Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith
Hadith
Imam Darimi : 1
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ
بىزگە [مۇھەممەد بىن يۈسۈپ] دىن [سۇفيان] دىن [ئەل ئاماسىي] دىن [ئەبۇ ۋائىل] دىن [ئابدۇللاھ] گىچە بولغان ھەدىسلەرنى سۆزلەپ بەرگەندىن كېيىن، ئۇ مۇنداق دېدى: بىر ئادەم رەسۇلۇللاھنىڭ يېنىغا كېلىپ: «ئى ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى، بىرەيلەن جاھىلىيەت دەۋرىدە قىلغان يامان ئىشلىرى ئۈچۈن جازالىنامدۇ؟» دەپ سورىدى. رەسۇلۇللاھ مۇنداق دەپ جاۋاب بەردى: «ئىسلام دەۋرىدە ياخشى ئىش قىلغان كىشى جاھىلىيەت دەۋرىدىكى يامان ئىشلىرى ئۈچۈن جازالانمىدى، ئەمما ئىسلام دەۋرىدە يامان ئىش قىلغان كىشى ئۆتمۈشتىكى ياكى كەلگۈسىدىكى گۇناھلىرى ئۈچۈن جازالاندى».
Hadith
Imam Darimi : 2
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ عَنْ الْوَضِينِ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةٌ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ يَا أَبَتَاهُ يَا أَبَتَاهُ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ فَأَعَادَهُ فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ
بىزگە [ئەل ۋەلىد بىن ئەن نەدر ئەر رەملى] دىن [مەساررە بىن مەئبەد] دىن، لەخمىندىن بانى ئەل ھارىس بىن ئەبۇ ئەل ھەرەمدىن، [ئەل ۋەدلىن] دىن بىر ئادەم پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ يېنىغا كېلىپ مۇنداق دېدى: ئى ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى، بىز بۇتلارغا چوقۇنىدىغان نادان بىر قەۋم ئىدۇق، بالىلىرىمىزنى ئۆلتۈرەتتۇق، ئەينى ۋاقىتتا بالىلىرىمىز بار ئىدى، مەن ئۇنى چاقىرسام خۇشال بولاتتى. بىر كۈنى مەن ئۇنى چاقىردىم، ئۇ دەرھال جاۋاب بېرىپ ماڭا ئەگىشىۋالدى. مەن بىر ئائىلە قۇدۇقىغا يېتىپ كەلگەندە، دەرھال ئۇنىڭ قولىنى تۇتۇپ قۇدۇققا تاشلىدىم، بۇ مېنىڭ ئۇنىڭ بىلەن بولغان ۋاقتىمنىڭ ئاخىرى ئىدى. ئۇ: «ئى دادام، ئى دادام» دەپ توۋلىدى. ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى كۆز ياشلىرى ئېقىپ كەتكۈچە يىغلىدى. ئاندىن رەسۇلۇللاھ بىلەن بىللە ئولتۇرغان بىرسى ئۇ ئادەمگە: «سەن رەسۇلۇللاھنى قايغۇغا سالدىڭ» دېدى. رەسۇلۇللاھ ئۇ ئادەمگە: «ئۇ دۇچ كېلىۋاتقان مۇھىم بىر ئىش توغرىسىدا سورىغانلىقى ئۈچۈن ئۇنى قويۇپ قويۇڭ» دېدى. ئاندىن پەيغەمبەر ئۇ ئادەمگە: «ھېكايىڭىزنى يەنە بىر قېتىم تەكرارلاڭ» دېدى. ئاندىن ئۇ ھېكايىنى تەكرارلىدى. پەيغەمبەر يەنە يىغلىدى، كۆز ياشلىرى ئېقىپ، ساقىلى ھۆل بولغۇچە، ئاندىن ئۇ: «ئاللاھ سۇبھانەھۇ ۋەتائالا جاھىلىيەت دەۋرىدە قىلىنغان گۇناھلارنى ئۆچۈردى، شۇڭا ئەمەللىرىڭىزنى يېڭى بىر قەغەز بىلەن باشلاڭ» دېدى.
Hadith
Imam Darimi : 3
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَوْلَايَ أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ قَالَ فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا قَالَ فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ إِسَافٌ وَنَائِلَةُ قَالَ هَارُونُ كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ
[ھارۇن بىن مۇئاۋىيە] بىزگە [ئىبراھىم بىن سۇلايمان ئەل مۇئەددىب] دىن [ئەل ئەمەش] دىن [مۇجاھىد] دىن [ئىلگىرىكى قۇلۇم] ماڭا مۇنداق دېدى: ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ئىلاھلىرىغا قۇربانلىق قىلىش ئۈچۈن پىشلاق ۋە سۈت قاچىلانغان بىر قاچىنى تاپشۇرغان، ئۇ مۇنداق دېدى: ئائىلەمدىكىلەر بۇ ئىلاھلاردىن قورققانلىقى ئۈچۈن ماڭا پىشلاق يېيىشنى چەكلىگەن، ئاندىن بىر ئىت كېلىپ پىشلاقنى يەپ، سۈتنى ئىچىپ، ئىقاف ۋە نائىلە ھەيكەللىرىگە سىيگەن. ھارۇن مۇنداق دېدى: جاھىلىيەت دەۋرىدە بىر ئادەم سەپەر قىلماقچى بولغاندا تۆت تاش ئالاتتى، ئۈچ تاش قازان-قازاننى تىرەپ تۇرۇش ئۈچۈن، تۆتىنچى تاش بولسا ئىبادەت قىلىش، ئىتنى تەربىيىلەش ۋە بالىسىنى ئۆلتۈرۈش ئۈچۈن ئىدى.
Hadith
Imam Darimi : 4
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا عَبَدْنَاهُ وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجُّ عَلَيْهَا فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ
بىزگە [مۇجاھىد بىن مۇسا] بىزگە [رەيھان ئىبنى سەئىد ئەس سامى] بىزگە [ئەبباد ئىبنى مەنسۇر] دىن [ئەبۇ راجا] مۇنداق دېگەن: جاھىلىيەت دەۋرىدە ياخشى بىر تاش تاپساق، ئۇنىڭغا چوقۇناتتۇق، ياخشى بىر تاش تاپالمىساق، قۇم يىغاتتۇق. ئاندىن بىز شافى تۆگىسىنى ئېلىپ كەلدۇق، تۆگە ئۇنىڭ ئۈستىدە ماڭغاندا، بىز توپلىغان قۇم ئۈيۈمىنى سۇغىرىش ئۈچۈن ئۇنىڭ سۈتىنى سىقىپ قوياتتۇق، ئاندىن بىز ئۇ يەردە تۇرغان مۇددەت ئىچىدە قۇم ئۈيۈمىگە چوقۇناتتۇق. ئەبۇ مۇھەممەد مۇنداق دېگەن: شافى تۆگىلىرى سۈتى كۆپ بولغان تۆگىلەر.
Hadith
Imam Darimi : 5
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ قَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مَكْتُوبًا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ وَمَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجِرُهُ بِطَابَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ
بىزگە [ھەسەن بىن ئەر رابى] بىزگە [ئەبۇل ئەھۋاش] دىن [ئەل ئاماسىي] دىن [ئەبۇ سالىھ] غا سۆزلەپ بەرگەن، ئۇ مۇنداق دېگەن: [كەئب] مۇنداق دېگەن: بىز ئۇنىڭ مۇنداق يېزىلغانلىقىنى تاپتۇق: مۇھەممەد رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم، ئۇ سۆزدە قاتتىق ئەمەس، خاراكتېردە قاتتىق ئەمەس ئىدى، بازاردا قاتتىق سۆزلىمەيتتى، يامانلىققا يامانلىق بىلەن جاۋاب قايتۇرمايتتى، بەلكى كەچۈرۈم ۋە كەچۈرۈم قىلىش بىلەن جاۋاب بېرەتتى، ئۇنىڭ قەۋمى ھەر بىر ئېگىز جايدا / چىقىشتا ياكى ئۇرۇشتا ھەمىشە تەھمىد - ئاللاھقا مەدھىيە - بەرتەكبىر - ئاللاھقا مەدھىيە ئېيتىدىغان خەلق ئىدى، ئۇلار ھەر بىر ئۆيدە ئاللاھقا مەدھىيە ئوقۇيتتى، ئوتتۇرىسىغا سارۇڭ كىيەتتى، ھەر بىر تاھارەت ئەزاسىدا تاھارەت ئالاتتى، ئۇلارنىڭ نامازغا چاقىرىش ئاۋازى ئاسماندا ئاڭلىنىدۇ، ئۇرۇشتىكى شاپى نامازدىكى شاپىغا ئوخشايدۇ، قۇرئان ئوقۇغاندا ۋە زىكىر قىلغاندا ئاۋازلىرى ھەرىلەرنىڭ گۈلدۈردىشىگە ئوخشايدۇ، ئۇنىڭ تۇغۇلغان يېرى مەككىدە، ھىجرەت قىلغان جايى سابە - مەدىنىدە، پادىشاھلىقى شامدا.
Hadith
Imam Darimi : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَحِرْزًا لِلْأُمِّيِّينَ أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى نُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ
بىزگە [ئابدۇللاھ بىن سالىھ] ماڭا [ئەل لەيتس] ماڭا [خالىد ئىبنى يەزىد] دىن [سەئىد ئىبنى ئەبۇ ھىلال] دىن [ھىلال ئىبنى ئۇسامە] دىن [ئەسە بىن ياسىر] دىن [ئىبنى سالام] نىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى ئېيتتى: بىز رەسۇلۇللاھنىڭ «ھەقىقەتەن بىز سېنى گۇۋاھچى، خۇش خەۋەر بەرگۈچى ۋە ئاگاھلاندۇرغۇچى قىلىپ ئەۋەتتۇق» دېگەن، ئۇ ئۈممىلەرگە ياردەم بېرىدۇ، سەن مېنىڭ بەندەم، مېنىڭ ئەلچىمسەن، مەن ئۇنىڭغا ئەل مۇتەۋەككىل دەپ ئىسىم قويدۇم، ئۇنىڭ سۆزى قوپال ئەمەس، مىجەزى قوپال ئەمەس ئىدى، ئۇ بازاردا ۋارقىراپ-جارقىراپ يۈرمەيتتى ۋە يامانلىققا يامانلىق بىلەن جاۋاب قايتۇرمايتتى، ئەمما ئۇنى كەچۈرۈش ئارقىلىق بىز ئىلاھ يوق دېگەن گۇۋاھلىقتىن چەتنىگەن بىر دىننى تۈزەتتۇق. ئۇ ئاللاھ سۇبھانەھۇ ۋەتەئالادىن باشقا ئىبادەت قىلىنىشقا ھەقلىق، بۇ گۇۋاھلىق بىلەن بىز كور كۆزلەرنى، گاس قۇلاقلارنى ۋە يېپىق قەلبلەرنى ئاچالايمىز» دېدى. [ئەسە بىن ياسىر] مۇنداق دېدى: [ئەبۇ ۋەقىد ئەل لەيتى] ماڭا ئىبن سالامنىڭ دېگىنىنى [كەئبنىڭمۇ ئېيتقانلىقىنى ئاڭلىغانلىقىنى ئېيتتى.
Hadith
Imam Darimi : 7
أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ كَعْبٍ فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَبْدِي الْمُخْتَارُ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيُكَبِّرُونَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ
بىزگە [زەيد بىن يۈسۈپ] بىزگە [ئەبۇ ئەۋانە] دىن [ئابدۇل مالىك بىن ئۇمەير] دىن [زەكۋان ئەبۇ سالىھ] دىن [كەئب] گە مۇنداق دېدى: بىرىنچى پاراگرافتا مۇنداق دېيىلگەن: مۇھەممەد ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، مېنىڭ تاللىغان بەندەم، ئۇنىڭ سۆزى قوپال ئەمەس، مىجەزى ئاۋازلىق ئەمەس، بازاردا ئاۋاز چىقارمايدۇ، يامانلىققا يامانلىق بىلەن جاۋاب قايتۇرمايدۇ، بەلكى كەچۈرۈم ۋە كەچۈرۈم بىلەن جاۋاب بېرىدۇ، ئۇنىڭ تۇغۇلغان جايى مەككىدە، ھىجرەت ئورنى تايبادا، پادىشاھلىقى / كۈچى شامدا. ئىككىنچى پاراگرافتا مۇنداق دېيىلگەن: مۇھەممەد ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، ئۇنىڭ قەۋمى ئاللاھقا ھەمىشە ئۇنىڭ شان-شۆھرىتى ئۈچۈن مەدھىيىلەيدىغان، قۇياشنى كۆزەتكۈچىلەر - ناماز ۋاقتىنى بىلىش ئۈچۈن - ناماز ۋاقتى كەلگەندە ناماز ئوقۇيدۇ، گەرچە ئۇلار كىرلىك جايدا بولسىمۇ، ئوتتۇرىسىغا ساروڭ كىيىپ، تاھارەتنىڭ ھەممە يېرىنى يۇيىدۇ، كېچىسى ئاۋازلىرى ھاۋادا ئارىلارنىڭ گۈلدۈرلىشىگە ئوخشاش ئاڭلىنىدۇ - چۈنكى ئۇلار ئىبادەتتە چىڭ تۇرىدۇ ۋە يىغلايدۇ.
Hadith
Imam Darimi : 8
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ يُصَفُّونَ فِي صَلَوَاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ
بىزگە [مۇجاھىد بىئۇن مۇسا] بىزگە [مەئن ئىبنى ئىسا] بىزگە [مۇئاۋىيە بىن سالىھ] دىن [ئەبۇ فەرۋە] دىن [ئىبنى ئابباس] رەزىيەللاھۇئەنھۇدىن [كەئب ئەلئەھبەردىن: «رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ خاراكتېرىنى تەۋراتتىن قانداق تاپتىڭىز؟» دەپ سورىغانلىقىنى ئېيتتى. [كەئب] جاۋاب بەردى: «بىز مۇھەممەد بىن ئابدۇللاھنىڭ مەككىدە تۇغۇلغانلىقىنى، سابا ياكى مەدىنىگە ھىجرەت قىلغانلىقىنى، ئۇنىڭ پادىشاھلىقىنىڭ سۈرىيەدە ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ زالىم ئەمەسلىكىنى، بازاردا قاتتىق ئاۋاز چىقارمايدىغانلىقىنى، يامانلىققا يامانلىق بىلەن جاۋاب قايتۇرمايدىغانلىقىنى، بەلكى كەچۈرۈم قىلىدىغانلىقىنى، قەۋمىنىڭ ئۇنى ھەمىشە ماختايدىغانلىقىنى بايقىدۇق». ئۇلار ياخشى ياكى يامان كۈنلەردە بولسۇن، ئاللاھ سۇبھانەھۇ ۋە تەئالاغا شۈكۈر ئېيتىدۇ، ھەر بىر غەلىبىدە ئاللاھ سۇبھانەھۇ ۋە تەئالاغا شۈكۈر ئېيتىدۇ، تاھارەت ئەزالىرىنى يۇيىدۇ، ئوتتۇرىسىغا سارۇڭ كىيىدۇ، نامازدا ئۇرۇشتىكىدەك سەپ تۇرىدۇ، مەسچىتلىرىدىكى ئاۋازلىرى ھەرىلەرنىڭ گۈلدۈرىشىگە ئوخشايدۇ، مۇئەززىنلىرىنىڭ ئاۋازى ئاسماندا ئاڭلىنىدۇ.
Hadith
Imam Darimi : 9
أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمِيثَمِيُّ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ وَلَا كَسِلٍ لِيَخْتِنَ قُلُوبًا غُلْفًا وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا وَيُقِيمَ أَلْسِنَةً عُوجًا حَتَّى يُقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ
بىزگە [ھەيۋە بىن سۇرەيھ] بىزگە [باقىيە بىن ئەل ۋەلىد ئەل مەيتەمى] بىزگە [بۇھەير بىن سەئد] دىن [خالىد بىن مەئدان] دىن [جۇبەير بىن نۇفاير ئەلھەدرەمى] دىن نەقىل كەلتۈردى؛ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇنداق دېدى: «سىلەرگە ئاجىزمۇ، تەنبەلمۇ بولمىغان، غەپلەتتىكى قەلبلەرنى ئويغىتىش، يۇمۇلغان كۆزلەرنى ئېچىش، گاس قۇلاقلارنى ئاڭلاش، ئەگرى تىللارنى تۈزلەش ئۈچۈن ئەۋەتىلگەن بىر پەيغەمبەر كەلدى، شۇڭا: «يالغۇز ئاللاھتىن باشقا ئىبادەتكە لايىق ئىلاھ يوق» دېيىلىدۇ».
Hadith
Imam Darimi : 10
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ قَالَ فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَهُ كَأَنَّهُ يُنَاجِي فَالْتَفَتَ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ قَالَ إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا
بىزگە [مۇھەممەد بىن يەزىد ئەل ھىزامى] بىزگە [ئىشاق بىن سۇلايمان] دىن [ئامر بىن ئەبۇ قەيس] دىن [ئاسا] غا سۆزلەپ بەردى: پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ بىر ساھابىسىنىڭ ئۇنىڭغا ئېھتىياجى بار ئىدى. ئۇ ئۇنىڭ بىلەن بىللە ماڭدى، ئۇ ئۆيگە كىرگەندە، بىر پۇتى ئۆينىڭ ئىچىدە، يەنە بىر پۇتى سىرتتا تۇرغاندا، رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم بىر ئادەم بىلەن پاراڭلىشىۋاتقاندەك بولدى، ئاندىن ئۇ بۇرۇلۇپ دوستىغا: «كىم بىلەن پاراڭلىشىۋاتقانلىقىمنى بىلەمسىز؟» دېدى. ئۇ مەن ئىلگىرى كۆرمىگەن پەرىشتە ئىدى، پەرىشتە پەرۋەردىگارىدىن ماڭا سالام ئېيتىشقا رۇخسەت سورىدى. ئاللاھ مۇنداق دەيدۇ: «ھەقىقەتەن بىز ساڭا قۇرئاننى ئىشلارنى ھەل قىلغۇچى، سەۋرچانلىق ۋە يول باشلىغۇچى سۈپىتىدە چۈشۈردۇق».
Hadith
Imam Darimi : 11
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَطِيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لِتَنَمْ عَيْنُكَ وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ قَالَ فَنَامَتْ عَيْنَايَ وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ وَعَقَلَ قَلْبِي قَالَ فَقِيلَ لِي سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً وَأَرْسَلَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ قَالَ فَاللَّهُ السَّيِّدُ وَمُحَمَّدٌ الدَّاعِي وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْمَأْدُبَةُ الْجَنَّةُ
بىزگە [مۇجاھىد بىن مۇسا] بىزگە [رەيھان ئىبنى سەئىد] بىزگە [ئەبباد ئىبنى مەنسۇر] دىن [ئەييۇب] دىن [ئەبۇ كىلەبە] دىن [ئاتىيە] دىن [رەبىيە ئەل جۇرەسىي] نىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىغانلىقىنى ئېيتتى: پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئېلىپ كېلىندى، ئۇنىڭغا: كۆزۈڭلار ئۇخلىسۇن، قۇلىقىڭلار ئاڭلىسۇن، قەلبىڭلار ئويلىسۇن دېيىلدى. ئۇ: «ئاندىن كۆزۈم كۆرىدۇ، قۇلىقىم ئاڭلايدۇ، قەلبىم ئويلايدۇ» دېدى. ئۇ: «مەن بىر خوجايىن بار، ئۇ ئۆي سالىدۇ، ئاندىن زىياپەت بېرىدۇ، ئاندىن زىياپەتكە تەكلىپ قىلىش ئۈچۈن بىر كىشىنى ئەۋەتىدۇ، كىم چاقىرغۇچىنىڭ چاقىرىقىغا جاۋاب بېرىپ ئۆيگە كىرىپ تاماق يېسە، خوجايىن ئۇنىڭدىن رازى بولىدۇ. يەنە بىر تەرەپتىن، كىم چاقىرغۇچىنىڭ چاقىرىقىغا جاۋاب بەرمىسە، ئۆيگە كىرىپ تاماق يېمىسە، خوجايىن ئۇنىڭغا غەزەپلىنىدۇ» دېدى. ئاندىن ئۇ مۇنداق دېدى: ئۇستاز ئاللاھ سۇبھانەھۇ ۋەتەئالا، دەۋەتچى مۇھەممەد سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم، ئۆي ئىسلام، يېمەكلىك جەننەت.
Hadith
Imam Darimi : 12
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فِي النَّوْمِ نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي رَاقِدٌ إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ فَقَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ
بىزگە [ھەسەن بىن ئەلى] بىزگە [ئەبۇ ئۇسامە] دىن [جەئفەر بىن مەيمۇن ئەت تەمىمى] دىن [ئەبۇ ئوسمان ئەن نەھدى] دىن خەۋەر بەرگەن: رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئىبنى مەسئۇد رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ بىلەن بىرلىكتە باتھاغا چىققان، ئاندىن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئىبنى مەسئۇد رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ بىلەن باتھاغا بارغان، ئاندىن ئۇ ئىبنى مەسئۇدنى ئولتۇرغۇزۇپ، ئۇنىڭغا سەپ تۇرغۇزغان. ئاندىن ئۇ: بۇ يەردىن ھەرگىز كەتمەڭ، چۈنكى بەزى كىشىلەر سىز بىلەن كۆرۈشىدۇ، سىز ئۇلارغا سۆزلىمەيسىز، ئۇلارمۇ سىز بىلەن سۆزلەشمەيدۇ، دېدى. ئاندىن رەسۇلۇللاھ خالىغان يېرىگە قاراپ يولىنى داۋاملاشتۇردى. ئاندىن ئۇلار سەپكە كەلگەندە، ئۇنىڭدىن ئۆتمىدى، ئاندىن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ يېنىغا باردى. كېچىنىڭ ئاخىرىدا ئۇ مېنىڭ يېنىمغا كېلىپ، مېنىڭ پۇتۇمنى ياستۇق قىلىپ ئۇخلاپ قالدى، ئۇ ئۇخلاۋاتقاندا نەپىسىنى ئاڭلىدى. رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مېنىڭ پۇتۇمدا ئۇخلاۋاتقاندا، چىرايلىق چىرايلىق، ئاق كىيىم كىيگەن ئەرلەر كەلدى. «ۋاي، ئۇلار نېمىدېگەن گۈزەل!» دەپ سورىدى. ئۇلارنىڭ بىر گۇرۇپپىسى پەيغەمبەرنىڭ بېشىدا، يەنە بىر گۇرۇپپىسى بىزنىڭ يېنىمىزدا ئولتۇرۇپ، بىر-بىرىگە: پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمگە بېرىلگەن سوۋغاتقا ئوخشاش سوۋغاتقا ئېرىشكەن بىر خىزمەتچىمىز يوق، دېدى. بۇ ئادەمنىڭ كۆزلىرى ئۇخلاۋاتقان، ئەمما قەلبى ئويغاق، ئۇنىڭغا مىسال كەلتۈرۈڭلار. ئۇ خۇددى ساراي سېلىپ، ئاندىن تەخسە ياساپ، ئاندىن كىشىلەرنى يېيىش-ئىچىشكە تەكلىپ قىلىدىغان، ئاندىن كىشىلەر ئاسمانغا چىقىدىغان بىر خوجايىنغا ئوخشايدۇ. ئاندىن رەسۇلۇللاھ ئويغىنىپ، ماڭا: «ئۇلارنىڭ كىملىكىنى بىلەمسىز؟» دېدى. ئاندىن مەن: «ئاللاھ سۇبھانەھۇ ۋە تەئالا ۋە ئۇنىڭ ئەلچىسى تېخىمۇ ياخشى بىلىدۇ» دەپ جاۋاب بەردىم. ئاندىن ئۇ: «ئۇلار پەرىشتىلەر» دېدى. ئاندىن ئۇ يەنە: «بۇ مىسالنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى بىلەمسىز؟» دېدى. مەن: «ئاللاھ سۇبھانەھۇ ۋەتەئالا» دېدىم، ئۇنىڭدىنمۇ ياخشى بىلىدىغان پەيغەمبەر جاۋاب بەردى: «رەھمان جەننەتنى بىنا قىلدى، ئاندىن بەندىلىرىنى چاقىردى، كىمكى قوبۇل قىلسا جەننەتكە كىرىدۇ، كىمكى رەت قىلسا، ئۇنى جازالايدۇ ۋە قىينايدى».
Hadith
Imam Darimi : 13
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا فَقُلْتُ يَا أَخِي اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ الْآخَرُ نَعَمْ فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ حُصْهُ فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ فَقَالَ لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي فَقَالَتْ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلْغَتِنَا إِلَى أُمِّي فَقَالَتْ أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ وَقَالَتْ إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي يَعْنِي نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ
بىزگە [نۇئەيم بىن ھەمماد] بىزگە [باقىييە] دىن [بەھىر] دىن [خالىد بىن مەئەدان] بىزگە [ئابدۇرراھمان بىن ئەمر ئەس سۇلامى] دىن [ئۇتبە بىن ئابد ئەس سۇلامى] دىن سۆزلەپ بەردى: ئۇ پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ ساھابىلىرىدىن بىرى ئىدى. بىر ئادەم رەسۇلۇللاھتىن: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، ھاياتىڭىزنىڭ باشلىنىشى نېمە ئىدى؟» دەپ سورىدى. ئۇ جاۋاب بەردى: «مېنىڭ ئېمىزىك ئانام شۇ چاغدا بەيتۇل سەئد بىن بەكىردىن بىر ئايال ئىدى. شۇ چاغدا مەن ۋە شۇ قەبىلىدىن يەنە بىر كىچىك بالا چارۋا باقاتتۇق. بىز يېمەكلىك ئېلىپ كەلمىدۇق، شۇڭا دوستۇمدىن: «ئى قېرىندىشىم، ئۆيگە بېرىپ ئاپامدىن يېمەكلىك سوراڭ» دېدىم. ئاندىن ئاكام كەتتى، مەن يالغۇز چارۋا بېقىشقا قالدىم. تۇيۇقسىز ئىككى ئاق قۇش بۈركۈتكە ئوخشاش ئۇچۇپ كەلدى، بىرى يەنە بىرىگە: «ھەقىقەتەن ئۇمۇ؟» دېدى. يەنە بىرى: «ھەئە!» دەپ جاۋاب بەردى. ئاندىن ئىككىسى مېنى ئوراپ، مېنى تارتىپ چىقىرىپ ياتقۇزدى، ئاندىن ئاشقازىنىمنى كېسىپ ئاچتى، ئاندىن يۈرىكىمنى چىقىرىپ، كېسىپ ئاچتى ۋە ئىككى قارا تۈگۈننى چىقاردى. ئاندىن ئىككىسىنىڭ بىرى دوستىغا: ماڭا قار سۈيى بەر، ئاندىن ئۇ ئاشقازىنىمنى يۇيۇشقا ئىشلىتىدۇ، دېدى. ئاندىن يەنە: ماڭا سوغۇق سۇ بەر، دېدى. ئۇ دائىم يۈرىكىمنى يۇياتتى. ئاندىن: ماڭا تىنچلىق بەر، دېدى، ئاندىن ئۇنى يۈرىكىمگە چېچىپ قويدى. ئاندىن ئۇلارنىڭ بىرى دوستىغا: ئۇنى تىك! دېدى، ئاندىن ئۇنى تىكىپ، پەيغەمبەرلىكنىڭ مۇقاۋىسى بىلەن بەلگىلىدى. ئاندىن ئۇلارنىڭ بىرى دوستىغا: ئۇنى بىر تارازىغا قويۇڭلار، مىڭلىغان كىشىسىنى بىر تارازىغا قويۇڭلار، دېدى. ئاندىن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم: «شۇ چاغدا مەن ئۈستۈمدە مىڭلىغان كىشىنى كۆردۈم، شۇڭا ئۇلارنىڭ بەزىلىرىنىڭ ماڭا چۈشۈپ كېتىشىدىن قورقتۇم، ئاندىن ئۇ ئادەم يەنە: ئەگەر ئۇنىڭ قەۋمى ئۇنىڭ بىلەن تەڭ تارتىلسا، ئۇ چوقۇم ئۆز قەۋمىدىن ئېغىرراق بولىدۇ، دېدى، ئاندىن ئىككىسى مېنى تاشلاپ كەتتى. رەسۇلۇللاھ (ئۇنىڭغا ئاللاھنىڭ تەرىپلىشى ۋە سالامى بولسۇن) مۇنداق دېدى: مەن ئىنتايىن قورققان ئىدىم، شۇڭا ئېمىزىكىمنىڭ يېنىغا يۈگۈرۈپ بېرىپ، بېشىمغا كەلگەن ئىشلارنى ئۇنىڭغا ئېيتتىم. ئۇ ماڭا بىرەر ئىش بولۇپ قېلىشىدىن ئەنسىرەپ: «سىز ئۈچۈن ئاللاھ سۇبھانەھۇ ۋەتەئالادىن پاناھ تىلەيمەن» دېدى. ئاندىن ئۇ ئاتقا تەييارلىنىپ، مېنى تۆگىگە مىندۈرۈپ، ئاپامغا يېتىپ كەلگۈچە ئارقامدىن ماڭدى. ئاندىن ئۇ ئاپامغا: «ماڭا يۈكلەنگەن ئامانەت ۋە يۈكنى ئادا قىلدىم» دېدى. ئاندىن ئۇ ئاپامغا: «ماڭا يۈكلەنگەن ئىشنى ئادا قىلدىم» دېدى. ئاندىن ئاپامغا: «ماڭا يۈكلەنگەن ئىشنى ئۇنىڭغا سۆزلەپ بەردىم» دېدى. ئەمما بۇ ئۇنى بىئارام قىلمىدى، ئەمەلىيەتتە ئاپام: «ئەمەلىيەتتە، مەن ئۇنى ئۇ مېنىڭ قورسىقىمدىن چىققاندا، يەنى شام تەختىنى يورۇتقان نۇردا كۆردۈم» دەپ جاۋاب بەردى.
Hadith
Imam Darimi : 14
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِمِائَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِأَلْفٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ قَالَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا
بىزگە [ئابدۇللاھ بىن ئىمران] بىزگە [ئەبۇ داۋۇد] بىزگە [جەئفەر بىن ئۇسمان ئەل قۇرايسىي] دىن [ئوسمان بىن ئۇرۋە بىن ئەز زۇبەير] دىن [ئۇنىڭ ئاتىسى] دىن [ئەبۇ زەر ئەل غىفارى] رەزىيەللاھۇئەنھۇدىن، ئۇ مۇنداق دېدى: مەن: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، ئۆزۈڭنىڭ پەيغەمبەر ئىكەنلىكىڭگە قانداق ئىشىنىسەن؟» دەپ سورىدىم. پەيغەمبەر مۇنداق جاۋاب بەردى: «ئى ئەبۇ زەر، مەن مەككىدىكى بىر ۋادىدا تۇرغان ۋاقتىمدا ماڭا ئىككى پەرىشتە كەلدى. ئۇلارنىڭ بىرى يەرگە چۈشىدۇ، يەنە بىرى ئاسمان بىلەن زېمىننىڭ ئارىسىدا. ئۇلارنىڭ بىرى دوستىغا: «ھەقىقەتەن ئۇمۇ؟» دېدى. ئاندىن دوستى: «ھەئە!» دېدى. ئاندىن يەنە: «ئۇنداقتا ئۇنى بىرەيلەن بىلەن تارتساڭ، مەن ئون ئادەم بىلەن تارتىلىمەن، مەن ئۇلاردىن ئېغىرراق بولىمەن» دېدى. ئاندىن ئۇ يەنە: «ئۇنىڭغا يۈز ئادەم بىلەن تارتىل» دېدى، شۇڭا مەن تارتىلدىم، مەن ئۇلاردىن ئېغىرراق بولدۇم. ئاندىن ئۇ يەنە: «ئۇنداقتا ئۆزۈڭگە مىڭ ئادەم بىلەن تارتىل» دېدى، ئاندىن مەن تارتىلدىم، مەن ئۇلاردىن ئېغىرراق بولدۇم. شۇ چاغدا، مەن ئۇلارنىڭ تارازىسى بەك تار بولغاچقا، ئۆزئارا ئېلىشىۋاتقانلىقىنى كۆرگەندەك بولدۇم، ئاندىن ئىككى پەرىشتىنىڭ بىرى دوستىغا: ئەگەر ئۇنى پۈتۈن قەۋمى بىلەن بىللە تارتسىمۇ، ئۇ يەنىلا ئۇلاردىن ئېغىرراق بولىدۇ، دېدى.
Hadith
Imam Darimi : 15
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ
بىزگە [ئىسمائىل بىن خەلىل] بىزگە [ئەلى بىن مۇسىر] بىزگە [ئەل ئاماسى] [ئەبۇ سالىھ] دىن سۆزلەپ بەرگەندە، ئۇ مۇنداق دېگەن: پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم بىر قېتىم ئۇلارغا: «ئى ئىنسانلار، مەن ھەقىقەتەن رەھمەت ۋە يېتەكچىمەن» دەپ نىدا قىلغان.
Hadith
Imam Darimi : 16
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ إِلَى أَهْلِي قَالَ هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ هَذِهِ السَّلَمَةُ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ وَقَالَ إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ وَإِلَّا رَجَعْتُ فَكُنْتُ مَعَكَ
بىزگە [مۇھەممەد بىن سارىف] بىزگە [مۇھەممەد بىن فۇدلەيل] بىزگە [ئەبۇ ھەييان] دىن [ئاسا] دىن [ئىبنى ئۆمەر] رەزىيەللاھۇئەنھۇدىن [ئۇ] مۇنداق دېدى: بىز رەسۇلۇللاھ بىلەن بىر سەپەردە بىللە تۇرغان ۋاقتىمىزدا، بىر بەدەۋى ئەرەب بىلەن ئۇچراشتۇق، ئۇنىڭغا يېقىنلاشقاندىن كېيىن، رەسۇلۇللاھ ئۇنىڭغا: قەيەرگە بارىسىز؟ دېدى. بەدەۋى ئەرەب: مەن ئائىلەمدىكىلەر بىلەن كۆرۈشمەكچىمەن، دەپ جاۋاب بەردى. ئاندىن ئەلچى: «ياخشىلىق نەرسە ئىزدەۋاتامسىز؟» دېدى. ئۇ: «ياخشىلىق نېمە؟» دەپ جاۋاب بەردى. رەسۇلۇللاھ: «يەنى، سىلەر ئاللاھ سۇبھانەھۇ ۋەتەئالادىن باشقا ئىبادەتكە لايىق ئىلاھ يوقلۇقىغا گۇۋاھلىق بېرىسىلەر ۋە مۇھەممەد سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ ئۇنىڭ بەندىسى ۋە ئەلچىسى ئىكەنلىكىگە گۇۋاھلىق بېرىسىلەر،» دېدى. بەدەۋى ئەرەب: «ئۇنداقتا سىلەرنىڭ ئېيتقانلىرىڭلارنىڭ راستلىقىنى كىم ئىسپاتلىيالايدۇ؟» دېدى. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام: سەلەمە دەرىخى، دەپ جاۋاب بەردى. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام دەرەخ تاغنىڭ چېتىدە تۇرغاندا ئۇنى چاقىردى. ئاندىن دەرەخ زېمىننى يېرىپ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا يېقىنلاشتى، دەرەخ رەسۇلۇللاھنىڭ ئالدىغا كەلدى. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئۇنىڭدىن ئۈچ قېتىم گۇۋاھلىق بېرىشنى تەلەپ قىلدى. ئۇ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ دېگىنىدەك ئۈچ قېتىم گۇۋاھلىق بەردى، ئاندىن دەرەخ ئۆسكەن جايىغا قايتىپ كەلدى. بەدەۋى ئەرەب ئۆز قەۋمىنىڭ يېنىغا قايتىپ: ئەگەر ئۇلار ماڭا ئەگىشسە، مەن ئۇلارنى پادىشاھ بىلەن كۆرۈشتۈرۈشكە ئېلىپ بارىمەن، بولمىسا پادىشاھنىڭ يېنىغا قايتىپ كېلىپ ئۇنىڭ بىلەن بىللە تۇرىمەن، دېدى.
Hadith
Imam Darimi : 17
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرٌ وَلَا عَلَمٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ فَقَالَ يَا جَابِرُ انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْ يُقَلْ لَكِ الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَا ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ فَقَالَ خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا فَحَبَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا شَأْنُهُ قَالُوا اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا فَانْفَلَتَ مِنَّا قَالَ بِيعُونِيهِ قَالُوا لَا بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا لِي فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ
ئۇبەيدۇللاھ بىن مۇسا بىزگە ئىسا بىن ئابدۇل مالىكتىن، ئەبۇ ئەز زۇبەيردىن، جابىردىن (ئاللاھ ئۇنىڭدىن رازى بولسۇن) مۇنداق دېگەن: مەن رەسۇلۇللاھ بىلەن بىر سەپەرگە چىقتىم، ئۇ قاچان ھاجەت قىلماقچى بولسا، كۆرۈنمەسلىك ئۈچۈن يوشۇرۇناتتى. بىز كەڭ بىر دالىدا ئىدىق، دەرەخ ياكى ھاياتلىق ئالامەتلىرى يوق ئىدى، ئۇ: ئى جابىر، قاچىڭ بىلەن سۇ ئېلىپ، سەپىرىمىزنى داۋاملاشتۇرايلى، دېدى. جابىر: بىز سەپىرىمىزنى داۋام قىلدۇق، كۆرۈنمىگۈچە. بىردىنلا ئىككى دەرەخ پەيدا بولدى، ئارىلىقى تۆت مېتىر ئىدى. ئۇ: «ئۇ دەرەخكە يېقىنلىشىپ، ئۇنىڭغا سۆزلەڭلار، ئۇ جاۋاب بېرىدۇ، شۇڭا ئۇنىڭغا: يېنىڭلاردىكى دەرەخكە بېرىڭلار، مەن ئىككىڭلارنىڭ ئارقىڭلاردا ئولتۇراي»، دېدى. دەرەخ ئۆزىنىڭ ھەمراھىغا، يېنىدىكى دەرەخكە يېقىنلاشتى، رەسۇلۇللاھ ئۇلارنىڭ ئارقىسىدا ئولتۇردى، ئاندىن ئىككى دەرەخ ئۆز ئورنىغا قايتىپ كەتتى. ئاندىن بىز ئاتلىرىمىزغا چىقتۇق، ئۈستىمىزدە قۇش باردەك، بىر ئايال ۋە ئۇنىڭ بوۋىقى رەسۇلۇللاھنىڭ ئالدىغا كەلدى. ئۇ: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، مېنىڭ بالامنى ھەر كۈنى ئۈچ قېتىم شەيتان بىئارام قىلىدۇ» دېدى. جابىر: «رەسۇلۇللاھ بوۋاقنى ئېلىپ ماشىنىسىنىڭ ئالدىغا قويدى. ئاندىن: «ئى ئاللاھنىڭ دۈشمىنى، كەت! مەن ئاللاھنىڭ ئەلچىسى» دېدى. رەسۇلۇللاھ ئۈچ قېتىم ئېيتتى. ئاندىن ئۇنى ئايالغا قايتۇرۇپ بەردى. بىز سەپەردىن قايتىپ كەلگەندە، دەسلەپكى يولدا ئۆتۈپ كەتتۇق، بىر ئايال ۋە ئۇنىڭ بالىسى بىزنى ئىككى قوي بىلەن توسۇۋالدى. ئاندىن ئۇ: «ئى رەسۇلۇللاھ، بۇ سوۋغاتنى مەندىن قوبۇل قىلىڭ، سىزنى ھەقىقەتەن ئەۋەتكەن زاتنىڭ ھەققى ئۈچۈن، شەيتان قايتا كەلمەيدۇ» دېدى. ئۇ: «بىرنى ئېلىپ، يەنە بىرىنى ئۇنىڭغا قايتۇرۇپ بېرىڭلار» دېدى. ئاندىن بىز سەپىرىمىزنى داۋاملاشتۇردۇق، قۇشلار بىزنى پاناھلاۋاتقاندەك قىلدى، بىردىنلا بىر تۆگە قېچىپ كەتتى، ئەمما ئۇ ئىككى دەرەخزارلىققا يېتىپ كەلگەندە، دەرھال ئېگىلىپ سەجدە قىلدى، رەسۇلۇللاھ ئۇنى تۇتۇۋالدى. رەسۇلۇللاھ كىشىلەردىن: «بۇ يەرگە كېلىڭلار، ئى خەلق، بۇ تۆگە كىمنىڭ ئىگىسى؟» دەپ سورىدى. ئاندىن ئەنسارلاردىن بىر قىسىم ياشلار: «بۇ بىزنىڭكى، ئى ئاللاھنىڭ رەسۇلى» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «بۇنىڭ نېمە ئىشى؟» دەپ سورىدى. ئۇلار: «بىز ئۇنى يىگىرمە يىلدىن بېرى بېقىپ چارچاپ كەلدۇق، ئۇ بەك سېمىرىپ كەتتى - سېمىرىپ كەتتى - شۇڭا بىز ئۇنى سويۇپ، بالىلىرىمىز بىلەن ئورتاقلىشىشنى خالايمىز، ئەمما ئۇ بىزدىن قېچىپ كەتتى» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «ماقۇل، ئۇنداقتا ئۇنى ماڭا سات» دېدى. ئۇلار: «ۋاي، لازىم ئەمەس، پادىشاھ ئالىيلىرى، ئەمما پادىشاھ ئالىيلىرى ئۈچۈن سوۋغات سۈپىتىدە يېتەرلىك» دەپ جاۋاب بەردى. پەيغەمبەر: «ماقۇل، ئەگەر ئۇ مېنىڭكى بولسا، ئۆلۈمى كەلگۈچە ئۇنىڭغا ياخشى مۇئامىلە قىلىڭلار» دېدى. شۇ چاغدا مۇسۇلمانلار: ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، بىز ھايۋانلارنىڭ پادىشاھىغا سەجدە قىلىشقا تېخىمۇ ھەقلىقمىز، دېدى. ئۇ مۇنداق دېدى: بىر مەخلۇقنىڭ يەنە بىر مەخلۇققا سەجدە قىلىشى توغرا ئەمەس، ئەگەر بۇنىڭغا يول قويۇلغان بولسا، ئاياللارنىڭ ئەرلىرىگە سەجدە قىلىشىغا رۇخسەت قىلىنغان بولاتتى.
Hadith
Imam Darimi : 18
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ هَاتُوا خِطَامًا فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
بىزگە [يەئلا] بىزگە [ئەل ئەجلا] نى [ئەز زەييال بىن ھەرمەلە] دىن [جابىر بىن ئابدۇللاھ] دىن [رەزىيەللاھۇئەنھۇ] دىن ئۇ مۇنداق دېدى: بىز پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بىلەن بىللە سەپەردىن قايتىپ كەلدۇق. بىز بىر نەججار كەنتىگە كەلگۈچە، بىر تۆگە ئېتىزلىققا كىرمەكچى بولغانلارنىڭ ھەممىسىنى توسۇۋالدى. بۇ ھەقتە رەسۇلۇللاھقا خەۋەر قىلىندى، ئۇ ئۇنىڭ يېنىغا بېرىپ تۆگىنى چاقىردى. تۆگە كېلىپ، ئېغىزىنى يەرگە قويدى، ھەتتا تىزلىرىنى ئۇنىڭ ئالدىغا ئېگىپ قويدى. ئاندىن ئۇ: ماڭا بىر ئارغامچا ئېلىپ كېلىڭلار، دېدى، ئاندىن ئۇنى ئارغامچا بىلەن باغلاپ ئىگىسىگە قايتۇرۇپ بەردى. ئاندىن ئۇ ئارقىسىغا قاراپ: «ئاسمان بىلەن زېمىننىڭ ئارىسىدا مېنىڭ ھەقىقەتەن ئاللاھنىڭ ئەلچىسى ئىكەنلىكىمنى بىلمەيدىغان ھېچكىم يوق، پەقەت ئاسىي جىنلار ۋە ئىنسانلاردىن باشقا» دېدى.
Hadith
Imam Darimi : 19
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ فَسَعَى
بىزگە [ئەل ھەججاج بىن مىنھال] بىزگە [ھەمماد بىن سەلەمە] دىن [فەرقاد ئەس سەبەكى] دىن [سەئىد بىن جۇبەير] دىن [ئىبنى ئابباس] رەزىيەللاھۇئەنھۇدىن نەقىل كەلتۈرۈلگەنكى، بىر ئايال بالىسىنى رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ يېنىغا ئېلىپ كېلىپ: «ئى رەسۇلۇللاھ، مېنىڭ بالامغا بىر جىن كىرىپتۇ، بىز چۈشلۈك ۋە كەچلىك تاماق يېگەندە جىن ھەمىشە كىرىپ، بىزگە يامان سۆزلەيدۇ» دېدى. ئاندىن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئۇنىڭغا دۇئا قىلدى. ئاندىن ئۇ قۇسۇپ، ئاغزىدىن قارا كۈچۈككە ئوخشاش بىر نەرسە چىقىپ، ئاندىن چىقىپ كەتتى.
Hadith
Imam Darimi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ
بىزگە [مۇھەممەد بىن سەئىد] بىزگە [يەھيا بىن ئەبۇ بەكرى ئەل ئابدى] دىن [ئىبراھىم بىن سەھمان] دىن [سىماك] دىن [جابىر بىن سەمۇرە] دىن نەقىل كەلتۈردى. ئۇ مۇنداق دېدى: رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مۇنداق دېدى: «مەن ھەقىقەتەن مەككىدە بىر تاش بارلىقىنى بىلىمەن، ئۇ ماڭا ئەۋەتىلىشتىن بۇرۇن ئۇنى ئۇ تاش بىلەن سالام قىلاتتى. مەن ھەقىقەتەن ھازىر ئۇنى بىلىمەن».
