-

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَامِرِيُّ الْأُوَيْسِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُسَأَلَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى{ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لَا تُقْسِطُوا إِلَى وَرُبَاعَ }فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يُنْكِحُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنْ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنْ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ إِلَى قَوْلِهِ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ }وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ أَنَّهُ يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ الْآيَةُ الْأُولَى الَّتِي قَالَ فِيهَا{ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لَا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ }قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الْآيَةِ الْأُخْرَى{ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ }يَعْنِي هِيَ رَغْبَةُ أَحَدِكُمْ لِيَتِيمَتِهِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلَّا بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ

ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ['ਅਬਦੁਲ' ਅਜ਼ੀਜ਼ ਬਿਨ 'ਅਬਦੁੱਲਾ ਅਲ 'ਅਮੀਰੀ ਅਲ ਉਵੈਸੀ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਇਬਰਾਹਿਮ ਬਿਨ ਸਾਅਦ] ਨੇ [ਸਾਲੀਹ] ਤੋਂ [ਇਬਨ ਸ਼ਿਹਾਬ] ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ['ਉਰਵਾਹ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ['ਆਇਸਯਾਹ ਰਦਲੀਅਲਾਹੂ' ਅਨਹਾ] ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਅਤੇ [ਅਲ ਲੈਥ] ਨੇ ਕਿਹਾ, [ਯੂਨਸ] ਨੇ ਮੈਨੂੰ [ਇਬਨ ਸਿਹਬ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ['ਉਰਵਾਹ ਬਿਨ ਅਜ਼ ਜ਼ੁਬੈਰ] ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ['ਆਇਸ਼ਾ ਰਦਲਿਆੱਲਾਹੂ' ਅਨਹਾ] ਨੂੰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ: ("ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੋਗੇ .... ਤਾਂ ... ਚਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਤੱਕ"। (QS. ਅਨ-ਨਿਸਾ ਆਇਤ 3), ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦੀ ਧੀ, ਆਇਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਕੁੜੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਦੌਲਤ ਉਸਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਕੋਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਉਹ ਦੌਲਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਦਾਜ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਯਾਨੀ ਉਸਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਣਾ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨਿਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਥਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਚੰਗੀਆਂ ਹਨ"। 'ਉਰਵਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਫਿਰ 'ਆਇਸ਼ਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲਾਹੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਮ ਇਸ ਆਇਤ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਫਤਵੇ ਲਈ; ਵੈਸਤਫਤੂਨਾਕਾ ਫਿੰਨੀਸਾ' (ਅਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਫਤਵਾ ਮੰਗਦੇ ਹਨ) ਉਸਦੇ ਬਚਨ ਤੱਕ; ਵਤਾਰਘੋਬੂਨਾ ਅੰਤਕੀਹੁਹੁੰਨਾ (ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ) ਅਤੇ ਜੋ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ; ਯੂਤਲਾ 'ਅਲੈਕੁਮ ਫਿਲ ਕਿਤਾਬ (ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ) ਪਹਿਲੀ ਆਇਤ ਜੋ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਵਾਕ ਹੈ; ਵਾ ਇਨ ਖਿਫਤੁਮ ਅੱਲਾ ਤੁਕਸੀਤੁ ਫਿਲ ਯਾਤਾਮਾ ਫੰਕੀਹੁ ਮਾ ਥਾਓਬਾ ਲਕੁਮ ਮਿਨਨ ਨਿਸਾ' (ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਨਾਥਾਂ ਨਾਲ ਇਨਸਾਫ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਚੰਗੀਆਂ ਹਨ), 'ਆਇਸਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਇਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ; ਵਤਾਰਘੋਬੂਨਾ ਅਨ ਤੰਕੀਹੁਹੁੰਨਾ (ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ) ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਨਾਥ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪਾਲ ਰਹੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਯਤੀਮ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ ਸਿਵਾਏ ਇਨਸਾਫ ਦੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਥ ਔਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਖਿੱਚ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।"