Hadith Representative
Nasihat Umar bin Abdul Aziz dan Ibnu Umar tentang takdir: berpegang pada sunnah, tidak memperdebatkannya, dan peringatan tentang orang yang mendustakannya
Imam Abu Dawud : 3996حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ ح و حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ دُلَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يُحَدِّثُنَا عَنِ النَّضْرِ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الصَّلْتِ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ ابْنِ كَثِيرٍ وَمَعْنَاهُمْ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ فَكَتَبَ أَمَّا بَعْدُ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالِاقْتِصَادِ فِي أَمْرِهِ وَاتِّبَاعِ سُنَّةِ نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَرْكِ مَا أَحْدَثَ الْمُحْدِثُونَ بَعْدَ مَا جَرَتْ بِهِ سُنَّتُهُ وَكُفُوا مُؤْنَتَهُ فَعَلَيْكَ بِلُزُومِ السُّنَّةِ فَإِنَّهَا لَكَ بِإِذْنِ اللَّهِ عِصْمَةٌ ثُمَّ اعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَبْتَدِعْ النَّاسُ بِدْعَةً إِلَّا قَدْ مَضَى قَبْلَهَا مَا هُوَ دَلِيلٌ عَلَيْهَا أَوْ عِبْرَةٌ فِيهَا فَإِنَّ السُّنَّةَ إِنَّمَا سَنَّهَا مَنْ قَدْ عَلِمَ مَا فِي خِلَافِهَا وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ كَثِيرٍ مَنْ قَدْ عَلِمَ مِنْ الْخَطَإِ وَالزَّلَلِ وَالْحُمْقِ وَالتَّعَمُّقِ فَارْضَ لِنَفْسِكَ مَا رَضِيَ بِهِ الْقَوْمُ لِأَنْفُسِهِمْ فَإِنَّهُمْ عَلَى عِلْمٍ وَقَفُوا وَبِبَصَرٍ نَافِذٍ كَفُّوا وَهُمْ عَلَى كَشْفِ الْأُمُورِ كَانُوا أَقْوَى وَبِفَضْلِ مَا كَانُوا فِيهِ أَوْلَى فَإِنْ كَانَ الْهُدَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ لَقَدْ سَبَقْتُمُوهُمْ إِلَيْهِ وَلَئِنْ قُلْتُمْ إِنَّمَا حَدَثَ بَعْدَهُمْ مَا أَحْدَثَهُ إِلَّا مَنْ اتَّبَعَ غَيْرَ سَبِيلِهِمْ وَرَغِبَ بِنَفْسِهِ عَنْهُمْ فَإِنَّهُمْ هُمْ السَّابِقُونَ فَقَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ بِمَا يَكْفِي وَوَصَفُوا مِنْهُ مَا يَشْفِي فَمَا دُونَهُمْ مِنْ مَقْصَرٍ وَمَا فَوْقَهُمْ مِنْ مَحْسَرٍ وَقَدْ قَصَّرَ قَوْمٌ دُونَهُمْ فَجَفَوْا وَطَمَحَ عَنْهُمْ أَقْوَامٌ فَغَلَوْا وَإِنَّهُمْ بَيْنَ ذَلِكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُ عَنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ فَعَلَى الْخَبِيرِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَعْتَ مَا أَعْلَمُ مَا أَحْدَثَ النَّاسُ مِنْ مُحْدَثَةٍ وَلَا ابْتَدَعُوا مِنْ بِدْعَةٍ هِيَ أَبْيَنُ أَثَرًا وَلَا أَثْبَتُ أَمْرًا مِنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ لَقَدْ كَانَ ذَكَرَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْجُهَلَاءُ يَتَكَلَّمُونَ بِهِ فِي كَلَامِهِمْ وَفِي شِعْرِهِمْ يُعَزُّونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ عَلَى مَا فَاتَهُمْ ثُمَّ لَمْ يَزِدْهُ الْإِسْلَامُ بَعْدُ إِلَّا شِدَّةً وَلَقَدْ ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ وَلَا حَدِيثَيْنِ وَقَدْ سَمِعَهُ مِنْهُ الْمُسْلِمُونَ فَتَكَلَّمُوا بِهِ فِي حَيَاتِهِ وَبَعْدَ وَفَاتِهِ يَقِينًا وَتَسْلِيمًا لِرَبِّهِمْ وَتَضْعِيفًا لِأَنْفُسِهِمْ أَنْ يَكُونَ شَيْءٌ لَمْ يُحِطْ بِهِ عِلْمُهُ وَلَمْ يُحْصِهِ كِتَابُهُ وَلَمْ يَمْضِ فِيهِ قَدَرُهُ وَإِنَّهُ مَعَ ذَلِكَ لَفِي مُحْكَمِ كِتَابِهِ مِنْهُ اقْتَبَسُوهُ وَمِنْهُ تَعَلَّمُوهُ وَلَئِنْ قُلْتُمْ لِمَ أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ كَذَا لِمَ قَالَ كَذَا لَقَدْ قَرَءُوا مِنْهُ مَا قَرَأْتُمْ وَعَلِمُوا مِنْ تَأْوِيلِهِ مَا جَهِلْتُمْ وَقَالُوا بَعْدَ ذَلِكَ كُلِّهِ بِكِتَابٍ وَقَدَرٍ وَكُتِبَتِ الشَّقَاوَةُ وَمَا يُقْدَرْ يَكُنْ وَمَا شَاءَ اللَّهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ وَلَا نَمْلِكُ لِأَنْفُسِنَا ضَرًّا وَلَا نَفْعًا ثُمَّ رَغِبُوا بَعْدَ ذَلِكَ وَرَهِبُوا
Милемлы вераз [Мухаммад бин Катир], со шуиз; милемлы вераз [Суфьян] со шуиз; одӥг адями [Умар бин Абдул Азизлы] гожтэт гожтӥз, судьба сярысь юалляськыса. -мукет сямен со пусъемын- Милемлы вераз [Ар Раби' бин Сулейман Аль Муадзин] со шуиз; милемлы вераз [Асад бин Муса] со шуиз; милемлы вераз [Хаммад бин Дулайл] со шуиз; Мон кылӥ, кызьы [Суфьян Ац Цаури] милемлы вера [Ан Надр]. -мукет сямен со пусъемын- Вераз милемлы [Ханнад бин Ас Сари] [Кабиша] со шуиз; вераз милемлы [Абу Раджа'] [Абу Аш Шальт] -та Ибн Касирлэн хадисэз- со шуиз: «Одӥг адями Умар бин Абдул Азизлы гожтэт гожтӥз, судьба сярысь юалляськыса». Умар бин Абдул Азиз собере ответ гожтӥз; Амма Ба'ду. Мон тыныд кыл сётӥсько, Аллахлэсь кышканы но ӵемысь луыны — ватсаса но уг люкеты — Солэсь косонъёссэ быдэстонын, Солэн пророкезлэн суннаезъя салляллаху алейхи васаллямлэсь но солэсь сунназэ быдэстэмзы бере выльзэ кылдытӥсь адямиослэсь куштӥськыны, соос солэн суннаеныз тырмыт луизы ке но. Тӥледлы суннаез юнматыны кулэ, малы ке шуоно Аллахлэн лэземезъя со тӥледыз янгыше уськытонлэсь утёз. Тодӥськод-а, адямиос ересь уг лэсьто, сое валэктӥсь доказательство ӧвӧл ке, яке солэсь басьтыны луэ урок. Зэмзэ ке, сунна, кудӥзлэн источникез Со — Аллах но Солэн Посланникез — кин тодэ ини пумитсэ — Ибну Катхир ӧз пусйы, ‘кин тодэ пӧртэм янгышъёсты, тупаса улонэз но ассэ осложнять каронэз. Соин ик шумпотэ солы, мар ортчытӥзы тӥлесьтыд азьвыл адямиос — эшъёсты —. Малы ке шуоно соос - эшъёс -, соослэн вань тодон-валанъёссылэн вылӥлыкенызы, нош соослэн яркыт визьзы но ӝегатскытэк кылё. Научной ласянь соос умойгес валало ке но, нош приоритетной ласянь соос со сярысь вераськыны ярамонгес. Зэмлык тӥ дорын ке, соку тӥ соослэсь азьпала потӥды. Тон ке шуиськод, соос бере выль арбериос гинэ луо шуыса, кудъёсыз уг кылдо, соослэсь инструкциоссэс уг чаклало адямиос сяна — эшъёссы — но асьсэлэн малпанъёссылы шумпото, асьсэлэн ӧвӧл, тодэ, зэмзэ ке, эшъёссы нырысь ик та ужпумез усьтӥзы шуыса. Соос верасько -судьба сярысь- огшоры гинэ, сое уг ӝуто, но уг ӝуто но, зэмзэ но, соос сяна адямиос вал, кудъёсыз сое сокем уг дунъяло, соос палэнско, нош вань сыӵеосыз, кудъёсыз туж задор, соос сое ӝуто -чиклэсь палэнэ-. Нош зэмзэ но сыӵеос пӧлын эшъёслэн мылкыдзы — шонер сюрес вылын луыны. Тӥ гожтэт гожтӥды, судьбалы оскон сярысь юаса, собере — Аллахлэн лэземезъя — тӥ шонер адямиез бырйиды — юалэ мынэсьтым —. Мон уг тодӥськы, мар ке выль яке еретической учыръёс, кудъёссэ адямиос ӝутӥзы, кудъёсызлэн эффектсы туж валамон но валамон, судьбаез шӧдон ласянь сяна. Эшшо ке джахиллия вакытэ уг тодӥсь адямиос но асьсэлэн верамъёсазы но кылбуръёсазы судьбаез шӧдон сярысь вераськизы, кыӵе шумпотонъёс соос луизы, собере ислам вуиз но сое эшшо но золгес пусйиз, Аллахлэн ыстэм муртэз милемлы одӥг-кык хадисъёсын гинэ ӧз тодэ вайыты, мусульманъёс но солэсь кылӥллям, судьба сярысь вераськизы, куке со улэп вал яке со кулэм бере, оскымон мылкыдын но асьсэлэсь раввинзэс кабыл басьтыса, асьсэды лябӟытӥзы, азьвыл тодмо луэмез сяна, номыр ӧвӧл шуыса. -Аллахлэн со сярысь тодэмез но со гожтэмын Солэн книгаяз -Аль Лаухул махфудх-, нош солэн судьбаез Соин ик чакламын. Со сяна, судьба сярысь ужпум валэктэмын Солэн книгаысьтыз мухкамын — Коранлэн кылбуръёсаз пуштросэз валамон, соос сое цитировать каро но солэсь дышетско. Тӥ юалоды ке: «Малы Аллах таӵе аятэз усьтӥз, малы Со тазьы вераз?» — Зэмзэ но, асхабъёс но сое лыдӟизы, кызьы тон сое лыдӟид. Соос тодо, кызьы лэсьтыны ta'weel, кудзэ тон уд тодӥськы, нош собере шуо; — Ми оскиськомы книгалы -lauhul mahfudh- но судьба, нош курадӟонъёс гожтэмын, соин ик мар судьба сётэмын, одно ик луоз. Мар Аллахлэн потэ, со одно ик луоз, нош мар Аллахлэн уг поты, со одно ик уз луы. Зэмзэ но, ваньмызлэн ӧвӧл кужыммы но тыршонмы мадхаратэз палэнтыны яке соин пайдаяськыны. Соин ик со бере соос шумпоттӥзы но судьба сярысь вераськыны кышказы».