Hadith Representative
Larangan membaca keras bebarengan dengan imam: Rasulullah tidak ingin ada yang menyelisihi bacaan beliau dalam shalat berjamaah
Imam Tirmidzi : 287حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ أُكَيْمَةَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ مِنْ صَلَاةٍ جَهَرَ فِيهَا بِالْقِرَاءَةِ فَقَالَ هَلْ قَرَأَ مَعِي أَحَدٌ مِنْكُمْ آنِفًا فَقَالَ رَجُلٌ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنِّي أَقُولُ مَالِي أُنَازَعُ الْقُرْآنَ قَالَ فَانْتَهَى النَّاسُ عَنْ الْقِرَاءَةِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا جَهَرَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الصَّلَوَاتِ بِالْقِرَاءَةِ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَابْنُ أُكَيْمَةَ اللَّيْثِيُّ اسْمُهُ عُمَارَةُ وَيُقَالُ عَمْرُو بْنُ أُكَيْمَةَ وَرَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ وَذَكَرُوا هَذَا الْحَرْفَ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَانْتَهَى النَّاسُ عَنْ الْقِرَاءَةِ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَيْسَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَا يَدْخُلُ عَلَى مَنْ رَأَى الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ لِأَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ هُوَ الَّذِي رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ صَلَّى صَلَاةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَهِيَ خِدَاجٌ فَهِيَ خِدَاجٌ غَيْرُ تَمَامٍ فَقَالَ لَهُ حَامِلُ الْحَدِيثِ إِنِّي أَكُونُ أَحْيَانًا وَرَاءَ الْإِمَامِ قَالَ اقْرَأْ بِهَا فِي نَفْسِكَ وَرَوَى أَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَمَرَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أُنَادِيَ أَنْ لَا صَلَاةَ إِلَّا بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَاخْتَارَ أَكْثَرُ أَصْحَابِ الْحَدِيثِ أَنْ لَا يَقْرَأَ الرَّجُلُ إِذَا جَهَرَ الْإِمَامُ بِالْقِرَاءَةِ وَقَالُوا يَتَتَبَّعُ سَكَتَاتِ الْإِمَامِ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقِرَاءَةِ خَلْفَ الْإِمَامِ فَرَأَى أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَرُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ أَنَا أَقْرَأُ خَلْفَ الْإِمَامِ وَالنَّاسُ يَقْرَءُونَ إِلَّا قَوْمًا مِنْ الْكُوفِيِّينَ وَأَرَى أَنَّ مَنْ لَمْ يَقْرَأْ صَلَاتُهُ جَائِزَةٌ وَشَدَّدَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي تَرْكِ قِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَإِنْ كَانَ خَلْفَ الْإِمَامِ فَقَالُوا لَا تُجْزِئُ صَلَاةٌ إِلَّا بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَحْدَهُ كَانَ أَوْ خَلْفَ الْإِمَامِ وَذَهَبُوا إِلَى مَا رَوَى عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَرَأَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَتَأَوَّلَ قَوْلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ إِلَّا بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَغَيْرُهُمَا وَأَمَّا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فَقَالَ مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ وَاحْتَجَّ بِحَدِيثِ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَيْثُ قَالَ مَنْ صَلَّى رَكْعَةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَلَمْ يُصَلِّ إِلَّا أَنْ يَكُونَ وَرَاءَ الْإِمَامِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فَهَذَا رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَأَوَّلَ قَوْلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ أَنَّ هَذَا إِذَا كَانَ وَحْدَهُ وَاخْتَارَ أَحْمَدُ مَعَ هَذَا الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَأَنْ لَا يَتْرُكَ الرَّجُلُ فَاتِحَةَ الْكِتَابِ وَإِنْ كَانَ خَلْفَ الْإِمَامِ
безгә [Әл-Әнсари] әйтте; безгә [Мә'н] әйтте; безгә [Мәлик бин Әнәс] әйтте, [Ибн Шиһаб] әйтте, [Ибн Укәймә әл-Ләйси] әйтте, [Әбу Һөрәйрә] әйтте: «Аллаһның пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам кычкырып укылган намаздан соң китте, аннары сорады: «Минем белән кем дә булса хәзер укыдымы?» Аннары берәү: «Дөрес, Аллаһның илчесе», – диде. Ул: «Ни өчен миңа Коръән укуда каршылык күрсәтелә!» – диде. Әбу Һөрәйрә әйтте: «Шулай итеп, кешеләр Рәсүлүллаһ саллаһу галәйһи вәссәлам кычкырып укыган намазларда Рәсүлүллаһ белән бергә укудан туктадылар. Алар Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең шелтәсен ишеткәннән соң. Ул әйтте: «Бу бүлектә шулай ук Ибн Мәс'уд, Имран бин Хөсәен һәм Җәбир бин Абдуллаһтан риваять бар». Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис хәсән». Ибн Укаймә әл-Ләйсинең исеме Умарә булган. Яки аны "Әмрү бин Укаймә" дип тә атыйлар. Әз-Зуһриның кайбер юлдашлары да бу хәдисне риваять иткәннәр. Һәм алар нәкъ менә шул хәдисне искә алганнар. Ул болай дигән: "Әз-Зуһри болай дигән: "Кешеләр Аллаһның Илчесе саллаллаһу галәйһи вәссәламнән үгет-нәсихәт ишеткәч укудан туктаганнар". Бу хәдистә имам артында уку рөхсәт ителә дип бәхәсләшүчеләр өчен бу искә алынмый, чөнки Әбу Һөрәйрә бу хәдисне Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять иткән. Әбу Һөрәйрә Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять кылган: "Кем намаз укыса һәм анда Өммүл Коръән - Әл-Фатиха укымаса, аның намазы җитмәгән, җитешсез һәм камил түгел", - дигән. Шуннан соң хәдисне сөйләгән кеше: "Кайвакыт имам артында укыйм", - дип сораган, ул шунда ук: "Күңелеңнән укы", - дигән. Әбу Усман ән-Нәхди Әбу Һөрәйрәдән риваять кылган, ул болай дигән: «Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам миңа кешеләргә «Фатиһатуль китапны» - «Әл-Фатиха»ны укымаган кешеләр өчен намаз юк дип өндәргә боерды». Шуңа күрә хәдис белгечләре дә имам кычкырып укыса, ир-ат укымаска тиеш дигән фикерне сайладылар. Алар: «Алар рухани тәнәфес вакытында туктагач, укуга иярделәр», - диделәр. Галимнәр имам артында уку кануны турында фикер алышмадылар, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләре, табииннар һәм алардан соңгы галимнәрнең күбесе имам артында укуның рөхсәт ителү-ителмәвенә бәхәсләштеләр. Бу фикерне Мәлик бин Әнәс, Абдулла бин Әл-Мөбарәк, Сяфигый, Әхмәт һәм Исхак кабул иттеләр. Абдулла бин Әл-Мөбарәктән ул болай диде: «Мин укыйм, кешеләр имам артында укыйлар, Куфа кешеләреннән бер төркем кешедән кала. Ләкин мин шулай ук намаз укымаган кешеләрнең дә гамәлдә булуын уйлыйм». Кайбер галимнәр намазда "Фатихатул Буку"ны укуны калдырырга ярамый дигән мәсьәләгә бик катгый карыйлар, хәтта имам артында утырган кеше дә: "Намазлар Фатихатул Букуны укудан башка дөрес дип саналмый. Ул ялгыз яки имам белән бергә намаз укыса да", - диләр. Алар Убада бин Әш Шамитның Пәйгамбәр саллаллоҳу галәйһи вәссәламнән риваять иткән хәдискә тотыналар. Ә Убада бин Әш Шамит Пәйгамбәр саллаллоҳу галәйһи вәссәлам үлгәннән соң имам артында укуын дәвам итте. Ул Пәйгамбәр саллаллоҳу галәйһи вәссәламнең: "Фатихатул китабын укымаган кеше өчен камил намаз юк", - дигән сүзләрен аңлаткан. Бу фикерне Шәфигый, Исхак һәм башкалар да тотканнар. Имам Әхмәткә килгәндә, ул: "Пәйгамбәр саллаллоҳу галәйһи вәссәламнең: "Фатихатул китабын укымаган кеше өчен камил намаз юк", - дигән сүзләренең мәгънәсе, ягъни ул ялгыз намаз укыса", - дигән. Аннары Имам Әхмәт Җәбир бин Абдуллаһ хәдисе белән бәхәсләште, ул болай диде: "Кем бер рәкәгать намаз укыса һәм анда Өммүл Коръән укымаса, ул намаз укымаган була, имам артында намаз укымаса гына". Имам Әхмәт болай диде: "Җәбир Пәйгамбәрнең (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) дусты иде, ләкин ул Пәйгамбәрнең (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) сүзләрен аңлатты: "Фатихатул китапны укымаган кешегә намаз укылмый", бу хәдис ялгыз намаз укыган кешегә дә кагыла". Шулай да, Имам Әхмәт барыбер имам артында укырга сайлый, һәм ир-ат, хәтта имам артында булса да, Фатихатул Буку укуын калдырмаска тиеш.