Bosika mosusu etongola mabe nakati mingi: botangiaka, boningi, boyebi na libota mpe botindamaki bato na bangkusa. Kasi, bongo bato naba te boyebi ete botangiaka mbano ndenge wana?
Na Lisilamu, eyei ya ntina moko ekokisa kotisa bilenge ya bokesakana biliboso na elongi ya misusu (amal salih) ezali Ikhlas — boyangeli ya ntina ya Allah. Ebele, nkama ya mikamba mya nguya mosusu ekoki kowela na bilebi ya ekolo lye te, etindi na biso bilenge lokola na moto amozwi na biloko mpe nkama ebimi.
Kolokola ya Ntina ya Bikokaka Bioso
Allah Mokonzi azali koyeba bikokaka na biso te nalingi na boyebi na likoló, kasi azali koyeba yango na bomeki ya bilenge ya molimo na biso. Boyekoli oyo ezali ebongo ya banso banso nsuka ya Lisilamu, moko na botali eye Nabete Muhammad (amanyola mpe mapongoli ma Allah asengelaka yango) alongwi lokola.
Esika ya hadith: https://hadits.islam-al-haq.com/hadits/?id_sunan=7&no=163&lang=Lingala
Eboyami na [Sufyan], na [Yahya], na [Muhammad bin Ibrahim At-Taymi], na [Alkama bin Waqqas], moko alongwi: Nayebi [Umar] alongwi: Nayebi Mokonzi ya Allah (amanyola mpe mapongoli ma Allah asengelaka yango) alongwi:
«Nakolimwama, bikokaka bizwami na ntango te, kasi moto yonso azwami liboso lye ntango wana. Moto nyonso oyo Hijra na ye ezalaki na ntina ya Allah mpe Mokonzi na ye, Hijra na ye ezalaki na ntina ya Allah mpe Mokonzi na ye. Mpe moto nyonso oyo Hijra na ye ezalaki na ntina ya bilebi ya ekolo mpe nkama wana, Hijra na ye ezalaki na biloko eye wana».
— (Ahmad 163)
Dunya mpe Akhira: Bioso Bizali na ntina ya Niyya ya Yo
Na hadith oyo elongi, Nabete (amanyola mpe mapongoli ma Allah asengelaka yango) alongwi makambo ma Hijra — lolenge lya bwanya nkama, ya mabe mpe ya libaku. Kasi, nkama ya mikamba mya nguya oyo mosusu, soki ntino ya liboso ezalaki ya boyangeli na mboka, ekoki kolongola ntayo ya yango ya molimo.
Kolokola oyo ezali kotelemusa na bisekoli na biso ya sika:
Mabe ma Ekolo Oyo (Dunya)
Soki oboti mingi nkaka mpo na esika elamu nkama, opesi misusutr mpo na bato ndenge nkaka bayebi yo, to boyebi nkaka mpo na bonene, okoki kozwa yango. Kasi, ndenge nkaka ntango ya yo ezalaki kolimwana na misu ya ekolo, mokano ya yo ekokola kati ya. Ekotabolama te lokola bilenge liboso mpo nankama.
Elonga ya Molimo (Akhira)
Kasi soki obongoli likoló ya yo mpe osangani bikelasi oyo ndenge nkaka na ntina ya mbongwana ya Allah — lokola kowuti na mosala ya botondi mpo na libota na yo na moko ya halal, to boyebi mpo na bilebi ya baye na bokatikati — bilenge ya bokesakana ekokani ngambo na botindi (Ibadah).
Koluki ya liboso na Sika Mosusu
Ikhlas te mokano moko, kasi ezali koluka ya sikoyoose na mboka na nzoto. Liboso ya moto ebongwani mpe elakisaka bato bayebi ye, mbala nkaka mikamba mya ekolo ememi kolandela na bilenge ya botondi biso na molimo.
Liboso ya kotangaika yonso, kaa na suka moke mpe koluka liboso ya yo. Botindi yo moko: «Nakotangiaka oyo mpo na bilenge ya bato mpe nkaka mpo na mbongwana ya Nayersaka na ngay?»
Kobongola ntango eye ya bwana sekonde moke nkaka, kasi misusu mya yango ekelami kino na nkama. Tikaki biso kolanda bilenge ya biso mpo te totindaki mokano ya Allah ya nkama mpo na bonene ya ekolo eye ekotaki.