Hadith Representative
Nabi Ismail berperan membawakan batu untuk dipasang oleh Nabi Ibrahim sambil mereka terus berdoa
Imam Bukhari : 3114حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمَّا كَانَ بَيْنَ إِبْرَاهِيمَ وَبَيْنَ أَهْلِهِ مَا كَانَ خَرَجَ بِإِسْمَاعِيلَ وَأُمِّ إِسْمَاعِيلَ وَمَعَهُمْ شَنَّةٌ فِيهَا مَاءٌ فَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ فَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَوَضَعَهَا تَحْتَ دَوْحَةٍ ثُمَّ رَجَعَ إِبْرَاهِيمُ إِلَى أَهْلِهِ فَاتَّبَعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ حَتَّى لَمَّا بَلَغُوا كَدَاءً نَادَتْهُ مِنْ وَرَائِهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِلَى مَنْ تَتْرُكُنَا قَالَ إِلَى اللَّهِ قَالَتْ رَضِيتُ بِاللَّهِ قَالَ فَرَجَعَتْ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى لَمَّا فَنِيَ الْمَاءُ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا قَالَ فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ هَلْ تُحِسُّ أَحَدًا فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا فَلَمَّا بَلَغَتْ الْوَادِيَ سَعَتْ وَأَتَتْ الْمَرْوَةَ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ أَشْوَاطًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ تَعْنِي الصَّبِيَّ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هُوَ عَلَى حَالِهِ كَأَنَّهُ يَنْشَغُ لِلْمَوْتِ فَلَمْ تُقِرَّهَا نَفْسُهَا فَقَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا حَتَّى أَتَمَّتْ سَبْعًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ فَإِذَا هِيَ بِصَوْتٍ فَقَالَتْ أَغِثْ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ خَيْرٌ فَإِذَا جِبْرِيلُ قَالَ فَقَالَ بِعَقِبِهِ هَكَذَا وَغَمَزَ عَقِبَهُ عَلَى الْأَرْضِ قَالَ فَانْبَثَقَ الْمَاءُ فَدَهَشَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَعَلَتْ تَحْفِزُ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَرَكَتْهُ كَانَ الْمَاءُ ظَاهِرًا قَالَ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الْمَاءِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا قَالَ فَمَرَّ نَاسٌ مِنْ جُرْهُمَ بِبَطْنِ الْوَادِي فَإِذَا هُمْ بِطَيْرٍ كَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا ذَاكَ وَقَالُوا مَا يَكُونُ الطَّيْرُ إِلَّا عَلَى مَاءٍ فَبَعَثُوا رَسُولَهُمْ فَنَظَرَ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَأَتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ فَأَتَوْا إِلَيْهَا فَقَالُوا يَا أُمَّ إِسْمَاعِيلَ أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَكُونَ مَعَكِ أَوْ نَسْكُنَ مَعَكِ فَبَلَغَ ابْنُهَا فَنَكَحَ فِيهِمْ امْرَأَةً قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ قَالَ قُولِي لَهُ إِذَا جَاءَ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَنْتِ ذَاكِ فَاذْهَبِي إِلَى أَهْلِكِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ فَقَالَتْ أَلَا تَنْزِلُ فَتَطْعَمَ وَتَشْرَبَ فَقَالَ وَمَا طَعَامُكُمْ وَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ طَعَامُنَا اللَّحْمُ وَشَرَابُنَا الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي طَعَامِهِمْ وَشَرَابِهِمْ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرَكَةٌ بِدَعْوَةِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي فَجَاءَ فَوَافَقَ إِسْمَاعِيلَ مِنْ وَرَاءِ زَمْزَمَ يُصْلِحُ نَبْلًا لَهُ فَقَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ رَبَّكَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ لَهُ بَيْتًا قَالَ أَطِعْ رَبَّكَ قَالَ إِنَّهُ قَدْ أَمَرَنِي أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ قَالَ إِذَنْ أَفْعَلَ أَوْ كَمَا قَالَ قَالَ فَقَامَا فَجَعَلَ إِبْرَاهِيمُ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ حَتَّى ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ وَضَعُفَ الشَّيْخُ عَنْ نَقْلِ الْحِجَارَةِ فَقَامَ عَلَى حَجَرِ الْمَقَامِ فَجَعَلَ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
A fen erenikem [‘Abdullah bin Muhammad] a fen erenikem [Abu’Amir ‘Abdul Malik bin ‘Amru] a fen erenikem [Ibrahim bin Nafi’] seni [Katsir bin Katsir] seni [Sa’id bin Jubair] seni [Ibnu ‘Abbas radliallahu ‘anhuma]; ‘Nupwen Ibrahim a feilo sai ren Isma’il me inan Isma’il we, ra uwei eu geriba - eu pworun foun konik - mi wor konik lon, inan Isma’il we a unumi seni ewe konik mi nom lon ewe geriba pwe epwe tongeni nounou noun we semirit. Lupwen ra tori Mecca, Ibrahim a anomuur me ruemon fan eu imw mangaku. Nupwen Ibrahim epwe niwin ngeni an famini, inan Isma’il a tapweno mwirin tori nupwen a tori ew chuk/mound mi ekis tekia, inan Isma'il a kori seni mwirin; ‘O Ibrahim, iö ka likitikem ngeni?’. Ibraim a pölüweni; ‘Ngeni Allah’. Hajar a apasa; ‘Iwe, ua fen pwapwa ren Allah’. Ewe chon aporausa a apasa; 'Iwe Hajar a niwin -ngeni nenian we akkom me a unumi an we geriba me nom me a tongeni nounou noun we semirit tori nupwen ewe konik a wes a apasa; 'Upwe murino upwe feino me upwe nenengeni, eni epwe wor emon'. Ewe chon aporausa a apasa; ‘Iwe a feino me feita won ewe chuk Shafaa me a nenengeni pwe epwe kuna ika mi wor emon nge a mefi pwe ese wor emon. Nupwen a tori ewe chuk a jog me a feito Marwa, a fori ei fan chommong. Iwe a apasa; ‘Epwe murino ai upwe feino churi i, a wewe ngeni ewe semirit. Ina popun a feilo churi noun we semirit, nge a ussun ita pwe a nom lon ewe chok lapalap lupwen a likitalo, ussun ita nge a suuki ewe ngasangasen malo, ina minne, letipen Hajar ese kinamwe. A apasa; 'Upwe murino upwe feino me upwe nenengeni, eni epwe wor emon'. Iwe a feino feita won ewe chukun Shafaa me a nenengeni nge ese kuna emon tori nupwen a fori ei achocho fan fisu - nefinen ekkewe chukun Shafaa me Marwah - a apasa; ‘Epwe murinno ai upwe feilo kuna met a fis ngeni nei we semirit’, a ussun ita pwe a rongorong eu mongungu, iwe, a apasa; ‘Alisi -me- ika pwe ka murinno’. A fis pwe - ena mongungu - ina ewe chonlang Jibril ‘Alaihissalam. Ewe chon aporausa a apasa; Iwe, Jibril a föri ei ren pöün. A paw ngeni ewe pwül ren an kewe föün äsefich’. Ewe chon aporausa a apasa; 'Iwe konik a puwu me inan Ism'ail a mairu me a mwitir angei'. Ewe chon aporausa a apasa; Iwe, a apasa, “Ika Hajar a likitala chök, ewe koluk epwe chök puwu.” Ewe chon aporausa a apasa; ‘Iwe Hajar a unumi seni ewe konikin Zamzam pwe epwe tongeni nounou noun we semirit.’ Iwe ew mwichen aramas seni ewe einangen Jurhum ra fetan non ewe fonu pon me ra kuna emon man, usun ita rese nuku. Ra apasa: ‘Esap wor man nge a ffat pun a wor konik’. Ren enletin ra tinalo emon chon kuno pwe epwe nenengeniir me a pwa pwe ra nom non ew neni mi wor konik non. Iwe, ewe chon künö a liwinitiir o apworausa -met a küna-. Mürin ra feila ren Hajar o apasa; ‘O Mrs. Isma’il, ka mut ngenikem am aupwe nom reom ika am aupwe nom unukum?’. Iwe, noun we at - Isma’il - a watteta ngeni emon aluwol me a puluweni emon fefin. Ewe chon aporausa a apasa; ‘Iwe, ew mochen a fis non Ibrahim ina minne a apasa ngeni an famini; ‘Upwe no churi ai famini ua likiti’. Ewe chon aporausa a apasa; ‘Iwe, Ibrahim a feito me kapong ngeni, a apasa; ‘Ia Ismail a nom ie?’. Pwúlúwen Ismail we a apasa; ‘Kopwe feilo’. Ibraim a apasa; ‘Kopwe ereni pwe lupwen epwe feito, epwe siwili asamen imwan we.’ Nupwen Isma'il a war punuwan we a ereni usun an Ibrahim war. Iei mine Ismael a apasa; "En ewe emon mi mefi ewe asam, iwe kopwe niwin ngeni om famini." Iwe pwan ew mochen a fis non Ibrahim ina minne a apasa ngeni an famini; ‘Upwe no churi ai famini ua likiti’. Nupwen a tori, Ibrahim a eisini; Ia Ismail a nom ie? Pwúlúwan we a pélúweni; ‘A feilo fiti maun. Mus Ah, esap murinno om kopwe feito o mongo me unumi renkem?’ Ibraim a eisini; ‘Met ka mongo me unummong?’. Pwúlúwen Ismail we a pélúweni; ‘Ach mongo ina futuk me ach unummong ina konik’. Iwe, Ibraim a iotek; ‘O Allah, kopwe efeiochur non inisir me konik’. A apasa: ‘Ewe futuk me konik ikei ra uren feioch pokiten feiochun an Ibrahim iotek ‘Alaihissalam’. Iwe pwan ew mochen a fis non Ibrahim ina minne a apasa ngeni an famini; ‘Upwe no churi ai famini ua likiti’. Iwe, Ibrahim a feito o churi Ismail seni lukun ewe chanpupu Zamzam a fori sefani an we ketilas me a apasa; ‘O Isma’il, enletin noum we Rabb a alluk ngeniei ai upwe aueta eu imw’. Ismael a apasa; ‘Oupwe alleasochisi noum we Rabb’. Ibraim a apasa sefan; ‘Enlet A fen alluk ngeniei pwe kopwe alisiei le aueta ewe imw mi kapas eis ussun’. Ismael a apasa; ‘Iwe upwe fori’, are ina met a apasa. Ewe chon aporausa a apasa; Ina minne, ir me ruuemon ra poputa le aueta, Ibrahim a aueta atun Isma’il a uwei ekkewe fau, ir me ruemon atun ra alleani iotek; -'Am Rabb, etiwa -charity- senikem ennetin En mi Rong me Silei Meinisin'. Ir me ruemon ra sopweno ne aueta tori ra pwellifeili ewe Baitullah me ir me ruemon ra sopweno ne apasa iotek; -'Am Rabb, etiwa -charity- senikem, ennetin En ewe mi rongorong me sinei meinisin'-. Ewe chon aporausa a apasa; ‘Ekkewe ruemon ra sopweno ne kau tori nupwen ewe imw a fen tekia me Ibrahim, usun emon sam me in mi chinnap, a ekis netipengaw ren an uwei ekkewe fau ngeni ew nenien tit mi tekia, a uta won ewe fau pwe epwe ew nenien uta -al-Maqam- nupwen Ismail a sopweno ne ngeni i ekkewe fau nupwen ekkewe ruemon recite ra sopweno ne iotek; -'Am Rabb, etiwa -tong- senikem, ennetin En ewe mi rongorong me sinei meinisin'- -QS. Alpakara 128-.