Imam Darimi : 1
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ
Ka osenyisowa [Muhammad bin Yusuf] kowuok kuom [Sufyan] kowuok kuom [Al A’masy] kowuok kuom [Abu Wa’il] kowuok kuom [Abdullah], nowacho niya; Ng’at moro nobiro ir Jaote mar Nyasaye kendo nowacho niya: O Jaote mar Nyasaye, bende ng’ato biro yudo kum nikech timbe maricho ma ne otimo e kinde ma ne en ng’at ma onge ng’eyo? Jaote nodwoko kama: Ng’at ma ne otimo maber e kinde ma ne en Ja-Islam, ne ok omiye kum kuom timbene ma ok beyo e kinde ma ne en ja-Islam, to ng’at ma ne otimo gik maricho - marach - e kinde ma ne en Ja-Islam, ne omiye kum -nikech richo mage- kata ma ne otim chon kata mabiro.
Imam Darimi : 2
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ عَنْ الْوَضِينِ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةٌ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ يَا أَبَتَاهُ يَا أَبَتَاهُ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ فَأَعَادَهُ فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ
Ne omiwa [Al Walid bin An Nadlr Ar Ramli] kowuok kuom [Masarrah bin Ma’bad] - kowuok kuom Bani Al Harith bin Abu Al Haram kowuok e Lakhmin - kowuok kuom [Al Wadliin] ni ng’at moro nobiro ir Jaote kendo nowacho niya: O Jaote mar Nyasaye, ne wabedo nyithindo ma ne ok ong’eyo, ne wabedo jochiende ma ne ok ong’eyo gimoro. kinde ma ne wan gi nyithindo ma ne mor ka agoyone simu. Odiechieng’ moro ne agoyone simu kendo nodwoko mapiyo kendo noluwo bang’a. Ka ne achopo e bur mar anyuola moro, mapiyo piyo ne akawo lwete kendo abole e burno, mano e giko mar kinde ma ne atiyogo kode. Ne oluongo ni ‘O wuonwa, O wuonwa. ’ Jaote mar Allah ne ywak nyaka pi wang’e ne oumo. Kae to ng’at moro ma ne obet gi Rasulullah nowacho ne ng’atno niya: “Isemiyo Rasulullah obedo gi kuyo. Rasulullah nowacho ne ng’atno niya: “we mondo obed nikech ne openjo wach moro maduong’ ma ne en-go, bang’e Jaote nowacho ne ng’atno niya: “Dwok wach mari kendo, bang’e ne odwoko wachno kendo Jaote ne ywak kendo nyaka pi wang’e ne oumo, ne oumo ng’ute, bang’e ne owacho ni: nikech onge ng’eyo, chak timbegi gi ng’eyo manyien maler.
Imam Darimi : 3
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَوْلَايَ أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ قَالَ فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا قَالَ فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ إِسَافٌ وَنَائِلَةُ قَالَ هَارُونُ كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ
Osenyisowa ni [Harun bin Mu’awiyah] kowuok kuom [Ibrahim bin Sulaiman Al Mu’addib] kowuok kuom [Al-Amasy] kowuok kuom [Mujahid], [jatichna machon] nonyisowa ni; ni joode noweyo kontena ma ne nigi cheese kod chak mondo gichiw ne nyisechegi, nowacho ni; jo ot ma ne adakgo ne ogeng’a ni kik acham cheese nikech ne an gi luoro mar nyisechegi; bang’e, ng’at moro nobiro, ne ochamo cheese kendo ne omadho chak kendo ne otimo lak e wi tipogo, ma gin tipo mag Iqaf kod Nailah. Harun nowacho kama: e kinde machon ma ne onge ng’eyo, ka ng’ato dwaro dhi wuotho ne okawo kite ang’wen, adek kuomgi ne gin mag siro/keto pong’ - ng’injo/ng’injo - to mar ang’wen ne en mar lamo, mar puonjo ng’ute, kendo mar nego nyathine.
Imam Darimi : 4
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا عَبَدْنَاهُ وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجُّ عَلَيْهَا فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ
Ne owachonwa ni [Mujahid bin Musa] osewachonwa [Raihan Ibnu Sa’id Kaka Sami] osewachonwa [‘Abbad Ibnu Mansur] kowuok kuom [Abu Raja’], nowacho niya: “E ndalo mag ng’eyo, ka ne wayudo kidi maber, ne walamo kendo ka ne ok wayudi kidi maber, ne walamo. Bang’e ne wakelo ngamia mar shafi, ka ngamiano ne ochung’ e wiye, ne wadhi ng’iewo chak mare mondo wapidh ng’injo mar kuoyo ma ne wachoko, bang’e ne walamo ng’injo mar kuoyono kuom kinde duto ma ne wadak e kabedono. Abu Muhammad nowacho kama: “Ngamia ma Shafi gin ngamia ma nigi lak mang’eny.
Imam Darimi : 5
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ قَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مَكْتُوبًا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ وَمَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجِرُهُ بِطَابَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ
Ne onyisowa ni [Al Hasan bin Ar Rabi’] osenyisowa ni [Abul Ahwash] kowuok kuom [Al A’masy] kowuok kuom [Abu Salih], ne owacho ni; [Kaab] nowacho ni; ne wayudo ni ondik kama: “Ne ok en ng’at mager e wuoyo mare, ne ok en ng’at mager e kidone, ne ok owuoyo matek ka en e chiro, ne ok ochul marach gi marach, to ne odwoko kuom weyo ne ji kethogi kendo weyo ne ji richogi, ogandane ne gin ji ma ne timo gik moko duto ma ne gitimo ma malo. kata lweny, ne gipako Allah Subhanahu wa Ta’ala e ot ka ot, ka girwako lewni mag ng’utgi e kindgi, ka gitimo lwoko kuom ng’ato ka ng’ato kuom jokanyo mag lwokgi, luong margi mar lamo winjore e polo, shaf margi e kinde lweny chalo gi shaf margi e kinde lamo, dwolgi - ka gisomo Koran kendo gitimo dhiar mar kich. kar ng’ado piny ni e Taba - Madina - to pinyruodhe ni e Sham.
Imam Darimi : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَحِرْزًا لِلْأُمِّيِّينَ أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى نُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ
Onyisowa ni [Abdullah bin Salih] osenyisowa ni [Al Laits] osenyisowa ni [Khalid Ibnu Yazid] kowuok kuom [Sa’id Ibn Abu Hilal] kowuok kuom [Hilal bin Usamah] kowuok kuom [‘Atha’ bin Yasar] kowuok kuom [Ibn Salam], ni ne owacho ni; Adier, waseoroi kaka janeno, jachiw wach maber kendo kaka jachiw’, ma konyo Ummi, in jatichna Jaotena, ne amiye nying ni Al Mutawakkil, weche ma ne owuoyogo ne ok tek kendo kido mare ne ok tek kendo ne ok ng’won. to kuom weyo ne richone, ne waloso din ma ne osewuok e neno monyiso ni onge nyasaye. en gi ratiro mar lamo mopogore gi Nyasaye, gi neno mowinjore wanyalo yawo wang’ ma muofu, it ma ok winjo kod chuny ma oum. [‘Atha’ bin Yasar] nowacho ni; [Abu Waqid Al Laitsi] ne owachona ni nowinjo [Ka'ab] bende ka owacho gima Ibn Salam ne owacho.
Imam Darimi : 7
أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ كَعْبٍ فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَبْدِي الْمُخْتَارُ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيُكَبِّرُونَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ
Onyisowa ni [Zaid bin Yusuf] osenyisowa [Abu ‘Awanah] kowuok kuom [Abdul Malik bin Umair] kowuok kuom [Dzakwan Abu Salih] kowuok kuom [Ka’ab] ni e paragraf mokwongo ondik ni; Muhammad en jaote mar Allah Subhanahu wa Ta’ala, kendo jatichna moyier, dhok mare ok ng’ich, kido mare ok ng’ich, ok owuoth matek e chiro, ok ochul richo gi richo to odwoko gi weche mag weche mag ng’uono kod weche mag weche mag ng’uono, kama onyuolee en e Mecca kendo piny ma odak e iye en e piny Maka. Kendo e paragraf mar ariyo ondik ni, Muhammad, jaote mar Nyasaye Subhanahu wa Ta’ala, ogandane gin ji ma kinde duto goyo erokamano ne Nyasaye kuom duong’ duto, jogo ma rito chieng’ - mondo ging’e kinde mar lamo - timo lamo ka kinde ochopo, kata obedo ni gin kama ok ler, rwako sarong e diere, nyalo lwoko ng’utgi duto, winjore e kor polo kaka dwol mar kich - nikech lamogi ma ok gimedo kendo ywakgi -.
Imam Darimi : 8
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ يُصَفُّونَ فِي صَلَوَاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ
Onyisowa ni [Mujahid biun Musa] osenyisowa ni [Ma’n ibn ‘Isa] osenyisowa [Mu’awiyah bin Salih] kowuok kuom [Abu Farwah] kowuok kuom [Ibn ‘Abbas] Radliyallahu’anhu, ni ne openjo Ka’ab Al Ahbar; Ere kaka ne iyudo kido mar Rasulullah e Torah?, [Ka’ab] nodwoko ni; ne wayudo ni Muhammad bin Abdullah ne onyuol e Mecca, nowuok e pinyno e piny Thaabah kata Medina, pinyruoth mare biro bedo e piny Syria, ok en ng'at mager, ok otim koko maduong' e kar chiro, ok ochul richo kuom richo to ong'uoyo kendo weyo ne ji richo, oganda mage pake kinde duto. Gipako Nyasaye kata e kinde mabeyo kata marach, kinde duto gimiyo Allah duong’ e loch moro amora, giloso jokanyo mag ng’utgi, girwako lewni ma diere, gichung’ e lamo mana kaka giwuotho e lweny, dwolgi e masikiti maggi chalo gi dwol mar kich, dwol nyalo bedo kaka dwol mar kich.
Imam Darimi : 9
أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمِيثَمِيُّ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ وَلَا كَسِلٍ لِيَخْتِنَ قُلُوبًا غُلْفًا وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا وَيُقِيمَ أَلْسِنَةً عُوجًا حَتَّى يُقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ
Onyisowa ni [Haiwah bin Syuraih] osenyisowa ni [Baqiyyah bin Al Walid Al Maitami] osenyisowa ni [Buhair bin Sa’ad] kowuok kuom [Khalid bin Ma’dan] kowuok kuom [Jubair bin Nufair Al Hadlrami]; Rasulullah nowacho kama: ‘Obiro iri jaote ma ok olony kata ma ok ng’iyo, -oro mondo- ochiw chuny ma ok ng’iyo, oyab wang’ ma oum, kendo omi it ma it ma it ma ok it owinj, olos dhok ma otur, mondo owachi; Onge nyasaye man kod ratiro mar olamo mak mana Allah Subhanahu wa Ta'ala kende.
Imam Darimi : 10
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ قَالَ فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَهُ كَأَنَّهُ يُنَاجِي فَالْتَفَتَ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ قَالَ إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا
Onyisowa ni [Muhammad bin Yazid] osenyisowa [Ishaq bin Sulaiman] kowuok kuom [‘Amr bin Abu Qais] kowuok kuom [‘Atha’], nowacho ni; Achiel kuom jowete Jaote ne nigi dwaro kuome. Ne owuotho kode, nyaka bang’ ka osedonjo e ot kendo tiende achiel ne ni e ot to machielo ne ni e oko mar ot, ne chalo ka gima Jaote ne wuoyo gi ng’at moro, bang’e ne olokore kendo owuoyo gi osiepne niya: Be ing’eyo ng’at ma awuoyogo? ne en malaika ma ne pok aneno chon, malaikano nokwayo Ruoth mare thuolo mar mosna. Allah wacho ni: Adier, wasebiro iri kata waoro Qur’an kaka jalno ma ng’ado bura e wi kes kendo As Sakinah kaka jalno ma nigi horuok kendo Al Furqon kaka jalno ma tayowa.
Imam Darimi : 11
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَطِيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لِتَنَمْ عَيْنُكَ وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ قَالَ فَنَامَتْ عَيْنَايَ وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ وَعَقَلَ قَلْبِي قَالَ فَقِيلَ لِي سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً وَأَرْسَلَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ قَالَ فَاللَّهُ السَّيِّدُ وَمُحَمَّدٌ الدَّاعِي وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْمَأْدُبَةُ الْجَنَّةُ
Onyisowa ni [Mujahid bin Musa] osenyisowa ni [Raihan Ibnu Sa’id] osenyisowa ni [Abbad Ibnu Mansur] kowuok kuom [Ayyub] kowuok kuom [Abu Qilabah] kowuok kuom [Athiyah] ni nowinjo [Rabi’ah Al Jurasyi] wacho ni; Ne okelo Jaote kendo ne owachone ni, agoyo mos mondo wang’i onindo, itni owinj, kendo chunyi opare. Ne owacho kama: bang’e wang’a neno, it winjo, kendo chunya paro. Ne owacho ni; Ne ayudo wach ni ‘Nitie ruoth moro ma gero ot, bang’e oloso nyasi, bang’e ooro ng’ato mondo oluong’ e nyasi, ng’at ma dwoko luong mar ng’at ma luongo kendo odonjo e ot kendo chamo chiemo, ruoth biro bedo gi mor kode. Nyakonchiel, ng’at ma ok dwoko luong mar ng’at ma luongo kendo ok odonjo e ot kendo ok ochamo chiemo, to Japuonj biro bedo gi mirima kode. Kae to nowacho niya: “Jalo en Allah Subhanahu Wa Ta’ala, ng’at ma luongo en Muhammad, ot en Islam, to chiemo en polo.
Imam Darimi : 12
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فِي النَّوْمِ نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي رَاقِدٌ إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ فَقَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ
Ne onyisowa ni [Al Hasan bin ‘Ali] osenyisowa [Abu Usamah] kowuok kuom [Ja’far bin Maimun At Tamimi] kowuok kuom [Abu Uthman An Nahdi] ni Rasulullah nowuok oko nyaka Bathha` kendo kanyachiel kode Ibn Mas’ud Radliyallahulahullahalhanhu, Ibn Mas’ud, bang’e ne okwayo mondo oket piny Ibn Mas’ud kendo notimo ng’at ma pogogi. Bang’e nowacho niya: Kik iwe kae kata matin, nikech chwo moko biro romo kodi kendo ok ibi wuoyo kodgi, kendo ok gibi wuoyo kodi. Bang’e, Jaote ne odhi nyime gi wuodhe kamoro amora ma ne odwaro. Kae to ji nochopo e laini ma ne opogore kendo ne ok gikalo, bang’e ne gidhi ir Jaote. Kaka giko otieno ne obiro ira kendo nodhi nindo ka otiyo gi ng’ute kaka pilo mare, kendo ka onindo ne winjo muya mare. Ka ne Rasulullah onindo e wi ng’ute, chwo ne obiro gi wang’gi mabeyo ka girwako lewni rachar duto. Sigh, gin gik mabeyo ahinya! omiyo grup moro kuomgi ne obedo e wi Jaote kendo grup machielo ne obedo e bathwa kendo ne giwacho ne jowetegi ni: pok wabedo gi jatich ma ne omiye mich ma chal gi ma ne omiye Jaote. Wang’ ng’atni onindo to chunye ochung’, timne ranyisi. Bende, en kaka jalo ma gero ot mar ruoth, bang’e oloso chiemo bang’e oluongo ji mondo ocham kendo madh, bang’e ji odhi e polo. Bang’e, Jaote mar Nyasaye (saw) nowuok e nindo kendo nowachona ni: bende ing’eyo ni gin ng’a gini? bang’e ne adwoko ni: Allah Subhanahu wa Ta’ala kod Jaote ong’eyo maber moloyo. Bang’e ne owacho kama: gin malaike. Bang’e ne owacho kendo niya: bende ing’eyo gima ranyisino en? Ne awacho ni Allah Subhanahu wa Ta’ala kod Jaote mane ong’eyo maber moloyo nodwoko kama: “Ar Rahman nogero polo, bang’e noluongo -noluongo- jotich mage mondo obi ire, ng’at ma oyie biro donjo e polo kendo ng’at ma ok oyie bang’e obiro miye kum kendo obiro ketho.
Imam Darimi : 13
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا فَقُلْتُ يَا أَخِي اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ الْآخَرُ نَعَمْ فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ حُصْهُ فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ فَقَالَ لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي فَقَالَتْ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلْغَتِنَا إِلَى أُمِّي فَقَالَتْ أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ وَقَالَتْ إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي يَعْنِي نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ
Onyisowa [Nu’aim bin Hammad] osenyisowa [Baqiyyah] kowuok kuom [Bahir] kowuok kuom [Khalid bin Ma’dan] osenyisowa [‘Abdur Rahman bin ‘Amr As Sulami] kowuok kuom [‘Utbah bin ‘Abd As Sulami] Ni ne owachonegi, kendo ne en achiel kuom jogo ma ne omiye geno. ne openjo Rasulullah niya: Ang’o ma ne en chakruok mar ngimani, in Jaote mar Nyasaye? ne odwoko kama: “Miyo ma ne omiya miya e kindeno ne en dhako ma ne oa Bani Sa’d bin Bakr. E kindeno an kaachiel gi nyathi machielo matin ma ne owuok e dhootno ne warito le. Nikech ne ok wakelo chiemo, ne apenjo osiepna niya: O owadwa, dhi ot kendo ikwa minwa chiemo. Bang’e, owadwa nowuok kendo ne adong’ kenda mondo arit le. Mopogore, winy ariyo ma rachar nobiro kaka winyo, achiel kuomgi nopenjo machielo ni, bende en adier? ne odwoko ng’at machielo; Ee! bang’e gin ariyogi ne orumo wiya kendo ne giwuodha kendo ne giketo oko, bang’e ne giwuok gi ichna bang’e ne gigolo chunya, ne giwuok gi ng’injo ariyo makwar. Bang’e achiel kuom ji ariyogo nowacho ne osiepne kama: Miya pi mar snow kendo bang’e obiro tiyogo mar lwoko ichna. Kae to nowacho kendo niya: miya pi ma ng’ich’. Kendo ne otiyo gi yore mag lwoko chunya. Kae to nowacho niya: miya Kaka Sakina -kuwe-! bang’e ne oketo wachno e chunya. Kae achiel kuomgi nowacho ne osiepne niya: ng’adne bura! bang’e ne oloso kendo noketo ranyisi kuome gi khatam nubuwah -ma oumo jonabi-. Kae achiel kuomgi nowacho ne osiepne niya: kete e rang’iny achiel kendo iket ogandane gana gi gana e rang’iny achiel. Kae to Rasulullah nowacho kama: “E kindeno ne aneno ji gana gi gana ma ne ni e wiya omiyo ne an gi luoro ni moko kuomgi ne dhi ng’ado wiya, kae to ng’atno ne owacho kendo ni: “Ka ji mage ne opimre kode, en adier ni ne dhi bedo matek moloyo ji mage kendo bang’e gin ariyogi duto ne giweya. Rasulullah nowacho kama: “Ne an gi luoro ahinya bang’e ne aringo ir japuonjna ma ne ritowa kendo ne anyise gima ne otimorena sani. Ne en gi parruok ni gimoro ne dhi timorena kendo bang’e ne owacho kama: “Akwayo Nyasaye mondo oriti. Bang’e ne oloso gari mare mondo odhi oketa e wi ngamia kendo ne odhi e wi ngamia bang’a nyaka wachopo ir minwa, bang’e ne owacho ne minwa niya: Asetimo chik kod ting’ ma ne oket kuoma, bang’e ne onyisa gima ne otimore. To mano ne ok omiye paro, kuom adier minwa nodwoko kama: Motelo ne aneno kata ka pok owuok e ichna, ma en ler ma ne rieny e wi kom loch mar piny Siria.
Imam Darimi : 14
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِمِائَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِأَلْفٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ قَالَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا
Onyisowa ni [Abu Daud] osenyisowa ni [Ja’far bin Utsman Al Qurasyi] kowuok kuom [Uthman bin Urwah bin Az Zubair] kowuok kuom [wuon-gi] kowuok kuom [Abu Dzar Al Ghifari] Radliyallahu’anhu, nowacho ni; Ne apenjo ni, O Jaote mar Allah, ere kaka inyalo bedo gi adier ni in jaote? Jaote nodwoko kama: “O Abu Dzar, malaike ariyo nobiro ira ka ne an e got moro ma Makkah. Achiel kuomgi ng’ado piny to machielo ni e kind polo kod piny. Achiel kuomgi nowacho ne osiepne niya: bende en adier? bang’e osiepne nodwoko kama: ee! bang’e nowacho ni kendo: bang’e pime gi ng’ato, bang’e abiro pime gi ji apar kendo an gi pek moloyogi. Bang’e ne owacho kendo niya: ‘Pimne gi ji mia achiel’, omiyo ne opima kendo ne an gi pek moloyogi. Bang’e ne owacho kendo niya: ‘Kae to pimri gi ji gana gi gana’, bang’e ne opimra kendo ne an gi pek moloyogi. E kindeno ne aneno ka giwuotho nikech ng’injo mar ng’injo, bang’e achiel kuom malaike ariyogo nowacho ne osiepne niya: kata ka opim gi ogandane duto, pod obiro bedo mapek moloyogi.
Imam Darimi : 15
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ
Ne onyinwa [Ismail bin Khalil] ni [Ali bin Mushir] ne owacho ne wa [Al A’masy] kowuok kuom [Abu Salih], mane owacho ni: Jaote (saw kod gueth mag Allah obed kode) ne oluongogi ni: O ji, an ng'uono kendo tayogi.
Imam Darimi : 16
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ إِلَى أَهْلِي قَالَ هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ هَذِهِ السَّلَمَةُ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ وَقَالَ إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ وَإِلَّا رَجَعْتُ فَكُنْتُ مَعَكَ
Onyisowa [Muhammad bin Tharif] osenyisowa [Muhammad bin Fudlail] osenyisowa [Abu Hayyan] kowuok kuom [‘Atha‘] kowuok kuom [Ibn Umar] Radliyallahu’anhu, nowacho ni; Ka ne wan gi Rasulullah e wuoth moro, ne waromo gi Ja-Arab ma Bedouin kendo bang’ ka wasechopo ire Rasulullah nowachone niya: “Idhi kanye? Ja-Arab ma ne en Ja-Bedouin nodwoko kama: “Adwaro romo gi joodwa. Bang’e Jaote nowacho niya: bende idwaro gimoro maber? ne odwoko ni: ber en ang’o? Rasulullah nowacho ni: “Ma en, uchiwo neno ni onge nyasaye ma owinjore lamo mak mana Nyasaye Subhanahu wa Ta’ala kendo utimo ne ji neno ni Muhammad en jatichne kendo Jaote mare. Ja-Arab ma Bedouin nowacho kama: to ng’ano ma nyalo nyiso adier mar gima iwacho? Jaote nodwoko ni: yien mar Salamah, omiyo Jaote noluonge ka yienno ne ni e bath got, bang’e yienno ne ochopo machiegni gi Jaote kuom ng’ado piny nyaka yienno nochopo e nyim Rasulullah. Jaote nokwaye mondo omiye neno nyadidek. Bende ne omiyo neno nyadidek kaka Jaote ne owacho kendo bang’e yienno nodok kama ne odongoe. Ja-Arab ma ne en Ja-Bedou noduogo ir ogandane kendo nowacho niya; Ka giluwora, abiro kawogi mondo giromo gi ruoth -Ka ok kamano, abiro dok ir ruoth kendo abiro bedo kode.
Imam Darimi : 17
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرٌ وَلَا عَلَمٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ فَقَالَ يَا جَابِرُ انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْ يُقَلْ لَكِ الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَا ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ فَقَالَ خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا فَحَبَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا شَأْنُهُ قَالُوا اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا فَانْفَلَتَ مِنَّا قَالَ بِيعُونِيهِ قَالُوا لَا بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا لِي فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ
Ne ogolo ripot ne wan kowuok kuom Isa bin Abdul Malik kowuok kuom [Abu Az Zubair] kowuok kuom [Jabir] Radliyallahu’anhu, ne owacho ni; Ne awuok gi Jaote e wuoth moro kendo ka ne odwaro weyo ng’ato oling’, kinde duto ne oumo mondo kik onene. E kindeno ne wan e puoth maduong’ ma ne onge yien kata ranyisi mag ngima kendo nowacho niya: O Jabir, kawo pi moko e meli mari, mondo wadhi nyime gi wuoth marwa. Jabir nowacho kama, ne wadhi nyime wuotho nyaka ne ok wanyal nenore. Mopogore, ne nitie yien ariyo ma ne nigi bor mar mita ang’wen e kindgi. Ne owacho kama: Akwayi mondo udhi machiegni gi yienno, penje mondo owuo, obiro duoko, nyise ni ‘biro e yien man machiegni kodi mondo abed bang’u un ariyo’. Yadhno nochopo machiegni - osiepne, yadh ma ne ni machiegni kode - kendo Jaote ne obedo bang’gi ariyo, bang’e yien ariyogo nodok e kuondegi. Bang’e ne wadhi e wi got magwa, kendo mana kaka e wiwa ne nitie winy ma ne oumowa, bang’e dhako moro gi nyathine ne ogeng’o Jaote mar Nyasaye, nowacho niya; O Jaote mar Allah, nyathina en adier ni jachien ng’ado bura nyadidek e odiechieng’ ka odiechieng’. Jabir nowacho ni; bang’e Rasulullah nokawo nyathino kendo okete e nyim gari mare bang’e nowacho ni; Dhi oko, in wasiki mar Allah! An e Jaote mar Allah. Jaote nowacho ni wachno nyadidek. Bang’e, nodwoko ne dhakono. Kane waduogo ka wawuok e wuoth marwa, ne wakalo e yo ma ne wadhie chon, kendo dhako moro gi nyathine ne ochung’nwa gi rombe ariyo ma ne orito. Bang’e ne owacho kama; , O Rasulullah, agoyo erokamano mondo iyie michni kowuok kuoma, nikech Ng’at mane oori adier, jachien ok bi biro kendo. ’ Ne owacho kama: kawo achiel kendo iduok machielo ne en. Bang’e ne wadhi nyime gi wuoth marwa kendo winy ne neno ni oumowa, apoya nono ngamia moro noringo, to ka ne ochopo e puothe ariyo mag yien, mapiyo bang’e ne orumo piny kendo Jaote ne omake. Jaote nopenjo ji kama: ‘Biuru kae, ji, ng’ano ma nigi ngamia ni? Omiyo, yawuowi moko ma ne oa kuom Jo-Ansar nodwoko ni; en marwa, O Jaote mar Nyasaye, ne openjo ni: ang’o ma oyudo? Ne gidwoko ni; Ne waol gi ritogi kuom higni piero ariyo kendo ne en gi mo mang’eny - ne osebedo gi mo mang’eny - omiyo ne wadwaro goye kendo pogogi e kind nyithindwa, to ne oringo kuomwa. Ne owacho kama: ‘Ok, to ng’iewo mana ne an. '. Ne gidwoko ni; ‘Oh, onge dwaro, sir, to ngamia biro romo kaka -mich- ne ruoth mari. Jaote nowacho ni; ‘Okay, ka en mara to bed maber kode, nyaka otho. E kindeno Jo-Muslim ne wacho ni; O Jaote mar Allah, wan gi ratiro mang’eny mar rwakruok ne ruoth mar le, nowacho ni: Ok owinjore ni -chuech- achiel orumre ne -chuech machielo, ka mano ne oyienegi to mon ne dhi rwakruok ne chwogi.
Imam Darimi : 18
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ هَاتُوا خِطَامًا فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
Onyisowa [Ya’la] osenyisowa [Al Ajlah] kowuok kuom [Adz Dzayyal bin Harmalah] kowuok kuom [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu nowacho ni; ne waduogo ka wawuok e wuoth gi Jaote. Kaka ne wachopo e gweng’ moro ma ne ni Bani Najjar, apoya nono ne nitie ngamia ma ne ogeng’o ng’ato ka ng’ato ma ne dwaro donjo e puothno. Ne onyiso wachno ne Rasulullah, omiyo ne odhi ire kendo noluongo ngamia. Ngamia nobiro kendo noketo dhoge e piny nyaka ne ogoyo piny e nyime. Bang’e ne owacho kama: duolna ng’injo, bang’e ne otweyo gi ng’injono kendo nodwoko ne wuon mare. Kae to ne oneno chien kendo nowacho niya: “Onge ng’at ma ni e kind polo kod piny mak mana ni ong’eyo ni adier an jaote mar Nyasaye Subhanahu wa Ta’ala mak mana jogo ma ok winj wach; kuom jin kod dhano.
Imam Darimi : 19
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ فَسَعَى
Ne onyisowa ni [Hammad bin Salamah] kowuok kuom [Farqad As Sabakhi] kowuok kuom [Sa’id bin Jubair] kowuok kuom [Ibn Abbas] Radliyallahu’anhu, ni dhako moro nobiro mondo okel nyathine ir Rasulullah kendo nowacho ni: a jin, kinde duto jachien biro e kinde ma wachamo chiemb midhiambo kod chiemb otieno. wan, kendo ng’ado dhok marach ne wan. 'Kae to Rasulullah nolamo kuome. Bang’e ne owuok kendo gimoro - kaka nyathi ng’ombe ma rateng’ - nowuok e dhoge kaeto nowuok.
Imam Darimi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ
Onyisowa ni [Muhammad bin Sa’id] osenyisowa [Yahya bin Abu Bakr Al ‘Abdi] kowuok kuom [Ibrahim bin Thahman] kowuok kuom [Simak] kowuok kuom [Jabir bin Samurah] Radliyallahu’anhu nowacho ni; Rasulullah nowacho kama: ‘Ang’eyo gadier ni nitie kidi moro e Mecca ma ne otiyogo mar mos ka pok oora. Adier, ang’eyo adier sani’.