Hadith Representative
Nasihat Umar bin Abdul Aziz dan Ibnu Umar tentang takdir: berpegang pada sunnah, tidak memperdebatkannya, dan peringatan tentang orang yang mendustakannya
Imam Abu Dawud : 3996حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ ح و حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ دُلَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يُحَدِّثُنَا عَنِ النَّضْرِ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الصَّلْتِ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ ابْنِ كَثِيرٍ وَمَعْنَاهُمْ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ فَكَتَبَ أَمَّا بَعْدُ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالِاقْتِصَادِ فِي أَمْرِهِ وَاتِّبَاعِ سُنَّةِ نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَرْكِ مَا أَحْدَثَ الْمُحْدِثُونَ بَعْدَ مَا جَرَتْ بِهِ سُنَّتُهُ وَكُفُوا مُؤْنَتَهُ فَعَلَيْكَ بِلُزُومِ السُّنَّةِ فَإِنَّهَا لَكَ بِإِذْنِ اللَّهِ عِصْمَةٌ ثُمَّ اعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَبْتَدِعْ النَّاسُ بِدْعَةً إِلَّا قَدْ مَضَى قَبْلَهَا مَا هُوَ دَلِيلٌ عَلَيْهَا أَوْ عِبْرَةٌ فِيهَا فَإِنَّ السُّنَّةَ إِنَّمَا سَنَّهَا مَنْ قَدْ عَلِمَ مَا فِي خِلَافِهَا وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ كَثِيرٍ مَنْ قَدْ عَلِمَ مِنْ الْخَطَإِ وَالزَّلَلِ وَالْحُمْقِ وَالتَّعَمُّقِ فَارْضَ لِنَفْسِكَ مَا رَضِيَ بِهِ الْقَوْمُ لِأَنْفُسِهِمْ فَإِنَّهُمْ عَلَى عِلْمٍ وَقَفُوا وَبِبَصَرٍ نَافِذٍ كَفُّوا وَهُمْ عَلَى كَشْفِ الْأُمُورِ كَانُوا أَقْوَى وَبِفَضْلِ مَا كَانُوا فِيهِ أَوْلَى فَإِنْ كَانَ الْهُدَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ لَقَدْ سَبَقْتُمُوهُمْ إِلَيْهِ وَلَئِنْ قُلْتُمْ إِنَّمَا حَدَثَ بَعْدَهُمْ مَا أَحْدَثَهُ إِلَّا مَنْ اتَّبَعَ غَيْرَ سَبِيلِهِمْ وَرَغِبَ بِنَفْسِهِ عَنْهُمْ فَإِنَّهُمْ هُمْ السَّابِقُونَ فَقَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ بِمَا يَكْفِي وَوَصَفُوا مِنْهُ مَا يَشْفِي فَمَا دُونَهُمْ مِنْ مَقْصَرٍ وَمَا فَوْقَهُمْ مِنْ مَحْسَرٍ وَقَدْ قَصَّرَ قَوْمٌ دُونَهُمْ فَجَفَوْا وَطَمَحَ عَنْهُمْ أَقْوَامٌ فَغَلَوْا وَإِنَّهُمْ بَيْنَ ذَلِكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُ عَنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ فَعَلَى الْخَبِيرِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَعْتَ مَا أَعْلَمُ مَا أَحْدَثَ النَّاسُ مِنْ مُحْدَثَةٍ وَلَا ابْتَدَعُوا مِنْ بِدْعَةٍ هِيَ أَبْيَنُ أَثَرًا وَلَا أَثْبَتُ أَمْرًا مِنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ لَقَدْ كَانَ ذَكَرَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْجُهَلَاءُ يَتَكَلَّمُونَ بِهِ فِي كَلَامِهِمْ وَفِي شِعْرِهِمْ يُعَزُّونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ عَلَى مَا فَاتَهُمْ ثُمَّ لَمْ يَزِدْهُ الْإِسْلَامُ بَعْدُ إِلَّا شِدَّةً وَلَقَدْ ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ وَلَا حَدِيثَيْنِ وَقَدْ سَمِعَهُ مِنْهُ الْمُسْلِمُونَ فَتَكَلَّمُوا بِهِ فِي حَيَاتِهِ وَبَعْدَ وَفَاتِهِ يَقِينًا وَتَسْلِيمًا لِرَبِّهِمْ وَتَضْعِيفًا لِأَنْفُسِهِمْ أَنْ يَكُونَ شَيْءٌ لَمْ يُحِطْ بِهِ عِلْمُهُ وَلَمْ يُحْصِهِ كِتَابُهُ وَلَمْ يَمْضِ فِيهِ قَدَرُهُ وَإِنَّهُ مَعَ ذَلِكَ لَفِي مُحْكَمِ كِتَابِهِ مِنْهُ اقْتَبَسُوهُ وَمِنْهُ تَعَلَّمُوهُ وَلَئِنْ قُلْتُمْ لِمَ أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ كَذَا لِمَ قَالَ كَذَا لَقَدْ قَرَءُوا مِنْهُ مَا قَرَأْتُمْ وَعَلِمُوا مِنْ تَأْوِيلِهِ مَا جَهِلْتُمْ وَقَالُوا بَعْدَ ذَلِكَ كُلِّهِ بِكِتَابٍ وَقَدَرٍ وَكُتِبَتِ الشَّقَاوَةُ وَمَا يُقْدَرْ يَكُنْ وَمَا شَاءَ اللَّهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ وَلَا نَمْلِكُ لِأَنْفُسِنَا ضَرًّا وَلَا نَفْعًا ثُمَّ رَغِبُوا بَعْدَ ذَلِكَ وَرَهِبُوا
Yandi me zabisa beto [Muhamed bin Kathir] nde; me zabisa beto [Sufyan] yandi tubaka nde; muntu mosi sonikilaka [Omar bin Abdul Aziz] mukanda sambu na kuyula yandi mambu ya me tala destin. -na mutindu ya nkaka yo ke tubilama- Me zabisa beto [Ar Rabi’ bin Sulaiman Al Muadzdzin] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Asad bin Musa] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Hammad bin Dulail] yandi tubaka nde; Mono waka [Sufyan Ats Tsauri] ke zabisa beto na [Nadhr mosi]. -na mutindu ya nkaka yo ke tubila- Me zabisa beto [Hannad bin As Sari] katuka na [Qabisha] yandi tubaka; me zabisa beto [Abu Raja’] katuka na [Abu Ash Shalt] -mpi yai kele hadith ya Ibn Kathir- yandi tubaka nde, ‘Muntu mosi sonikilaka Umar bin Abdul Aziz mukanda sambu na kuyula mambu ya me tala destin. Na nima, Umar bin Abdul Aziz sonikaka mvutu mosi; Amma Ba'du. Mono ke sila beno na kutina Allah boma mpi na kuvanda ya kukonda kusoba - kuyika ve to kukatula ve - na kulungisa bantuma na yandi, kulanda sunnah ya profete na yandi sallallaahu 'alaihi wasallam mpi kuyambula mambu yina bantu ke salaka yina ke salaka bima ya mpa na nima ya kusadila sunnah na yandi, ata bo me sepela na sunnah na yandi. Nge fwete kangama na sunnah, sambu na nswa ya Allah yandi ta tanina nge na kuvila nzila. Ngeye zeye, wantu ke bevanganga luvunu ko, avo vena ye ziku kisonganga kio, yovo dilongi dilenda longoka muna diambu diadi. Na kutuba ya mbote, sunnah, yina kisina na yo kele Yandi - Allah ti Ntumwa na yandi - yina me zaba dezia mambu ya kuswaswana - Ibnu Kathir tubilaka ve, ‘yina me zaba bifu ya mutindu na mutindu, buzoba ti kudikumisa mpasi. Yo yina, sepela na mambu yina vandaka kusimbama na bantu yina vandaka na ntwala na nge - banduku na nge -. Sambu bo - banduku -, ti nda ya nzayilu ya bo kele na yo, ti mayele na bo ya kusema mpi ke bikala ya kukangama. Ata na kutadila siansi bo kebakisaka mbote, mpi na kutadila mambu ya ntete bo mefwana mpenza na kutubila yo. Kana kieleka kele ti nge, pana nge me kwenda na ntwala na bo. Kana nge tuba nde mambu ya mpa mpamba ke salamaka na nima na bo yina me salama ve katula kaka bantu yina ke landaka ve bantuma na bo - banduku - mpi ke sepelaka na mabanza na bo mosi na kisika ya kusepela ti bangindu na bo mosi, zaba nde na kieleka banduku kele bantu yina me zaba ntete mpasi yai. Bau ke tubaka -diambu ya destin- kaka na kiteso, bau ke lutisaka yau ve kansi bau ke lutisaka yau mpi ve, kieleka kuvandaka ti bantu katula bau yina ke kulumusaka yau mingi na mpila nde bau ke balukaka nima, ye kele mpi ti bayina ke vandaka na kikesa mingi na mpila nde bau ke lutisaka yau -kuluta ndilu-. Mpi ya kieleka nkadilu ya banduku na kati ya bantu ya mutindu yina kele ya kuvanda na nzila ya kusungama. Nge me sonika mukanda ya kuyula mambu ya kukwikila na destin, na nima - na nswa ya Allah - nge me pona muntu ya mbote - yula mono -. Mono zaba ve ata kima mosi ya mpa to mambu ya luvunu yina bantu me basisa, bupusi na yo kele pwelele kibeni mpi ya siki-siki katula kaka na yina me tala kuzaba destin. Ata bantu ya kukonda kuzaba mambu na ntangu ya jahilliyah vandaka kutubila kuzaba destin na bangogo na bo mpi na bapoemi na bo na yina metala kyese yina bo vidisaka, na nima Islam kwisaka mpi kubendaka yo dyaka mingi, Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam vandaka meyibusa beto ve kaka na hadith mosi to bahadith zole ya Bamizilma yina vandaka kutubila yandi mpi, bo vandaka ti bahadith zole ya Bamizilma yina katukaka na yandi mpi, bo talard yandi vandaka na luzingu to na nima ya lufwa na yandi ti nkadilu ya kutula ntima mpi ya kundima Rabb na bo mpi bo kudikulumusaka nde kima ya nkaka kele ve katula kaka mambu yina me zabanaka na ntangu ya ntama. -Nzayilu ya Allah sambu na yandi ye yau me sonikama na mukanda na yandi -Al Lauhul mahfudh-, ye nsuka na yandi me zabana na yandi. Katula mambu yina, bo me tendula diambu ya destin na muhkam ya mukanda na Yandi - baverse ya Koran y . ntendula kele pwelele, bo ke vutukilaka yo mpi ke bakaka malongi na yo. Kana nge yula nde, ‘sambu na nki Allah kumonisaka verse ya mutindu yai, sambu na nki Yandi tubaka mutindu yai? ’ Kieleka, Bakundi mpe batanga yo nze una ngeye watanga yo. Bazeye vanga ta’weel ina ngeye ka zeye ko ye kuna nima, bavovanga vo; ‘Beto ke kwikilaka na mukanda -lauhul mahfudh- mpi na destin, mpi bampasi me sonikamaka, yo yina mambu yina bo me yidikaka ta salama kibeni. Mambu yina Allah ke zola ta salama kibeni mpi mambu yina Allah ke zola ve ta salama kibeni ve. Ya kieleka, beto yonso kele ve ti ngolo mpi bikesa ya kubuya madharat to ya kusadila yo. Yo yina na nima ya mambu yina bo waka kiese mpi bo waka boma ya kutubila diambu ya destin’.