-

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرِ بْنِ الْحَكَمِ النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ أَبَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِلْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ يَا عَبَّاسُ يَا عَمَّاهُ أَلَا أُعْطِيكَ أَلَا أَمْنَحُكَ أَلَا أَحْبُوكَ أَلَا أَفْعَلُ بِكَ عَشْرَ خِصَالٍ إِذَا أَنْتَ فَعَلْتَ ذَلِكَ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ ذَنْبَكَ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ قَدِيمَهُ وَحَدِيثَهُ خَطَأَهُ وَعَمْدَهُ صَغِيرَهُ وَكَبِيرَهُ سِرَّهُ وَعَلَانِيَتَهُ عَشْرَ خِصَالٍ أَنْ تُصَلِّيَ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ تَقْرَأُ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ فَاتِحَةَ الْكِتَابِ وَسُورَةً فَإِذَا فَرَغْتَ مِنْ الْقِرَاءَةِ فِي أَوَّلِ رَكْعَةٍ وَأَنْتَ قَائِمٌ قُلْتَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ خَمْسَ عَشْرَةَ مَرَّةً ثُمَّ تَرْكَعُ فَتَقُولُهَا وَأَنْتَ رَاكِعٌ عَشْرًا ثُمَّ تَرْفَعُ رَأْسَكَ مِنْ الرُّكُوعِ فَتَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ تَهْوِي سَاجِدًا فَتَقُولُهَا وَأَنْتَ سَاجِدٌ عَشْرًا ثُمَّ تَرْفَعُ رَأْسَكَ مِنْ السُّجُودِ فَتَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ تَسْجُدُ فَتَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ تَرْفَعُ رَأْسَكَ فَتَقُولُهَا عَشْرًا فَذَلِكَ خَمْسٌ وَسَبْعُونَ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ تَفْعَلُ ذَلِكَ فِي أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ إِنْ اسْتَطَعْتَ أَنْ تُصَلِّيَهَا فِي كُلِّ يَوْمٍ مَرَّةً فَافْعَلْ فَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَفِي كُلِّ جُمُعَةٍ مَرَّةً فَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَفِي كُلِّ شَهْرٍ مَرَّةً فَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَفِي كُلِّ سَنَةٍ مَرَّةً فَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَفِي عُمُرِكَ مَرَّةًحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُفْيَانَ الْأُبُلِّيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ أَبُو حَبِيبٍ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ كَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ يَرَوْنَ أَنَّهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ قَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ائْتِنِي غَدًا أَحْبُوكَ وَأُثِيبُكَ وَأُعْطِيكَ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ يُعْطِينِي عَطِيَّةً قَالَ إِذَا زَالَ النَّهَارُ فَقُمْ فَصَلِّ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ ثُمَّ تَرْفَعُ رَأْسَكَ يَعْنِي مِنْ السَّجْدَةِ الثَّانِيَةِ فَاسْتَوِ جَالِسًا وَلَا تَقُمْ حَتَّى تُسَبِّحَ عَشْرًا وَتَحْمَدَ عَشْرًا وَتُكَبِّرَ عَشْرًا وَتُهَلِّلَ عَشْرًا ثُمَّ تَصْنَعَ ذَلِكَ فِي الْأَرْبَعِ الرَّكَعَاتِ قَالَ فَإِنَّكَ لَوْ كُنْتَ أَعْظَمَ أَهْلِ الْأَرْضِ ذَنْبًا غُفِرَ لَكَ بِذَلِكَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَسْتَطِعْ أَنْ أُصَلِّيَهَا تِلْكَ السَّاعَةَ قَالَ صَلِّهَا مِنْ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ قَالَ أَبُو دَاوُد حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ خَالُ هِلَالٍ الرَّأْيِ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ الْمُسْتَمِرُّ بْنُ الرَّيَّانِ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو مَوْقُوفًا وَرَوَاهُ رَوْحُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَجَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَالِكٍ النُّكْرِيِّ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلُهُ وَقَالَ فِي حَدِيثِ رَوْحٍ فَقَالَ حَدِيثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُهَاجِرٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ رُوَيْمٍ حَدَّثَنِي الْأَنْصَارِيُّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِجَعْفَرٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ فَذَكَرَ نَحْوَهُمْ قَالَ فِي السَّجْدَةِ الثَّانِيَةِ مِنْ الرَّكْعَةِ الْأُولَى كَمَا قَالَ فِي حَدِيثِ مَهْدِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ

ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਅਬਦੁਰਰਹਿਮਾਨ ਬਿਨ ਬਿਸਿਰ ਬਿਨ ਹਾਕਮ ਅਨ ਨੈਸਾਬਰੀ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਮੂਸਾ ਬਿਨ ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਅਲ ਹਾਕਮ ਬਿਨ ਅਬਾਨ] ਨੇ [ਇਕਰੀਮਾ] ਤੋਂ [ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ] ਤੋਂ ਕਿ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹਹੁ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਨੇ ਅੱਬਾਸ ਬਿਨ ਅਬਦੁਲ ਮੁਤਲਿਬ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਅੱਬਾਸ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਚਾਚਾ, ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਹੈ ਚਾਚਾ, ਮੈਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਦਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੇਕੀਆਂ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ? ਜੇਕਰ ਚਾਚਾ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਚਾਚੇ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ, ਭੂਤਕਾਲ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ, ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ, ਛੋਟੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ, ਅਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ। ਦਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੇਕੀਆਂ ਹਨ; "ਸੁਭਾਨੱਲ੍ਹਾ ਵਾਲ ਹਮਦੁਲਿੱਲਾਹ ਵਾਲਾ ਇਲਾਹਾ ਇੱਲੱਲਾਹ ਵਾਲਾਹੂ ਅਕਬਰ (ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਅੱਲ੍ਹਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਮਹਾਨ ਹੈ)" ਪੰਦਰਾਂ ਵਾਰ, ਫਿਰ ਝੁਕੋ, ਅਤੇ ਝੁਕਦੇ ਹੋਏ ਦਸ ਵਾਰ ਉਹੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹੋ, ਫਿਰ ਝੁਕਣ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕਰੋ (ਇਤਿਦਲ) ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜਦਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦਸ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਸਜਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੋ। (ਦੋ ਸਜਦਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠ ਕੇ) ਵੀ ਦਸ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ, ਫਿਰ ਸਜਦਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦਸ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ, ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦਸ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ, ਸਲੀਮ ਬਿਨ ਅਬੁਲ ਜਾਦ ਹਰ ਰਕਾ ਵਿੱਚ ਸੱਤਰ ਵਾਰ ਹਨ, ਚਾਚਾ ਇਸਨੂੰ ਚਾਰ ਰਕਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਹਰ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਰੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਰੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਰੋ। ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਰੋ।" ਸਾਨੂੰ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਸੁਫਯਾਨ ਅਲ ਉਬੁਲੀ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਹੱਬਾਨ ਬਿਨ ਹਿਲਾਲ ਅਬੂ ਹਬੀਬ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਮਹਿਦੀ ਬਿਨ ਮੈਮੂਨ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ['ਅਮਰੂ ਬਿਨ ਮਲਿਕ] ਨੇ [ਅਬੂ ਜੌਜ਼ਾ`] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਉਸ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ 'ਅਮਰੂ] ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਕੱਲ੍ਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜਦੋਂ ਦਿਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਢਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਾਰ ਰਕਾਤ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਓ..." ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀ ਹਦੀਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: "ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕਰੋ - ਯਾਨੀ ਕਿ ਦੂਜੇ ਸਜਦਾ ਤੋਂ - ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੈਠੇ ਹੋਵੋ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਖੜ੍ਹੇ ਨਾ ਹੋਵੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਤਸਬੀਹ, ਤਹਿਮੀਦ, ਤਕਬੀਰ ਅਤੇ ਤਹਿਲੀਲ ਦਸ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦੇ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਚਾਰ ਰਕਾਤ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹੋ।" ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ; "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਪ ਉਸ (ਤਸਬੀਹ ਨਮਾਜ਼) ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।" ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ; "ਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਸਬੀਹ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ?" ਉਸਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਰੋ ਜਾਂ ਦਿਨ ਵੇਲੇ।" ਅਬੂ ਦਾਊਦ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਹੱਬਾਨ ਬਿਨ ਦਾਊਦ ਹਿਲਾਲ ਆਰ ਦਾ ਚਾਚਾ ਰਾਈ ਹੈ। ਅਬੂ ਦਾਊਦ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਸ ਹਦੀਸ ਨੂੰ [ਅਲ ਮੁਸਤਮੀਰ ਆਰ ਰੇਯਾਨ] ਨੇ [ਅਬੂ ਅਲ ਜੌਜ਼ਾ`] ਤੋਂ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ 'ਅਮਰੂ] ਤੋਂ ਮੌਕੂਫ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ [ਰੌਹ ਬਿਨ ਅਲ ਮੁਸਯੈਬ] ਅਤੇ [ਜਫ਼ਰ ਬਿਨ ਸੁਲੇਮਾਨ] ਨੇ ['ਅਮਰੂ ਬਿਨ ਮਲਿਕ ਅਨ ਨੁਕਰੀ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਅਲ ਜੌਜ਼ਾ`] ਤੋਂ [ਇਬਨੂ ਅੱਬਾਸ] ਤੋਂ ਵੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਰੌਹ ਹਦੀਸ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; ਅਰਥਾਤ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਮ ਤੋਂ ਹਦੀਸ।" ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਅਬੂ ਤੌਬਾ ਅਰ ਰਬੀ' ਬਿਨ ਨਾਫ਼ੀ'] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਮੁਹਾਜਿਰ] ਨੇ ['ਉਰਵਾਹ ਬਿਨ ਰੁਵੈਮ' ਤੋਂ] ਨੇ ਮੈਨੂੰ [ਅਲ ਅੰਸਾਰੀ] ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਨੇ ਜਾਫ਼ਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ..." ਇਸ ਹਦੀਸ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਦੀਸ ਵਾਂਗ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; "......ਪਹਿਲੀ ਰਕਾਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਜਦਾ ਵਿੱਚ।" ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਮਹਦੀ ਬਿਨ ਮੈਮੂਨ ਦੀ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ।"