Hadith Representative
Nabi Ismail berperan membawakan batu untuk dipasang oleh Nabi Ibrahim sambil mereka terus berdoa
Imam Bukhari : 3114حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمَّا كَانَ بَيْنَ إِبْرَاهِيمَ وَبَيْنَ أَهْلِهِ مَا كَانَ خَرَجَ بِإِسْمَاعِيلَ وَأُمِّ إِسْمَاعِيلَ وَمَعَهُمْ شَنَّةٌ فِيهَا مَاءٌ فَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ فَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَوَضَعَهَا تَحْتَ دَوْحَةٍ ثُمَّ رَجَعَ إِبْرَاهِيمُ إِلَى أَهْلِهِ فَاتَّبَعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ حَتَّى لَمَّا بَلَغُوا كَدَاءً نَادَتْهُ مِنْ وَرَائِهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِلَى مَنْ تَتْرُكُنَا قَالَ إِلَى اللَّهِ قَالَتْ رَضِيتُ بِاللَّهِ قَالَ فَرَجَعَتْ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى لَمَّا فَنِيَ الْمَاءُ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا قَالَ فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ هَلْ تُحِسُّ أَحَدًا فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا فَلَمَّا بَلَغَتْ الْوَادِيَ سَعَتْ وَأَتَتْ الْمَرْوَةَ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ أَشْوَاطًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ تَعْنِي الصَّبِيَّ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هُوَ عَلَى حَالِهِ كَأَنَّهُ يَنْشَغُ لِلْمَوْتِ فَلَمْ تُقِرَّهَا نَفْسُهَا فَقَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا حَتَّى أَتَمَّتْ سَبْعًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ فَإِذَا هِيَ بِصَوْتٍ فَقَالَتْ أَغِثْ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ خَيْرٌ فَإِذَا جِبْرِيلُ قَالَ فَقَالَ بِعَقِبِهِ هَكَذَا وَغَمَزَ عَقِبَهُ عَلَى الْأَرْضِ قَالَ فَانْبَثَقَ الْمَاءُ فَدَهَشَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَعَلَتْ تَحْفِزُ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَرَكَتْهُ كَانَ الْمَاءُ ظَاهِرًا قَالَ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الْمَاءِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا قَالَ فَمَرَّ نَاسٌ مِنْ جُرْهُمَ بِبَطْنِ الْوَادِي فَإِذَا هُمْ بِطَيْرٍ كَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا ذَاكَ وَقَالُوا مَا يَكُونُ الطَّيْرُ إِلَّا عَلَى مَاءٍ فَبَعَثُوا رَسُولَهُمْ فَنَظَرَ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَأَتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ فَأَتَوْا إِلَيْهَا فَقَالُوا يَا أُمَّ إِسْمَاعِيلَ أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَكُونَ مَعَكِ أَوْ نَسْكُنَ مَعَكِ فَبَلَغَ ابْنُهَا فَنَكَحَ فِيهِمْ امْرَأَةً قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ قَالَ قُولِي لَهُ إِذَا جَاءَ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَنْتِ ذَاكِ فَاذْهَبِي إِلَى أَهْلِكِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ فَقَالَتْ أَلَا تَنْزِلُ فَتَطْعَمَ وَتَشْرَبَ فَقَالَ وَمَا طَعَامُكُمْ وَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ طَعَامُنَا اللَّحْمُ وَشَرَابُنَا الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي طَعَامِهِمْ وَشَرَابِهِمْ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرَكَةٌ بِدَعْوَةِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي فَجَاءَ فَوَافَقَ إِسْمَاعِيلَ مِنْ وَرَاءِ زَمْزَمَ يُصْلِحُ نَبْلًا لَهُ فَقَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ رَبَّكَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ لَهُ بَيْتًا قَالَ أَطِعْ رَبَّكَ قَالَ إِنَّهُ قَدْ أَمَرَنِي أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ قَالَ إِذَنْ أَفْعَلَ أَوْ كَمَا قَالَ قَالَ فَقَامَا فَجَعَلَ إِبْرَاهِيمُ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ حَتَّى ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ وَضَعُفَ الشَّيْخُ عَنْ نَقْلِ الْحِجَارَةِ فَقَامَ عَلَى حَجَرِ الْمَقَامِ فَجَعَلَ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
Бицун бугила [ГӀабдуллагь бин МухӀамадица] бицун бугила [Абу ГӀамир ГӀабдул Малик бин Амруца] дида [Ибрагьим бин Нафида] [Кацир бин Кацирида] [СагӀид бин Джубайрида] [Ибну ГӀаббасица радлиаллагьу анхума абуна]; — Ибрагьим ИсмагӀилгун ва ИсмагӀилил эбелгун цадахъ сапаралъ къватӀиве вахъараб мехалъ, гьез бачӀана гериба – ункъо лъим бугеб къвачӀа – жаниб лъим, ИсмагӀилил эбелалъ гьекъолаан герибаялда бугеб лъим, лъимер каранда лъезе рес букӀине. Маккаялде щвараб мехалъ, Ибрагьимица гьел кӀиялго лъуна цо гьобоялда гъоркь. Ибрагьим хъизаналде тӀадвуссун инехъин вугеб мехалъ, ИсмагӀилил эбел гьесда нахъасан ун йикӀана, дагьабго борхатаб гӀатӀилъиялде/гохӀде щведал, ИсмагӀилил эбелалъ нахъасан ахӀана; — Я Ибрагьим, дуца ниж лъихъе рехун тарал? Ибрагьимица жаваб кьуна; 'Аллагьасде'. ХӀажарица абуна; «Гьедин батани, дун Аллагьасдаса разилъана». Бицунев чияс абуна; — Цинги ХӀажар тӀад юссана -жиндирго цебесеб бакӀалде ва гьекъана жиндирго некӀсияб гериба ва лъим лъугӀизегӀан лъимер гьуин гьабизе кӀвана гьелъ абуна; — Дун ун балагьизе лъикӀ букӀинаан, лъилниги батила». Бицунев чияс абуна; — Гьедин ун, Шафаа кьурул тӀогьиве вахун, сверухъ балагьана, чи вугищан амма лъиданиги лъачӀо. КӀкӀалахъе щведал жив векерун Марваялде вачӀараб мехалъ, гьес чанго нухалъ гьабуна гьедин. Цинги гьес абуна; — Дун гьесухъе ине лъикӀ букӀинаан, гьесул магӀна букӀана лъимер. Гьединлъидал гьей ана жиндирго лъимералъухъ балагьизе, гьеб лъугьана жинцаго рехун тараб мехалъ букӀараб хӀалалда, хвалил хӀухьел хӀанчӀулеб гӀадин, гьединлъидал ХӀажарил ракӀ гӀодобе биччачӀо. Гьес абула; — Дун ун балагьизе лъикӀ букӀинаан, лъилниги батила». Гьединлъидал гьев Шафаялъул кьурулъ вахине ана ва сверухъ балагьана амма анкьго нухалъ гьеб хӀалбихи гьабураб мехалъ гурони - Шафаялъулги Марваялъулги кьурабазда гьоркьоб - гьес абуна; — Дун ине лъикӀ букӀинаан дирго лъимералъул щиб ккарабали балагьизе, — ян рагӀун батила гьесда гьаракь, гьединлъидал гьес абуна; 'Кумек гьабе -дие- мун лъикӀав вугони'. Баянлъана - гьеб гьаракь - букӀанин Жибрил ГӀалайхӀисалам малаик. Бицунев чияс абуна; Цинги Жибрилас жиндирго хӀетӀеялдалъун гьабуна гьеб иш. Гьес хӀатӀаздалъун ракь кьабуна'. Бицунев чияс абуна; — Гьедин лъим къватӀибе бачӀана ва ИсмагӀилил эбел гьимана ва гьебсагӀатго гьеб бакӀарана». Бицунев чияс абуна; Абу Аль Къасимица абуна: «ХӀажарица гьеб жинцаго тун букӀарабани, лъим чвахизе букӀана», - ян. Бицунев чияс абуна; — Гьединлъидал ХӀажарица Замзамалъул лъим гьекъана, лъимер гьуин гьабизе. Цинги ЖурхӀумазул къавмалъул гӀадамазул къокъа кӀкӀалахъ рагӀалдасан унеб букӀун буго ва гьезда цо хӀинчӀ бихьун буго, гьелда божулареб гӀадин. Гьез абуна: «ХӀинчӀ букӀине гьечӀо, амма лъим букӀиналъ якъинго лъала», - ян. Ахирги гьез чапар витӀун вуго гьезухъ балагьизе ва лъан букӀун рагӀула гьел лъим бугеб бакӀалда рукӀин. Цинги чапар гьезухъе тӀадвуссун, -бихьараб жоялъул хӀакъалъулъ бицана. Цинги гьел ХӀажарихъе ана ва абуна; — Я ИсмагӀил гӀадан, дуца нижее изну кьолебищ дуда цадахъ гӀумру гьабизе яги ниж дуда мадугьалихъ гӀумру гьабулелищ? Цинги гьесул вас – ИсмагӀил – гӀолохъанчилъун кӀудияв гӀуна, чӀужуги ячана. Бицунев чияс абуна; — Гьеб мехалъ Ибрагьимида жаниб цо анищ бижана гьединлъидал гьес жиндирго хъизаналда абуна; — Дун ине вуго дицаго нахъе тараб хъизан бихьизе. Бицунев чияс абуна; — Гьедин Ибрагьим вачӀун гьесда салам кьуна, абуна; — ИсмагӀил кив вугев? ИсмагӀилил чӀужуялъ абуна; — Чанахъанлъиялде ине. Ибрагьимица абуна; — ВачӀараб мехалъ абе, гьес жиндирго рукъалъул нуцӀа хисизабила. ИсмагӀил тӀаде щведал чӀужуялъ гьесда бицун буго Ибрагьим вачӀиналъул хӀакъалъулъ. Гьединлъидал ИсмагӀилица абуна; – НуцӀида абизе кколев чи мун вуго, гьединлъидал дурго хъизаналде тӀадвуссун ине ккола. Гьеб мехалъ Ибрагьимида цоги анищ баккана гьединлъидал гьес жиндирго хъизаналда абуна; — Дун ине вуго дицаго нахъе тараб хъизан бихьизе. ТӀаде щведал, Ибрагьимица гьикъана; ИсмагӀил кив вугев? Гьесул чӀужуялъ жаваб кьуна; — Гьев чанахъанлъиялде ана. Мусти Агь, лъикӀ букӀинароанищ мун нижеда цадахъ квана-гьекъезе лъугьани? Ибрагьимица гьикъана; — Щиб дуца кваналеб, гьекъолеб? ИсмагӀилил чӀужуялъ жаваб кьуна; — Нилъер квен гьан, гьекъолеб жо лъим. Цинги Ибрагьимица дугӀа гьабуна; «Я Аллагь, гьезул гьаналдаги лъелъги баракат лъе». Абу Ал Къасимица саллаллагьу гӀалайгьи васаллам абуна: «Гьаниб бугеб гьанги лъимги баракаталъул цӀун буго, Ибрагьимил «Алайгьисалам» абураб дугӀаялъул баракат сабаблъун. Гьеб мехалъ Ибрагьимида цоги анищ баккана гьединлъидал гьес жиндирго хъизаналда абуна; — Дун ине вуго дицаго нахъе тараб хъизан бихьизе. Гьедин Ибрагьим вачӀана ва жиндирго стрела къачӀалев Замзамил гвендалда нахъасан ИсмагӀилида дандчӀвана ва абуна; «Я ИсмагӀил, хӀакъикъаталдаги дур Раббица дида рукъ базе амру гьабуна». ИсмагӀилица абуна; — Дурго Раббие мутӀигӀлъе. Ибрагьимица нахъеги абуна; — ХӀакъикъаталдаги гьес дида амру гьабуна, нужеца дие кумек гьабеян, бицен гьабулеб рукъ базе». ИсмагӀилица абуна; — Гьедин батани, дица гьабила, яги гьедин абуна гьес. Бицунев чияс абуна; Гьедин кӀиязго байбихьана мина базе, ИсмагӀилица ганчӀал рачунеб мехалъ Ибрагьимица бана, кӀиязго какал цӀалулаго; -'Нилъер Рабб, къабул гьабе -садакъа- нижедаса хӀакъикъаталдаги Мун вуго кинабго рагӀулев ва кинабго лъалев'. Гьезул кӀиязго бан букӀана Байтуллагь сверун ккун, кӀиязго какал цӀализегӀан; -'Нилъер Рабб, къабул гьабе нижедаса -садакъа-, хӀакъикъаталдаги Мун вуго кинабго рагӀулев ва кинабго лъалев'-. Бицунев чияс абуна; — КӀиязго мина балеб букӀана, мина цебего борхатаб букӀинегӀан ва Ибрагьим, херав эбел-эмен хӀисабалда, дагьаб свакан вукӀана ганчӀал борхатаб къадал гӀуцӀиялде рахъинаризе, гьев ганчӀида тӀад чӀун вукӀана -ал-Макъам- чӀезе бакӀ хӀисабалда, ИсмагӀилица гьесие ганчӀал кьолел рукӀана, кӀиязго как балеб мехалъ; -'Нилъер Рабб, къабул гьабе нижедаса -садакъа-, хӀакъикъаталдаги Мун вуго кинабго рагӀулев ва кинабго лъалев'- -QS. Албакъара 128-.