නියෝජිත හදීස්
Agama Nabi Ibrahim adalah agama yang lurus dan hanif
Imam Bukhari : 3541قَالَ مُوسَى حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا تَحَدَّثَ بِهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ زَيْدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ خَرَجَ إِلَى الشَّأْمِ يَسْأَلُ عَنْ الدِّينِ وَيَتْبَعُهُ فَلَقِيَ عَالِمًا مِنْ الْيَهُودِ فَسَأَلَهُ عَنْ دِينِهِمْ فَقَالَ إِنِّي لَعَلِّي أَنْ أَدِينَ دِينَكُمْ فَأَخْبِرْنِي فَقَالَ لَا تَكُونُ عَلَى دِينِنَا حَتَّى تَأْخُذَ بِنَصِيبِكَ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ قَالَ زَيْدٌ مَا أَفِرُّ إِلَّا مِنْ غَضَبِ اللَّهِ وَلَا أَحْمِلُ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ شَيْئًا أَبَدًا وَأَنَّى أَسْتَطِيعُهُ فَهَلْ تَدُلُّنِي عَلَى غَيْرِهِ قَالَ مَا أَعْلَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ حَنِيفًا قَالَ زَيْدٌ وَمَا الْحَنِيفُ قَالَ دِينُ إِبْرَاهِيمَ لَمْ يَكُنْ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَا يَعْبُدُ إِلَّا اللَّهَ فَخَرَجَ زَيْدٌ فَلَقِيَ عَالِمًا مِنْ النَّصَارَى فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَقَالَ لَنْ تَكُونَ عَلَى دِينِنَا حَتَّى تَأْخُذَ بِنَصِيبِكَ مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ قَالَ مَا أَفِرُّ إِلَّا مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ وَلَا أَحْمِلُ مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ وَلَا مِنْ غَضَبِهِ شَيْئًا أَبَدًا وَأَنَّى أَسْتَطِيعُ فَهَلْ تَدُلُّنِي عَلَى غَيْرِهِ قَالَ مَا أَعْلَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ حَنِيفًا قَالَ وَمَا الْحَنِيفُ قَالَ دِينُ إِبْرَاهِيمَ لَمْ يَكُنْ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَا يَعْبُدُ إِلَّا اللَّهَ فَلَمَّا رَأَى زَيْدٌ قَوْلَهُمْ فِي إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام خَرَجَ فَلَمَّا بَرَزَ رَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَشْهَدُ أَنِّي عَلَى دِينِ إِبْرَاهِيمَوَقَالَ اللَّيْثُ كَتَبَ إِلَيَّ هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتْ رَأَيْتُ زَيْدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ قَائِمًا مُسْنِدًا ظَهْرَهُ إِلَى الْكَعْبَةِ يَقُولُ يَا مَعَاشِرَ قُرَيْشٍ وَاللَّهِ مَا مِنْكُمْ عَلَى دِينِ إِبْرَاهِيمَ غَيْرِي وَكَانَ يُحْيِي الْمَوْءُودَةَ يَقُولُ لِلرَّجُلِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَقْتُلَ ابْنَتَهُ لَا تَقْتُلْهَا أَنَا أَكْفِيكَهَا مَئُونَتَهَا فَيَأْخُذُهَا فَإِذَا تَرَعْرَعَتْ قَالَ لِأَبِيهَا إِنْ شِئْتَ دَفَعْتُهَا إِلَيْكَ وَإِنْ شِئْتَ كَفَيْتُكَ مَئُونَتَهَا
-පෙර හදීසයේ විස්තර රේඛාවෙන්ම-, [මෝසෙස්] මට [සලීම් බින් අබ්දුල්ලාහ්] පැවසුවේ, ඔහු [ඉබ්නු උමර්] රේඩියල්ලාහු අන්හුමාගෙන් මට පැවසූ දේ හැර මම දන්නේ නැහැ, සයිද් බින් අම්රු බින් නුෆයිල් තමාට අනුගමනය කිරීමට අවශ්‍ය ආගමක් සොයමින් සිරියාවේ දේශයට ගිය බව. පසුව ඔහු යුදෙව් විද්වතෙකු - භික්ෂුවක් - මුණගැසී ඔවුන්ගේ ආගම ගැන විමසීය. සයිද් මෙසේ පැවසීය; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, සමහර විට මට ඔබේ ආගම වැළඳ ගත හැකිය. එබැවින් කරුණාකර මට පැහැදිලි කරන්න'. එබැවින් භික්ෂුව මෙසේ පැවසීය; 'ඔබට අල්ලාහ්ගේ කෝපය බෙදා ගැනීමට අවශ්‍ය නම් මිස අපගේ ආගම අනුගමනය නොකරන්න'. සයිද් මෙසේ පැවසීය; 'මම අල්ලාහ්ගේ කෝපයෙන් බේරීමට මිස පලා ගියේ නැත, මම කිසි විටෙකත් අල්ලාහ්ගේ සුළු කෝපයක්වත් දරා නොගනිමි. ඉතින් මට එය දරාගත හැක්කේ කෙසේද? ඔබට මට වෙනත් ආගමක් පෙන්වා දිය හැකිද?'. යුදෙව් භික්ෂුව මෙසේ පැවසීය; 'හනීෆ් ආගම හැර මම නොදනිමි'. සයිද් ඇසුවේය; 'හනීෆ් යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?'. භික්ෂුව මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්‍රාහිම් නබිතුමාගේ ආගම, ඔහු යුදෙව්වෙකු හෝ ක්‍රිස්තියානියෙකු නොවීය, ඔහු අල්ලාහ් හැර වෙන කිසිවෙකුට නමස්කාර කළේ නැත.' ඉතින් සයිද් ගියා, පසුව ඔහු ක්‍රිස්තියානි විද්වතෙකු - පූජකයෙකු - මුණගැසී ඔහුටත් ඒ දේම කිව්වා, නමුත් පූජකයා කිව්වා: 'අල්ලාහ්ගේ ශාපයෙන් කොටසක් ඔබට ලැබෙන්නේ නැත්නම් ඔබ අපේ ආගම අනුගමනය කරන්නේ නැහැ.' ඉතින් සයිද් කිව්වා: 'මම අල්ලාහ්ගේ කෝපයෙන් බේරෙන්න මිසක් පලා ගියේ නැහැ, අල්ලාහ්ගේ ශාපයෙන් සහ අල්ලාහ්ගේ කෝපයෙන් අංශු මාත්‍රයක්වත් මම කවදාවත් දරාගන්නේ නැහැ. ඉතින් මම එය දරාගන්නේ කොහොමද? ඔබට මට වෙනත් ආගමක් පෙන්විය හැකිද?' ක්‍රිස්තියානි පූජකයා කිව්වා: 'හනීෆ්ගේ ආගම හැර මම දන්නේ නැහැ.' සයිද් ඇහුවා: 'හනීෆ් යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?' පූජකයා කිව්වා: 'ඉබ්‍රාහිම් නබිතුමාගේ ආගම, ඔහු යුදෙව්වෙකු හෝ ක්‍රිස්තියානියෙකු නොවේ, ඔහු අල්ලාහ් හැර වෙන කිසිවෙකුට නමස්කාර කළේ නැත.' ඉබ්‍රාහිම් ගැන ඔවුන් පැවසූ දේ ගැන සෙයිඩ් කල්පනා කළ පසු, සයිද් ගියා, ඔහු දුටු විට ඔහු යාච්ඤා කළා: 'අල්ලාහ්, මම ඉබ්‍රාහිම්ගේ ආගම වැළඳ ගන්නා බවට මම සාක්ෂි දෙමි'. අල් ලයිත් මෙසේ පැවසීය: හිෂාම් ඔහුගේ පියාගෙන් මට ලියුවේ අස්මා' බිති අබු බකර් රදලියල්ලාහු 'අන්හුමා මෙසේ පැවසීය: මම සයිද් බින් 'අම්ර් බින් නුෆයිල් කාබාවට පිටුපසට හේත්තු වී සිටගෙන මෙසේ පවසනු දුටුවෙමි: 'ඕ කුරෙයිෂ්, අල්ලාහ් මත, ඔබගෙන් කිසිවෙකු මා හැර ඉබ්‍රාහිම්ගේ ආගමේ නැත'. ජීවතුන් අතර වළලනු ලැබූ ගැහැණු ළමයෙකුගේ ජීවිතය බේරා ගත්තේ සයිද් ය. ඔහු තම දියණිය මරා දැමීමට කැමති මිනිසෙකුට මෙසේ පැවසීය: 'ඇයව මරන්න එපා, මන්ද මම ඇගේ අවශ්‍යතා සපුරාලමි'. එබැවින් ඔහු දැරිය රැගෙන ගිය අතර දැරිය වැඩුණු පසු, සයිද් දැරියගේ පියාට මෙසේ පැවසීය: 'ඔබට අවශ්‍ය නම් මම ඇයව ඔබට භාර දෙන්නෙමි, ඔබ කැමති නම් මම ඇගේ අවශ්‍යතාවලින් ඔබව නිදහස් කරන්නෙමි'.