Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadys
Hadys
Imam Darimi : 1
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ
Bize [Muhammed bin Ýusup], [Sufýan], [Al A'masy], [Abu Wa'il], [Abdullah] barada gürrüň bereninden soň, ol şeýle diýdi: Bir adam Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) ýanyna gelip: "Eý, Allahyň Resuly, kimdir biri jahylyýet döwründe eden ýaman işleri üçin jezalandyrylarmy?" diýip sorady. Resul şeýle jogap berdi: "Kim yslam döwründe özüni gowy alyp barsa, jahylyýet döwründe eden ýaman işleri üçin jezalandyrylmady, ýöne kim yslam döwründe erbet - ýaman - alyp barsa, geçmişdäki ýa-da geljekki günäleri üçin jezalandyryldy".
Hadys
Imam Darimi : 2
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ عَنْ الْوَضِينِ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةٌ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ يَا أَبَتَاهُ يَا أَبَتَاهُ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ فَأَعَادَهُ فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ
Bize [Al Walid bin An Nadlr Ar Ramli] [Masarrah bin Ma'bad] - Bani Al Haris bin Abu Al Haramdan Lahmin - [Al Wadliin] -dan habar berildi, bir adam Pygamber sallallahu aleýhi wesellemiň ýanyna gelip: "Eý, Allanyň Resuly, biz öňler butlara sežde edýän nadan halkdyk we çagalarymyzy öldürýärdik, şol wagt men ony çagyranymda begenýän çagalarymyz bardy. Bir gün men ony çagyrdym, ol derrew jogap berdi we meniň yzymdan geldi. Maşgala guýusyna ýetenimde, derrew onuň elinden tutup, guýa taşladym, bu meniň onuň bilen geçiren wagtymyň soňydy. Ol: "Eý, kakam, eý, kakam" diýip çagyrdy. Allanyň Resuly gözýaşlary akýança aglady. Soňra Resulallah sallallahu aleýhi wesellemiň ýanynda oturan biri ol adama: "Sen Resulallah sallallahu aleýhi wesellemi gynandyrdyň" diýdi. Resulullah (sallallahu aleýhi wesellem) ol adama: "Ony goýuň, sebäbi ol öňünde durýan möhüm bir zat barada soraýardy" diýdi. Soňra Resul ol adama: "Hikaýatyňy ýene-de gaýtala" diýdi. Soňra ol hekaýany gaýtalady we Resul ýene-de aglady, gözýaşlary akýança, sakgalyny suwlady, soňra: "Allah subhanahu wetaala jahylyýet döwründe edilen günäleri pozdy, şonuň üçin hereketleriňizi täze arassa tagtadan başlaň" diýdi.
Hadys
Imam Darimi : 3
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَوْلَايَ أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ قَالَ فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا قَالَ فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ إِسَافٌ وَنَائِلَةُ قَالَ هَارُونُ كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ
[Harun bin Mu'awiýa] bize [Ibrahim bin Süleýman Al Mu'addibden] [Al Amaşdan] [Mujahidden] [öňki gulum] maňa şeýle habar berdi; maşgalasynyň öz hudaýlaryna hödür etmek üçin peýnir we süýt bilen doldurylan gap tabşyrandygyny ol aýtdy; maşgalam şol hudaýlardan gorkandygy üçin maňa peýnir iýmegi gadagan etdi; soňra bir it gelip, peýnir iýdi, süýdi içdi we heýkellere, ýagny Ikaf we Naýla heýkellerine siýdi. Harun şeýle diýdi: Jahylyýet döwründe bir adam syýahat etmek isleýän wagty dört daş alardy, olaryň üçüsi gazany - gazany / gap-gaçy - goldamak / saklamak üçin, dördünjisi bolsa ybadat etmek, itini öwretmek we çagasyny öldürmek üçin.
Hadys
Imam Darimi : 4
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا عَبَدْنَاهُ وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجُّ عَلَيْهَا فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ
Bize [Mujahid bin Musa] [Reýhan Ibnu Said As Sami] ['Abbad Ibnu Mansur] [Abu Raja]-dan gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: Jahylyýet döwründe gowy daş tapanymyzda, oňa sežde edýärdik, gowy daş tapmadykymyzda bolsa, gum ýygnaýardyk. Soňra şafi düýesini getirdik, düýe onuň üstünde aýlanyp ýörkä, ýygnap alan gum üýşügimizi suwarmak üçin onuň süýdüni sykýardyk, soňra şol ýerde ýaşaýan wagtymyz gum üýşügine sežde edýärdik. Abu Muhammad şeýle diýdi: Şafi düýeleri köp süýt berýän düýelerdir.
Hadys
Imam Darimi : 5
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ قَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مَكْتُوبًا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ وَمَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجِرُهُ بِطَابَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ
Bize [Al Hasan bin Ar Rabi] [Abul Ahwaş] [Al A'masy]-dan [Abu Salyh]-dan gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: [Käb] şeýle diýdi; biz onuň şeýle ýazylandygyny gördük: Muhammed Resulullah sallallahu aleýhi wesellem, ol gepleýşinde berk däldi, häsiýetinde berk däldi, bazarda batly gürlemeýärdi, ýamanlyga ýamanlyk bilen jogap bermeýärdi, gaýtam, bagyşlap we bagyşlap jogap berýärdi, onuň halky her beýik ýerde/çykyşda ýa-da uruşda hemişe tahmid (Allany öwmek), bertekbir (Allany şöhratlandyrmak) edýän adamlardy, olar her öýde Allah Subhanahu we Taalany öwýärdiler, ortasynda sarong geýýärdiler, her bir täret agzasynda täret alýardylar, olaryň namaza çagyrýan sesleri asmanda eşidilýär, uruş wagtyndaky şaflary namaz wagtyndaky şaflary ýaly, Kuran okalanda we zikir edilende sesleri arylaryň gygyrdamagy ýaly, onuň doglan ýeri Mekkede, göç eden ýeri bolsa Sabada - Medinede - we onuň patyşalygy Şamda.
Hadys
Imam Darimi : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَحِرْزًا لِلْأُمِّيِّينَ أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى نُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ
Bize [Abdullah bin Salih] maňa [Al Laýts] maňa [Halid Ibnu Ýezid] [Said Ibn Abu Hilal] [Hilal bin Usamadan] ['Ata' bin Ýasardan] [Ibn Salamdan] şeýle diýdi: "Biz Resulullahyň (sallallahu aleýhi wesellem) häsiýetini tapdyk: "Hakykatdan-da, Biz seni şaýat, hoş habar beriji we duýduryş beriji hökmünde iberdik", ümmilere kömek edýän, sen Meniň gulumsyň, Meniň pygamberimsiň, men oňa Al Mutawakkil adyny dakdym, onuň sözleri gaty däldi we häsiýeti gaty däldi, ol bazarda gygyrmaýardy we ýamanlyga ýamanlyk bilen jogap bermedi, ýöne ony bagyşlamak bilen, Hudaý ýokdugy baradaky şaýatlykdan daşlaşan dini düzeltdik. Allahdan başga ybadat edilmäge haklydyr, bu şaýatlyk bilen biz kör gözleri, ker gulaklary we ýapyk ýürekleri açyp bileris". ['Ata' bin Ýasar] şeýle diýdi: [Abu Wakid Al Laýtsi] maňa [Käbiň] hem Ibn Salamyň aýdanlaryny aýdandygyny eşidendigini aýtdy.
Hadys
Imam Darimi : 7
أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ كَعْبٍ فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَبْدِي الْمُخْتَارُ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيُكَبِّرُونَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ
Bize [Zeýd bin Ýusup] bize [Abu Awanah] [Abdul Malik bin Umaýr] [Zakwan Abu Salyh] [Käb]-den gürrüň berdi, birinji abzasda şeýle diýilýär: Muhammet Subhanahu we Taalanyň ilçisi we Meniň saýlan gulum, onuň gepleýşi gaty däl, häsiýeti batly däl, bazarda batly gürlemeýär, ýamanlyga ýamanlyk bilen jogap bermeýär, gaýtam bagyşlama we magfiret bilen jogap berýär, onuň doglan ýeri Mekkede, göç ýeri bolsa Taýbada we onuň patyşalygy/güýji Şamda. Ikinji abzasda bolsa şeýle diýilýär: Muhammet Subhanahu we Taalanyň ilçisi, onuň halky hemişe Allanyň ähli şöhraty üçin öwgüler aýdýan adamlar, güne syn edýänler - namazyň wagtyny bilmek üçin - wagty gelende namaz okaýarlar, hatda hapa ýerde bolsalar-da, ortasynda sarong geýip, täretleriniň ähli ýerlerini ýuwýarlar we gijelerine sesleri howada arylaryň gygyrdaşy ýaly eşidilýär - sebäbi olar ybadatda we aglamakda yzygiderli.
Hadys
Imam Darimi : 8
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ يُصَفُّونَ فِي صَلَوَاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ
Bize [Mujahid biun Musa] bize [Ma'n ibn Isa] bize [Mu'awiýa bin Salyh] [Abu Farwa] [Ibn Abbas] Radliýallahu'anhudan gürrüň berdi, ol Ka'ab Al Ahbardan: "Resulullahyň sallallahu aleýhi wesellemiň häsiýetini Töwratda nädip tapdyňyz?" diýip sorady. [Kä'ab] jogap berdi: "Biz Muhammed bin Abdullahyň Mekkede doglandygyny, Saba ýa-da Medinä göçüp gelendigini, onuň patyşalygynyň Siriýada boljakdygyny, zalym adam däldigini, bazarda ses çykarmaýandygyny, ýamanlyga ýamanlyk bilen jogap bermeýändigini, bagyşlaýandygyny we bagyşlaýandygyny, onuň halky ony hemişe öwýändigini gördük". Olar gowy ýa-da erbet günlerinde Allah Subhanahu we Taalany öwýärler, her ýeňişlerinde hemişe Allah Subhanahu we Taalany öwýärler, täret agzalaryny ýuwýarlar, orta böleklerine sarong geýýärler, uruşda ýöreýän ýaly namazda hatara durýarlar, metjitlerinde sesleri arylaryň gygyrdaýşy ýaly, mu'dzinleriniň sesi asmanda eşidilýär.
Hadys
Imam Darimi : 9
أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمِيثَمِيُّ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ وَلَا كَسِلٍ لِيَخْتِنَ قُلُوبًا غُلْفًا وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا وَيُقِيمَ أَلْسِنَةً عُوجًا حَتَّى يُقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ
Bize [Haýwa bin Süreýih] bize [Bakyýa bin Al Walid Al Maitami] bize [Buhaýr bin Sa'ad] [Halid bin Ma'dan] [Jubeýr bin Nufaýr Al Hadlrami] gürrüň berdi; Resulallah aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Size ejiz hem, ýalta hem bolmadyk, biperwaý ýürekleri oýarmak, ýapyk gözleri açmak, ker gulaklary eşitdirmek, egri dilleri düzeltmek üçin iberilen bir pygamber geldi, şonuň üçin şeýle diýilýär: "Ýalňyz Allah Subhanahu we Tagaladan başga ybadat edilmäge hakly hiç bir hudaý ýok".
Hadys
Imam Darimi : 10
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ قَالَ فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَهُ كَأَنَّهُ يُنَاجِي فَالْتَفَتَ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ قَالَ إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا
Bize [Muhammed bin Ýezid Al Hizami] bize [Ishak bin Süleýman] ['Amr bin Abu Kaýs] ['Ata`] gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: Pygamberiň sawlarynyň biriniň oňa mätäçligi bardy. Ol onuň bilen bile ýöräp, öýe girende, bir aýagy öýde, beýlekisi bolsa öýüň daşynda bolanda, Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem bir adam bilen gürleşýän ýaly boldy, soňra ol öwrülip, dostuna: "Meniň kim bilen gürleşýändigimi bilýärsiňmi?" diýdi. Ol men öň hiç haçan görmedik perişdedi, perişde maňa salam bermek üçin Rebbinden rugsat sorady. Allatagala şeýle diýýär: "Hakykatdan-da, biz seniň ýanyňa geldik ýa-da Gurhany işlere çözgüt hökmünde, Sakinany sabyr hökmünde we Furqony ýol görkeziji hökmünde inderdik".
Hadys
Imam Darimi : 11
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَطِيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لِتَنَمْ عَيْنُكَ وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ قَالَ فَنَامَتْ عَيْنَايَ وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ وَعَقَلَ قَلْبِي قَالَ فَقِيلَ لِي سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً وَأَرْسَلَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ قَالَ فَاللَّهُ السَّيِّدُ وَمُحَمَّدٌ الدَّاعِي وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْمَأْدُبَةُ الْجَنَّةُ
Bize [Mujahid bin Musa] bize [Reýhan Ibnu Said] bize ['Abbad Ibnu Mansur] [Eýýup] [Abu Kilaba] ['Atiýa] [Rabi'a Al-Jurasiý] şeýle diýendigini eşitdi: Pygamber sallallahu aleýhi wesellem getirildi we oňa: "Gözleriňiz uklasyn, gulaklaryňyz eşidsin we ýüregiňiz pikirlensin" diýildi. Ol: "Soňra gözlerim görsün, gulaklarym eşidsin we ýüregim pikirlensin" diýdi. Ol: "Men habar aldym: "Öý gurýan, soňra zyýafat berýän, soňra zyýafat üçin birini iberýän bir hökümdar bar. Kim çagyryjynyň çagyryşyna jogap berip, öýe girip, nahar iýse, hökümdar ondan razy bolar. Beýleki tarapdan, kim çagyryjynyň çagyryşyna jogap bermese we öýe girip, nahar iýmese, hökümdar oňa gaharlanar" diýdi. Soňra ol şeýle diýdi: Ustad Allah Subhanahu we Ta'ala, çagyryjy Muhammad sallallahu aleýhi wesellem, öý yslam, iýmit bolsa jennetdir.
Hadys
Imam Darimi : 12
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فِي النَّوْمِ نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي رَاقِدٌ إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ فَقَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ
Bize [Al Hasan bin 'Ali] [Abu Usama] [Ja'far bin Maimun At Temimi] [Abu Osman An Nahdi]-den habar berdi: Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem Batha tarap çykdy we onuň bilen Ibn Mesud Radliýallahu'anhu, soňra Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem Ibn Mesud bilen Batha tarap gitdi, soňra Ibn Mesudyň ýanynda oturdy we onuň üçin hatar düzdi. Soňra ol: "Bu ýerden hiç haçan gitme, sebäbi käbir adamlar seniň bilen duşuşarlar we sen olara gürleşmersiň, olar bolsa seniň bilen gürleşmezler" diýdi. Soňra Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem isleýän ýerinde ýoluny dowam etdirdi. Soňra olar hatara geldiler we ondan geçmediler, soňra Allahyň Resulynyň sallallahu aleýhi wesellemiň ýanyna gitdiler. Gijäniň ahyrynda ol meniň ýanyma geldi we meniň budumy ýassyk edip uklady we uklanda dem alyşyny eşidip bildi. Resulullah sallallahu aleýhi wesellem meniň budumda uklap ýatyrka, ak eşikli, owadan ýüzli erkekler geldiler. Wah, olar nähili owadan! Şeýdip, olaryň bir topary Pygamber sallallahu aleýhi wesellemiň başynda, başga bir topary bolsa biziň ýanymyzda oturdylar we biri-birine: Pygamber sallallahu aleýhi wesellemiň beren sowgatlary ýaly sowgat berlen hyzmatkärimiz bolmady. Bu adamyň gözi uklap ýatyr, ýöne ýüregi oýa, oňa mysal getirip beriň. Ol köşk gurup, soňra tabak ýasap, soňra adamlary iýip-içmäge çagyrýan, soňra adamlar asmana çykýan ussa ýalydyr. Soňra Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi wesellem) oýandy we maňa: "Olaryň kimdigini bilýärsiňmi?" diýdi. Soňra men: "Allah Subhanahu we Taala we Onuň Resuly has gowy bilýär" diýip jogap berdim. Soňra ol: "Olar perişdeler" diýdi. Soňra ol ýene: "Bu mysalyň nämedigini bilýärsiňmi?" diýdi. Men Allah Subhanahu we Tagala diýdim we has gowy bilýän Onuň Resuly şeýle jogap berdi: Ar-Rahman jenneti gurdy, soňra gullaryny özüne çagyrdy, kim kabul etse, jennete girer, kim ýüz öwürse, oňa jeza berer we azap berer.
Hadys
Imam Darimi : 13
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا فَقُلْتُ يَا أَخِي اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ الْآخَرُ نَعَمْ فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ حُصْهُ فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ فَقَالَ لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي فَقَالَتْ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلْغَتِنَا إِلَى أُمِّي فَقَالَتْ أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ وَقَالَتْ إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي يَعْنِي نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ
Bize [Nu'aim bin Hammad] bize [Bakyýa] [Bahir] [Halid bin Ma'dan] bize [Abdur Rahman bin 'Amr As Sulamy] [Utba bin 'Abd As Sulamy] gürrüň berdi. Ol Pygamberiň sawlarynyň biridi. Bir adam Resulallahdan: "Ýa Allanyň Resuly, durmuşyňyzyň başlangyjy näme boldy?" diýip sorady. Ol: "Şol wagt meniň emdiren enem Bani Sa'd bin Bakrden bir aýaldy. Şol wagt men we şol taýpadan başga bir kiçijik çaga mal bakýardyk. Azyk getirmedikligimiz üçin dostumdan: "Eý doganym, öýe bar we ejemizden azyk soraň" diýip soradym. Soňra doganym gitdi we men mallara seretmek üçin ýeke galdym. Birden iki ak guş bürgüt ýaly geldi, biri beýlekisine: "Bu hakykatdanam şolmy?" diýip sorady. Başga biri: "Hawa!" diýip jogap berdi. Soňra ikisi hem meni gurşap aldylar we meni çekip, ýaýdylar, soňra aşgazanymy kesdiler, soň ýüregimi çykardylar, kesdiler we iki gara düwünçegi çykardylar. Soňra ikisiniň biri dostuna: "Maňa gar suwy ber, soňra ol ony aşgazanymy ýuwmak üçin ulanar" diýdi. Soňra ýene-de: "Maňa sowuk suw ber" diýdi. Ol ýüregimi ýuwýardy. Soňra ol: "Maňa Sakinäni - asudalyk ber!" diýdi, soňra ony ýüregime sepdi. Soňra olaryň biri dostuna: "Ony tik!" diýdi, soňra ony tikdi we ony pygamberleriň örtügi - bilen bellik etdi. Soňra olaryň biri dostuna: "Ony bir terezide goýuň we onuň kowmundan müň adamy bir terezide goýuň" diýdi. Soňra Resulullah sallallahu aleýhi wesellem: "Şol wagt men özümden müň adamy gördüm, şonuň üçin olaryň käbiriniň meniň üstüme düşmeginden gorkdum", diýdi, soňra ol adam ýene-de: "Eger onuň kowmundan onuň bilen ölçelse, ol hökman kowmundan agyr bolar" diýdi we soňra ikisi hem meni terk etdiler. Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle diýdi: Men gaty gorkdum, şonuň üçin süýt emýän ejeme ylgap baryp, başymdan geçenleri gürrüň berdim. Ol maňa bir zat bolmagyndan howatyrlanyp, şeýle diýdi: Seniň üçin Allah Subhanahu we Tealadan sygynýaryn. Soňra ol atyny gitmäge taýýarlady we meni düýä mündürdi we ejemiň ýanyna barýança yzymdan mündi, soňra oňa: Maňa ýüklenen amanaty we ýükü ýerine ýetirdim, soňra oňa başymdan geçenleri gürrüň berdi. Emma bu ony gynandyrmady, hakykatda ejem şeýle jogap berdi: Aslynda, men ony ýaňy meniň göwremden çykanda, ýagny Siriýanyň tagtyny ýagtylandyrýan nurda gördüm.
Hadys
Imam Darimi : 14
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِمِائَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِأَلْفٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ قَالَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا
Bize [Abdullah bin Imran] bize [Abu Daud] bize [Ja'far bin Osman Al Kurasy] [Osman bin Urwa bin Az Zubeýr] [kakasyndan] [Abu Zar Al Gifari] Radliyallahu'anhudan gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: Men: "Eý, Allanyň Resuly, seniň pygamberdigiňe nädip ynanýarsyň?" diýip soradym. Pygamber şeýle jogap berdi: "Eý, Abu Zar, Mekkedäki bir jülgedekäm, maňa iki perişde geldi. Olaryň biri ýere düşýär, beýlekisi bolsa gök bilen ýeriň arasynda. Olaryň biri dostuna: "Bu hakykatdanam şolmy?" diýdi. Soňra dosty: "Hawa!" diýip jogap berdi. Soňra ýene: "Ony kimdir biri bilen ölçäň, şonda men on adam bilen ölçärin we men olardan agyr bolaryn" diýdi. Soňra ol ýene: "Ony ýüz adam bilen ölçäň" diýdi, şonda men ölçäldim we men olardan agyr boldum. Soňra ol ýene: "Onda öz özüňi müň adam bilen ölçäň" diýdi, soňra men ölçäldim we men olardan agyr boldum. Şol wagt, teraziniň gaty dar bolandygy üçin olaryň bir-birine garşy göreşýändigini gören ýaly boldum, şonda iki perişdäniň biri dostuna: Eger ony ähli kowumy bilen bilelikde ölçeseler-de, ol olardan agyr bolar diýdi.
Hadys
Imam Darimi : 15
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ
Bize [Ysmaýyl bin Halil] bize [Ali bin Muşir] bize [Al A'masy] [Abu Salyhdan] gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: Pygamber sallallahu aleýhi wesellem bir gezek olara: "Eý, adamlar, hakykatdanam men rehmet we ýol görkezijidirin" diýip çagyrdy.
Hadys
Imam Darimi : 16
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ إِلَى أَهْلِي قَالَ هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ هَذِهِ السَّلَمَةُ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ وَقَالَ إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ وَإِلَّا رَجَعْتُ فَكُنْتُ مَعَكَ
Bize [Muhammed bin Sarif] bize [Muhammed bin Fudlaýl] bize [Abu Haýýan] ['Ata`] [Ibn Omar] Radliýallahu'anhudan gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: Biz Resulallah aleýhi wesellem bilen bir saparda bolanymyzda, bir beduin araby bilen duşuşdyk we oňa golaýlaşanymyzdan soň, Resulallah aleýhi wesellem oňa: "Nire gidýärsiň?" diýdi. Beduin araby: "Men maşgalam bilen tanyşmak isleýärin" diýip jogap berdi. Soňra Resul: "Sen gowy zat isleýärsiňmi?" diýdi. Ol: "Ýagşylyk näme?" diýip jogap berdi. Resulallah aleýhi wesellem: "Ýagny, sen Allahdan başga ybadata mynasyp hiç bir hudaýyň ýokdugyna şaýatlyk edýärsiň we Muhammed aleýhi wesellemiň Onuň bendesi we ilçisidigine şaýatlyk edýärsiň" diýdi. Beduin araby: "Onda seniň aýdanlaryňyň dogrulygyny kim subut edip biler?" diýdi. Pygamberimiz: Seleme agajy diýip jogap berdi, şonuň üçin Pygamberimiz agaç dagyň gyrasynda duran mahaly ony çagyrdy, soňra agaç topragy ýaryp, Pygamberimize ýakynlaşdy, agaç Resulullahyň (sallallahu aleýhi wesellem) öňüne gelýänçä. Pygamberimiz ondan üç gezek şaýatlyk bermegini sorady. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellemiň aýdyşy ýaly, ol hem üç gezek şaýatlyk etdi, soňra agaç ösüp çykan ýerine gaýdyp geldi. Bedewi arap öz halkyna gaýdyp geldi we: "Eger olar meniň yzymdan gitseler, men olary patyşa - Resulullah sallallahu aleýhi wesellem - bilen duşuşmaga alyp bararyn, eger gitmesem, men patyşanyň ýanyna gaýdyp, onuň ýanynda galaryn" diýdi.
Hadys
Imam Darimi : 17
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرٌ وَلَا عَلَمٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ فَقَالَ يَا جَابِرُ انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْ يُقَلْ لَكِ الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَا ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ فَقَالَ خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا فَحَبَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا شَأْنُهُ قَالُوا اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا فَانْفَلَتَ مِنَّا قَالَ بِيعُونِيهِ قَالُوا لَا بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا لِي فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ
Ubaýdullah bin Musa bize Isa bin Abdul Malikden, Abu Az Zubeýrden Jabirden (Allah ondan razy bolsun) habar berdi. Ol şeýle diýdi: Men Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem) bilen bir sapara çykdym we ol haçan-da hajatyny etmek islese, görünmez ýaly gizlenýärdi. Biz giň meýdanda agaçsyz ýa-da ýaşaýyş alamatlary bolmadyk ýerdedik we ol: "Eý Jabir, gabyň bilen suw al, syýahatymyzy dowam etdireliň" diýdi. Jabir: "Biz syýahatymyzy görünmeýänçä dowam etdirdik" diýdi. Birden iki agaç peýda boldy, olaryň arasynda dört tirsek bardy. Ol: "Şol agaja golaýlaş we onuň bilen gürleş, ol jogap berer, şonuň üçin oňa aýt: Ýanyňdaky agaja git, men ikiňiziň hem arkaňyzda oturyp bilerin" diýdi. Agaç öz ýoldaşyna, ýanyndaky agaja golaýlaşdy we Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem) olaryň arkasynda oturdy, soňra iki agaç öz ýerlerine gaýdyp geldi. Soňra biz atlarymyza mündük we üstümizde guş bizi örtýän ýalydy, soňra bir aýal we onuň çagasy Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) öňüni aldylar. Ol: "Eý, Allahyň Resuly, meniň çagamy her gün üç gezek şeytan biynjalyk edýär" diýdi. Jabir: "Soňra Resulallah sallallahu aleýhi wesellem çagany alyp, ulagynyň öňüne goýdy we: "Git, eý, Allahyň duşmany! Men Allahyň Resuly" diýdi. Resulallah muny üç gezek aýtdy. Soňra ony aýala gaýtaryp berdi. Biz syýahatymyzdan gaýdyp gelenimizde, asyl ýoluň ugrundan geçdik we bir aýal we onuň çagasy bizi bakyp ýören iki goýny bilen böldi. Soňra ol: "Eý, Resulallah sallallahu aleýhi wesellem, bu sowgady menden kabul et, seni hakykatdan iberen Hudaýyň haky üçin, iblis gaýdyp gelmez" diýdi. Ol: "Birini alyp, beýlekisini oňa gaýtaryp ber" diýdi. Soňra biz ýolumyzy dowam etdirdik we guşlar bizi goraýan ýaly boldy, birden bir düýe gaçyp gitdi, ýöne iki agaçly bagyň ýanyna ýetende, derrew eýilip, sežde etdi we Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem ony tutdy. Elçi adamlardan sorady: "Eý adamlar, şu ýere geliň, bu düýe kimiňki?" Soňra ansarlardan käbir ýaş ýigitler jogap berdiler: "Ol biziňki, eý Allahyň Resuly" diýip sorady. Olar jogap berdiler: "Biz oňa ýigrimi ýyllap ideg etmekden ýadadyk we ol köp semredi - semredi - şonuň üçin biz ony soýup, çagalarymyz bilen paýlaşmak isledik, ýöne ol bizden gaçyp gitdi. Ol: "Bolýar, onda ony maňa sat" diýdi. Olar jogap berdiler: "Aý, gerek däl, Beýik Patyhas, ýöne bu Beýik Patyhas üçin sowgat hökmünde ýeterlikdir". Pygamber aýtdy: "Bolýar, eger ol meniňki bolsa, onda ölýänçä oňa gowy garaň". Şol wagt musulmanlar aýtdylar; Eý, Allanyň Resuly, haýwanlaryň patyşasyna sežde etmäge biziň has köp hakymyz bar, ol şeýle diýdi: Bir jandara başga bir jandara sežde etmek dogry däl, eger rugsat berlen bolsa, aýallara ärlerine sežde etmäge rugsat berlerdi.
Hadys
Imam Darimi : 18
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ هَاتُوا خِطَامًا فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
Bize [Ýa'la] [Al Ajla] [Adz Dzaýal bin Harmala] [Jabir bin Abdullah] Radliýallahu'anhudan şeýle diýdi: Biz Pygamber sallallahu aleýhi wesellem bilen syýahatdan gaýdyp geldik. Biz Bani Nejjar obasyna ýetýänçämiz, birdenkä bir düýe plantasiýa girmek isleýänleriň hemmesiniň öňüni aldy. Bu barada Resulallah sallallahu aleýhi wesellem habar berdiler, şonuň üçin ol onuň ýanyna baryp, düýäni çagyrdy. Düýe gelip, dodaklaryny ýere goýdy, dyzlaryny onuň öňünde bükdi. Soňra ol: "Maňa bir halat getiriň" diýdi, soňra ony halat bilen daňdy we eýesine gaýtaryp berdi. Soňra ol yzyna seredip: "Asman bilen ýeriň arasynda meniň hakykatdanam Allahyň Subhanahu we Ta'alanyň ilçisidigimi bilmeýän hiç kim ýok, diňe itaatsyzlardan; jynlardan we adamlardan" diýdi.
Hadys
Imam Darimi : 19
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ فَسَعَى
Bize [Al Hajjaj bin Minhal] [Hammad bin Salama] [Farkad As Sabahi] [Said bin Jubair] [Ibn Abbas] Radliyallahu'anhu] habar berdi: Bir aýal çagasyny Resulullahyň sallallahu aleýhi wesellemiň ýanyna getirmek üçin gelip: "Eý Resulullah, meniň çagama jyn degdi, jyn hemişe günortanlyk we agşamlyk nahary iýýän wagtymyzda içeri girýär we bize erbet sözler aýdýar" diýdi. Soňra Resulullah sallallahu aleýhi wesellem onuň üçin doga etdi. Soňra ol gaýtardy we agzyndan gara güjük ýaly bir zat çykdy we gitdi.
Hadys
Imam Darimi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ
Bize [Muhammed bin Said] gürrüň berdi, bize [Ýahýa bin Abu Bekr Al-Abdi] [Ibrahim bin Tahman] [Simak] [Jabir bin Samura] Radliýallahu'anhu aýtdy; ol şeýle diýdi: Resulallah aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Men hakykatdanam Mekgede meni ibermezden öň onuň bilen garşylaýan bir daş bardygyny bilýärin. Hakykatdanam men ony indi hakykatdanam bilýärin".
