Hadith Representative
Tata cara shalat tasbih
Imam Tirmidzi : 443حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ غَدَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ عَلِّمْنِي كَلِمَاتٍ أَقُولُهُنَّ فِي صَلَاتِي فَقَالَ كَبِّرِي اللَّهَ عَشْرًا وَسَبِّحِي اللَّهَ عَشْرًا وَاحْمَدِيهِ عَشْرًا ثُمَّ سَلِي مَا شِئْتِ يَقُولُ نَعَمْ نَعَمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ حَدِيثٍ فِي صَلَاةِ التَّسْبِيحِ وَلَا يَصِحُّ مِنْهُ كَبِيرُ شَيْءٍ وَقَدْ رَأَى ابْنُ الْمُبَارَكِ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ صَلَاةَ التَّسْبِيحِ وَذَكَرُوا الْفَضْلَ فِيهِ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ حَدَّثَنَا أَبُو وَهْبٍ قَالَ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَنْ الصَّلَاةِ الَّتِي يُسَبَّحُ فِيهَا فَقَالَ يُكَبِّرُ ثُمَّ يَقُولُ سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ ثُمَّ يَقُولُ خَمْسَ عَشْرَةَ مَرَّةً سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَتَعَوَّذُ وَيَقْرَأُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَفَاتِحَةَ الْكِتَابِ وَسُورَةً ثُمَّ يَقُولُ عَشْرَ مَرَّاتٍ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَرْكَعُ فَيَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ يَرْفَعُ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ فَيَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ يَسْجُدُ فَيَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ يَرْفَعُ رَأْسَهُ فَيَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ يَسْجُدُ الثَّانِيَةَ فَيَقُولُهَا عَشْرًا يُصَلِّي أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ عَلَى هَذَا فَذَلِكَ خَمْسٌ وَسَبْعُونَ تَسْبِيحَةً فِي كُلِّ رَكْعَةٍ يَبْدَأُ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ بِخَمْسَ عَشْرَةَ تَسْبِيحَةً ثُمَّ يَقْرَأُ ثُمَّ يُسَبِّحُ عَشْرًا فَإِنْ صَلَّى لَيْلًا فَأَحَبُّ إِلَيَّ أَنْ يُسَلِّمَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ وَإِنْ صَلَّى نَهَارًا فَإِنْ شَاءَ سَلَّمَ وَإِنْ شَاءَ لَمْ يُسَلِّمْ قَالَ أَبُو وَهْبٍ وَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي رِزْمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَ يَبْدَأُ فِي الرُّكُوعِ بِسُبْحَانَ رَبِيَ الْعَظِيمِ وَفِي السُّجُودِ بِسُبْحَانَ رَبِيَ الْأَعْلَى ثَلَاثًا ثُمَّ يُسَبِّحُ التَّسْبِيحَاتِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ وَحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ زَمْعَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ أَبِي رِزْمَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ إِنْ سَهَا فِيهَا يُسَبِّحُ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ عَشْرًا عَشْرًا قَالَ لَا إِنَّمَا هِيَ ثَلَاثُ مِائَةِ تَسْبِيحَةٍ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޙްމަދު ބިން މުޙައްމަދު ބިން މޫސާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން މުބާރަކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢިކްރީމާ ބިން ޢައްމާރު] އަޅުގަނޑަށް [އިޝާޤް ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ ތަލްޙާ] [އަނަސް ބިން މާލިކު] ގެ އަރިހުން އަންގަވާފައިވާ ވާހަކަ، އުއްމު ސުލައިމް ހެނދުނު ނަބިއްޔާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައިސް ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް ބައެއް ބަސްތައް ދަސްކޮށްދެއްވާށެވެ އަހަރެންގެ ދުޢާގައި ބުނާށެވެ، އެހެންކަމުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'الله އަށް ދިހަ ފަހަރު ތަކްބީރުކޮށް، ދިހަ ފަހަރު الله އަށް މަތިވެރިކޮށް، ދިހަ ފަހަރު ޙަމްދުކޮށް، ދެން ތިބާ ބޭނުންވާ ކަމެއް الله އަށް އެދި، އެކަލާނގެ ޖަވާބު ދެއްވާނެ: އާދެ، އާދެ، އަހަރެން ތިބާގެ އެދުން ފުއްދައިދޭނަމެވެ'. -ރިވާވެރިޔާ- ވިދާޅުވީ، މި ބާބުގައި -އިބްނު ޢައްބާސް، ޢަބްދުالله ބިން އަމްރޫ، އަލްފާދުލް ބިން ޢައްބާސް އަދި އަބޫ ރަފީޢުގެ ކިބައިން -ޕެންޓް- ކުރެވިފައިވާ ރިވާޔަތްތަކެއް ވެސް ވެއެވެ. އަބޫ ޢީސާ ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަނަސްގެ ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޣަރީބު ޙަދީޘެއް ކަމަށާއި، އެއީ ތަސްބީޙް ނަމާދާ ބެހޭ މި ޙަދީޘް ފިޔަވައި، ރަސޫލާ ޝައްލާޙު ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާކޮށްފައިވާ ޙަދީޘެއް ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރެއިން ގިނައީ - ރިވާޔަތްތައް - ޞައްޙަ ނޫން ކަމަށެވެ. އިބްނު މުބާރަކާއި އެހެން ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ދަލީލުކުރައްވާ ގޮތުގައި ތަސްބިޙް ނަމާދު އޮވެއެވެ، އެބޭފުޅުންވެސް ތަސްބިޙް ނަމާދުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކުރައްވައެވެ. އަޙްމަދު ބިން ޢަބްދާޙް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގާފައި އަބޫ ވަޙްބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގާފައި ބުނީ، އަޅުގަނޑު އަބްދުالله ބިން އަލް މުބާރަކާ ސުވާލުކުރީ ތަސްބިޙް ނަމާދާ ބެހޭގޮތުން ކަމުގައިވާ ތަސްބީޙު ކިޔެވުން ހިމެނޭ ގޮތަށް، ޖަވާބު ދެއްވައި، ތަކްބީރު ބުނި ކަމަށް ދެން ވިދާޅުވީ ސުބްޙާނަކާ އައްލާޙްމާ ވާ ބިހަމްދީކާ ވާ ތަބަރަކަސްމުކާ ވާ ތަޢާލާ ޖަދުދޫކާ ވަލާ އިލާޙްހާ ކަމަށެވެ ޣައިރޫކާ ދެން އޭނާ ބުނީ ސުބްޙާނަالله ވަލްހަމްދުލިއްލާ ވަ ލާ އިލާހާ އިއްލާހާ ވައްލަހު އަކްބަރު ފަނަރަ ފަހަރު، ދެން އޭނާ ތަޢުދުޒް ވިދާޅުވެފައި ބިސްމިالله ވިދާޅުވެފައި އޭގެ ފަހުން އަލްފާތިޙާ ސޫރަތާއި އިތުރު ސޫރަތެއް ކިޔައި، ދެން އޭނާ ބުނީ ސުބްޙާނަالله ވަލްހަމްދުލިއްލާ ވަ ލާ އިލާހާ އިއްލާހު ވައްލާހު އަކްބަރު ދިހަ ފަހަރު، ދެން ބޯޖަހާލައިގެން އެ ޖުމްލަ ދިހަ ފަހަރު ކިޔައި، ދެން އޭނާ ބޯ އުފުލާލައިގެން ބޯ އުފުލާލައިގެން އެ ޖުމްލަ ދިހަ ފަހަރު ކިޔައި، ދެން ސަޖިދަކޮށް އެ ޖުމްލަ ދިހަ ފަހަރު ކިޔައި، ދެން ބޯ އުފުލާލައިގެން އެ ޖުމްލަ ދިހަ ފަހަރު ކިޔައި، ދެން ދެވަނަ ފަހަރަށް ސަޖިދަކޮށް އެ ޖުމްލަ ދިހަ ފަހަރު ކިޔައި، ހަތަރު ރަކްޢަތުން އެކަން ކުރީ، ކޮންމެ ރަކުޢަތެއްގައި ތަސްބިޙް ހަތްދިހަ ފަސް ފަހަރު، ކޮންމެ ރަކްޢަތެއްގައި ފަނަރަ ފަހަރު ތަސްބިޙް ކިޔައި، ދެން ކިޔަވާށެވެ އަލްފާތިޙާ އާއި އަންނަނިވި ސޫރަތާއި ތަސްބީޙް ދިހަ ފަހަރު ކިޔަވާނަމަ، ރޭގަނޑު ނަމާދުކޮށްފިނަމަ، ދެން މާ ރަނގަޅީ ކޮންމެ ދެރަކުޢަތެއްގައި ސަލާމް ކުރުމެވެ. ދުވާލު ނަމާދު ކުރާނަމަ، ދެން ސަލާމް ކިޔައިފާނެ ނުވަތަ ނުކިޔާފާނެ - ދެވަނަ ރަކުޢަތުގައި. އަބޫ ވަޙްބު ވިދާޅުވީ، ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން އަބޫ ރިޒްމާ އަޅުގަނޑަށް ޢަބްދުاللهގެ އަރިހުން އަންގަވާފައިވަނީ، ރުކޫޢުކުރާއިރު، ސުބްޙާނަ ރަބީޢީލް ޢަދީމީ ކިޔެވުމުން ފެށިގެން، ހަމަ އެފަދައިން ސަޖިދަ ކުރާއިރު، ތިން ފަހަރު ސުބްޙާނަ ރަބީޢީލް ޢަޢްލާ ކިޔެވުމުން ފެށިގެން، ދެން އެތައް ފަހަރަކު ތަސްބީޙް ކިޔަވާ ކަމަށެވެ. އަޙްމަދު ބިން ޢަބްދާ ވިދާޅުވީ، ވަޙްބު ބިން ޒަމްޢަތް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައި، އޭނާ ވިދާޅުވީ، ޢަބްދުލްޢަޒީޒު އަޅުގަނޑަށް އަންގަވައިދެއްވީ، އެއީ އިބްނު އަބޫ ޒިރްމާ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ، އަޅުގަނޑު އަބްދުالله ބިން މުބާރަކް ގާތު އެދުނީ، މީހަކު ހަނދާން ނެތިއްޖެނަމަ - ތަސްބީޙް ނަމާދު ކުރާއިރު- ހަނދާންނެތިގެން އުޅޭ ދެ ސަޖިދައިން ދިހަ ފަހަރު ތަސްބީޙް ކިޔަންވީތޯއެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ، ނޫން، އެއީ ހަމައެކަނި އެއީ - ތަސްބީހު ނަމާދުގައި ތަސްބީހުގެ ހުރިހާ ކިޔެވުމެއް - ތިންސަތޭކަ ގުނައެވެ.