Hadith Representative
Nasihat Umar bin Abdul Aziz dan Ibnu Umar tentang takdir: berpegang pada sunnah, tidak memperdebatkannya, dan peringatan tentang orang yang mendustakannya
Imam Abu Dawud : 3996حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ ح و حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ دُلَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يُحَدِّثُنَا عَنِ النَّضْرِ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الصَّلْتِ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ ابْنِ كَثِيرٍ وَمَعْنَاهُمْ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ فَكَتَبَ أَمَّا بَعْدُ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالِاقْتِصَادِ فِي أَمْرِهِ وَاتِّبَاعِ سُنَّةِ نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَرْكِ مَا أَحْدَثَ الْمُحْدِثُونَ بَعْدَ مَا جَرَتْ بِهِ سُنَّتُهُ وَكُفُوا مُؤْنَتَهُ فَعَلَيْكَ بِلُزُومِ السُّنَّةِ فَإِنَّهَا لَكَ بِإِذْنِ اللَّهِ عِصْمَةٌ ثُمَّ اعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَبْتَدِعْ النَّاسُ بِدْعَةً إِلَّا قَدْ مَضَى قَبْلَهَا مَا هُوَ دَلِيلٌ عَلَيْهَا أَوْ عِبْرَةٌ فِيهَا فَإِنَّ السُّنَّةَ إِنَّمَا سَنَّهَا مَنْ قَدْ عَلِمَ مَا فِي خِلَافِهَا وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ كَثِيرٍ مَنْ قَدْ عَلِمَ مِنْ الْخَطَإِ وَالزَّلَلِ وَالْحُمْقِ وَالتَّعَمُّقِ فَارْضَ لِنَفْسِكَ مَا رَضِيَ بِهِ الْقَوْمُ لِأَنْفُسِهِمْ فَإِنَّهُمْ عَلَى عِلْمٍ وَقَفُوا وَبِبَصَرٍ نَافِذٍ كَفُّوا وَهُمْ عَلَى كَشْفِ الْأُمُورِ كَانُوا أَقْوَى وَبِفَضْلِ مَا كَانُوا فِيهِ أَوْلَى فَإِنْ كَانَ الْهُدَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ لَقَدْ سَبَقْتُمُوهُمْ إِلَيْهِ وَلَئِنْ قُلْتُمْ إِنَّمَا حَدَثَ بَعْدَهُمْ مَا أَحْدَثَهُ إِلَّا مَنْ اتَّبَعَ غَيْرَ سَبِيلِهِمْ وَرَغِبَ بِنَفْسِهِ عَنْهُمْ فَإِنَّهُمْ هُمْ السَّابِقُونَ فَقَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ بِمَا يَكْفِي وَوَصَفُوا مِنْهُ مَا يَشْفِي فَمَا دُونَهُمْ مِنْ مَقْصَرٍ وَمَا فَوْقَهُمْ مِنْ مَحْسَرٍ وَقَدْ قَصَّرَ قَوْمٌ دُونَهُمْ فَجَفَوْا وَطَمَحَ عَنْهُمْ أَقْوَامٌ فَغَلَوْا وَإِنَّهُمْ بَيْنَ ذَلِكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُ عَنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ فَعَلَى الْخَبِيرِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَعْتَ مَا أَعْلَمُ مَا أَحْدَثَ النَّاسُ مِنْ مُحْدَثَةٍ وَلَا ابْتَدَعُوا مِنْ بِدْعَةٍ هِيَ أَبْيَنُ أَثَرًا وَلَا أَثْبَتُ أَمْرًا مِنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ لَقَدْ كَانَ ذَكَرَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْجُهَلَاءُ يَتَكَلَّمُونَ بِهِ فِي كَلَامِهِمْ وَفِي شِعْرِهِمْ يُعَزُّونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ عَلَى مَا فَاتَهُمْ ثُمَّ لَمْ يَزِدْهُ الْإِسْلَامُ بَعْدُ إِلَّا شِدَّةً وَلَقَدْ ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ وَلَا حَدِيثَيْنِ وَقَدْ سَمِعَهُ مِنْهُ الْمُسْلِمُونَ فَتَكَلَّمُوا بِهِ فِي حَيَاتِهِ وَبَعْدَ وَفَاتِهِ يَقِينًا وَتَسْلِيمًا لِرَبِّهِمْ وَتَضْعِيفًا لِأَنْفُسِهِمْ أَنْ يَكُونَ شَيْءٌ لَمْ يُحِطْ بِهِ عِلْمُهُ وَلَمْ يُحْصِهِ كِتَابُهُ وَلَمْ يَمْضِ فِيهِ قَدَرُهُ وَإِنَّهُ مَعَ ذَلِكَ لَفِي مُحْكَمِ كِتَابِهِ مِنْهُ اقْتَبَسُوهُ وَمِنْهُ تَعَلَّمُوهُ وَلَئِنْ قُلْتُمْ لِمَ أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ كَذَا لِمَ قَالَ كَذَا لَقَدْ قَرَءُوا مِنْهُ مَا قَرَأْتُمْ وَعَلِمُوا مِنْ تَأْوِيلِهِ مَا جَهِلْتُمْ وَقَالُوا بَعْدَ ذَلِكَ كُلِّهِ بِكِتَابٍ وَقَدَرٍ وَكُتِبَتِ الشَّقَاوَةُ وَمَا يُقْدَرْ يَكُنْ وَمَا شَاءَ اللَّهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ وَلَا نَمْلِكُ لِأَنْفُسِنَا ضَرًّا وَلَا نَفْعًا ثُمَّ رَغِبُوا بَعْدَ ذَلِكَ وَرَهِبُوا
Нилъеда [МухӀамад бин Касирида] бицана гьес абуна; нижеда [Суфьянида] бицун букӀана гьес абуна; цо чияс [ГӀумар бин ГӀабдул ГӀазизихъе] кагъат хъвана къисматалъул хӀакъалъулъ цӀехолаго. -цогидаб къагӀидаялъ рехсолеб букӀуна- Нилъеда бицун букӀана [Ар РабигӀ бин Сулайман Аль Муаддззин] гьес абуна; нижеда бицун букӀана [Асад бин Мусада] гьес абуна; нижеда бицун букӀана [ХӀаммад бин Дулайил] гьес абуна; Дида рагӀана [Суфьян Ац Цаурица] [Ан Надралдаса] нижеда бицунеб. -цогидаб къагӀидаялъ рехсолеб букӀуна- [Ханнад бин Ас Сарица] [Къабишаталдаса] бицана гьес абуна; нилъеда [Абу Раджаяс] бицун букӀана [Абу Аш Шалтидаса] -ва гьеб ккола Ибн Касирил хӀадис- гьес абуна: «Цо чияс ГӀумар бин ГӀабдул ГӀазизихъе кагъат хъвана къисматалъул хӀакъалъулъ цӀехолаго. ГӀумар бин ГӀабдул ГӀазизица хадуб хъвана жаваб; Амма Баъду. Дица нужее рагӀи кьола Аллагьасдаса хӀинкъизе ва гьесул амру тӀубазабиялъулъ - тӀаде жубалеб яги нахъе бахъулеб гьечӀого - дагӀба гьечӀого рукӀине, гьесул аварагасул суннаталда хадуб хьвадизе ва гьесул суннат гӀумруялде бахъинабун хадуб цӀияб жо бижулел гӀадамаз бижараб жо рехун тезе, гьесул суннаталда разилъун рукӀаниги. Нуж суннаталда чӀезе ккола, Аллагьасул изнуялдалъун гьес нуж мекъи ккеялдаса цӀунизе ругелъул. Лъала, гӀадамаз бидӀат гьабуларо, гьеб баян гьабулеб далил гьечӀони, яги гьелдаса босизе бегьулеб дарс гьечӀони. ХӀакъикъаталдаги, жиндир кьучӀ Гьев – Аллагь ва Гьесул Авараг – цебеккунго гӀаксаб жо лъалев – Ибну Касирица рехсечӀо, «батӀи-батӀиял гъалатӀал, гӀантлъи ва живго жинцаго къварид гьави лъалев». Гьединлъидал рази рукӀа нужеда цере рукӀараз - нужер гьудулзабаз - ккун букӀараб жоялдаса. Щайгурелъул гьел - гьудулзаби -, жидехъ бугеб лъаялъул борхалъигун, гьезул гвангъараб гӀакълуги кквезе лъугьун хутӀула. ГӀелмияб рахъалъан гьезда лъикӀ бичӀчӀулеб букӀаниги, приоритеталъул рахъалъан гьел гьеб гьоркьоб лъезе мустахӀикъал ругониги. ХӀакъикъат нужеда цадахъ батани, нуж гьездаса цере ун руго. Гьезда хадуб цӀиял жал гурони лъугьунарин, гьезул тӀадкъаязда хадур рижарал гурел, жидерго гурел, жидерго пикрабаздаса разиял гӀадамаз гурони, цӀиял жал лъугьунарин абуни, лъай хӀакъикъаталдаги гьеб проблема тӀоцебе рагьарал гьудулзаби рукӀин. Гьез -къисматалъул суалалъул- гьоркьохъеб къадаралда гурони бицунаро, гьез гьеб цӀикӀкӀун къимат кьоларо амма гьезги цӀикӀкӀун къимат кьоларо, хӀакъикъаталдаги гьездаса батӀаго рукӀун руго гьеб гӀемер гӀодобе биччазабулел гӀадамал, гьел нахъе руссунел руго, гьединго руго цӀакъго гъира бугел, гьез гьеб цӀикӀкӀинабулеб -гӀорхъодаса къватӀирехун-. Ва хӀакъикъаталдаги гьединазда гьоркьоб гьудулзабазул бербалагьи букӀуна битӀараб нухда рукӀин. Дуца хъван буго къадаралда иман лъеялъул хӀакъалъулъ цӀехолаго кагъат, цинги - Аллагьасул изнуялдалъун - дуца тӀаса вищана мустахӀикъав чи - дида гьикъе -. Дида лъаларо гӀадамаз рорхарал цӀиял яги еретикиял ишал, гьезул асар цӀакъго якъинго ва чӀванкъотӀун букӀин, къисмат лъазабиялъул суалалда гурони. ХӀатта жагьилиязул заманалда жагьилиязул заманалда къисмат лъазабиялъул хӀакъалъулъ дагӀба балеб букӀана жидерго абиязда ва кочӀолъ жидедаса махӀрумлъарал лазатазул хӀакъалъулъ, хадуб ислам бачӀана ва гьелда жеги цӀикӀкӀун тӀадчӀей гьабуна, Аллагьасул аварагас нилъеда ракӀалде щвезабуна цо хӀадисалда яги кӀиго хӀадисалда гуребги гьесда, гьезул букӀана фадисалъул хӀакъалъулъги. гьев чӀаго вукӀана яги хваралдаса хадуб жидерго Раббида божилъиялъул ва къабуллъиялъул бербалагьигун ва цебе лъалеб букӀараб гурони щибго гьечӀин абун жалго гӀодоре риччазарулел рукӀана. -Аллагьасул лъай гьесул хӀакъалъулъ ва гьеб хъван буго гьесул тӀехьалда -Аль ЛаухӀул махӀфуд-, ва гьесул къисматги гьес чӀезабун буго. Гьеб гуребги, къисматалъул суал баян гьабуна Гьесул тӀехьалъул мухӀкамалда - Къуръаналъул аятазда y . магӀна баянаб букӀуна, гьез гьеб бачуна ва гьелдаса лъай босула. «Щай Аллагьас гьадинаб аят рещтӀараб, щай гьес гьадин абураб?» — ХӀакъикъаталдаги асхӀабзабазги цӀалана нужеца цӀалараб гӀадин. Гьезда лъала дуда лъалареб тагӀил гьабизе ва гьелдаса хадуб, гьез абула; — Ниж божула тӀехьалда -лаухӀул махӀфуд- ва къисматалда, къварилъабиги хъван руго, гьединлъидал къисматалъ хъвараб жо чӀванкъотӀун ккезе бугин. Аллагьасе бокьараб жо чӀванкъотӀун ккела, Аллагьасе бокьичӀеб жо чӀванкъотӀун ккеларо. ХӀакъикъаталдаги нилъер киназего гьечӀо мадхӀаталдаса инкар гьабизе яги гьелдаса пайда босизе къуватги хӀаракатги. Гьединлъидал гьелдаса хадуб гьел разилъана ва хӀинкъун рукӀана къисматалъул суал гьоркьоб лъезе'.