-

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ وَمُسَدَّدٌ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ أَوْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مُسَدَّدٌ خَطَبَ يَوْمَ الْفَتْحِ بِمَكَّةَ فَكَبَّرَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ صَدَقَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ إِلَى هَاهُنَا حَفِظْتُهُ عَنْ مُسَدَّدٍ ثُمَّ اتَّفَقَا أَلَا إِنَّ كُلَّ مَأْثُرَةٍ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ تُذْكَرُ وَتُدْعَى مِنْ دَمٍ أَوْ مَالٍ تَحْتَ قَدَمَيَّ إِلَّا مَا كَانَ مِنْ سِقَايَةِ الْحَاجِّ وَسِدَانَةِ الْبَيْتِ ثُمَّ قَالَ أَلَا إِنَّ دِيَةَ الْخَطَإِ شِبْهِ الْعَمْدِ مَا كَانَ بِالسَّوْطِ وَالْعَصَا مِائَةٌ مِنْ الْإِبِلِ مِنْهَا أَرْبَعُونَ فِي بُطُونِ أَوْلَادِهَاوَحَدِيثُ مُسَدَّدٍ أَتَمُّ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ خَالِدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ مَعْنَاهُ حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْفَتْحِ أَوْ فَتْحِ مَكَّةَ عَلَى دَرَجَةِ الْبَيْتِ أَوْ الْكَعْبَةِ قَالَ أَبُو دَاوُد كَذَا رَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ أَيْضًا عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَوَاهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو مِثْلَ حَدِيثِ خَالِدٍ وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ يَعْقُوبَ السَّدُوسِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَوْلُ زَيْدٍ وَأَبِي مُوسَى مِثْلُ حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ

ਸਾਨੂੰ [ਸੁਲੇਮਾਨ ਬਿਨ ਹਰਬ] ਅਤੇ [ਮੁਸੱਦਦ] ਨੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ [ਹਮਾਦ] ਨੇ [ਖਾਲਿਦ] ਤੋਂ [ਅਲ ਕਾਸਿਮ ਬਿਨ ਰਬੀਅਹ] ਤੋਂ [ਉਕਬਾ ਬਿਨ ਔਸ] ਤੋਂ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਅਮਰੂ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲਾਹੁ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ - ਮੁਸੱਦਦ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ - ਨੇ ਮੱਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਦਿਨ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਤਕਬੀਰ ਕਹੀ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: "ਅੱਲ੍ਹਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਰੱਬ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਰਬਸ਼ਕਤੀਮਾਨ, ਆਪਣੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੱਚਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ - ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਮੁਸੱਦਦ ਤੋਂ ਇਹ ਵਾਕ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲਫਦਜ਼ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ - ਜਾਣੋ ਕਿ ਜਾਹਿਲੀਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਤਲ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲ਼ੇ ਹੇਠਾਂ ਹਨ (ਭਾਵ ਝੂਠ), ਸਿਵਾਏ ਉਸ ਦੇ ਜੋ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਹੱਜ ਅਤੇ ਕਾਬਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।" ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਦੁਰਘਟਨਾ ਨਾਲ ਕਤਲ (ਜੋ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਦੀਅਤ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਰੜੇ ਜਾਂ ਸੋਟੀ ਨਾਲ ਮਾਰਨਾ, ਸੌ ਊਠ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਲੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹਨ।" ਇਹ ਮੁਸੱਦਦ ਹਦੀਸ ਵਧੇਰੇ ਸੰਪੂਰਨ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ [ਮੂਸਾ ਬਿਨ ਇਸਮਾਈਲ] ਨੇ ਕਿਹਾ, ਸਾਨੂੰ [ਵੁਹੈਬ] ਨੇ [ਖਾਲਿਦ] ਤੋਂ ਇਸ ਸਨਦ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਦੀਸ ਦੇ ਅਰਥ। ਸਾਨੂੰ [ਮੁਸੱਦਦ] ਨੇ ਕਿਹਾ, ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁਲ ਵਾਰਿਤਸ] ਨੇ [ਅਲੀ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ] ਤੋਂ [ਅਲ ਕਾਸਿਮ ਬਿਨ ਰਬੀਅਹ] ਤੋਂ [ਇਬਨ ਉਮਰ] ਨੇ ਨਬੀ ਸੱਲ ਅਬੂ ਦਾਊਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ [ਇਬਨ ਉਯੈਨਾਹ] ਨੇ [ਅਲੀ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ] ਤੋਂ, [ਅਲ ਕਾਸਿਮ ਬਿਨ ਰਬੀਆਹ] ਤੋਂ, [ਇਬਨ ਉਮਰ] ਤੋਂ ਨਬੀ ਸੱਲਲਾਹੁ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਮ ਤੋਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। [ਅਯੂਬ ਅਸ ਸਖਤੀਯਾਨੀ] ਨੇ ਵੀ [ਅਲ ਕਾਸਿਮ ਬਿਨ ਰਬੀਆਹ] ਤੋਂ, [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਅਮਰੂ] ਤੋਂ ਖਾਲਿਦ ਦੀ ਹਦੀਸ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ [ਹਮਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਹ] ਨੇ ਵੀ [ਅਲੀ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ] ਤੋਂ [ਯਾਕੂਬ ਅਸ ਸਦੁਸੀ] ਤੋਂ, [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਸਲਾਮੱਲਾਹ ਤੋਂ, [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਸਲਾਮੱਲਾ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਨਬੀ ਅਮਰੂਲਾਹੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਨ।” ਜ਼ੈਦ ਅਤੇ ਅਬੂ ਮੂਸਾ ਦੀ ਹਦੀਸ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲਲਾਹੁ ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਾਮ ਦੀ ਹਦੀਸ ਅਤੇ ਉਮਰ ਰਦੀਅਲਾਹੂ 'ਅਨਹੂ ਦੀ ਹਦੀਸ ਵਾਂਗ ਹੈ।