Hadits Perwakilan
Telah turun kepadaku empat ayat (Sebab turunnya QS. Al-Anfal: 1, Al-Ma'idah: 90, Luqman: 15, dan hukum wasiat sepertiga harta berkenaan dengan Sa'd bin Abi Waqqash)
Imom Muslim : 4432حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي مُصْعَبُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ نَزَلَتْ فِيهِ آيَاتٌ مِنْ الْقُرْآنِ قَالَ حَلَفَتْ أُمُّ سَعْدٍ أَنْ لَا تُكَلِّمَهُ أَبَدًا حَتَّى يَكْفُرَ بِدِينِهِ وَلَا تَأْكُلَ وَلَا تَشْرَبَ قَالَتْ زَعَمْتَ أَنَّ اللَّهَ وَصَّاكَ بِوَالِدَيْكَ وَأَنَا أُمُّكَ وَأَنَا آمُرُكَ بِهَذَا قَالَ مَكَثَتْ ثَلَاثًا حَتَّى غُشِيَ عَلَيْهَا مِنْ الْجَهْدِ فَقَامَ ابْنٌ لَهَا يُقَالُ لَهُ عُمَارَةُ فَسَقَاهَا فَجَعَلَتْ تَدْعُو عَلَى سَعْدٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي الْقُرْآنِ هَذِهِ الْآيَةَ { وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا } { وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَى أَنْ تُشْرِكَ بِي } وَفِيهَا { وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا } قَالَ وَأَصَابَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَنِيمَةً عَظِيمَةً فَإِذَا فِيهَا سَيْفٌ فَأَخَذْتُهُ فَأَتَيْتُ بِهِ الرَّسُولَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ نَفِّلْنِي هَذَا السَّيْفَ فَأَنَا مَنْ قَدْ عَلِمْتَ حَالَهُ فَقَالَ رُدُّهُ مِنْ حَيْثُ أَخَذْتَهُ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى إِذَا أَرَدْتُ أَنْ أُلْقِيَهُ فِي الْقَبَضِ لَامَتْنِي نَفْسِي فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ أَعْطِنِيهِ قَالَ فَشَدَّ لِي صَوْتَهُ رُدُّهُ مِنْ حَيْثُ أَخَذْتَهُ قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَسْأَلُونَكَ عَنْ الْأَنْفَالِ } قَالَ وَمَرِضْتُ فَأَرْسَلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَانِي فَقُلْتُ دَعْنِي أَقْسِمْ مَالِي حَيْثُ شِئْتُ قَالَ فَأَبَى قُلْتُ فَالنِّصْفَ قَالَ فَأَبَى قُلْتُ فَالثُّلُثَ قَالَ فَسَكَتَ فَكَانَ بَعْدُ الثُّلُثُ جَائِزًا قَالَ وَأَتَيْتُ عَلَى نَفَرٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرِينَ فَقَالُوا تَعَالَ نُطْعِمْكَ وَنَسْقِكَ خَمْرًا وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ تُحَرَّمَ الْخَمْرُ قَالَ فَأَتَيْتُهُمْ فِي حَشٍّ وَالْحَشُّ الْبُسْتَانُ فَإِذَا رَأْسُ جَزُورٍ مَشْوِيٌّ عِنْدَهُمْ وَزِقٌّ مِنْ خَمْرٍ قَالَ فَأَكَلْتُ وَشَرِبْتُ مَعَهُمْ قَالَ فَذَكَرْتُ الْأَنْصَارَ وَالْمُهَاجِرِينَ عِنْدَهُمْ فَقُلْتُ الْمُهَاجِرُونَ خَيْرٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَ فَأَخَذَ رَجُلٌ أَحَدَ لَحْيَيْ الرَّأْسِ فَضَرَبَنِي بِهِ فَجَرَحَ بِأَنْفِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيَّ يَعْنِي نَفْسَهُ شَأْنَ الْخَمْرِ { إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ } حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ أُنْزِلَتْ فِيَّ أَرْبَعُ آيَاتٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَنْ سِمَاكٍ وَزَادَ فِي حَدِيثِ شُعْبَةَ قَالَ فَكَانُوا إِذَا أَرَادُوا أَنْ يُطْعِمُوهَا شَجَرُوا فَاهَا بِعَصًا ثُمَّ أَوْجَرُوهَا وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَضَرَبَ بِهِ أَنْفَ سَعْدٍ فَفَزَرَهُ وَكَانَ أَنْفُ سَعْدٍ مَفْزُورًا
Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba] va [Zuhayr ibn Harb] ikkalasi ham: "Bizga [Hasan ibn Muso] aytdi", "Bizga [Zuhayr] aytdi", "Bizga [Simak ibn Harb] aytdi", "[Mushab ibn Sa'ad] menga [otasidan] Sa'd haqida Qur'onda bir nechta oyat nozil bo'lganini aytdi", deganlari aytilgan. Mus'ab shunday dedi: "Sa'dning onasi Sa'd Islom ta'limotidan voz kechmaguncha u bilan hech qachon gaplashmasligiga qasam ichgan. Bundan tashqari, onasi ham ovqat yeyishni va ichishni istamagan". Sa'dning onasi Sa'dga: "Ey Sa'd, Alloh Subhanahu va Taolo sizga ota-onangizga doimo yaxshilik qilishni buyurganini aytganmisiz? Endi men sizning onangizman, shuning uchun sizga Islomdan chiqishni buyuraman", dedi. Mus'ab shunday dedi: "Sa'dning onasi uch kunu uch kecha ovqat yemaslikka va ichmaslikka chidadi, toki zaifligi sababli hushidan ketdi. Keyin o'g'li Umara unga suv berdi. Keyin onasi doim Sa'dni chaqirardi. Keyin Allohning kalomi nozil bo'ldi, unda: "Biz insonlarga ota-onalariga yaxshilik qilishni buyurdik" (Ankabut surasi (29-oyat): 8) deyilgan. Shu bilan birga, boshqa bir oyatda shunday deyilgan: Agar ota-onangiz sizni bilmagan narsangizda Menga sherik qilishga majbur qilsa, ularga itoat qilmang va ularni dunyoda yaxshi sherik qiling" (Luqmon surasi (31-oyat): 15). Sa'd aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bir kuni katta miqdorda urush o'ljasini qo'lga kiritdilar va unda qilich borligi ma'lum bo'ldi. Keyin men qilichni olib, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga olib bordim va: "Ey Allohning Rasuli, menga bu qilichni bering, chunki men uning fe'l-atvorini bilasiz", dedim. Lekin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Ey Sa'd, qilichni asl joyiga, uni olgan joyingizga qaytaring", dedilar. Keyin men ketdim, uni qaytarib olmoqchi bo'lganimda o'zimni malomat qildim. Shundan so'ng, men Allohning Rasuliga yaqinlashib: "Ey Rasululloh, menga o'sha qilichni bering!", dedim. Lekin Allohning Rasuli asl holatida qoldi va unga baland ovozda javob berdi: "Ey Sa'd, men senga qilichni olgan joyingga qaytar, dedim!" Shundan so'ng, Alloh Subhanahu va Taolo o'z kalimasini nozil qildi: "Ular sendan urush o'ljalari haqida so'rashdi" (Anfol surasi (8): 1). Sa'd aytdi: "Men... Kasal bo'lib qolganimdan so'ng, Rasululloh bilan uchrashish uchun odam yubordim. Shundan so'ng, u mening oldimga keldi. Keyin men unga: "Yo Rasululloh, iltimos, menga mulkni vasiyat sifatida xohlaganimcha taqsimlashga ruxsat bering", dedim. Lekin, aftidan, Rasululloh buni taqiqlagan. Men yana: "Yarmisi qancha?", deb so'radim. U baribir taqiqladi. Keyin yana: "Uchdan biri qancha?", deb so'radim. U bir oz jim qoldi va shundan keyin mulkning uchdan bir qismini qoldirishga ruxsat berdi. Sa'd dedi: "Bir safar ansorlar va muhojirlarning ba'zilariga tashrif buyurgan edim. Keyin ular: "Bu yoqqa kel, Sa'd, biz senga ovqat va ichimlik (xamir) beramiz", deyishdi. (O'sha paytda alkogol hali taqiqlanmagan edi). Keyin men ularga bog'ga qo'shilish uchun bordim. Ma'lum bo'lishicha, u yerda qovurilgan tuya boshi va bir idish alkogol bor ekan. Keyin men ular bilan to'yib ovqatlanib, ichdim. Tasodifan, o'sha paytda ular ansorlar va muhojirlarning ustunligi haqida bahslashib, gaplashishardi. Shunday qilib, men muhojirlarning ansorlardan yaxshiroq va ustun ekanliklarini aytdim. Albatta, mening gapim juda bahsli edi va o'sha paytda hozir bo'lgan ko'p odamlarni xafa qildi. Toki ulardan biri iyagidan birini va tuyaning boshini olib, burnimga shikast yetkazguncha urib yubordi. Keyin men Rasulullohning oldilariga borib, boshimga tushgan voqeani aytib berdim. Nihoyat Allohning kalomi nozil bo'ldi: "Alkogol, qimor o'ynash, butlarga qurbonlik qilish va o'qlar bilan qur'a tashlash jirkanch ishlardir va shaytonning ishlaridandir". (Al-Moida: 90) Bizga [Muhammad bin Al Mutsanna] va [Muhammad bin Bashyor] ikkalasi ham: "Bizga [Muhammad bin Ja'far] aytib berdi", dedilar. Bizga aytib bergandan keyin. [Syu'ba] [Simak bin Harb] [Mush'ab bin Sa'ad] [otasi] dan u shunday dedi: "Men haqimda Qur'onning to'rt oyati nozil bo'lgan va hokazo, shuningdek, Simakdan kelgan Zuhayr hadisining ma'nosi ham shunday. Syu'ba hadisida qo'shimcha bor: "Onalariga ovqat bermoqchi bo'lganlarida, uni tayoq bilan ochib, ichiga ovqatni quyishadi. Hadisda ham aytilganidek; keyin ulardan biri Sa'dning burniga urib, u yorilib ketdi".