ فَمَرَّ نَاسٌ مِنْ جُرْهُمَ بِبَطْنِ الْوَادِي فَإِذَا هُمْ بِطَيْرٍ كَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا ذَاكَ وَقَالُوا مَا يَكُونُ الطَّيْرُ إِلَّا عَلَى مَاءٍ فَبَعَثُوا رَسُولَهُمْ فَنَظَرَ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَأَتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ فَأَتَوْا إِلَيْهَا فَقَالُوا يَا أُمَّ إِسْمَاعِيلَ أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَكُونَ مَعَكِ أَوْ نَسْكُنَ مَعَكِ فَبَلَغَ ابْنُهَا فَنَكَحَ فِيهِمْ امْرَأَةً قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ قَالَ قُولِي لَهُ إِذَا جَاءَ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَنْتِ ذَاكِ فَاذْهَبِي إِلَى أَهْلِكِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ فَقَالَتْ أَلَا تَنْزِلُ فَتَطْعَمَ وَتَشْرَبَ فَقَالَ وَمَا طَعَامُكُمْ وَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ طَعَامُنَا اللَّحْمُ وَشَرَابُنَا الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي طَعَامِهِمْ وَشَرَابِهِمْ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرَكَةٌ بِدَعْوَةِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي فَجَاءَ فَوَافَقَ إِسْمَاعِيلَ مِنْ وَرَاءِ زَمْزَمَ يُصْلِحُ نَبْلًا لَهُ فَقَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ رَبَّكَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ لَهُ بَيْتًا قَالَ أَطِعْ رَبَّكَ قَالَ إِنَّهُ قَدْ أَمَرَنِي أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ قَالَ إِذَنْ أَفْعَلَ أَوْ كَمَا قَالَ قَالَ فَقَامَا فَجَعَلَ إِبْرَاهِيمُ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ حَتَّى ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ وَضَعُفَ الشَّيْخُ عَنْ نَقْلِ الْحِجَارَةِ فَقَامَ عَلَى حَجَرِ الْمَقَامِ فَجَعَلَ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
Nagsumat ha amon [hi Abdullah bin Muhammad] nagsumat ha amon [hi Abu 'Amir 'Abdul Malik bin 'Amru] nagsumat ha akon [hi Ibrahim bin Nafi'] tikang ha [Katsir bin Katsir] tikang ha [Sa'id bin Jubair] tikang ha [Ibnu 'Abbas radliallahu nagsiring]; ‘Ha paggawas ni Ibrahim pagbiyahe upod hi Isma’il ngan an nanay ni Isma’il, may dara hira nga geriba - bag nga upat an tubig - nga may sulod nga tubig, an nanay ni Isma’il nag-inom tikang han suplay han tubig ha geriba basi niya mapasuso an iya anak. Han pag-abot nira ha Mecca, ginbutang hira nga duha ni Ibrahim ha ilarum hin usa nga payag. Han tibalik na unta hi Ibrahim ngadto han iya pamilya, sumunod an nanay ni Isma’il ha iya luyo ngada han pag-abot niya hin medyo hataas nga kapatagan/bungdo, gintawag hiya han nanay ni Isma’il tikang ha luyo; 'O Ibrahim, kan kanay mo kami ginbayaan?'. Binaton hi Abraham; 'Kan Allah'. Nagsiring hi Hajar; 'Niyan, nalipay ako kan Allah'. An paragsumat nagsiring; 'Katapos, binalik hi Hajar -ha iya orihinal nga lugar ngan ininom han iya kadaan nga geriba ngan nakapasuso han iya minasus-an tubtob han maubos an suplay han tubig nagsiring hiya; 'Mas maupay nga kumadto ako ngan magkita, bangin mayda tawo'. An paragsumat nagsiring; ‘Salit kinadto hiya ngan sumaka ha igbaw han bungtod han Shafaa ngan nagkinita kon may tawo pero inabat niya nga waray tawo. Pag-abot niya ha walog nagjogging hiya ngan umabot ha Marwa, ginbuhat niya ini hin damo ka beses. Katapos, hiya nagsiring; ‘Mas maupay nga kumadto ako ngan kitaon ko hiya, an iya karuyag sidngon an bata. Salit kinadto hiya basi kitaon an iya minasus-an, nga pariho gud an kahimtang han ginbayaan hiya, nga baga hin nagsusupsop han ginhawa han kamatayon, salit diri kalmado an kasingkasing ni Hajar. Hiya nasiring; 'Mas maupay nga kumadto ako ngan magkita, bangin mayda tawo'. Salit kinadto hiya pagsaka ha bungtod han Shafaa ngan nagkinita ha palibot pero waray hiya hin-agian tubtob han iya pagbuhat hini nga pagsari hin pito ka beses - ha butnga han mga bungtod han Shafaa ngan Marwah - nagsiring hiya; ‘Mas maupay nga kumadto ako ngan kitaon ko an nahitabo ha akon baby’, baga hin mayda niya nabatian nga tingog, sanglit nagsiring hiya; 'Buligi -ako- kun maupay ka'. Nahitabo nga - iton nga tingog - amo an anghel nga hi Jibril 'Alaihissalam. An paragsumat nagsiring; Katapos, ginbuhat ini ni Jibril gamit an iya tikod. Gin-paw niya an tuna gamit an iya mga tikod'. An paragsumat nagsiring; 'Salit nag-awas an tubig ngan nakibot an nanay ni Ism'ail ngan gintirok dayon'. An paragsumat nagsiring; Nagsiring hi Abu Al Qasim sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Kon ginbayaan la ini ni Hajar, nag-awas unta an tubig'. An paragsumat nagsiring; 'Salit hi Hajar ininom han tubig han Zamzam basi mapasuso niya an iya minasus-an.' Katapos, may-ada grupo hin mga tawo tikang ha tribo nga Jurhum nga lumabay ha ubos han walog ngan may nakita hira nga tamsi, nga baga hin diri hira natoo hito. Nagsiring hira: ‘Waray tamsi pero sigurado ito kay may tubig’. Ha katapusan nagpadara hira hin mensahero para kitaon hira ngan nakadto hira ha lugar nga may tubig. Katapos, binalik ha ira an mensahero ngan iginsumat -an iya nakita-. Katapos, kinadto hira kan Hajar ngan nagsiring; 'O Mrs. Isma'il, gintutugutan mo ba kami nga umukoy ha imo o sapit mo kami nga naukoy?'. Katapos an iya anak - Isma'il - nagdako ngan nag-asawa hin babaye. An paragsumat nagsiring; ‘Katapos may-ada hingyap nga bumangon kan Ibrahim sanglit nagsiring hiya ha iya pamilya; 'Makadto ako pagkita han akon pamilya nga akon ginbayaan'. An paragsumat nagsiring; ‘Busa dinaop hi Ibrahim ngan ginkumusta hiya, nga nasiring; 'Hain hi Isma'il?'. An asawa ni Isma’il nagsiring; 'Lakat ha pangayam'. Siring ni Ibrahim; ‘Sumati hiya nga kon umabot hiya, babalyuan niya an purtahan han iya balay.’ Han pag-abot ni Isma’il ginsumatan hiya han iya asawa mahitungod han pag-abot ni Ibrahim. Sanglit nagsiring hi Ismail; "Ikaw an gintutudlok han purtahan, sanglit balik ha imo pamilya." Katapos, usa pa nga hingyap an bumangon kan Ibrahim sanglit nagsiring hiya ha iya pamilya; 'Makadto ako pagkita han akon pamilya nga akon ginbayaan'. Pag-abot niya, nagpakiana hi Ibrahim; Hain hi Isma'il? An iya asawa binaton; ‘Nag-ayam hiya. Musty Ah, diri ba mas maupay nga umabot ka ngan kumaon ngan uminom upod namon?’ nagpakiana hi Ibrahim; 'Ano an imo ginkakaon ngan gin-iinom?'. An asawa ni Isma’il binaton; 'An amon pagkaon karne ngan an amon irimnon tubig'. Niyan nag-ampo hi Abraham; 'O Allah, bendisyoni hira ha ira unod ngan tubig'. Si Abu Al Qasim sallallaahu 'alaihi wasallam nagsugad: 'Ang unod ug tubig dinhi puno sa mga bendisyon tungod sa mga bendisyon sa pag-ampo ni Ibrahim 'Alaihissalam'. Katapos, usa pa nga hingyap an bumangon kan Ibrahim sanglit nagsiring hiya ha iya pamilya; 'Makadto ako pagkita han akon pamilya nga akon ginbayaan'. Sanglit kinadto hi Ibrahim ngan gintapo hi Isma'il tikang ha luyo han atabay ni Zamzam nga nag-aayad han iya pana ngan nagsiring; 'O Isma'il, tinuod nga an imo Rabb nagsugo ha akon nga magtindog hin balay'. Nagsiring hi Isma’il; 'Sugot kamo han iyo Rabb'. Siring liwat ni Ibrahim; 'Ha pagkamatuod Iya ako ginsugo nga buligan mo ako ha pagtukod han balay nga ginhihisgotan'. Nagsiring hi Isma’il; ‘Katapos, akon’, o sugad an iya siring. An paragsumat nagsiring; Salit nagtikang hira nga duha pagtukod, hi Ibrahim nagtukod samtang hi Isma’il an nagdadara han mga bato, hira nga duha samtang nag-aampo hin mga pag-ampo; -'Amon Rabb, karawata -an gugma- tikang ha amon tinuod nga Ikaw an Makabati ngan Maaram'. Padayon hira nga duha nga nagtukod tubtob nga ira ginpalibotan an Baitullah ngan hira nga duha padayon nga nag-ampo hin mga pag-ampo; -'Amon Rabb, karawata -an gugma- tikang ha amon, tinuod nga Ikaw an Makabati ngan Maaram'-. An paragsumat nagsiring; 'Sila nga duha nagpadayon sa pagtindog hasta sa dihang taas na ang building ug si Ibrahim, isip usa ka lagas nga ginikanan, medyo kapoy na sa pag-alsa sa mga bato ngadto sa mas hataas nga estraktura sa pader, nagtindog siya sa bato isip lugar nga pagtindugan -al-Maqam- samtang si Ismail nagpadayon sa paghatag sa iya sa mga bato samtang ang duha nilang nagpadayon sa pag-ampo; -'Amon Rabb, karawata -an gugma- tikang ha amon, tinuod Ikaw an Makabati ngan Maaram'- -QS. Albaqarah 128-.