Hadits Perwakilan
Penangkapan dan pembunuhan Khubaib bin 'Adiy RA oleh Abu Sirwa'ah pada peristiwa Ar-Raji'
Имам Бұхари : 2818حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ وَهُوَ حَلِيفٌ لِبَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشَرَةَ رَهْطٍ سَرِيَّةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيَّ جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَأَةِ وَهُوَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لَحْيَانَ فَنَفَرُوا لَهُمْ قَرِيبًا مِنْ مِائَتَيْ رَجُلٍ كُلُّهُمْ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمْ تَمْرًا تَزَوَّدُوهُ مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ فَلَمَّا رَآهُمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ وَأَحَاطَ بِهِمْ الْقَوْمُ فَقَالُوا لَهُمْ انْزِلُوا وَأَعْطُونَا بِأَيْدِيكُمْ وَلَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ وَلَا نَقْتُلُ مِنْكُمْ أَحَدًا قَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَمِيرُ السَّرِيَّةِ أَمَّا أَنَا فَوَاللَّهِ لَا أَنْزِلُ الْيَوْمَ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ فَقَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةٍ فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلَاثَةُ رَهْطٍ بِالْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ مِنْهُمْ خُبَيْبٌ الْأَنْصَارِيُّ وَابْنُ دَثِنَةَ وَرَجُلٌ آخَرُ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَأَوْثَقُوهُمْ فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ وَاللَّهِ لَا أَصْحَبُكُمْ إِنَّ لِي فِي هَؤُلَاءِ لَأُسْوَةً يُرِيدُ الْقَتْلَى فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَأَبَى فَقَتَلُوهُ فَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَابْنِ دَثِنَةَ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ فَابْتَاعَ خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرٍ يَوْمَ بَدْرٍ فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًافَأَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عِيَاضٍ أَنَّ بِنْتَ الْحَارِثِ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُمْ حِينَ اجْتَمَعُوا اسْتَعَارَ مِنْهَا مُوسَى يَسْتَحِدُّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ فَأَخَذَ ابْنًا لِي وَأَنَا غَافِلَةٌ حِينَ أَتَاهُ قَالَتْ فَوَجَدْتُهُ مُجْلِسَهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ فِي وَجْهِي فَقَالَ تَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ ذَلِكَ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ فِي يَدِهِ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ مِنْ اللَّهِ رَزَقَهُ خُبَيْبًا فَلَمَّا خَرَجُوا مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ ذَرُونِي أَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ فَتَرَكُوهُ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ لَوْلَا أَنْ تَظُنُّوا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ لَطَوَّلْتُهَا اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًاعَلَى أَيِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِيوَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْيُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِفَقَتَلَهُ ابْنُ الْحَارِثِ فَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ لِكُلِّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا فَاسْتَجَابَ اللَّهُ لِعَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ يَوْمَ أُصِيبَ فَأَخْبَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْحَابَهُ خَبَرَهُمْ وَمَا أُصِيبُوا وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ كُفَّارِ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ لِيُؤْتَوْا بِشَيْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ وَكَانَ قَدْ قَتَلَ رَجُلًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَبُعِثَ عَلَى عَاصِمٍ مِثْلُ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رَسُولِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى أَنْ يَقْطَعَ مِنْ لَحْمِهِ شَيْئًا
Бізге [Әбу Әл Яман] [әз-Зухриден] [Суайб] хабарлағанын айтты. Маған ['Амру бин Әби Суфьян бин Асид бин Джария Әс Сақофий] хабарлағанын айтты. Ол Бани Зуһроның одақтасы және Әбу Һурайраның серіктерінің бірі болған. [Әбу Һурайра, радиаллаһу 'анһу] былай деді: «Алла Елшісі (саллаллаһу 'алейһи уә сәлләм) он адамнан тұратын әскери экспедицияны тыңшы ретінде жіберді және Әшим бин Омар бин Әл-Хаттобтың атасы Әшим бин Сәбит әл-Аншорийді әскер басшысы етіп тағайындады. Олар жолға шықты, Ушфан мен Мекке арасындағы Әл-Хадаға жеткенде, олардың бар екендігі әдетте Бану Ләһян деп аталатын Худзайл тайпасының адамдарына хабарланды. Содан кейін бұл тайпа садақ атуда шебер екі жүзге жуық адамды жұмылдырды. Олар сондай-ақ мұсылман әскери экспедициясының мүшелерінің қайда екенін іздеді. Оларды көргенде, Ашим мен оның әскерлері кішкентай төбенің (фад-фад) артына тығылды. Бірақ тайпа оларды дереу қоршап алып: «Төмен түсіп, қолдарыңыздағыны бізге беріңіздер. Сендердің ешқайсысыңды өлтірмейтіндей кепілдік пен келісім бар», - деп айқайлады. Әскери экспедицияның басшысы Ашим бин Сабит: «Мен үшін, Аллаһпен ант етемін, мен кәпірдің кепілдікіне көнбеймін. Уа, Аллаһ, біздің жағдайымызды пайғамбарыңа айт», - деді. Сонымен тайпа оларға жебемен шабуыл жасап, Ашим мен оның жеті адамын өлтірді. Ақырында экспедицияның тірі қалған үш мүшесі кепілдіктер мен келісімдерге келісіп, кемеден түсті. Олардың арасында Хубайб әл-Аншорий, Ибн Датсина және тағы бір адам болды. (Үшеуі құлағаннан кейін) олар оны ұстап алып, үшеуін байлау үшін садақтарын босатты. Үшінші адам: «Бұл опасыздықтың бастамасы. Аллаһпен ант етемін, мен сені қадағаламаймын. Шын мәнінде, олар мен үшін үлгі», - деді. Ол өлтірілген досын айтқысы келді. Олар оны сүйреп апарып, өздеріне еруге мәжбүр етті, бірақ ол бас тартты, ақыры олар оны өлтірді. Содан кейін олар Хубайб пен Ибн Датсинамен бірге кетті, ақырында Бадр шайқасынан кейін екеуін де Меккеде сатып жіберді. Хубайбты Бану Әл-Харис бин Амир бин Науфал бин Абду Манаф сатып алды. Бұрын Хубайб Бадр шайқасында Әл-Харис бин Амирді өлтірген адам болған. Сондықтан Хубайб олардың қолында тұтқын ретінде болды. ['Убайдулла бин 'Иядл] маған [Әл-Харистің (Зейнабтың) қызы] оған олар (Хубайбты өлтіруге) келіскен кезде, Хубайб (Зейнаб) оның жыныс шашын қыру үшін ұстара алғанын және оны оған бергенін айтқанын айтты. Содан кейін Хубайб менің баламды алып кетті, себебі менің балам оған жақындады. (Зейнаб) былай деді: «Мен ұлымды оның тізесінде ұстап тұрған кезде ол (Хубайб) ұстара ұстап тұрғанын көрдім. Сол сәтте мен қатты таң қалдым». Хубайб менің бетімдегі шокты көріп: «Мен оны өлтіремін деп қорқасың ба? Шынымен де, мен мұны істемеймін», - деді (Зейнаб айтты); Шынында да, Аллаһпен ант етемін, мен Хубайб сияқты жақсы тұтқынды көрген емеспін. Аллаһпен ант етемін, мен бір күні оны қолымен жүзім жеп отырған жерінен таптым, бірақ қолдары темірмен кісенделген еді, ал Меккеде жеміс пісетін уақыт емес еді». Ол: «Шын мәнінде, бұл Аллаһтың Хубайбқа берген нығметі еді», - деді. Содан кейін ракағат былай деді: «Егер сендер мені қорқады деп ойламасаңдар, әрине, намазымды ұзартар едім». «Уа, Аллаһ, олардың бәрін жой!» (Содан кейін ол былай деп жырлады); «Мен мұсылман ретінде өлтірілгенім маңызды емес # Аллаһ жолында денемнің қай жерінде өлтірілдім». Әшім бин Сабит өлтірілген кездегі дұғасына жауап берді. Содан кейін Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) сахабаларына олардың жаңалықтары мен бастан кешкен апаты туралы хабарлады. (Әшім қайтыс болған кезде) Құрайыш кәпірлері Әшімге адамдар жіберіп, оның өлтірілгенін айтты, олар Әшімнен бірдеңе алуға келді, сонда олар оны таныды, Әшімнен кек алғысы келді), Аллаһ Әшімге аралар әскерін жіберді, олар оны Құрайыштың кәпір елшілерінен қорғады, сондықтан олар Әшімнен бірде-бір ет ала алмады.