Hadith Representative
Nabi Ismail berperan membawakan batu untuk dipasang oleh Nabi Ibrahim sambil mereka terus berdoa
Imam Bukhari : 3114حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمَّا كَانَ بَيْنَ إِبْرَاهِيمَ وَبَيْنَ أَهْلِهِ مَا كَانَ خَرَجَ بِإِسْمَاعِيلَ وَأُمِّ إِسْمَاعِيلَ وَمَعَهُمْ شَنَّةٌ فِيهَا مَاءٌ فَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ فَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَوَضَعَهَا تَحْتَ دَوْحَةٍ ثُمَّ رَجَعَ إِبْرَاهِيمُ إِلَى أَهْلِهِ فَاتَّبَعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ حَتَّى لَمَّا بَلَغُوا كَدَاءً نَادَتْهُ مِنْ وَرَائِهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِلَى مَنْ تَتْرُكُنَا قَالَ إِلَى اللَّهِ قَالَتْ رَضِيتُ بِاللَّهِ قَالَ فَرَجَعَتْ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى لَمَّا فَنِيَ الْمَاءُ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا قَالَ فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ هَلْ تُحِسُّ أَحَدًا فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا فَلَمَّا بَلَغَتْ الْوَادِيَ سَعَتْ وَأَتَتْ الْمَرْوَةَ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ أَشْوَاطًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ تَعْنِي الصَّبِيَّ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هُوَ عَلَى حَالِهِ كَأَنَّهُ يَنْشَغُ لِلْمَوْتِ فَلَمْ تُقِرَّهَا نَفْسُهَا فَقَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا حَتَّى أَتَمَّتْ سَبْعًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ فَإِذَا هِيَ بِصَوْتٍ فَقَالَتْ أَغِثْ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ خَيْرٌ فَإِذَا جِبْرِيلُ قَالَ فَقَالَ بِعَقِبِهِ هَكَذَا وَغَمَزَ عَقِبَهُ عَلَى الْأَرْضِ قَالَ فَانْبَثَقَ الْمَاءُ فَدَهَشَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَعَلَتْ تَحْفِزُ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَرَكَتْهُ كَانَ الْمَاءُ ظَاهِرًا قَالَ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الْمَاءِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا قَالَ فَمَرَّ نَاسٌ مِنْ جُرْهُمَ بِبَطْنِ الْوَادِي فَإِذَا هُمْ بِطَيْرٍ كَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا ذَاكَ وَقَالُوا مَا يَكُونُ الطَّيْرُ إِلَّا عَلَى مَاءٍ فَبَعَثُوا رَسُولَهُمْ فَنَظَرَ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَأَتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ فَأَتَوْا إِلَيْهَا فَقَالُوا يَا أُمَّ إِسْمَاعِيلَ أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَكُونَ مَعَكِ أَوْ نَسْكُنَ مَعَكِ فَبَلَغَ ابْنُهَا فَنَكَحَ فِيهِمْ امْرَأَةً قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ قَالَ قُولِي لَهُ إِذَا جَاءَ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَنْتِ ذَاكِ فَاذْهَبِي إِلَى أَهْلِكِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ فَقَالَتْ أَلَا تَنْزِلُ فَتَطْعَمَ وَتَشْرَبَ فَقَالَ وَمَا طَعَامُكُمْ وَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ طَعَامُنَا اللَّحْمُ وَشَرَابُنَا الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي طَعَامِهِمْ وَشَرَابِهِمْ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرَكَةٌ بِدَعْوَةِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي فَجَاءَ فَوَافَقَ إِسْمَاعِيلَ مِنْ وَرَاءِ زَمْزَمَ يُصْلِحُ نَبْلًا لَهُ فَقَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ رَبَّكَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ لَهُ بَيْتًا قَالَ أَطِعْ رَبَّكَ قَالَ إِنَّهُ قَدْ أَمَرَنِي أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ قَالَ إِذَنْ أَفْعَلَ أَوْ كَمَا قَالَ قَالَ فَقَامَا فَجَعَلَ إِبْرَاهِيمُ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ حَتَّى ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ وَضَعُفَ الشَّيْخُ عَنْ نَقْلِ الْحِجَارَةِ فَقَامَ عَلَى حَجَرِ الْمَقَامِ فَجَعَلَ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
Дийцина вайга [ӀабдуллахӀ бин Мухьаммада] дийцина вайга [Абу Ӏамир Ӏабдул Малик бин Ӏамру] дийцина соьга [ИбрахӀим бин НафиӀ] [Кацир бин Кацир] [СаӀид бин Джубайр] [Ибну Ӏаббас радлиаллахӀу ӀанхӀума]; — ИбрахӀим ИсмаьӀалца а, ИсмаьӀилан ненаца а некъаца араваьлча, цара гериба - диъ хи чохь долу тӀоьрмиг - беана хилла, цу чохь хи а долуш, ИсмаьӀилан нанас цу гериба чохь долчу хих молуш хилла, шен берана кхача бан аьтто хилийтархьама. Макка дӀакхаьчча, ИбрахӀима и шиъ цхьана куьпана кӀел дӀахӀоттийра. ИбрахӀим шен доьзална тӀе юхаверза дагахь волчу хенахь, ИсмаьӀалан нана тӀаьхьахӀоьттира, иза мелла а лекхачу аренга/гу тӀе кхаьчча, ИсмаьӀалан нанас тӀехьара кхайкхина; — ХӀай ИбрахӀим, хьанна тӀе дитина ахь тхо? ИбрахӀима жоп делира; 'АллахӀе'. Хьажара аьлар; «ТӀаккха, со АллахӀана реза хилла». Дийцархочо элира; — ТӀаккха Хьажар юха а -шен хьалхалерачу метте а мелла, шен шира гериба а мелла, шен берана кхача бан аьтто белира, хи чекхдаллалц элира цо; — Со дӀа а вахана, хьажа гӀоле ду, цхьаъ хила мега». Дийцархочо элира; — Цундела, дӀа а вахана, Шафаа лома лакхене хьала а ваьлла, дӀасахьаьжира иза, цхьа а вуй те аьлла, амма цхьа а ца хетара шена. ТогӀи тӀе кхаьчча, дӀаса а лелхаш, Марва волчу веъча, дуккхаза а дина цо и. ТӀаккха цо элира; — Со цуьнга хьажа вахча дика хир дара, бепиг бохург дара цо. Цундела шен бепига хьажа яхара иза, иза дӀатесначу хенахь санначу хьолехь нисделира, Ӏожаллин са хьоькхуш санна, цундела Хьажаран дог тийна дацара. Цо боху; — Со дӀа а вахана, хьажа гӀоле ду, цхьаъ хила мега». Цундела Шафаа гу тӀе хьалавала вахара иза, дӀасахьаьжира амма цхьа а ца карийра цунна, ша и гӀортар ворхӀазза дича бен - Шафаа а, Марва а гушна юккъехь - элира цо; — Со ваха гӀоле ва, сан берах хӀун хилла хьажа, — схьагарехь, цхьа аз хезира цунна, цундела элира цо; 'ГӀо де -суна- нагахь санна хьо дика велахь'. Гучуделира - и аз - Жибрил ӀалайхӀиссалам малик хилар. Дийцархочо элира; ТӀаккха Жибрила шен пӀелгаца дира хӀара. Цо шен пӀелгашца лаьтта хьаькхира'. Дийцархочо элира; — Цундела хи ара а даьлла, ИсмӀаилан нанас инзаръяьлла, сихха схьагулйира иза». Дийцархочо элира; Саид Абу Аль Къасима саллаллохӀу ӀалайхӀи васаллам: «Хьажара иза Ӏадда дитинехь, хи дӀадоьдуш хир дара». Дийцархочо элира; — Цундела Хьажара Замзаман хи мелла, шен берана кхача бан. ТӀаккха тогӀин буьххьехь тӀехбевлла Журхум тайпанах болу нах, царна цхьа олхазар гина, шаьш ца тешаш санна. Цара элира: «Олхазар хир дац, амма иза билггал ду, хӀунда аьлча хи ду». Эххар а цара геланча вахийтина цаьрга хьажа, хи долчу кӀоштахь хилар гучудаьлла. Цул тӀаьхьа геланча цаьрга юха а вирзина, дийцира -шена гинарг-. ТӀаккха Хьажарна тӀе а бахана, элира цара; — ХӀай ИсмаьӀал, ахь тхуна хьайца Ӏен бакъо лой я хьан лулахь Ӏаш дуй тхо? ТӀаккха цуьнан кӀант - ИсмаьӀал - жима стаг хилла кхиъна, зуда ялийна. Дийцархочо элира; — ТӀаккха ИбрахӀимехь цхьа лаам кхоллабелира, цундела цо шен доьзале элира; — Ас дӀатесначу доьзале хьажа гӀур ву со». Дийцархочо элира; — Цундела ИбрахӀим, тӀе а веана, цуьнга салам а делла, элира; — ИсмаьӀал мичахь ву? ИсмаьӀалан зудчо элира; — Охотиться дӀавоьду. ИбрахӀима элира; — Ша схьавеъча, ала цуьнга, цо шен цӀийнан неӀ хуьйцур ю. ИсмаьӀал схьакхаьчча цуьнан зудчо дийцира цуьнга ИбрахӀим схьакхачарх лаьцна. Цундела ИсмаьӀила элира; – Хьо ву неӀарца хьахийнарг, цундела хьайн доьзале юхагӀо. ТӀаккха кхин цхьа лаам кхоллабелира ИбрахӀимехь цундела цо элира шен доьзале; — Ас дӀатесначу доьзале хьажа гӀур ву со». ДӀакхаьчача, ИбрахӀима хаьттар; ИсмаьӀал мичахь ву? Цуьнан зудчо жоп делира; — Талла вахара иза. Мусти А-а, цигахь соцунгӀа а хилла, тхоьца хӀума а йиъна, мала а хиъча, гӀоле хир дацара хьуна?» — хаьттира ИбрахӀима; — ХӀун юуш, хӀун молу ахь? ИсмаьӀалан зудчо жоп делира; — Вайн юург мах бу, молуш дерг хи ду. ТӀаккха ИбрахӀима ламаз дира; «Я АллахӀ, церан махкахь а, хица а беркат де Ахь царна». Абу Аль Къасима саллаллохӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла: «Кхузахь долу мах а, хи а беркатех дуьзна ду, ИбрахӀима «ӀалайхӀиссалам» доӀанан беркат бахьана долуш. ТӀаккха кхин цхьа лаам кхоллабелира ИбрахӀимехь цундела цо элира шен доьзале; — Ас дӀатесначу доьзале хьажа гӀур ву со». Цундела ИбрахӀим, шен тарраш тодеш волчу Замзаман бӀовна тӀехьара ИсмаьӀилна дуьхьал а ваьлла, элира; «ХӀай ИсмаьӀил, баккъалла а хьан Раббис омра дина суна цӀа дан». ИсмаӀила аьлар; — Хьайн Раббина муьтӀахь хила. ИбрахӀима юха а элира; «Бакъдолуш, Цо соьга омра дина, ахь суна гӀо де аьлла, дуьйцуш долу цӀа дан». ИсмаӀила аьлар; — ТӀаккха ас дийр ду, я иштта элира цо. Дийцархочо элира; Цундела и шиъ гӀишло ян волавелира, ИбрахӀима гӀишло йира, ИсмаьӀила тӀулгаш дӀасакхоьхьуш, шиммо а доӀанаш доьшуш; -'Тхан Рабб, къобал дехьа тхоьгара -сагӀа- баккъалла а Хьо хезаш а, хууш а ву'. Цу шиннан гӀишлошъяр дӀадоьдура, БайтуллахӀана го а бина, шинне а ламазаш деш дӀавоьдура; -'Тхан Рабб, къобал дехьа -сагӀа- тхоьгара, баккъалла а Хьо хезаш а, хууш а ву'-. Дийцархочо элира; — Цу шиннан дӀахӀоьттира гӀишло, гӀишло хӀинцале а лекха хилча, ИбрахӀим, воккха да-нана санна, тӀулгаш лакхарчу пенан конструкцина тӀе хьалаайа жимма кӀордийна, дӀахӀотта меттиг санна, тӀулга тӀехь дӀахӀоьттира иза -ал-Макъам-, ткъа ИсмаьӀала дӀахӀоьттира шена тӀулгаш луш, цу шиннан ламаз дӀадоьдуш; -'Тхан Рабб, къобал дехьа -сагӀа- тхоьгара, баккъалла а Хьо ву хезаш а, хууш а'- -QS. Албакъара 128-.