Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حدیث
حدیث
Imam Darimi : 1
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ
سانوں [محمد بن یوسف] نوں [سفیان] توں [الاعماسی] توں [ابو وائل] توں [عبد اللہ] توں دس کے، اوہنے آکھیا؛ اک شخص رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے پاس آیا تے فرمایا: اے رسول اللہ جہنے دور جاہلیت وچ جو برے کم کیتے سن انہاں دی سزا کسی نوں ملے گی؟ رسول نے جواب دتا: جس نے اپنے اسلامی دور وچ چنگا سلوک کیتا، اسنوں دور جاہلیت وچ اس دے برے اعمال دی سزا نئيں دتی گئی، بلکہ جس نے وی اس دے اسلامی دور وچ برا – شیطانی - سلوک کیتا، اسنوں -اس دے گناہواں دی سزا دتی گئی - چاہے ماضی ہوئے یا مستقبل۔
حدیث
Imam Darimi : 2
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ عَنْ الْوَضِينِ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةٌ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ يَا أَبَتَاهُ يَا أَبَتَاهُ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ فَأَعَادَهُ فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ
ساڈے [الولید بن ان نضل ار رملی] [مصررہ بن معبد] توں - لخمین توں بنی الحارث بن ابو الحرام توں - [الودلیین] توں روایت ہوئی اے کہ اک شخص رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے پاس آیا تے فرمایا: یا رسول اللہ، اسيں اک ایسے جاہل لوک سن جو بت پرستی کردے سن تے اپنے زمانے وچ بچےآں نوں قتل کردے سن ساڈے بچے سن جہڑے خوش سن جدوں میں اوہنوں فون کیتا۔ اک دن میں اوہنوں فون کیتا تے اوہنے فوراً جواب دتا تے میرے مگر مگر آ گیا۔ جدوں میں اک پروارک کھوہ کول پہنچیا تاں میں جھٹّ اس دا ہتھ پھڑ کے اس نوں کھوہ وچ سٹّ دتا، اس نال میرے سمیں دا انت اتھے ہی سی۔ اس نے آواز دتی 'اے میرے پیو، اے میرے پیو. ' رسول اللہ روندے رہے جدوں تک اوہناں دے ہنجو وگ نہ گئے۔ فیر کسی نے جو رسول اللہ دے نال بیٹھا سی اس شخص توں کہیا: تسيں نے رسول اللہ نوں غمگین کر دتا اے۔ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے اس شخص توں فرمایا: ہو جائے کیونجے اوہ کسی اہم چیز دے بارے وچ پُچھ رہیا سی جس دا اوہ سامنا کررہیا سی، فیر رسول نے اس شخص توں کہیا: اپنی قصہ دوبارہ دہراؤ، فیر اس نے قصہ دہرایا تے رسول نے فیر رویا ایتھے تک کہ اس دے آنسو وگ گئے، اس دی داڑھی گیلا کر دتی، فیر اس نے فرمایا: اللہ سبحانہ وطالہ نے دور دے دوران جاہلیت دا گناہ مٹا دتا اے، جہالت دے دوران وچ گناہ مٹا دتا، فیر رسول نے فرمایا۔ اس لی، اپنڑے کماں نو اک نویں صاف سلیٹ دے نال شروع کرو۔
حدیث
Imam Darimi : 3
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَوْلَايَ أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ قَالَ فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا قَالَ فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ إِسَافٌ وَنَائِلَةُ قَالَ هَارُونُ كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ
سانوں [ہارون بن معاویہ] [ابراہیم بن سلیمان المعدیب] توں [المجاہد] توں [المجاہد] توں دسیا اے، [میرے سابقہ غلام] نے مینوں دسیا؛ اوہناں نے آکھیا کہ اوہناں دے ٹبر نے اپنے دیوتاواں نوں پیش کرن لئی پنیر تے دودھ والا اک برتن چھڈیا سی؛ میرے گھر والیاں نے ایہناں دیوتاواں دے ڈر توں مینوں پنیر کھان توں منع کیتا؛ اس دے بعد اک کتا آیا، پنیر کھادا تے دودھ پیتا تے مجسمےآں یعنی اقاف تے نائلہ دے مجسمےآں اُتے پیشاب کیتا۔ ہارون نے آکھیا: جہالت دے پرانے زمانے وچ، جدوں کوئی بندہ سفر کرنا چاہندا سی تے اوہ اپنے نال چار پتھر لے جاندا سی، جنہاں وچوں تن پتھر گھڑے نوں سہارا دین لئی ہوندے سن - اک دیگچی / برتن - تے چوتھا اوہدے لئی عبادت کرن لئی، اپنے کتے نوں تربیت دین لئی، تے اپنے بچے نوں مارن لئی سی۔
حدیث
Imam Darimi : 4
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا عَبَدْنَاهُ وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجُّ عَلَيْهَا فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ
سانوں دسیا گیا اے [مجاہد بن موسیٰ] نے دسیا اے [ریحان ابن سعید عاص سمیع] نے سانوں [عباد ابن منصور] نوں [ابو راجہ] توں دسیا اے، فرمایا اے: جاہلیت دے زمانے وچ جدوں سانوں کوئی چنگا پتھر ملدا سی تے اسیں اوہدی عبادت کردے ساں تے جدوں چنگا پتھر نہ لبھدا سی تے ریت اکٹھی کردے سی۔ فیر اسی اک شفیع اونٹھ لیائے، جدوں اونٹھ اوہنوں جھولدا سی، اسیں اوہدے دودھ نوں نچوڑ کے اوس ریت دے ڈھیر نوں پانی دیندے ساں جہڑا اسی اکٹھا کیتا سی، فیر اسی ریت دے ڈھیر نوں اودوں تیکر پوجدے ساں جدوں تیکر اسی اوس تھاں تے رہندے ساں۔ ابو محمد نے فرمایا : شافعی اونٹھ اوہ اونٹھ ہُندے نيں جنہاں وچ بہت زیادہ دودھ ہُندا اے۔
حدیث
Imam Darimi : 5
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ قَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مَكْتُوبًا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ وَمَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجِرُهُ بِطَابَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ
سانوں دسیا اے [الحسن بن ار ربیع] نے سانوں [ابوالاحواش] نوں [الاعماسی] توں [ابو صالح] دسیا اے، اوہنے آکھیا؛ [کعب] نے آکھیا؛ سانوں ایہ لکھیا ہویا ملیا: محمد رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم، اوہ اپنی گل بات وچ سخت نئیں سی، کردار وچ سخت نئیں سی، بازار وچ ہوندیاں ویلے اُچی آواز وچ گل نئیں کردا سی، برائی دا بدلہ برائی نال نئیں دیندا سی، بلکہ معاف تے معاف کر کے جواب دیندا سی، اوہدی قوم اوہ لوک سن جو ہمیشہ تحمید کردے سن - اللہ دی حمد کردے سن - اللہ دی حمد کردے سن، ہر مقام تے عزت، یا جنگ- انہاں نے ہر گھر وچ اللہ سبحانہ وطالہ دی حمد و ستائش کيتی سی ، اپنے درمیانی حصےآں وچ سارنگ پہنے ہوئے سن ، اپنے وضو دے ہر ممبر اُتے وضو کردے سن ، انہاں دی اذان آسمان وچ سنائی دیندی اے ، جنگ دے وقت انہاں دا شف نماز دے دوران انہاں دی شف دی طرح ہُندا اے ، انہاں دی آوازاں - قرآن پڑھنے تے ذکر کردے وقت مکھیاں دی دہاڑاں دی طرح ہُندیاں نيں ، اس دی ولادت مکان تے اس دی ہجرت تہابہ اے - مدینہ - تے اس دی بادشاہت شام وچ اے ۔
حدیث
Imam Darimi : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَحِرْزًا لِلْأُمِّيِّينَ أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى نُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ
سانوں دسیا اے [عبداللہ بن صالح] نے مینوں دسیا اے [اللیتس] نے مینوں دسیا اے [خالد ابن یزید] توں [سعید ابن ابو ہلال] توں [ہلال بن اسامہ] توں [عطا بن یسار] توں [ابن سلام]، کہ اوہنے آکھیا؛ اسیں رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے کردار نوں دریافت کیتا 'بے شک اسیں تینوں گواہ، بشارت دین آلے تے خبردار کرن آلے دے طور تے گھلیا اے'، جہڑا امی دی مدد کردا اے، توں میرا خادم میرا رسول اے، میں اوہدا ناں المتوکل رکھیا، اوہدی گل بات سخت نئیں سی تے اوہدا مزاج سخت نئیں سی، اوہ بازار وچ نعرہ نئیں ماردا سی تے برائی دا جواب نئیں دیندا سی اس نوں معاف کردے ہوئے اسی اک مذہب نو سدھا کیتا جہڑا اس گواہی توں انحراف کر گیا سی کہ کوئی خدا نئیں اے۔ اللہ سبحانہ و تعالی دے علاوہ عبادت کرن دا حق رکھدا اے، اس گواہی دے نال اسی انھے اکھاں، بہرے کن تے بند دل کھول سکنے آں۔ [عثا بن یسار] کہیا؛ [ابو واقد اللیتسی] نے مینوں دسیا کہ اس نے [کعاب] نوں وی اوہی کہندے سنیا جو ابن سلام نے فرمایا سی ۔
حدیث
Imam Darimi : 7
أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ كَعْبٍ فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَبْدِي الْمُخْتَارُ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيُكَبِّرُونَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ
سانوں دسیا اے [زید بن یوسف] نے سانوں [ابو اعوانہ] توں [عبدالملک بن عمیر] توں [دزکوان ابو صالح] توں [کعب] دسیا اے کہ پہلے پراگراف وچ لکھیا اے؛ محمد اللہ سبحانہ و تعالی دا رسول اے، تے میرا منتخب بندہ اے، اوہدی گل سخت نئیں اے، اوہدا مزاج اُچی نئیں اے، اوہ بازار وچ اُچی آواز وچ نئیں بولدا، اوہ برائی دا بدلہ برائی نئیں دیندا بلکہ بخشش تے مغفرت نال جواب دیندا اے، اوہدی ولادت مکہ وچ اے تے اوہدی ہجرت دی تھاں تھیبا پاور اے تے اوہدی بادشاہت شعبہ وچ اے۔ تے دوجے پاراگراف وچ لکھیا اے، محمد اللہ دے رسول سبحانہو وطالہ، اوہدی قوم اوہ لوک نیں جہڑے ہمیشہ اللہ دی حمد ہر شان و شوکت لئی کردے نیں، جو لوک سورج دی نگرانی کردے نیں - نماز دے ویلے نوں جانن لئی - نماز ادا کردے نیں جدوں ویلا آوے، بھاویں اوہ کسے گندی تھاں تے ہون، سارنگ دے سارے ارکان دے وضو دھو لیندے نیں، تے اوہ اپنی آوازاں وچ وضو رات وچ ہو سکدا اے۔ شہد دی مکھیاں دی دہاڑ وانگوں ہوا - اوہناں دی مسلسل پوجا تے روون دی وجہ توں -۔
حدیث
Imam Darimi : 8
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ يُصَفُّونَ فِي صَلَوَاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ
نے دسیا اے [مجاہد بن موسیٰ] نے دسیا اے [معن بن عیسیٰ] نے [معویہ بن صالح] توں [ابو فرح] توں [ابن عباس] رادلیاللہ عنہو توں دسیا اے، کہ اس نے کعب الاحبار توں پُچھیا؛ تُسی رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دا کردار توریت چ کیویں لبھیا؟، [کعب] نے جواب دتا؛ اسی پایا کہ محمد بن عبد اللہ مکہ وچ پیدا ہوئے، ثابہ یا مدینہ منورہ ہجرت کر گئے، انہاں دی بادشاہت شام وچ ہوئے گی، اوہ کوئی ظالم شخص نئيں، اوہ بازار وچ اُچی شور نئيں کردا، اوہ برائی دے بدلے برائی دا بدلہ نئيں دیندا بلکہ معاف کردا اے تے معاف کردا اے، انہاں دے لوک ہمیشہ انہاں د ی تعریف کردے نيں۔ اوہ اللہ سبحانہ وطالہ دی حمد کردے نیں چاہے چنگے ویلے ہون یا بھیڑے ویلے، اوہ ہر فتح وچ ہمیشہ اللہ سبحانہ وطالعہ دی تسبیح کردے نیں، اوہ اپنے وضو ارکان نوں دھوندے نیں، اپنے وچکارلے حصیاں وچ سارنگ پا لیندے نیں، اوہ نماز وچ قطار وچ لگ جاندے نیں جیویں اوہ جنگ وچ مارچ کردے نیں، اوہناں دیاں مسیتاں وچ اوہناں دیاں آوازاں مکھیاں دی دہاڑ وانگوں نیں، اوہناں دی مٹی دی آواز آسمان وچ سنی جا سکدی اے۔
حدیث
Imam Darimi : 9
أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمِيثَمِيُّ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ وَلَا كَسِلٍ لِيَخْتِنَ قُلُوبًا غُلْفًا وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا وَيُقِيمَ أَلْسِنَةً عُوجًا حَتَّى يُقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ
سانوں دسیا اے [حیوا بن سیوریہ] نے سانوں دسیا اے [بقیہ بن الولید المیتمی] نے سانوں دسیا اے [بحیر بن سعد] توں [خالد بن مدان] توں [جبیر بن نفر الحدلرمی]؛ رسول اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا: 'تہاڈے کول اک رسول آیا اے جہڑا نہ تے کمزور اے تے نہ ای کاہل، لاپرواہ دلاں نوں بیدار کرن، بند اکھاں کھولن، تے بہرے کناں نوں سنن لئی، ٹیڈھی زباناں نوں سدھا کرن لئی گھلیا گیا اے، تاں جے آکھیا جائے؛ سوائے اللہ سبحانہ و تعالی دے سوا کوئی خدا نہیں جس دی عبادت دا حق ہووے.
حدیث
Imam Darimi : 10
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ قَالَ فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَهُ كَأَنَّهُ يُنَاجِي فَالْتَفَتَ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ قَالَ إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا
سانوں دسیا اے [محمد بن یزید الحزامی] نے سانوں [اسحاق بن سلیمان] توں [عمر بن ابو قیس] توں [عثا] دسیا اے، اوہناں نے آکھیا؛ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے اک اصحاب نوں انہاں دی ضرورت سی ۔ اوہ اس دے نال ٹردا رہیا، ایتھے تک کہ جدوں اوہ گھر وچ داخل ہوچکيا سی تے اس دا اک پیر گھر دے اندر سی تے دوسرا پیر گھر دے باہر سی، تاں ایسا لگدا سی کہ گویا رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم کسی شخص دے نال گل بات کررہے سن، اس دے بعد انہاں نے مڑ کے دوست توں گل کيتی: کیہ تسيں جاندے نيں کہ ميں کس توں گل کر رہیا ہاں؟ اوہ اک فرشتہ سی جہنوں میں پہلے کدی نئیں ویکھیا سی، فرشتے نے اپنے رب توں مینوں ہیلو کہن دی اجازت منگی۔ اللہ تعالیٰ فرماندا اے: بے شک اسيں آپ دے پاس آئے نيں یا قرآن نوں مقدمات دا فیصلہ کرنے والا تے عاص سکینہ نوں صبر تے الفرقون نوں راہنمائی دے طور اُتے نازل کیتا اے۔
حدیث
Imam Darimi : 11
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَطِيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لِتَنَمْ عَيْنُكَ وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ قَالَ فَنَامَتْ عَيْنَايَ وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ وَعَقَلَ قَلْبِي قَالَ فَقِيلَ لِي سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً وَأَرْسَلَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ قَالَ فَاللَّهُ السَّيِّدُ وَمُحَمَّدٌ الدَّاعِي وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْمَأْدُبَةُ الْجَنَّةُ
سانوں [مجاہد بن موسیٰ] دسیا اے [ریحان ابن سعید] نے [عباد ابن منصور] نوں [ایوب] توں [ابو قلبہ] توں [عثیہ] دسیا اے کہ اوہنے [ربیعہ الجرسی] نوں کہندے ہوئے سُنیا اے؛ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نوں لیایا گیا تے انہاں توں کہیا گیا کہ مہربانی کر کے آپ دی اکھاں نوں سونے دے، کناں نوں سننے تے دل نوں سوچنے دے۔ اوہنے آکھیا: فیر میریاں اکھاں ویکھدیاں نیں، میرے کن سندے نیں، تے میرا دل سوچدا اے۔ اوہنے آکھیا؛ مینوں جانکاری ملی 'اک مالک اے جو گھر بناؤندا اے، پھیر ضیافت دا پربندھ کردا اے، پھیر اوہ کسے نوں ضیافت وچ بلاون لئی بھیجدا اے، جہڑا وی بلاؤن والے دی آواز دا جواب دے کے گھر وچ وڑ کے کھانا کھادا اے، مالک اس توں راضی ہو جاویگا۔" دوسری طرف جس نے بلانے والے دی آواز دا جواب نئيں دتا تے گھر وچ داخل نہ ہوئے تے کھانا نہ کھائے تاں ماسٹر اس اُتے ناراض ہوئے گا۔ فیر فرمایا: مالک اللہ سبحانہو وطالہ اے، بلانے والا محمد شللہ اللہ علیہ وآلہ وسلم اے، گھر اسلام اے، تے کھانا جنت اے۔
حدیث
Imam Darimi : 12
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فِي النَّوْمِ نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي رَاقِدٌ إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ فَقَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ
سانوں [الحسن بن علی] نے سانوں [ابو اسامہ] توں [جعفر بن میمون ات تمیمی] توں [ابو عثمان عن نہدی] نے دسیا اے کہ رسول اللہ علیہ وسلم بثحہ ول نکلیا تے اوہدے نال ابن مسعود رادلیہ اللہ، فیر رسول اللہ علیہ اللہ تعالیٰ ابن مسعود دے نال بٹھا، اس دے بعد اس نے ابن مسعود نوں بٹھانے دے لئی کہیا تے اس دے لئی اک تقسیمی لکیر بنائی۔ فیر فرمایا: کدی وی اس جگہ توں نہ نکلو کیونجے کچھ مرد آپ نوں ملن گے تے آپ انہاں توں گل نئيں کرن گے تے اوہ آپ توں گل نئيں کرن گے۔ اس دے بعد رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے جتھے چاہیا اپنا سفر جاری رکھیا۔ فیر لوگ تقسیم کرنے والی لکیر اُتے پہنچے تے انہاں نے اسنوں عبور نئيں کیتا، فیر اوہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دی طرف چلے گئے۔ جدوں تک کہ رات دے اخیر تے اوہ میرے کول آیا تے میری ران نوں اپنا تسلی بنا کے سوں گیا، تے جدوں اوہ سوندا سی تے اوہنوں اپنے ساہ سنائی دے سکدے سن۔ جدوں رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم میری ران تے سوندے سن تے سارے چٹے کپڑے پا کے سوہنے چہرے لے کے مرد آئے۔ آہ، اوہ کنے سوہنے نیں! چنانچہ کہ انہاں وچوں اک گروہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے سر اُتے تے دوسرا گروہ ساڈے طرف بیٹھے تے انہاں نے اک دوسرے توں کہیا: ساڈے پاس کدی کوئی ایسا خادم نئيں سی جس نوں ایسا تحفہ دتا گیا جو رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نوں دتا گیا۔ اس بندے دیاں اکھیاں سُتیاں نیں پر دل جاگدا اے، اوہدے واسطے اک تمثیل بناؤ خیر او ماسٹر وانگوں محل بناندا اے، فیر ڈش بناندا اے فیر لوکاں نوں کھان پین دی دعوت دیندا اے، فیر لوک اسمان تے چڑھ جاندے نیں۔ اس دے بعد رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم اٹھے تے انہاں نے مینوں فرمایا: کی تسيں جاندے نيں کہ اوہ کون نيں؟ فیر ميں نے جواب دتا: اللہ سبحانہ و تعالی تے اس دے رسول بہتر جاندے نيں۔ فیر کہیا: اوہ فرشتے نیں ۔ فیر اس نے فیر کہیا: کیہ تہانوں پتہ اے کہ تشبیہ کیہ اے؟ میں کہیا اللہ سبحانہ و تعالی تے اس دے رسول جو بہتر جاندے سن اس نے جواب دتا: ار رحمٰن نے جنت تعمیر کيتی، فیر بلایا -دعوت کیتا- اپنے بندےآں نوں اس دے پاس، جو قبول کرے گا جنت وچ داخل ہوئے گا تے جو انکار کرے گا فیر اوہ اسنوں سزا تے اذیت دے گا۔
حدیث
Imam Darimi : 13
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا فَقُلْتُ يَا أَخِي اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ الْآخَرُ نَعَمْ فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ حُصْهُ فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ فَقَالَ لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي فَقَالَتْ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلْغَتِنَا إِلَى أُمِّي فَقَالَتْ أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ وَقَالَتْ إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي يَعْنِي نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ
سانوں دسیا اے [نعیم بن حماد] نے دسیا اے [بقیہ] توں [بہیر] توں [خالد بن مدن] نے دسیا اے [عبد الرحمن بن عمرو السلامی] توں [عتبہ بن عبد السلامی] کہ اوہنے اوہناں نوں دسیا، تے اوہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے اصحاب وچوں سی، رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے پُچھیا: اے رسول اللہ تیری زندگی دا آغاز کیہ سی؟ اس نے جواب دتا: اس وقت میری رضاعی ماں بنی سعد بن بکر دی اک خاتون سی ۔ اس ویلے میں اتے اس قبیلے دا اک ہور چھوٹا بچہ ڈنگر چراؤندے ساں ۔ اساں رزق نہ لیائے اس لئی میں یار نوں کہیا: او میرے ویر گھر جا کے ساڈی ماں توں رزق منگے۔ پھیر میرا بھرا چلا گیا تے میں اکلا ڈنگر دیکھن لئی رہِ گیا۔ اچانک دو چٹے پنچھی عقاباں وانگوں آئے، اک نے دوجے نوں آکھیا، کیہ واقعی اوہی اے؟ اک ہور نے جواب دتا؛ آہو! فیر اوہناں دوواں نے مینوں گھیر لیا تے مینوں کھچ کے باہر کھلار دتا، فیر اوہناں نے میرا ڈھڈ کٹ کے کھولیا فیر میرا دل کڈھیا، اوہنوں کٹ کے کھولیا تے دو کالیاں گانٹھاں کڈھیاں۔ فیر دوناں چوں اک نے اپنے یار نوں آکھیا: مینوں برف دا پانی دے دیو تے فیر اوہ میرے ڈھڈ نوں دھون لئی ورتے گا۔ فیر آکھیا: مینوں ٹھنڈا پانی دے دیو'۔ تے اوہ میرا دل دھوندا سی۔ پھر اس نے کہیا: مینوں آس سکینہ -سکون-! فیر اوہنے میرے دل وچ چھڑک دتا۔ فیر اوہناں وچوں اک نے اپنے یار نوں آکھیا: اوہنوں سلائی کرو! فیر اس نو سلائی کیتا تے اس نے ختم نبوہ - انبیا دا غلاف - دے نال نشان زد کیتا۔ فیر انہاں وچوں اک نے اپنے دوست نوں کہیا: اسنوں اک ترازو اُتے رکھو تے اس دے ہزار افراد نوں اک ترازو اُتے رکھو۔ پھر رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا: اس وقت ميں نے اپنے اُتے اک ہزار افراد دیکھے اس لئی خوفزدہ ہويا کہ انہاں وچوں کچھ میرے اُتے ڈگ جان گے، فیر اس شخص نے فیر کہیا: جے اس دے لوکاں نوں اس دے نال تولیا جائے تو ضرور اس دے لوکاں توں بھاری ہو جائے گا تے فیر اوہ دونے مینوں چھڈ گئے۔ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا: میں بہت خوفزدہ سی، لہذا میں بھج کے اپنی گیلی نرس دے پاس گیا تے اسنوں دسیا کہ میرے نال کی ہويا اے۔ انہاں نوں فکر سی کہ کدرے میرے نال کدرے نہ ہوجائے اس لئی انہاں نے کہیا: وچ آپ دے لئی اللہ سبحانہ وطالعہ دی پناہ لیندی ہاں ۔ فیر اس نے جانے دے لئی اپنا گھوڑا تیار کیتا تے مینوں اک اونٹ اُتے بٹھا دتا تے میرے پیچھے سواری کردے رہے ایتھے تک کہ اسيں میری ماں دے پاس پہنچے، فیر اس نے اس توں کہیا: ميں نے جو امانت تے بوجھ میرے اُتے پایا گیا اے اوہ پورا کر دتا اے، فیر اس نے اسنوں دسیا کہ میرے نال کیہ ہويا اے۔ لیکن اس گل توں اوہ پریشان نئيں ہوئے، حقیقت وچ میری والدہ نے جواب دتا: حقیقت وچ ميں نے اسنوں اس وقت دیکھیا سی جدوں اوہ حال ہی وچ میرے رحم توں نکلیا سی، یعنی اوہ روشنی جو شام دے تخت نوں روشن کردی اے۔
حدیث
Imam Darimi : 14
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِمِائَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِأَلْفٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ قَالَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا
سانوں دسیا اے [عبداللہ بن عمران] نے سانوں دسیا اے [ابو داؤد] نے سانوں [جعفر بن عثمان القراسی] نوں [عثمان بن عروہ بن از زبیر] توں [اپنے والد] توں [ابو زار الغفاری] رادلیاللہ عنہو توں دسیا اے، اوہناں نے آکھیا؛ میں پُچھیا اے اللہ دے رسول آپ نوں کس طرح یقین ہو سکدا اے کہ آپ نبی نيں؟ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے جواب دتا: اے ابو زر دو فرشتے میرے پاس آئے جدوں ميں مکہ دی اک وادی وچ سی ۔ انہاں وچوں اک زمین اُتے اتردا اے تے دوسرا اسمان تے زمین دے درمیان ہُندا اے۔ اوہناں وچوں اک نے اپنے دوست نوں آکھیا: ایہہ واقعی اوہی اے؟ فیر اوہدے بیلی نے جواب دتا: ہاں! فیر کہیا: فیر اسنوں کسی دے نال تول لو، فیر ميں دس افراد دے نال تولیا جاواں گا تے میں انہاں توں بھاری ہاں ۔ پھیر اسنے پھیر کیہا: 'اسنوں سو بندیاں نال تول لؤ' تاں میرا وی تول ہویا تے میں اوہناں نالوں وی بھارا ہو گیا۔ پھیر اسنے پھیر کیہا: 'پھر اپنے آپ نوں ہزار لوکاں نال تول'، پھیر میرا تول کیتا گیا تے میں اوہناں نالوں بھارا ہو گیا۔ اوس ویلے مینوں لگدا سی کہ میں اوہناں نوں ترازو دی تنگ ہون دی وجہ توں جھٹکے ماردے ویکھ رہیا سی، فیر دوہاں فرشتیاں وچوں اک نے اپنے دوست نوں آکھیا: بھاویں اوہ اپنے سارے لوکاں دے نال تولیا جائے، فیر وی اوہ اوہناں توں بھاری ہووے گا۔
حدیث
Imam Darimi : 15
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ
سانوں [اسماعیل بن خلیل] نے دسیا اے [علی بن مشیر] نے [ابو صالح] توں سانوں [الاعماسی] دسیا اے، اوہناں نے آکھیا؛ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے اک مرتبہ انہاں نوں بلایا سی ؛ اے لوکاں، بے شک میں اک رحمت تے رہنما آں۔
حدیث
Imam Darimi : 16
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ إِلَى أَهْلِي قَالَ هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ هَذِهِ السَّلَمَةُ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ وَقَالَ إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ وَإِلَّا رَجَعْتُ فَكُنْتُ مَعَكَ
سانوں دسیا اے [محمد بن ثارف] نے دسیا اے [محمد بن فضلیل] نے سانوں [ابو حیان] توں [عثا`] توں [ابن عمر] رادلیاللہ عنہو توں دسیا اے، اوہنے آکھیا؛ جدوں اسی رسول اللہ علیہ وآلہ وسلم دے نال اک سفر تے ساں تے سانوں اک بدو عرب ملیا تے اس دے نیڑے پہنچن دے بعد رسول اللہ علیہ وآلہ وسلم نے اس توں کہیا: توں کتھے جا رہیا ایں؟ بدو عرب نے جواب دتا: میں اپنے ٹبر نال ملنا چاہنا واں۔ فیر رسول نے آکھیا: کی تُسی کجھ چنگا چاہندے او؟ اس نے جواب دتا: نیکی کی اے؟ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا: یعنی آپ گواہی دیندے نيں کہ اللہ سبحانہ وطالہ دے علاوہ کوئی خدا قابل عبادت نئيں اے تے گواہی دیندے نيں کہ محمد شللہ علیہ وآلہ وسلم اس دے خادم تے رسول نيں۔ بدو عرب نے کہیا: فیر کون ثابت کر سکدا اے جو آپ نے کہیا اے اس دی سچائی ؟ رسول اللہ نے جواب دتا: درخت سلامہ، چنانچہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے اسنوں بلایا جدوں کہ درخت پہاڑی دے کنارے اُتے سی، فیر اس درخت نے زمین نوں توڑ کر رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے نیڑے پہنچیا جدوں تک کہ درخت رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے سامنے پہنچ گیا۔ رسول نے اوہنوں تن واری گواہی دین لئی آکھیا۔ انہاں نے وی تن بار گواہی دتی جداں کہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا سی تے فیر اوہ درخت واپس اس جگہ واپس آیا جتھے اوہ اگیا سی ۔ بدو عرب اپنے لوکاں دے پاس واپس آیا تے کہیا؛ جے اوہ میری پیروی کرن گے تے میں اوہناں نوں بادشاہ نال ملن لئی لے جاواں گا -رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم-، جے نئیں تے میں بادشاہ دے کول واپس آ جاواں گا تے اوہدے کول رہواں گا۔
حدیث
Imam Darimi : 17
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرٌ وَلَا عَلَمٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ فَقَالَ يَا جَابِرُ انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْ يُقَلْ لَكِ الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَا ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ فَقَالَ خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا فَحَبَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا شَأْنُهُ قَالُوا اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا فَانْفَلَتَ مِنَّا قَالَ بِيعُونِيهِ قَالُوا لَا بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا لِي فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ
نے سانوں [عبید اللہ بن موسی] نوں [عیسیٰ بن عبدالملک] توں [ابو از زبیر] توں [جابر] رادلیاللہ عنہو توں رپورٹ کیتا اے، اوہناں نے آکھیا؛ میں رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے نال اک سفر تے نکلیا سی تے جدوں اوہ اپنے آپ نوں راحت کرنا چاہندے سن تے اوہ ہمیشہ لُک جاندے سن تاکہ اوہ نظر نہ آ سکن۔ اس وقت اسيں اک وڈے میدان وچ سن جتھے نہ کوئی درخت سن تے نہ ہی حیات دی نشانیاں سن تے اس نے کہیا: اے جابر اپنے برتن توں کچھ پانی لے لو، تے چلو اپنا سفر جاری رکھدے نيں۔ جابر نے آکھیا، اسی اودوں تیکر ٹُردے رئے جدوں تیکر اسی نظر توں اوجھل نئیں ہو گئے۔ اچانک دو درخت سامنے آئے جنہاں دے درمیان چار ہتھ دا فاصلہ سی ۔ اوہناں نے آکھیا: مہربانی کر کے رُکھ دے نیڑے جاؤ، اوہنوں گل کرن لئی آکھو، اوہ جواب دیوے گا، اوہنوں آکھو 'تہاڈے نال دے رُکھ کول آؤ تاں جے میں تہاڈے دوواں دے پچھے بیٹھ سکاں'۔ اوہ درخت نیڑے پہنچیا - اس دا دوست، اس دے نال دا درخت - تے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم انہاں دونے دے پیچھے بیٹھ گئے، فیر دونے درخت اپنی اپنی جگہ اُتے واپس آ گئے۔ اگے اسی اپنڑے گھوڑاں تے سوار ہوئے، تے جویں ساڈے اتے کوئی پرندہ سانوں ڈھک رہیا سی، فیر اک عورت تے اوہدے بچے نے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نوں روکیا، اوہنے آکھیا؛ اے رسول اللہ میرے بچے نوں دراصل روز تین واری شیطان پریشان کردا اے جابر نے آکھیا؛ پھر رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے بچے نوں لے کے اپنی گاڑی دے سامنے رکھ دتا فیر فرمایا؛ جا وے اللہ دے دشمن! میں اللہ دا رسول آں۔ رسول نے ایہ گل تن واری کیتی۔ پھر اس عورت نوں واپس کر دتا۔ جدوں اسی اپنڑے سفر توں واپس آئے، تے اسی اصل سڑک دے نال نال لنگھے، تے اک عورت تے اوہدے بچے نے سانوں دو بھیڈاں دے نال روک لیا جہناں نوں اوہ چرا رہی سی۔ فیر اوہنے آکھیا؛ اے رسول اللہ علیہ اللّٰہ علیہ وآلہ وسلم میری طرفوں ایہ تحفہ قبول کرو، جس نے تہانوں سچ مچ گھلیا اے، اس دی خاطر فیر شیطان نئیں آئے گا۔ ' اوہنے آکھیا: اک لے لو تے دوجا اوہنوں واپس کر دیو۔ فیر اسی اپنا سفر جاری رکھیا تے پرندےآں نے لگدا سی کہ سانوں ڈھانپ رہے نيں، اچانک اک اونٹھ بھج گیا، لیکن جدوں اوہ درختاں دے دو باغاں دے پاس آیا تاں فوراً جھک گیا تے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے اسنوں پھڑ لیا۔ رسول نے لوکاں نوں پچھیا: 'ایتھے آؤ لوکو، ایہہ اونٹ کس دا اے؟ چنانچہ انصار دے کئی نوجواناں نے جواب دتا؛ اوہ ساڈا اے، اے اللہ دے رسول، اس نے پُچھیا: اوہ کی تجربہ کر رہیا اے؟ اوہناں نے جواب دتا؛ اسیں ویہہ سال اوہدی دیکھ بھال کردے تھک گئے ساں تے اوہدی موٹی وی بہت سی- اوہ موٹا ہو گیا سی- اس لئی اسیں اوہنوں ذبح کر کے اپنے بچیاں وچ ونڈنا چاہندے ساں، پر اوہ ساڈے کولوں بھجّ گیا۔ اوہنے آکھیا: 'ٹھیک اے، فیر بس مینوں ویچ دیو۔ '. اوہناں نے جواب دتا؛ 'اوہ، کوئی لوڑ نئیں، جناب، لیکن اونٹ تہاڈے عظمت لئی تحفے دے طور تے کافی ہووے گا۔ نبی نے فرمایا؛ 'ٹھیک اے، جے اوہ میرا اے تے فیر اوہدے نال چنگا رہو، جدوں تیکر اوہ مر نہ جائے۔ اوس ویلے مسلماناں نے آکھیا؛ یا رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم ، سانوں بادشاہ حیوانات نوں سجدہ کرنے دا زیادہ حق اے ، انہاں نے فرمایا: اک -مخلوق- دے لئی دوسرے -مخلوق نوں سجدہ کرنا ٹھیک نئيں اے ، جے ایہ جائز ہُندا تاں عورتاں نوں اپنے خاونداں نوں سجدہ کرنے دی اجازت ہُندی۔
حدیث
Imam Darimi : 18
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ هَاتُوا خِطَامًا فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
سانوں دسیا اے [یعلہ] نے سانوں دسیا اے [العجلہ] توں [عدز دزیال بن حرملہ] توں [جابر بن عبد اللہ] رادلیاللہ عنہو نے فرمایا؛ اسی رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے نال سفر توں واپس آئے۔ جدوں تیکر اسی بنی نجار دے اک پنڈ وچ نئیں پہنچے، اچانک اوتھے اک اونٹھ ہر اوس بندے نوں روک رہیا سی جہڑا باغ وچ وڑنا چاہندا سی۔ ایہ گل رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نوں پہنچی تاں اوہ انہاں دے پاس گئے تے اونٹھ نوں بلایا۔ اونٹ نے آکے اپنے بلھ دھرتی تے رکھ دتے جدوں تک کہ اوہنے اوہدے ساہمنے گوڈے نہ جھکائے۔ فیر اس نے کہیا: اک رسی لے آؤ، فیر اس نے اسنوں رسی توں بنھ دتا تے اس دے مالک نوں واپس کردتا۔ فیر انہاں نے پچھے مڑ کے دیکھیا تے فرمایا: آسمان تے زمین دے درمیان کوئی نئيں بلکہ اوہ جانندا اے کہ ميں بے شک اللہ سبحانہ و تعالی دا رسول ہاں سوائے انہاں لوکاں دے جو نافرمان نيں؛ جناں تے انساناں توں۔
حدیث
Imam Darimi : 19
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ فَسَعَى
سانوں دسیا گیا اے [الحجاج بن منہال] نے سانوں [حمد بن سلمہ] توں [فرقد الصبخی] توں [سعید بن جبیر] توں [ابن عباس] رادلیاللہ عنہو توں دسیا اے، کہ اک عورت اپنے بچے نوں رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے کول لیان لئی آئی سی تے فرمایا سی کہ رسول اللہ علیہ اللّٰہ علیہ وآلہ وسلم نے اپنا بچہ لیاندا سی۔ جن، جن ہمیشہ اندر آندا اے جدوں اسی دوپہر دا کھانا تے رات دا کھانا کھاندے آں۔ سانوں، تے سانوں بدتمیزی کرو۔ فیر رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے آپ دے لئی دعا کيتی۔ پھیر اس نے الٹی کیتی تے اس دے منہ وچوں کجھ - جویں کالے کتے دا بچہ - نکلیا تے پھیر چلا گیا۔
حدیث
Imam Darimi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ
نے دسیا اے [محمد بن سعید] نے دسیا اے [یحییٰ بن ابوبکر العبدی] توں [ابراہیم بن ثہمن] توں [سیمک] توں [جابر بن سمورہ] رادلیاللہ عنہو توں فرمایا؛ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا: ميں واقعی جاننا واں کہ مکہ وچ اک ایسا پتھر اے جس توں اوہ مینوں بھیجنے توں پہلے سلام کردے سن ۔ واقعی میں ہن واقعی جاننا واں'۔
