Imom Dorimiy (الامام الدارمي) - 3469 Hadis
Hadis
Imom Dorimiy : 1
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ
Bizga [Muhammad ibn Yusuf] orqali [Sufyon]dan, u [Al-A'masy]dan, u [Abu Voil]dan, u esa [Abdulloh]dan rivoyat qilindi: Bir kishi Allohning rasuliga (s.a.v.) keldi va dedi: 'Ey Allohning rasuli, islomdan oldingi davrda qilgan yomon amallari uchun kishi jazolanadimi?' Payg'ambar shunday javob berdi: 'Kim Islom davrida yaxshi amallar qiladigan bo'lsa, unda islomdan oldingi davrdagi yomon amallari uchun jazolanmaydi, lekin kim Islom davrida yomon amallar qiladigan bo'lsa, u o'tgan va kelajakdagi barcha gunohlari uchun jazolanadi.'
Hadis
Imom Dorimiy : 2
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ عَنْ الْوَضِينِ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةٌ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ يَا أَبَتَاهُ يَا أَبَتَاهُ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ فَأَعَادَهُ فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ
Bizga [Al Valid ibn An Nadlr Ar Ramli] [Masarra ibn Ma'bad]dan, Bani Al Horis ibn Abu Al Haramdan, Laxmindan, [Al Vadliin]dan xabar berishlaricha, bir kishi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelib: "Ey Allohning Rasuli, biz johil qavm edik, butlarga sig'inardik va bolalarimizni o'ldirardik. O'sha paytda farzandlarimiz bor ediki, men uni chaqirganimda xursand bo'lishardi. Bir kuni men uni chaqirdim, u darhol javob berdi va menga ergashdi. Bir oilaviy quduqqa yetib borganimda, darhol uning qo'lidan ushlab, quduqqa tashladim, u bilan bo'lgan vaqtim shu bilan tugadi. U: "Ey otam, ey otam", deb chaqirdi. Rasululloh ko'z yoshlari oqguncha yig'ladi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan o'tirgan bir kishi u kishiga: "Sen Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni xafa qilding", dedi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam u kishiga: «Uni qo'yib yuboring, chunki u duch kelgan muhim narsa haqida so'ragan edi», dedilar. Keyin Payg'ambar u kishiga: «Hikoyangni yana bir bor ayt», dedi. Keyin u hikoyani takrorladi. Payg'ambar yana yig'ladi, ko'z yoshlari oqguncha, soqolini ho'llaguncha, keyin: «Alloh subhanahu vataala johiliyat davrida qilingan gunohlarni o'chirdi, shuning uchun amallaringni yangi toza varaq bilan boshlang», dedi.
Hadis
Imom Dorimiy : 3
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَوْلَايَ أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ قَالَ فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا قَالَ فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ إِسَافٌ وَنَائِلَةُ قَالَ هَارُونُ كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ
[Horun ibn Mu'oviya] bizga [Ibrohim ibn Sulaymon al-Mu'addib]dan [Al-A'mash]dan [Mujohid]dan [mening sobiq qulim] menga xabar berganidek, uning oilasi xudolariga qurbonlik qilish uchun pishloq va sut solingan idishni ishonib topshirgan, dedi u; mening oilam o'sha xudolardan qo'rqib, menga pishloq yeyishni taqiqladi; keyin bir it kelib, pishloqni yedi, sutni ichdi va haykallarga, ya'ni Iqof va Noila haykallariga siydik chiqardi. Horun aytdi: Johiliyat davrida bir kishi sayohat qilmoqchi bo'lganida, u to'rtta tosh qo'yardi, ulardan uchtasi qozonni (qozonni/idishni) qo'llab-quvvatlash uchun, to'rtinchisi esa ibodat qilish, itini o'rgatish va bolasini o'ldirish uchun edi.
Hadis
Imom Dorimiy : 4
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا عَبَدْنَاهُ وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجُّ عَلَيْهَا فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ
Bizga [Mujohid ibn Muso] bizga [Rayhon Ibn Said As-Somiy] bizga ['Abbod Ibn Mansur]ga [Abu Raja] aytganini aytdi. U shunday dedi: Johiliyat davrida yaxshi tosh topsak, unga sig'inardik, yaxshi tosh topmasak, qum yig'ardik. Keyin biz shafiy tuyani olib keldik, tuya uning ustida yurganida, biz to'plagan qum uyumini sug'orish uchun uning sutini siqib olardik, keyin o'sha joyda yashaganimizcha qum uyumiga sig'inardik. Abu Muhammad aytdi: Shafiy tuyalari ko'p sut beradigan tuyalardir.
Hadis
Imom Dorimiy : 5
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ قَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مَكْتُوبًا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ وَمَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجِرُهُ بِطَابَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ
Bizga [Hasan bin Ar Rabi] bizga [Abul Ahvash]dan [Al-A'masiy]dan [Abu Solih]ga rivoyat qildi, u aytdi; [Ka'b] aytdi; biz uni shunday yozilganini topdik: Muhammad Rasululloh sollallohu alayhi vasallam, u so'zlarida qo'pol emas, fe'l-atvorida qo'pol emas edi, bozorda baland ovozda gapirmas, yomonlikka yomonlik bilan javob bermas, balki kechirimli va kechirimli edi. Uning qavmi har bir balandlikda/ko'tarilishda yoki urushda doim tahmid (Allohga hamd) aytadigan, bertakbir (Allohga hamd) aytadigan, har bir uyda Allohga hamd aytadigan, o'rtalariga sarong kiyadigan, har bir tahorat a'zosida tahorat oladigan, azon aytadigan, urush paytidagi shaflari namozdagi shaflariga o'xshaydi, ovozlari (Qur'on o'qish va zikr qilishda) asalarilarning bo'kirishiga o'xshaydi, uning tug'ilgan joyi Makkada, hijrat joyi esa Sabada (Madinada) va saltanati Shomda.
Hadis
Imom Dorimiy : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَحِرْزًا لِلْأُمِّيِّينَ أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى نُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ
Bizga [Abdulloh ibn Solih] menga [Al Lays] menga [Xolid Ibn Yazid]dan [Sa'id Ibn Abu Hilol]dan [Hilol ibn Usoma]dan ['Ato ibn Yasor]dan [Ibn Salom]dan u shunday dedi: Biz Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning fe'l-atvorini kashf etdik: "Albatta, Biz sizni guvoh, xushxabar beruvchi va ogohlantiruvchi sifatida yubordik", Ummiylarga yordam beradi, siz Mening bandamsiz, Mening elchimsiz, men unga Mutavakkil deb ism qo'ydim, uning nutqi qo'pol emas edi, fe'li qo'pol emas edi, u bozorda baqirmasdi va yomonlikka yomonlik bilan javob bermasdi, lekin uni kechirish orqali biz Allohdan boshqa ibodat qilishga haqli bo'lgan iloh yo'qligi haqidagi guvohlikdan chetga chiqqan dinni to'g'riladik, bu guvohlik bilan biz ko'r ko'zlarni, kar quloqlarni va yopiq qalblarni ochamiz. ['Ato ibn Yasor] shunday dedi: [Abu Vaqid Al-Laytsiy] menga [Ka'abning] ham Ibn Salom aytgan gaplarni aytganini eshitganini aytdi.
Hadis
Imom Dorimiy : 7
أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ كَعْبٍ فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَبْدِي الْمُخْتَارُ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيُكَبِّرُونَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ
Bizga [Zaid ibn Yusuf] bizga [Abu Avona]dan [Abdul Malik ibn Umayr]dan [Zakvon Abu Solih]dan [Ka'b]ga rivoyat qilganidek, birinchi xatboshida shunday deyilgan: Muhammad Allohning elchisi Subhanahu va Taolo va Mening tanlangan bandamdir, uning nutqi qo'pol emas, fe'li baland emas, bozorda baland ovozda gapirmaydi, yomonlikka yomonlik bilan javob bermaydi, balki kechirim va mag'firat bilan javob beradi, uning tug'ilgan joyi Makkada, hijrat joyi Taybada va uning saltanati/qudrati Shomda. Ikkinchi xatboshida esa shunday yozilgan: Muhammad Allohning elchisi Subhanahu va Taolo, uning qavmi Allohning barcha ulug'vorligi uchun doimo ulug'laydigan, quyoshni kuzatadigan (namoz vaqtini bilish uchun), vaqti kelganda namoz o'qiydigan, hatto iflos joyda bo'lsalar ham, o'rtasiga sarong kiygan, tahoratlarining barcha qismlarini yuvadigan va kechalari ovozlari havoda asalarilarning g'uvillashi kabi eshitiladigan (ularning ibodat va yig'lashda qat'iyatli bo'lgani uchun).
Hadis
Imom Dorimiy : 8
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ يُصَفُّونَ فِي صَلَوَاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ
Bizga [Mujohid biun Muso] bizga [Ma'n ibn Iso] bizga [Muoviya bin Solih]dan [Abu Farvah]dan [Ibn Abbos] Roziyallohu anhudan Ka'b al-Ahbardan: "Tavrotda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning fe'l-atvorini qanday topdingiz?" deb so'raganini aytdi. [Ka'b] javob berdi: "Biz Muhammad ibn Abdullohning Makkada tug'ilganini, Sobo yoki Madinaga hijrat qilganini, uning saltanati Suriyada bo'lishini, u shafqatsiz odam emasligini, bozorda baland ovozda shovqin qilmasligini, yomonlikka yomonlik bilan javob bermasligini, balki kechirishini, qavmi uni doim maqtashini aniqladik". Ular yaxshi yoki yomon kunlarda Alloh Subhanahu va Taoloni ulug'laydilar, har bir g'alabada doimo Alloh Subhanahu va Taoloni ulug'laydilar, tahorat a'zolarini yuvadilar, o'rtalariga sarong kiyadilar, ibodatda urushdagidek saf tortadilar, masjidlaridagi ovozlari asalarilarning guvillashiga o'xshaydi, mu'zzinlarining ovozi osmonda eshitiladi.
Hadis
Imom Dorimiy : 9
أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمِيثَمِيُّ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ وَلَا كَسِلٍ لِيَخْتِنَ قُلُوبًا غُلْفًا وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا وَيُقِيمَ أَلْسِنَةً عُوجًا حَتَّى يُقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ
Bizga [Hayva bin Syurayh] bizga [Baqiyya bin Al Valid Al Maytamiy] bizga [Buhayr bin Sa'ad]dan [Xolid bin Ma'don]dan [Jubayr bin Nufayr Al Hadramiy]dan rivoyat qildi; Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Sizlarga zaif ham, dangasa ham bo'lmagan, beparvo qalblarni uyg'otish, yumilgan ko'zlarni ochish, kar quloqlarni eshittirish, egri tillarni to'g'rilash uchun (yuborilgan) bir payg'ambar keldi, toki: "Yolg'iz Alloh Subhanahu va Taolodan boshqa ibodatga loyiq iloh yo'q", deyilsin.
Hadis
Imom Dorimiy : 10
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ قَالَ فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَهُ كَأَنَّهُ يُنَاجِي فَالْتَفَتَ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ قَالَ إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا
Bizga [Muhammad bin Yazid al-Hizomiy] bizga [Ishoq bin Sulaymon]dan [Amr bin Abu Qays]dan [Ato]ga rivoyat qilganida, u shunday dedi: Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning sahobalaridan biri unga muhtoj edi. U u bilan birga yurdi, toki uyga kirguncha, bir oyog'i uy ichida, ikkinchisi tashqarida bo'lganida, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bir kishi bilan suhbatlashayotgandek bo'ldi. Shundan so'ng u o'girilib, do'stiga dedi: Men kim bilan gaplashayotganimni bilasizmi? U men ilgari hech qachon ko'rmagan farishta edi, farishta menga salom berish uchun Parvardigoridan ruxsat so'radi. Alloh aytadi: "Albatta, biz sizga Qur'onni ishlarni hal qiluvchi, sabr-toqatli va Furqonni yo'lboshchi sifatida nozil qildik."
Hadis
Imom Dorimiy : 11
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَطِيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لِتَنَمْ عَيْنُكَ وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ قَالَ فَنَامَتْ عَيْنَايَ وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ وَعَقَلَ قَلْبِي قَالَ فَقِيلَ لِي سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً وَأَرْسَلَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ قَالَ فَاللَّهُ السَّيِّدُ وَمُحَمَّدٌ الدَّاعِي وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْمَأْدُبَةُ الْجَنَّةُ
Bizga [Mujohid ibn Muso] bizga [Rayhon Ibn Said] bizga [Abbod Ibn Mansur]dan [Ayyub]dan [Abu Qilaba]dan [Atiya]dan [Rabi'a al-Jurasiy]ning shunday deganini eshitganini aytdi: Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam olib kelindi va unga: "Ko'zlaringiz uxlasin, quloqlaringiz eshitsin va qalbingiz o'ylasin", deyildi. U: "Keyin ko'zlarim ko'rsin, quloqlarim eshitsin va qalbim o'ylasin", dedi. U: "Unda ko'zlarim ko'rsin, quloqlarim eshitsin va qalbim o'ylasin", dedi. U: "U: "(Ey Muso), dedi." Menga shunday ma'lumot keldi: "Uy quradigan, keyin ziyofat uyushtiradigan, keyin ziyofatga taklif qilish uchun odam yuboradigan xo'jayin bor. Kimki chaqiruvchining chaqirig'iga javob berib, uyga kirib, taomni yesa, podshoh undan rozi bo'ladi. Boshqa tomondan, kimki chaqiruvchining chaqirig'iga javob bermasa va uyga kirmasa va taomni yemasa, xo'jayin undan g'azablanadi". Keyin u: "Xo'jayin Alloh Subhanahu va Taolo, chaqiruvchi Muhammad sollollohu alayhi vasallam, uning uyi Islom va taomi jannatdir", dedi.
Hadis
Imom Dorimiy : 12
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فِي النَّوْمِ نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي رَاقِدٌ إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ فَقَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ
Bizga [Hasan ibn Ali] bizga [Abu Usoma]dan [Ja'far ibn Maymun at-Tamimiy]dan [Abu Usmon an-Nahdiy] ga xabar berdi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ibn Mas'ud roziyallohu anhu bilan Batha'ga chiqdilar, keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ibn Mas'ud roziyallohu anhu bilan Batha'ga bordilar, keyin Ibn Mas'udni o'tirg'izib, unga saf tortdilar. Keyin u: "Bu joydan hech qachon ketmang, chunki ba'zi odamlar sizni uchratib qolishadi va siz ular bilan gaplashmaysiz, ular esa siz bilan gaplashmaydilar", dedi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam xohlagan joyiga yo'lini davom ettirdilar. Keyin ular safga yetib kelishdi va undan o'tmadilar, keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldiga borishdi. Kechaning oxirida u mening oldimga keldi va mening sonimga yostiq qilib uxlab qoldi va uxlab qolganda nafasini eshitdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam mening sonimda uxlayotganlarida, odamlar chiroyli yuzlar bilan, oq kiyimlar kiygan holda kelishdi. Voy, ular naqadar go'zal! Shunday qilib, ularning bir guruhi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning boshida, yana bir guruh esa yonimizda o'tirishdi va bir-birlariga: "Bizning xizmatkorimizga Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga berilgan narsa kabi sovg'a berilgan emas", deyishdi. Bu odamning ko'zlari uxlab yotibdi, lekin qalbi uyg'oq, unga bir misol keltiring. Xo'sh, u saroy qurib, keyin idish tayyorlab, keyin odamlarni yeb-ichishga taklif qiladigan, keyin odamlar osmonga ko'tariladigan xo'jayinga o'xshaydi", dedilar. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uyg'onib, menga: "Ular kimligini bilasizmi?" dedilar. Men: "Alloh Subhanahu va Taolo va Uning Rasuli yaxshiroq biladi", dedim. Keyin u: "Ular farishtalar", dedi. Keyin yana: "Bu qanday taqqoslash ekanligini bilasizmi?" dedi. Men Alloh Subhanahu va Taolo dedim va Uning payg'ambari yaxshiroq bilgan kishi javob berdi: Rahmon osmonni qurdi, keyin bandalarini chaqirdi, kim qabul qilsa, jannatga kiradi, kim rad etsa, uni azoblaydi va azoblaydi.
Hadis
Imom Dorimiy : 13
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا فَقُلْتُ يَا أَخِي اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ الْآخَرُ نَعَمْ فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ حُصْهُ فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ فَقَالَ لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي فَقَالَتْ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلْغَتِنَا إِلَى أُمِّي فَقَالَتْ أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ وَقَالَتْ إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي يَعْنِي نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ
Bizga [Nu'aym ibn Hammad] bizga [Baqiyya]dan [Bahir]dan [Xolid ibn Ma'dan] bizga [Abdurrahmon ibn Amr As Sulami]dan [Utba ibn Abd As Sulami]dan rivoyat qildi. U ularga va u Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning sahobalaridan biri bo'lganini aytdi. Bir kishi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan: "Hayotingizning boshlanishi nima edi, ey Allohning Rasuli?" deb so'radi. U javob berdi: "O'sha paytda mening emizikli onam Bani Sa'd ibn Bakrdan bo'lgan bir ayol edi. O'sha paytda men va o'sha qabiladan yana bir kichkina bola chorva boqardik. Oziq-ovqat olib kelmaganimiz uchun do'stimdan: "Ey akam, uyga borib, onamizdan oziq-ovqat so'rang", deb so'radim. Keyin akam ketdi va men chorva mollariga qarash uchun yolg'iz qoldim. To'satdan burgut kabi ikkita oq qush paydo bo'ldi, ulardan biri ikkinchisiga: "Bu haqiqatan ham umi?", dedi. Ikkinchisi: "Ha!", deb javob berdi. Keyin ular meni o'rab olishdi, tortib, yotqizishdi, keyin qornimni kesib, jigarimni olib tashlashdi, uni kesib, ikkita qora bo'lakni olib tashlashdi. Keyin ulardan biri do'stiga: "Menga qor suvi ber", dedi va u qornimni yuvish uchun ishlatdi. Keyin u yana: "Menga sovuq suv bering", dedi. Va u yuragimni yuvish uchun ishlatdi. Keyin u: "Menga tinchlik ber!", dedi. Keyin u uni yuragimga sepdi. Keyin ulardan biri do'stiga: "Uni tikib qo'y!", dedi. Keyin uni tikib, payg'ambarlar muhri bilan belgiladi. Keyin ulardan biri do'stiga: "Uni taroziga qo'y va ming kishini bitta taroziga qo'y", dedi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "O'sha paytda men o'zimdan yuqorida ming kishini ko'rdim, shuning uchun ularning ba'zilari menga tushib ketishidan qo'rqardim", dedi. Keyin u yana: "Agar uning qavmi u bilan tortilsa, u albatta qavmidan og'irroq bo'lar edi", dedi va ikkalasi ham meni tark etishdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: Men juda qo'rqib ketdim, keyin enagamning oldiga yugurdim va unga boshimga tushgan voqeani aytib berdim. U menga biror narsa bo'lishidan xavotirda edi, keyin: "Siz uchun Alloh Subhanahu va Taolodan panoh so'rayman", dedi. Keyin u otini yo'lga tayyorlab, meni tuyaga mindirdi va onamga yetib borgunimizcha orqamdan minib ketdi. Keyin u ayolga: "Menga yuklatilgan farz va yukni bajardim", dedi. Keyin u menga nima bo'lganini aytib berdi. Lekin bu uni g'azablantirmadi, aksincha onam: "Aslida, men uni u mening bachadonimdan chiqqanida, ya'ni Shom taxtiga porlayotgan nurda ko'rdim", deb javob berdi.
Hadis
Imom Dorimiy : 14
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِمِائَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِأَلْفٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ قَالَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا
Bizga [Abdulloh ibn Imron] bizga [Abu Dovud] bizga [Ja'far ibn Usmon Al-Quraysiy]dan [Usmon ibn Urva ibn Az-Zubayr]dan [otasi]dan [Abu Zar Al-G'iforiy]dan Rasulullohu anhudan so'radilar: Men: "Yo Rasululloh, payg'ambar ekanligingizga qanday amin bo'lishingiz mumkin?" deb so'radim. Payg'ambar javob berdi: "Ey Abu Zar, Makkadagi vodiyda bo'lganimda, menga ikkita farishta keldi. Ulardan biri yerga tushadi, ikkinchisi esa osmon bilan yer o'rtasida. Ulardan biri do'stiga: "Bu haqiqatan ham umi?" dedi. Keyin do'sti: "Ha!" deb javob berdi. Keyin yana: "Unda uni kimdir bilan torting, shunda men o'n kishi bilan tortilaman va men ulardan og'irroq bo'laman", dedi. Keyin u yana: "Uni yuz kishi bilan torting", dedi. Men tortildim va men ulardan og'irroq bo'ldim. Keyin u yana: "Unda o'zingizni ming kishi bilan torting", dedi. Keyin men tortildim va men ulardan og'irroq bo'ldim. O'sha paytda, men ularning tarozi juda tor bo'lgani uchun bir-biri bilan tortishayotganini ko'rgandek bo'ldim, shunda ikki farishtadan biri do'stiga: "Agar uni barcha qavmlari bilan birga tortsalar ham, u baribir ulardan og'irroq bo'ladi", dedi.
Hadis
Imom Dorimiy : 15
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ
Bizga [Ismoil bin Xalil] bizga [Ali bin Mushir] bizga [Al-A'masi] bizga [Abu Solih]dan rivoyat qilganida, u shunday dedi: Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bir safar ularga: "Ey odamlar, albatta, men rahmat va hidoyat qiluvchiman", deb nido qildilar.
Hadis
Imom Dorimiy : 16
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ إِلَى أَهْلِي قَالَ هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ هَذِهِ السَّلَمَةُ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ وَقَالَ إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ وَإِلَّا رَجَعْتُ فَكُنْتُ مَعَكَ
Bizga [Muhammad bin Sarif] bizga [Muhammad bin Fudlayl] bizga [Abu Hayyan]dan ['Atho`dan] [Ibn Umar]dan [Radiyallohu anhu] aytdilar: Biz Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan safarda bo'lganimizda, bir badaviy arabni uchratdik va unga yaqinlashganimizdan so'ng, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam unga: "Qayerga ketyapsiz?" dedilar. Badaviy arab javob berdi: "Men oilam bilan uchrashmoqchiman". Keyin Rasululloh: "Yaxshilik istaysizmi?" dedilar. U javob berdi: "Yaxshilik nima?" Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Yagona, siz Allohdan boshqa ibodatga loyiq iloh yo'qligiga guvohlik berasiz va Muhammad sollallohu alayhi vasallam Uning bandasi va elchisi ekanligiga guvohlik berasiz", dedilar. Badaviy arab: "Unda aytganlaringizning rostligini kim isbotlay oladi?" dedi. Payg'ambar alayhissalom: Salama daraxti, deb javob berdilar. Payg'ambar alayhissalom daraxt tepalik chetida turganida uni chaqirdilar. Keyin daraxt yerni yorib, Payg'ambar alayhissalomga yaqinlashdi, daraxt esa Rasululloh alayhissalomning oldiga yetib keldi. Payg'ambar alayhissalom undan uch marta guvohlik berishini so'radi. U ham Payg'ambar alayhissalom aytganidek uch marta guvohlik berdi, keyin daraxt o'sgan joyiga qaytdi. Badaviy arab qavmiga qaytib: "Agar ular menga ergashsalar, men ularni podshoh (Rasululloh alayhissalom) oldiga olib boraman, agar bo'lmasa, podshoh oldiga qaytib, u bilan qolaman", dedi.
Hadis
Imom Dorimiy : 17
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرٌ وَلَا عَلَمٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ فَقَالَ يَا جَابِرُ انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْ يُقَلْ لَكِ الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَا ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ فَقَالَ خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا فَحَبَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا شَأْنُهُ قَالُوا اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا فَانْفَلَتَ مِنَّا قَالَ بِيعُونِيهِ قَالُوا لَا بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا لِي فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ
Ubaydulloh ibn Muso bizga Iso ibn Abdul Malikdan, Abu Az Zubayrdan, Jobirdan (r.a.) rivoyat qildi. U shunday dedi: Men Rasululloh (s.a.v.) bilan safarga chiqdim va u qachon hojatga chiqmoqchi bo'lsa, ko'rinmasligi uchun yashirinib olardi. Biz keng ochiq maydonda edik, daraxtlar va hayot alomatlari yo'q edi. U: "Ey Jobir, idishing bilan suv ol va safarimizni davom ettiraylik", dedi. Jobir: "Biz ko'rinmaguncha safarimizni davom ettirdik", dedi. To'satdan to'rt tirsak masofada ikkita daraxt paydo bo'ldi. U: "Iltimos, o'sha daraxtga yaqinlashing va u bilan gaplashing, u javob beradi, shuning uchun unga ayting: Yoningizdagi daraxtga boring, men ikkalangizning orqangizda o'tira olaman", dedi. Daraxt (uning hamrohi, yonidagi daraxt) yaqinlashdi va Rasululloh (s.a.v.) ularning orqasiga o'tirdi, keyin ikki daraxt o'z joylariga qaytib ketishdi. Keyin biz otlarimizga mindik va go'yo tepamizda qush bizni o'rab turgandek edi, keyin bir ayol va uning chaqalog'i Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni to'sib oldilar. U: "Ey Allohning Rasuli, mening bolamni har kuni uch marta shayton bezovta qiladi", dedi. Jobir aytdi; keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam chaqaloqni olib, aravasining oldiga qo'ydi va: "Ket, ey Allohning dushmani! Men Allohning Rasuliman", dedi. Rasululloh buni uch marta aytdi. Keyin uni ayolga qaytarib berdi. Safardan qaytganimizda, asl yo'ldan o'tdik va bir ayol va uning bolasi bizni boqib yurgan ikkita qo'yi bilan to'sib oldilar. Keyin u: "Ey Rasululloh sollallohu alayhi vasallam, iltimos, mendan bu sovg'ani qabul qiling, sizni haqiqatan ham yuborgan Zotga qasamki, shayton boshqa kelmaydi", dedi. U: "Birini olib, ikkinchisini unga qaytaring", dedi. Keyin biz safarimizni davom ettirdik va qushlar bizni boshpana qilayotganday tuyalar edi, to'satdan bir tuya qochib ketdi, lekin u ikki daraxtzorga yetganda, darhol egilib, sajda qildi va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uni ushladilar. Rasululloh odamlardan so'radi: "Ey odamlar, bu yerga kelinglar, bu tuya kimning egasi?" Shunda ansorlardan bir nechta yigitlar javob berishdi: "Bu bizniki, ey Allohning Rasuli", deb so'radi u: "Unda nima muammo bor?" Ular javob berishdi: "Biz uni yigirma yil davomida parvarish qilishdan charchadik va u juda ko'p semirdi (semirdi), shuning uchun biz uni so'yishni va bolalarimiz orasida bo'lishishni xohladik, lekin u bizdan qochib ketdi. U: "Mayli, unda uni menga soting", dedi. Ular javob berishdi: "Voy, kerak emas, hazrati oliylari, lekin bu sizga sovg'a sifatida yetarli", dedilar. Payg'ambar so'radi: "Mayli, agar u meniki bo'lsa, u holda o'lguncha unga yaxshilik qiling. O'sha paytda musulmonlar: Ey Allohning Rasuli, biz podshohga hayvonlardan ko'ra sajda qilishga haqliroqmiz, dedilar. U: "Bir (jonzot) boshqa (jonzot)ga sajda qilishi to'g'ri emas, agar bunga ruxsat berilsa, ayollarga erlariga sajda qilishga ruxsat beriladi", dedi.
Hadis
Imom Dorimiy : 18
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ هَاتُوا خِطَامًا فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
Bizga [Ya'la] bizga [Al Ajlah]dan [Az Zayyal bin Harmala]dan [Jobir bin Abdulloh]dan raziyallohu anhudan rivoyat qilindi: biz Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bilan safardan qaytdik. Bani Najjor qishlog'iga yetib borgunimizcha, to'satdan plantatsiyaga kirishni istaganlarning barchasini tuya to'sib qo'ydi. Bu haqda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga xabar berildi, u kishi uning oldiga borib, tuyani chaqirdi. Tuya kelib, tizzalarini yerga qo'ydi, toki u tizzalarini oldiga bukib oldi. Keyin u: "Menga arqon olib kelinglar", dedi, keyin uni arqon bilan bog'lab, egasiga qaytarib berdi. Keyin orqasiga qarab: "Osmon bilan yer o'rtasida hech kim mening Allohning elchisi ekanligimni bilmaydi, faqat itoatsizlar; jinlar va odamlardan tashqari", dedi.
Hadis
Imom Dorimiy : 19
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ فَسَعَى
Bizga [Al-Hajjoj ibn Minhal] bizga [Hammad ibn Salama]dan [Farqod As Sabaxiydan] [Sa'id ibn Jubairdan] [Ibn Abbos] Roziyallohu anhudan rivoyat qilinishicha, bir ayol bolasini Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga olib kelib: "Ey Rasululloh, mening bolamga jin kirib keldi. Jin har doim tushlik va kechki ovqat paytida kirib keladi va biz haqimizda yomon gapiradi", dedi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam unga duo qildilar. Keyin u qusdi va og'zidan qora narsa (kuchukchaga o'xshash) chiqib, chiqib ketdi.
Hadis
Imom Dorimiy : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ
Bizga [Muhammad ibn Said] bizga [Yahyo ibn Abu Bakr Al-Abdi]dan [Ibrohim ibn Tahman]dan [Simak]dan [Jobir ibn Samura]dan raziyallohu anhu aytdilar: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Men Makkada bir tosh borligini, u meni yuborilishimdan oldin u bilan salomlashar edi, bilaman. Darhaqiqat, men uni endi bilaman", dedilar.
