Hadith Representative
Nabi Ismail berperan membawakan batu untuk dipasang oleh Nabi Ibrahim sambil mereka terus berdoa
Imam Bukhari : 3114حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمَّا كَانَ بَيْنَ إِبْرَاهِيمَ وَبَيْنَ أَهْلِهِ مَا كَانَ خَرَجَ بِإِسْمَاعِيلَ وَأُمِّ إِسْمَاعِيلَ وَمَعَهُمْ شَنَّةٌ فِيهَا مَاءٌ فَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ فَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَوَضَعَهَا تَحْتَ دَوْحَةٍ ثُمَّ رَجَعَ إِبْرَاهِيمُ إِلَى أَهْلِهِ فَاتَّبَعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ حَتَّى لَمَّا بَلَغُوا كَدَاءً نَادَتْهُ مِنْ وَرَائِهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِلَى مَنْ تَتْرُكُنَا قَالَ إِلَى اللَّهِ قَالَتْ رَضِيتُ بِاللَّهِ قَالَ فَرَجَعَتْ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى لَمَّا فَنِيَ الْمَاءُ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا قَالَ فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ هَلْ تُحِسُّ أَحَدًا فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا فَلَمَّا بَلَغَتْ الْوَادِيَ سَعَتْ وَأَتَتْ الْمَرْوَةَ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ أَشْوَاطًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ تَعْنِي الصَّبِيَّ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هُوَ عَلَى حَالِهِ كَأَنَّهُ يَنْشَغُ لِلْمَوْتِ فَلَمْ تُقِرَّهَا نَفْسُهَا فَقَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا حَتَّى أَتَمَّتْ سَبْعًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ فَإِذَا هِيَ بِصَوْتٍ فَقَالَتْ أَغِثْ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ خَيْرٌ فَإِذَا جِبْرِيلُ قَالَ فَقَالَ بِعَقِبِهِ هَكَذَا وَغَمَزَ عَقِبَهُ عَلَى الْأَرْضِ قَالَ فَانْبَثَقَ الْمَاءُ فَدَهَشَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَعَلَتْ تَحْفِزُ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَرَكَتْهُ كَانَ الْمَاءُ ظَاهِرًا قَالَ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الْمَاءِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا قَالَ فَمَرَّ نَاسٌ مِنْ جُرْهُمَ بِبَطْنِ الْوَادِي فَإِذَا هُمْ بِطَيْرٍ كَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا ذَاكَ وَقَالُوا مَا يَكُونُ الطَّيْرُ إِلَّا عَلَى مَاءٍ فَبَعَثُوا رَسُولَهُمْ فَنَظَرَ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَأَتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ فَأَتَوْا إِلَيْهَا فَقَالُوا يَا أُمَّ إِسْمَاعِيلَ أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَكُونَ مَعَكِ أَوْ نَسْكُنَ مَعَكِ فَبَلَغَ ابْنُهَا فَنَكَحَ فِيهِمْ امْرَأَةً قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ قَالَ قُولِي لَهُ إِذَا جَاءَ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَنْتِ ذَاكِ فَاذْهَبِي إِلَى أَهْلِكِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ فَقَالَتْ أَلَا تَنْزِلُ فَتَطْعَمَ وَتَشْرَبَ فَقَالَ وَمَا طَعَامُكُمْ وَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ طَعَامُنَا اللَّحْمُ وَشَرَابُنَا الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي طَعَامِهِمْ وَشَرَابِهِمْ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرَكَةٌ بِدَعْوَةِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي فَجَاءَ فَوَافَقَ إِسْمَاعِيلَ مِنْ وَرَاءِ زَمْزَمَ يُصْلِحُ نَبْلًا لَهُ فَقَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ رَبَّكَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ لَهُ بَيْتًا قَالَ أَطِعْ رَبَّكَ قَالَ إِنَّهُ قَدْ أَمَرَنِي أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ قَالَ إِذَنْ أَفْعَلَ أَوْ كَمَا قَالَ قَالَ فَقَامَا فَجَعَلَ إِبْرَاهِيمُ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ حَتَّى ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ وَضَعُفَ الشَّيْخُ عَنْ نَقْلِ الْحِجَارَةِ فَقَامَ عَلَى حَجَرِ الْمَقَامِ فَجَعَلَ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
Cuɛ kɔn la̱r ['Abdullah bin Muɣammad] cuɛ kɔn la̱r [Abu 'Amir 'Abdul Malik bin 'Amru] cuɛ ɣä la̱r [Ibra̱him bin Napi'] kä [Kathir bin Kathir] kä [Thai̱d bin Jubair] kä [Ibnu 'Abbath radliallahu 'anhuma] 'Mëë ci Ibrahim wä raar kɛ ja̱l kɛnɛ Isma'il kɛnɛ man Isma'il, cukɛ geriba nööŋ - ɛ thak mi̱ tekɛ pi̱w da̱ŋ ŋuaan - min tekɛ pi̱w, cu man Isma'il pi̱w tin te rɛy geriba ɛmɔ math kɛ ɣöö bɛ gatdɛ kulɛ moc kɛ thëm. Mëë cikɛ cop kä Mecca, cu Ibrahim kɛ la̱th piny tɔ̱ɔ̱cä da̱ŋ rɛw. Mëë ci Ibrahim ɛ go̱r i̱ bɛ loc dhɔɔriɛn, cu man Isma’il jɛ guɔ̱ɔ̱r amäni̱ mëë cɛ cop gua̱a̱th mi̱ bäär mi̱ /thiɛl pääm, cu man Isma’il ɛ cɔl kɛ jɔkdɛ; 'Ɣɔ̱ɔ̱n Ibra-him, ji̱n ci kɔ ba̱ny piny kä ŋa?'. Cu I-bɛ-ram ɛ loc i̱; 'Kä Allah'. Cu Ɣa-jar ɛ jiök; 'Kɛ kɔrɛ, cä lɔcdä tɛɛth kɛ Allah'. Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee; 'Kä cu Hajar luny -gua̱a̱thdɛ mëë wal kä cuɛ geribadɛ ëë wal math kä cuɛ gatdɛ luäŋ kɛ thëm amäni mëë ci̱ pi̱w thuɔ̱k cuɛ wee; 'Ɣän bä wä guic, dɔ̱ŋ tëëkɛ ram'. Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee; ''Kä cuɛ wä kä cuɛ wä nhial wi̱i̱ pa̱a̱m Shafaa kä cuɛ guic gua̱a̱th in tëë thi̱n kɛ ɣöö bɛ te thi̱n duŋni̱ ɣöö cuɛ jek i̱ thilɛ ram. Mëë cɛ cop lo̱o̱lä cuɛ riŋ kä cuɛ ben kä Marwa, cuɛ nɛmɛ la̱t ni̱ kä ti̱ ŋuan. Kä cuɛ wee i̱; ‘Ɣän bä wä wä gui̱l, jɛn lotdɛ ni̱ gat. Kä ɛnɔ cuɛ wä gui̱l gatdɛ, min cu rɔ ri̱t ɛ la ram mi tekɛ ta̱a̱ mi cäät kɛ mëë ca jɛ ba̱ny piny, ce̱tkɛ mi ŋotdɛ /cɛ yiëë li̱eth thöp, kɛ kui̱c ɛmɔ cu lɔc Ɣa-jar /thiɛl päl piny. Cuɛ wee i̱; 'Ɣän bä wä guic, dɔ̱ŋ tëëkɛ ram'. Kä ɛnɔ cuɛ wä nhial wi̱i̱ pa̱a̱m Shafaa kä cuɛ guic gua̱a̱thni̱ diaal duŋni̱ ɣöö cuɛ thil ram mi̱ cɛ jek amäni mëë cɛ ɣɔ̱n ɛmɛ la̱t ni̱ kä bärɔw - kam päämni Shafaa kɛnɛ Marwah - cuɛ wee; ‘Ɣän bä wä guic min ci tuɔɔk kä gatdä’, cuɛ jɔɔc ɛn ɣöö cɛ jɔw liŋ, kä cuɛ wee; 'Luäk -dä- mi gɔaai'. Cuɛ ben raar ɛn ɣöö - ɛn jɔw ɛmɔ - ɛ jɛn jääk nhial ni̱ Jibril 'Alaihithalam. Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee; Kä cu Jibril nɛmɛ la̱t kɛ ciökdɛ. Cuɛ piny yuɔr piny kɛ ciökkɛ'. Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee; 'Kä cu pi̱w rɔ̱ yuɔr raar kä cu man Ism'ail ga̱a̱c kä cuɛ kɛ ruɔ̱ɔ̱l niɛ gua̱a̱th ɛmɔ'. Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee; Cu Abu Al Kathim ɛ lar i̱: 'Mi̱ ci̱ Ɣajar ɛ ba̱ny piny kärɔa, bi̱ pi̱w ku lɛ wɔ̱ kɛ pɛ̈th'. Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee; 'Kä cu Hajar pi̱w Zamzam math kɛ ɣöö bɛ gatdɛ kulɛ moc kɛ thuɔp.' Ɛn guäth ɛmɔ cu buɔ̱n nath ti la ji̱ thuɔk duëël Jurhum wä piny piny lo̱o̱lä kä cukɛ dit nɛn, ce̱tkɛ mi /ca jɛ ŋäth. Cukɛ wee: 'Thiɛlɛ dit mi̱ bi̱ te thi̱n duŋni̱ ɣöö ɛ thuɔ̱k kɛ ɣöö tëëkɛ pi̱w'. Kɛ jɔakdɛ cukɛ raan ja̱k kɛ ɣöö bɛ kɛ wä guic kä cuɛ jɔɔc ɛn ɣöö tekɛ gua̱a̱th mi tekɛ pi̱w. Cu ram min ca ja̱k luny kä kɛ kä cuɛ kɛ la̱r -min cɛ nɛn-. Kä cukɛ wä kä Ɣa-jar kä cukɛ wee; 'Ɣɔ̱ɔ̱n Mrs. Isma'il, nhɔki ɣöö bakɔ cieŋ kɛɛl kɛ ji̱ kiɛ cieŋ nɛy gekädu?'. Kä cu gatdɛ - I̱thma̱il - piith ɛ la ŋuɛ̈t kä cuɛ kuɛɛn kɛ nyam. Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee; 'Kä cu nhök ben rɛy Ibra-him kä cuɛ ji̱ dhɔarɛ jiök; 'Ɣän bä wä gui̱l ji̱ dhɔarä tëë cä ba̱ny piny'. Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee; ‘Kä cu I-bra-him ben kä cuɛ jɛ ner, wëë i̱; 'Ɛ I̱thmai̱l tëë nikä?'. Cu ciek Isma’il wee; 'Wër jäl'. Cu Ibra-him ɛ jiök; ‘Läri jɛ jɛ mi wëë ben, bɛ thi̱i̱k duëëlɛ gɛr.’ Mëë ci Isma'il cop cu ciekdɛ jɛ la̱r ben Ibrahim. Kä cu I̱thma̱-il ɛ jiök; "Ɛ ji̱n ram min ca lat kɛ thi̱i̱k, kɛ kui̱c ɛmɔ wër kä ji̱ dhɔaru." Kä cu nhök dɔ̱diɛn rɔ jiɛc rɛy Ibra-him kä cuɛ ji̱ dhɔarɛ jiök; 'Ɣän bä wä gui̱l ji̱ dhɔarä tëë cä ba̱ny piny'. Mëë cɛ cop, cu Ibra-him ɛ thiec; Kä Isma’il tëë nikä? Cu ciekdɛ ɛ loc i; ‘Cuɛ wä jäl. Muthti̱ Ah, /cɛ dee gɔaa ɛn ɣöö deri ben cuɔ̱ŋ kä deri wä mi̱th kä deri wä maath kɛɛl kɛ kɔ?’ Cu Ibra-him ɛ thiec; 'Ɛŋu mi cam kɛnɛ min math?'. Cu ciek Isma’il ɛ loc i̱; 'Miethdan ɛ ri̱ŋ kä min math kɔn ɛ pi̱w'. Kä cu I-bra-him pal; 'O Allah, poth kɛ rɛy ri̱ŋdiɛn kɛnɛ pi̱wkiɛn'. Abu Al Qathim sallallaahu 'alaihi wasallam cuɛ wee: ''Ri̱ŋ kɛnɛ pi̱w ɛn wa̱nɛ mɛ ci̱kɛ thia̱a̱ŋ kɛ puɔ̱th kɛ kui̱ puɔ̱th palä Ibra-him 'Alaihithalam'. Kä cu nhök dɔ̱diɛn rɔ jiɛc rɛy Ibra-him kä cuɛ ji̱ dhɔarɛ jiök; 'Ɣän bä wä gui̱l ji̱ dhɔarä tëë cä ba̱ny piny'. Kä ɛnɔ cu I-bra-him ben kä cuɛ röm kɛ I̱th-ma-il jɔk puɔ̱l Zam-zam riali̱ thɛpdɛ i̱kä kä cuɛ wee; 'Ɣɔ̱ɔ̱n Isma'il, kɛ thuɔ̱k Rabbdu cɛ ɣä jiök i̱ bä duel täth'. Cu I̱thma̱ɛl ɛ jiök; 'Luɔ̱thɛ Rabbdu'. Cu Ibra-him ɛ nyɔk kɛ jiök; 'Ɛpuc Jɛn cɛ ɣä la̱r ɣöö bi ɣä luäk kɛ ta̱th duëël in ruac kɛ kui̱dɛ'. Cu I̱thma̱ɛl ɛ jiök; ‘Kä bä jɛ la̱t’, kiɛ cuɛ lar i̱nɔ. Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee; Kä ɛnɔ cu kɛn da̱ŋ rɛw tok kɛ ta̱th, cu Ibra-him ta̱th kä cu I̱thma̱il pääm kap, kɛn da̱ŋ rɛw cukɛ pal kuɛn; -'Rabbdan, nhɔk -charity- kä kɔn kɛ thuɔ̱k ji̱n ɛ ram mi liɛŋ ŋɔak diaal kä ŋäc ŋɔak diaal'. Cu kɛn da̱ŋ rɛw ŋot kɛ mi̱ lätkɛ amäni mëë ci̱kɛ Baitullah go̱l kä cu kɛn da̱ŋ rɛw ŋot kɛ mi̱ kuɛnkɛ pal; -'Rabbdan, nhɔk -charity- kä kɔ, kɛ thuɔ̱k Ɛ ji̱n ram in liŋ ŋɔak diaal kä ŋäc ŋɔak diaal'-. Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee; 'Kɛn da̱ŋ rɛw cukɛ ŋot kɛ mi̱ ta̱thkɛ amääni̱ mëë ci̱ ti̱c ku thuŋ bäär kä Ibrahim, cie gua̱n gatdä mi̱ di̱i̱t, cuɛ ŋot kɛ mi̱ /cɛ rɔ moc kɛ pääm ti̱ di̱t ti̱ ca täth nhial, cuɛ cuɔ̱ŋ wi̱i̱ päämni̱ ɛ la gua̱a̱th mi̱ bɛ cuɔ̱ŋ thi̱n -al-Maqam- kä cu Ismail ŋot kɛ mi̱ mocɛ jɛ pääm kä cu kɛn da̱ŋ rɛw ŋot kɛ mi̱ palkɛ; -'Rabb ëëdan, nhɔk -charity- kä kɔ, kɛ thuɔ̱k Ɛ ji̱n ram in liɛŋ ŋɔak diaal kä ŋäc ŋɔak diaal'- -QS. Albakara 128-.