Hadith Representative
Nabi Ismail berperan membawakan batu untuk dipasang oleh Nabi Ibrahim sambil mereka terus berdoa
Imam Bukhari : 3114حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمَّا كَانَ بَيْنَ إِبْرَاهِيمَ وَبَيْنَ أَهْلِهِ مَا كَانَ خَرَجَ بِإِسْمَاعِيلَ وَأُمِّ إِسْمَاعِيلَ وَمَعَهُمْ شَنَّةٌ فِيهَا مَاءٌ فَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ فَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَوَضَعَهَا تَحْتَ دَوْحَةٍ ثُمَّ رَجَعَ إِبْرَاهِيمُ إِلَى أَهْلِهِ فَاتَّبَعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ حَتَّى لَمَّا بَلَغُوا كَدَاءً نَادَتْهُ مِنْ وَرَائِهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِلَى مَنْ تَتْرُكُنَا قَالَ إِلَى اللَّهِ قَالَتْ رَضِيتُ بِاللَّهِ قَالَ فَرَجَعَتْ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى لَمَّا فَنِيَ الْمَاءُ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا قَالَ فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ هَلْ تُحِسُّ أَحَدًا فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا فَلَمَّا بَلَغَتْ الْوَادِيَ سَعَتْ وَأَتَتْ الْمَرْوَةَ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ أَشْوَاطًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ تَعْنِي الصَّبِيَّ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هُوَ عَلَى حَالِهِ كَأَنَّهُ يَنْشَغُ لِلْمَوْتِ فَلَمْ تُقِرَّهَا نَفْسُهَا فَقَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا حَتَّى أَتَمَّتْ سَبْعًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ فَإِذَا هِيَ بِصَوْتٍ فَقَالَتْ أَغِثْ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ خَيْرٌ فَإِذَا جِبْرِيلُ قَالَ فَقَالَ بِعَقِبِهِ هَكَذَا وَغَمَزَ عَقِبَهُ عَلَى الْأَرْضِ قَالَ فَانْبَثَقَ الْمَاءُ فَدَهَشَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَعَلَتْ تَحْفِزُ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَرَكَتْهُ كَانَ الْمَاءُ ظَاهِرًا قَالَ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الْمَاءِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا قَالَ فَمَرَّ نَاسٌ مِنْ جُرْهُمَ بِبَطْنِ الْوَادِي فَإِذَا هُمْ بِطَيْرٍ كَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا ذَاكَ وَقَالُوا مَا يَكُونُ الطَّيْرُ إِلَّا عَلَى مَاءٍ فَبَعَثُوا رَسُولَهُمْ فَنَظَرَ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَأَتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ فَأَتَوْا إِلَيْهَا فَقَالُوا يَا أُمَّ إِسْمَاعِيلَ أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَكُونَ مَعَكِ أَوْ نَسْكُنَ مَعَكِ فَبَلَغَ ابْنُهَا فَنَكَحَ فِيهِمْ امْرَأَةً قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ قَالَ قُولِي لَهُ إِذَا جَاءَ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَنْتِ ذَاكِ فَاذْهَبِي إِلَى أَهْلِكِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ فَقَالَتْ أَلَا تَنْزِلُ فَتَطْعَمَ وَتَشْرَبَ فَقَالَ وَمَا طَعَامُكُمْ وَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ طَعَامُنَا اللَّحْمُ وَشَرَابُنَا الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي طَعَامِهِمْ وَشَرَابِهِمْ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرَكَةٌ بِدَعْوَةِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي فَجَاءَ فَوَافَقَ إِسْمَاعِيلَ مِنْ وَرَاءِ زَمْزَمَ يُصْلِحُ نَبْلًا لَهُ فَقَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ رَبَّكَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ لَهُ بَيْتًا قَالَ أَطِعْ رَبَّكَ قَالَ إِنَّهُ قَدْ أَمَرَنِي أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ قَالَ إِذَنْ أَفْعَلَ أَوْ كَمَا قَالَ قَالَ فَقَامَا فَجَعَلَ إِبْرَاهِيمُ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ حَتَّى ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ وَضَعُفَ الشَّيْخُ عَنْ نَقْلِ الْحِجَارَةِ فَقَامَ عَلَى حَجَرِ الْمَقَامِ فَجَعَلَ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
Watiphalira [‘Abdullah bin Muhammad] watiphalira [‘Abu ‘Amir ‘Abdul Malik bin ‘Amru’] waniphalira [Ibrahim bin Nafi’] kufuma kwa [Katsir bin Katsir] kufuma kwa [Sa’id bin Jubair] kufuma kwa [Ibnu ‘Abbas radliallahu ‘anhuma]; 'Apo Ibrahim wakafumapo paulendo na Isma'il na anyina Isma'il, ŵakazakatora geriba - thumba la maji ghanayi - ilo likaŵa na maji, anyina Isma'il ŵakamwanga maji agho ghakaŵa mu geriba kuti ŵamupa mkaka mwana wawo. Ŵakati ŵafika ku Mecca, Ibrahim wakaŵaŵika wose pasi pa nyumba yakukhalamo. Apo Ibrahim wakaŵa pafupi kuwelera ku mbumba yake, anyina Isma’il ŵakamulondezga kumanyuma mpaka apo wakafika pa chidika/mtunda wakukwera chomene, anyina Isma’il ŵakamuchema kufuma kumanyuma; 'O Ibrahim, kasi mwatileka kwa njani?'. Ibrahimu wakazgora kuti; 'Kwa Allah'. Hajar wakati; 'Pamanyuma, ndakondwa na Allah'. Munthu uyo wakuyowoya nkhani iyi wakati; 'Pamanyuma Hajar wakawelera -ku malo ghake ghakwambilira na kumwa geriba wake wakale ndipo wakakwaniska kuyamwiska mwana wake mpaka apo maji ghakamara wakati; 'Ntchiwemi kuluta kukawona, panji pali munthu munyake'. Munthu uyo wakuyowoya nkhani iyi wakati; 'Ntheura wakaluta na kukwera pachanya pa phiri la Shafaa na kulaŵiska uku na uku kuti wawone usange kuli munthu kweni wakapulika kuti palije munthu. Wakati wafika mu chigwa wakachimbira na kwiza ku Marwa, wakachita nthena kanandi waka. Pamanyuma wakati; ‘Ntchiwemi kuti nilute kukamuwona, wakang’anamuranga mwana. Ntheura wakaluta kukawona mwana wake, uyo wakasangika kuti wali nga umo wakaŵira apo wakalekeka, nga wakuyamwa mzimu wa nyifwa, ntheura mtima wa Hajar ukaŵa wakufwatuka yayi. Wakuti; 'Ntchiwemi kuluta kukawona, panji pali munthu munyake'. Ntheura wakaluta kukakwera pa phiri la Shafaa na kulaŵiska uku na uku kweni wakasanga munthu yayi mpaka apo wakayezga uku kankhondi na kaŵiri - pakati pa mapiri gha Shafaa na Marwah - wakati; ‘Ntchiwemi kuti nilute kukawona ivyo vikachitikira mwana wane’, vikuwoneka kuti wakapulika mazgu, ntheura wakati; 'Wovwirani -ine- usange muli ŵawemi'. Vikawoneka kuti - mazgu agha - wakaŵa mngelo Jibril 'Alaihissalam. Munthu uyo wakuyowoya nkhani iyi wakati; Pamanyuma Jibril wakachita ivi na chitende chake. Wakakhwaska pasi na vitende vyake’. Munthu uyo wakuyowoya nkhani iyi wakati; 'Ntheura maji ghakafuma ndipo anyina Ism'ail ŵakakhwaskika chomene ndipo ŵakaghatora nyengo yeneyiyo'. Munthu uyo wakuyowoya nkhani iyi wakati; Abu Al Qasim wakati: ‘Usange Hajar wakaleka waka, maji ghangasefukira’. Munthu uyo wakuyowoya nkhani iyi wakati; 'Ntheura Hajar wakamwa maji gha Zamzam kuti waŵe na mkaka wa mwana wake.' Pamanyuma gulu la ŵanthu ŵa fuko la Jurhum likajumpha pasi pa chigwa ndipo ŵakawona mbalame, nga ŵakuyigomezga yayi. Ŵakati: ‘Kuzamuŵavya mbalame kweni nchakusimikizgika chifukwa kuli maji’. Paumaliro ŵakatuma mthenga kuti wakaŵalaŵiske ndipo vikasangika kuti ŵali mu chigaŵa icho muli maji. Mthenga wakawelera kwa iwo na kuphalira -ivyo wakawona-. Pamanyuma ŵakaluta kwa Hajara ndipo ŵakati; 'O Mrs. Isma'il, kasi mukutizomerezga kuti tikhale namwe panji tikukhala pafupi namwe?'. Pamanyuma mwana wake - Isma'il - wakakura na kuŵa munyamata ndipo wakatora mwanakazi. Munthu uyo wakuyowoya nkhani iyi wakati; 'Pamanyuma khumbo likawuka mwa Ibrahim ntheura wakati ku mbumba yake; 'Nizamuluta kukawona mbumba yane iyo nkhayileka'. Munthu uyo wakuyowoya nkhani iyi wakati; ‘Ntheura Ibrahimu wakiza na kumutawuzga, wakati; 'Kasi Isma'il wali nkhu?'. Muwoli wa Isma’il wakati; 'Lutani kukasaka'. Ibrahimu wakati; ‘Muphalirani kuti para wiza, wazamusintha chipata cha nyumba yake.’ Isma’il wakati wafika muwoli wake wakamuphalira vya kufika kwa Ibrahim. Ntheura Isma’il wakati; "Ndiwe uyo wakuyowoyeka na chipata, ntheura welera ku mbumba yako." Pamanyuma pake khumbo linyake likawuka mwa Ibrahim ntheura wakati ku mbumba yake; 'Nizamuluta kukawona mbumba yane iyo nkhayileka'. Wakati wafika, Ibrahim wakafumba kuti; Kasi Isma’il wali nkhu? Muwoli wake wakazgora kuti; ‘Wakaluta kukasaka. Musty Ah, kasi chingaŵa chiwemi yayi kuti muyimepo na kurya na kumwa nase?’ Ibrahimu wakafumba kuti; 'Kasi mukurya na kumwa vichi?'. Muwoli wa Isma’il wakazgora kuti; 'Chakurya chithu ni nyama ndipo vyakumwa vithu ni maji'. Pamanyuma Ibrahimu wakalomba; 'O Allah, ŵatumbikani mu thupi lawo na maji ghawo'. Abu Al Qasim sallallahu ‘alaihi wasallam wakati: ‘Nyama na maji pano vyazura na vitumbiko chifukwa cha vitumbiko vya lurombo lwa Ibrahim ‘Alaihissalam’. Pamanyuma pake khumbo linyake likawuka mwa Ibrahim ntheura wakati ku mbumba yake; 'Nizamuluta kukawona mbumba yane iyo nkhayileka'. Ntheura Ibrahim wakiza na kukumana na Isma’il kufuma kumanyuma kwa chisimi cha Zamzam wakunozga muvi wake ndipo wakati; 'O Isma'il, nadi Rabb winu waniphalira kuti nizenge nyumba'. Isma’il wakati; 'Mupulikire Rabb winu'. Ibrahimu wakatiso; 'Nadi, waniphalira kuti muniwovwire pakuzenga nyumba iyo yikuyowoyeka'. Isma’il wakati; ‘Pamanyuma nizamuchita’, panji ndimo wakayowoyera. Munthu uyo wakuyowoya nkhani iyi wakati; Ntheura wose ŵaŵiri ŵakamba kuzenga, Ibrahim wakazenga apo Isma’il wakanyamuranga malibwe, wose ŵaŵiri apo ŵakawerezganga malurombo; -'Rabb withu, pokelerani -charity- kufuma kwa ise nadi ndimwe ŵakupulika vyose na kumanya vyose'. Ŵaŵiri aŵa ŵakalutilira kuzenga mpaka ŵakazingilizga Baitullah ndipo wose ŵaŵiri ŵakalutilira kuŵerenga malurombo; -'Rabb withu, pokelerani -chitemwa- kufuma kwa ise, nadi ndimwe wakupulika vyose na kumanya vyose'-. Munthu uyo wakuyowoya nkhani iyi wakati; 'Wose ŵaŵiri ŵakalutilira kuzenga mpaka apo nyumba yikaŵa kuti yitali kale ndipo Ibrahim, nga ni mupapi mulara, wakavuka pachoko waka na kukwezga malibwe ku chigaŵa cha mtenje wakukwera, wakayima pa libwe nga ni malo ghakuyimilirapo -al-Maqam- apo Ismail wakalutilira kumupa malibwe apo wose ŵaŵiri recite wakalutilira kupemphera; -'Rabb withu, pokelerani -charity- kufuma kwa ise, nadi ndimwe wakupulika vyose na kumanya vyose'- -QS. 128-.