Imam Darimi : 1
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ
Dòppo aveine dito [o Muhammad bin Yusuf] da [Sufyan] da [Al A’masy] da [Abu Wa’il] da [Abdullah], o l’à dito; Un òmmo o l’é vegnuo da-o Messaggê de Allah e o l’à dito: O Messaggê de Allah, quarchedun o saià castigou pe-e brutte açioin ch’o l’à commesso into periodo de l’ignoransa? L’Apòstolo o l’à respòsto: Chi se segge comportou ben into seu periodo islamico, o no l’é stæto castigou pe-e seu brutte açioin into periodo de l’ignoransa, ma chi se segge comportou mâ – mâ – into seu periodo islamico, o l’é stæto castigou –pe-i seu pecchi – ch’o segge passou ò futuo.
Imam Darimi : 2
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ عَنْ الْوَضِينِ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةٌ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ يَا أَبَتَاهُ يَا أَبَتَاهُ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ فَأَعَادَهُ فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ
O l’é stæto segnallou à niatri [Al Walid bin An Nadlr Ar Ramli] da [Masarrah bin Ma’bad] – da Bani Al Harith bin Abu Al Haram da Lakhmin – da [Al Wadliin] che un òmmo o l’é vegnuo da-o Profeta e o l’à dito: tempo che gh'emmo di figgi che ean contenti quande gh'ò ciammou. Un giorno gh’ò telefonou e o l’à responduo subito e o m’à anæto apreuvo. Quande son arrivou à un pòsso de famiggia, gh’ò piggiou subito a man e gh’ò cacciou into pòsso, quella a l’ea a fin do mæ tempo con lê. O l'à ciammou «O mæ poæ, o mæ poæ». ' O Messaggê de Allah o l'à ciammou fin à quande e seu larme son sciortie. Allora quarchedun ch'o l'ea assettou co-o Rasulullah o l'à dito à l'òmmo: ti l'æ fæto triste o Rasulullah. O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam o l'à dito à l'òmmo: ch'o segge perché o domandava de quarcösa d'importante ch'o l'ea apreuvo à affrontâ, dapeu l'Apòstolo o l'à dito à l'òmmo: Repeti torna a vòstra stöia, dapeu o l'à repetio l'istöia e l'Apòstolo o l'à ciammou torna fin à quande e seu larme son sciortie, bagnou a seu barba, dapeu o l'à dito: ignoransa, donca, comensa e vòstre açioin con unna neuva scheda netta.
Imam Darimi : 3
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَوْلَايَ أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ قَالَ فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا قَالَ فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ إِسَافٌ وَنَائِلَةُ قَالَ هَارُونُ كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ
O n’à dito [Harun bin Mu’awiyah] da [Ibrahim bin Sulaiman Al Mu’addib] da [Al A’masy] da [Mujahid], [o mæ ex scciavo] o m’à dito; che a seu famiggia a l’aiva lasciou un contegnitô ch’o contegniva do formaggio e do læte pe offrî a-e seu divinitæ, o l’à dito; a mæ famiggia a m’à proibio de mangiâ o formaggio pe paû de ste divinitæ; alloa o l'é vegnuo un can, o l'à mangiou o formaggio e o l'à bevuo do læte e o l'à fæto l'urina in scê statue, saieiva à dî e statue de Iqaf e Nailah. O Harun o l'à dito: inti vegi giorni de l'ignoransa, quande un òmmo o voeiva viægiâ o piggiava con lê quattro prie, træ de quæ pe sostegnî/sostegnî a cazzetta – un cazzetto/vaso – e a quarta a l'ea pe lê de venerâ, de allevâ o seu can, e pe ammassâ o seu figgio.
Imam Darimi : 4
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا عَبَدْنَاهُ وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجُّ عَلَيْهَا فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ
O ne l'é stæto dito [o Mujahid bin Musa] o n'à dito [o Raihan Ibnu Sa'id Comme o Sami] o n'à dito ['Abbad Ibnu Mansur] da [Abu Raja'], o l'à dito: inti giorni de l'ignoransa, quande attrovemmo unna boña pria, â veneremmo e quande no attrovemmo unna boña, n'emmo. Dapeu gh’emmo portou un cammello shafi, quande o cammello o l’ea apreuvo à sciortî, gh’emmo sciortio o læte pe annagâ a muggia d’æña ch’emmo arrecuggeito, dapeu gh’emmo venerou a muggia d’æña fintanto che viveivamo inte quello pòsto. O Abu Muhammad o l'à dito: I cammelli Shafi son di cammelli ch'an ben ben de læte.
Imam Darimi : 5
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ قَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مَكْتُوبًا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ وَمَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجِرُهُ بِطَابَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ
O n’à dito [Al Hasan bin Ar Rabi’] o n’à dito [Abul Ahwash] da [Al A’masy] da [Abu Salih], o l’à dito; [O Ka'ab] o l'à dito; l'emmo attrovou scrito: Muhammad Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, o no l'ea duro into seu discorso, o no l'ea duro into carattere, o no parlava à voxe erta quande o l'ea into mercou, o no compensava o mâ co-o mâ, ma o respondeiva con perdonando e perdonando, o seu pòpolo o l'ea de persoñe che favan delongo tahmid berrifbi erto pòsto/ lodando Allah- o guæra, lödavan Allah Subhanahu wa Ta'ala inte tutte e case, con portâ di sarong inte seu parte de mezo, con fâ l'abluçion à ògni membro da seu abluçion, o seu ciammo a-a preghea o se sente into çê, o seu shaf inta guæra o l'é comme o seu shaf inta preghea, e seu voxe – quande leze o Coran e o Me birth ropla o l'é comme o seu dhikr pòsto d'emigraçion o l'é à Thaabah – Medina – e o seu regno o l'é à Sham.
Imam Darimi : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَحِرْزًا لِلْأُمِّيِّينَ أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى نُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ
O n’à dito [o Abdullah bin Salih] o m’à dito [o Al Laits] o m’à dito [o Khalid Ibnu Yazid] da [Sa’id Ibn Abu Hilal] da [Hilal bin Usamah] da [’Atha’ bin Yasar] da [Ibn Salam], ch’o l’à dito; noi gh'emmo descoverto o carattere do Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam 'De fæto t'emmo mandou comme testimònio, datô de boñe novitæ e comme avvertitô', ch'o l'aggiutta l'Ummi, ti l'é o Mò servitô O Mò Messaggê, gh'ò nominou Al Mutawakkil, o seu discorso o no l'ea duro e o seu temperamento o no l'ea duro e o di ma perdonandoghe emmo drito unna religion ch’a s’ea desviâ da-a testimoniansa che no gh’é nisciun dê. o l'à o drito d'ëse veneræ a-o de là de Allah Subhanahu wa Ta'ala, con sta testimoniansa poemmo arvî di euggi òrbi, de orecchie sorde e di cheu serræ. ['Ata` bin Yasar] o l'à dito; [O Abu Waqid Al Laitsi] o m’à dito ch’o l’aiva sentio [o Ka’ab] dî ascì quello che o Ibn Salam o l’aiva dito.
Imam Darimi : 7
أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ كَعْبٍ فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَبْدِي الْمُخْتَارُ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيُكَبِّرُونَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ
O n’à dito [Zaid bin Yusuf] o n’à dito [Abu ‘Awanah] da [Abdul Malik bin Umair] da [Dzakwan Abu Salih] da [Ka’ab] che into primmo paragrafo o l’é scrito; O Muhammad o l'é o messaggê de Allah Subhanahu wa Ta'ala, e o Mò servitô çernuo, o seu discorso o no l'é duro, o seu temperamento o no l'é erto, o no parla à fòrte into pòsto do mercou, o no paga o mâ co-o mâ ma o responde co-o perdono e o perdono, o seu pòsto de nascion o l'é inta Mecca e o seu emigraçion o l'é inta Mecca. E into segondo paragrafo o l'é scrito, Muhammad, o messaggê de Allah Subhanahu wa Ta'ala, o seu pòpolo o l'é de persoñe che lödan delongo Allah pe tutta a glòria, quelli che monitoran o sô – pe conosce o tempo de preghea – compiscian a preghea quande o tempo o l'arriva, anche se son inte un pòsto brutto, pòrtan un sarong into mezo, peuan ëse e voxe de seu abluçioin, peuan ëse mi e voxe de tutte e abluçioin. sentio inte l'äia comme o bruxo de avie – pe caxon do seu culto perscistente e do seu piangî –.
Imam Darimi : 8
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ يُصَفُّونَ فِي صَلَوَاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ
O n’à dito [o Mujahid biun Musa] o n’à dito [o Ma’n ibn ‘Isa] o n’à dito [o Mujahid bin Salih] da [Abu Farwah] da [Ibn Abbas] Radliyallahu’anhu, ch’o l’à domandou a-o Ka’ab Al Ahbar; Comm’a l’à attrovou o carattere do Rasulullah inta Torah?, o [Ka’ab] o l’à respòsto; no gh’emmo attrovou che o Muhammad bin Abdullah o l’é nasciuo a-a Mecca, o l’é emigrou à Thaabah ò à Medina, o seu regno o saià in Siria, o no l’é unna persoña crudele, o no fa un bruxo fòrte into pòsto do mercou, o no paga o mâ pe-o mâ ma o perdona e o perdona, o seu pòpolo o ô löda delongo. Lödan Allah Subhanahu wa Ta'ala che segge inti tempi boin ò mâ, glorifican de longo Allah Subhanahu wa Ta'ala inte tutte e vittöie, lavan i seu membri de l'abluçion, pòrtan di sarong inte seu parte de mezo, se mettan in fila inta preghea comme se marçan in guæra, e seu voxe inte seu moschee son comme o bruxo de avie into seu mudzin, a voxe a peu ëse.
Imam Darimi : 9
أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمِيثَمِيُّ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ وَلَا كَسِلٍ لِيَخْتِنَ قُلُوبًا غُلْفًا وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا وَيُقِيمَ أَلْسِنَةً عُوجًا حَتَّى يُقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ
O n’à dito [Haiwah bin Syuraih] o n’à dito [Baqiyyah bin Al Walid Al Maitami] o n’à dito [Buhair bin Sa’ad] da [Khalid bin Ma’dan] da [Jubair bin Nufair Al Hadlrami]; O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam o l'à dito: 'Gh'é vegnuo da ti un messaggê ch'o no l'é ni debole ni pigro, -mandou pe- desveggiâ di coeur impremuæ, arvî i euggi serræ, e fâ senti e oegge sorde, driçiâ e lengue storte, coscì che se dixe; No gh'é nisciun dê ch'o l'agge o drito d'ëse venerou feua che Allah Subhanahu wa Ta'ala solo.
Imam Darimi : 10
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ قَالَ فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَهُ كَأَنَّهُ يُنَاجِي فَالْتَفَتَ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ قَالَ إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا
O n’à dito [o Muhammad bin Yazid Al Hizami] o n’à dito [Ishaq bin Sulaiman] da [’Amr bin Abu Qais] da [‘Atha’], o l’à dito; Un di compagni do Profeta o l'aiva un beseugno de lê. O l’à camminou con lê, fin à quande o l’ea introu inta cà e un di seu pê o l’ea drento e l’atro feua da cà, l’ea comme se o Messaggê de Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam o l’avesse unna conversaçion con un òmmo, dòppo quello o s’é vortou e o l’à parlou à l’amigo: Saieiva con chi parlo? o l’ea un angelo ch’o no l’aiva mai visto avanti, l’angelo o l’à domandou o permisso do seu Segnô de dîme ciao. Allah o dixe: ‘De fæto, semmo vegnui da ti ò emmo mandou o Coran comme deçisô di caxi e As Sakinah comme paçiensa e Al Furqon comme guidda.
Imam Darimi : 11
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَطِيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لِتَنَمْ عَيْنُكَ وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ قَالَ فَنَامَتْ عَيْنَايَ وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ وَعَقَلَ قَلْبِي قَالَ فَقِيلَ لِي سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً وَأَرْسَلَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ قَالَ فَاللَّهُ السَّيِّدُ وَمُحَمَّدٌ الدَّاعِي وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْمَأْدُبَةُ الْجَنَّةُ
O n’à dito [o Mujahid bin Musa] o n’à dito [o Raihan Ibnu Sa’id] o n’à dito [’Abbad Ibnu Mansur] da [Ayyub] da [Abu Qilabah] da [Athiyah] ch’o l’à sentio [Rabi’ah Al Jurasyi] dî; O Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam o l'é stæto portou e o gh'é stæto dito, pe favô, lasciâ che i vòstri euggi dorman, e vòstre oegge sentan, e o vòstro cheu o pense. O l’à dito: alloa i mæ euggi veddan, e mæ oegge sentan, e o mæ cheu o pensa. O l'à dito; Ho reçevuo informaçioin ‘Gh’é un scignoo ch’o construisce unna cà, dapeu o prevedde un banchetto, dapeu o manda quarchedun pe invitâ a-o banchetto, chi responde a-o ciammo do chiamatô e o l’intrâ inta cà e o mangia o pasto, o scignoo o ghe saià contento. D’atro canto, chi no responde a-o ciammo do chiamatô e o no l’intrâ inta cà e o no mangia o mangiâ, aloa o Maestro o s’arraggia con lê. Dapeu o l’à dito: O meistro o l’é Allah Subhanahu Wa Ta’ala, o chiamatô o l’é o Mahomed, a cà a l’é l’Islam, e o mangiâ o l’é o çê.
Imam Darimi : 12
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فِي النَّوْمِ نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي رَاقِدٌ إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ فَقَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ
O l'é stæto segnallou à niatri [Al Hasan bin 'Ali] ch'o n'à dito [Abu Usamah] da [Ja'far bin Maimun At Tamimi] da [Abu Uthman An Nahdi] che o Rasulullah o l'é anæto feua à Bathha` e con lê o Ibn Mas'ud Radliyallahu'allah o l'ea con Ibn Mas'ud, dapeu o l'à domandou de mettise à sedde Ibn Mas'ud e o gh'à fæto unna linia de divixon. Allora o l’à dito: No lasciâ mai sto pòsto, perché çerti òmmi t’incontran e ti no ghe parli, e no ti parli. Dapeu o Profeta o l’à portou avanti o seu viægio donde o voeiva. Dapeu o pòpolo o l'é arrivou a-a linia de divixon e o no l'à attraversâ, dapeu o l'é anæto verso o Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Fin a-a fin da neutte o l’é vegnuo da mi e o s’é misso à dormî deuviando a mæ coscia comme cuscino, e quande o l’à dormio o poeiva senti o seu respio. Quande o Rasulullah o dormiva in sciâ mæ coscia, l’é vegnuo di òmmi con de facce belle con tutti i vestî gianchi. Sospiro, quante son belle! coscì che un gruppo de loiatri o s’é misso a-a testa do Profeta e un atro gruppo da-a nòstra parte e se dixan un con l’atro: no emmo mai avuo un servitô ch’o l’agge avuo un regâ comme quello ch’o l’é stæto dæto a-o Profeta. I euggi de sta persoña son in sonno ma o seu cheu o l'é desveggiou, fâghe unna parabola. Ben, o l'é comme un meistro ch'o tiâ sciù un palaçio, dapeu o fa un piatto dapeu o l'invita a gente à mangiâ e à beive, dapeu o pòpolo o monta in çê. Allora o Messaggê de Allah (paxe e benediçioin de Allah in sce de lê) o s’é desveggiou e o m’à dito: sai chi son? alloa ò respòsto: Allah Subhanahu wa Ta’ala e o seu Messaggê san megio. Allora o l’à dito: son di angeli. Dapeu o l’à dito torna: saiæ quæ a l’é l’analogia? Ho dito che Allah Subhanahu wa Ta’ala e o seu Messaggê ch’o conosceiva megio o l’à respòsto: Ar Rahman o l’à tiou sciù o çê, dapeu o l’à ciammou -invitou- i seu servitoî à lê, chi l’açetta o l’intrâ into çê e chi se refuâ aloa o ô castighià e o ô torturià.
Imam Darimi : 13
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا فَقُلْتُ يَا أَخِي اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ الْآخَرُ نَعَمْ فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ حُصْهُ فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ فَقَالَ لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي فَقَالَتْ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلْغَتِنَا إِلَى أُمِّي فَقَالَتْ أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ وَقَالَتْ إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي يَعْنِي نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ
O n’à dito [o Nu’aim bin Hammad] o n’à dito [Baqiyyah] da [Bahir] da [Khalid bin Ma’dan] o n’à dito [’Abdur Rahman bin ‘Amr As Sulami] da [’Utbah bin ‘Abd As Sulami] Ch’o ghe l’à dito, e o l’ea un di compagni. domandò o Rasulullah: Quæ o l’é stæto o comenso da vòstra vitta, o Messaggê de Allah? o l'à respòsto: A mæ moæ accuggeita à quelli tempi a l'ea unna dònna de Bani Sa'd bin Bakr. À quelli tempi mi e un atro figgeu piccin de quella tribù ean apreuvo à pasce de bestie. Pecöse no gh’emmo portou de provixoin, ò domandou a-o mæ amigo: O mæ fræ, va à cà e domandâ a-a nòstra moæ de provixoin. Dapeu mæ fræ o l’é anæto e mi son arrestou da solo pe guardâ a bestia. All’improvviso doî öxelli gianchi son vegnui comme de aghie, un o l’à dito à l’atro, o l’é pe in davei lê? o l’à respòsto un atro; Scì! alloa tutti doî m’an çircondou e m’an tiou e m’an spantegou, dapeu m’an taggiou averto o ventre alloa m’an tiou feua o cheu, l’an taggiou averto e m’an tiou feua doî grummi neigri. Allora un di doî o l'à dito a-o seu amigo: Dæme l'ægua de nive e dapeu o l'addeuviâ pe lavâme o ventre. Dapeu o l'à dito torna: damme l'ægua freida'. E o m'aveiva lavou o cheu. Allora o l'à dito: damme Comme Sakinah -tranquillitæ-! alloa o m’à spremuo into cheu. Allora un de loiatri o l'à dito a-o seu amigo: cuxilo! dapeu o l’à cuxio e o l’à marcou co-o khatam nubuwah -copertina di profeti-. Allora un de quelli o l’à dito a-o seu amigo: mettelo in sce unna scâ e mette mille do seu pòpolo in sce unna scâ. Allora o Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam o l'à dito: à quello tempo ò visto mille persoñe in çimma à mi donca ò avuo paû che quarchedun de loiatri o m'arrembasse, alloa l'òmmo o l'à dito torna: se o seu pòpolo o fïse pesou con lê, o saieiva de seguo ciù pesante che o seu pòpolo e dapeu tutti doî m'an lasciou. O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam o l'à dito: Ò avuo ben ben paû dapeu son anæto de corsa da-a mæ infermiera umida e gh'ò contou de quello ch'o m'ea appena avvegnuo. O l'ea preoccupou che quarcösa o m'arrivesse e dapeu o l'à dito: Domando à Allah Subhanahu wa Ta'ala a proteçion pe ti. Dapeu o l’à inandiou a seu montâ pe anâ à metteme in sce un cammello e o l’à montou derê à mi fin à quande semmo arrivæ à mæ moæ, dapeu o l’à dito à mæ moæ: ò portou avanti o mandou e o fardo ch’o m’é stæto impòsto, dapeu o m’à dito quello ch’o l’ea avvegnuo. Ma quello o no gh’à fæto sciätâ, de fæto mæ moæ a l’à respòsto: Primma o l’aiva fiña visto quand’o l’ea appena sciortio da-o mæ ventre, saieiva à dî a luxe ch’a sciortiva in sciô tröno da Sciria.
Imam Darimi : 14
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِمِائَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِأَلْفٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ قَالَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا
O n’à dito [o Abdullah bin Imran] o n’à dito [o Abu Daud] o n’à dito [o Ja’far bin Utsman Al Qurasyi] da [Otman bin Urwah bin Az Zubair] da [seu poæ] da [Abu Dzar Al Ghifari] Radliyallahu’anhu, o l’à dito; Ho domandou, o Messaggê de Allah, comme ti peu ëse seguo che ti segge un profeta? O Profeta o l’à respòsto: O Abu Dzar, doî angeli son vegnui da mi quande l’ea inte unna vallâ a-a Mecca. Un de questi o descende in sciâ tæra e l’atro o l’é tra o çê e a tæra. Un de quelli o l'à dito a-o seu amigo: o l'é pe in davei lê? alloa o seu amigo o l'à respòsto: sì! alloa o l’à dito torna: alloa pesâlo con quarchedun, alloa mi saiò pesou con dexe persoñe e son ciù pesante de loiatre. Dapeu o l’à dito torna: ‘Pesâlo con çento persoñe’, coscì che son stæto pesou e son stæto ciù pesante de loiatri. Dapeu o l’à dito torna: ‘Allora pesâte con mille persoñe’, dapeu son stæto pesou e son stæto ciù pesante de loiatre. Inte quello momento paiva veddeli sciortî pe caxon da streitessa de banche, alloa un di doî angeli o l’à dito a-o seu amigo: anche s’o fïse pesou con tutto o seu pòpolo, o saieiva ancon ciù pesante de loiatri.
Imam Darimi : 15
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ
O n’à dito [o Ismail bin Khalil] o n’à dito [o Ali bin Mushir] o n’à dito [o Al A’masy] da [Abu Salih], o l’à dito; O Profeta o î à ciammæ unna vòtta; O pòpolo, in veitæ son unna misericordia e unna guidda.
Imam Darimi : 16
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ إِلَى أَهْلِي قَالَ هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ هَذِهِ السَّلَمَةُ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ وَقَالَ إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ وَإِلَّا رَجَعْتُ فَكُنْتُ مَعَكَ
O n’à dito [o Mahomed bin Tharif] o n’à dito [o Mahomed bin Fudlail] o n’à dito [o Abu Hayyan] da [‘Atha‘] da [Ibn Umar] Radliyallahu’anhu, o l’à dito; Quande semmo stæti co-o Rasulullah inte un viægio emmo conosciuo un arabo beduin e dòppo ch’emmo avvixinou à lê o Rasulullah o gh’à dito: donde ti vai? L'arabo beduin o l'à respòsto: Voio conosce a mæ famiggia. Allora l’Apòstolo o l’à dito: ti veu quarcösa de bon? o l’à respòsto: quæ a l’é a bontæ? O Rasulullah o l’à dito: saieiva à dî che ti testimoni che no gh’é un dê degno de ëse venerou feua che Allah Subhanahu wa Ta’ala e ti testimoni che o Mahomed o l’é o seu servitô e Messaggê. L’arabo beduin o l’à dito: alloa chi o peu demostrâ a veitæ de quello che ti l’æ dito? O Profeta o l’à respòsto: l’erbo Salamah, coscì o Profeta o l’à ciammou tanto che l’erbo o l’ea in sciô bòrdo da colliña, dapeu l’erbo o s’é avvexinou a-o Profeta con dividde a tæra fin à quande l’erbo o l’é arrivou davanti a-o Rasulullah. L’Apòstolo o gh’à domandou de testimoniâ træ vòtte. O l'à testimoniou ascì træ vòtte comme o l'à dito o Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam e dapeu l'erbo o l'é tornou into pòsto donde o l'ea cresciuo. L'arabo beduin o l'é tornou a-o seu pòpolo e o l'à dito; Se me van apreuvo, î portiò à incontrâ o re -Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-, se no torniò a-o re e stæto con lê.
Imam Darimi : 17
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرٌ وَلَا عَلَمٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ فَقَالَ يَا جَابِرُ انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْ يُقَلْ لَكِ الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَا ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ فَقَالَ خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا فَحَبَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا شَأْنُهُ قَالُوا اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا فَانْفَلَتَ مِنَّا قَالَ بِيعُونِيهِ قَالُوا لَا بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا لِي فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ
O l’à reportou à niatri [Ubaidullah bin Musa] da [Isa bin Abdul Malik] da [Abu Az Zubair] da [Jabir] Radliyallahu’anhu, o l’à dito; Son anæto feua co-o Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam in viægio e quande o voeiva deslenguâse o s'ascondeiva delongo pe no ëse visto. Inte quelli tempi eimo inte un gran campo donde no gh’ea di erboi ò di segni de vitta e o l’à dito: O Jabir, piggiâ un pö d’ægua da-o to vaso, e lasciemmo anâ avanti co-o nòstro viægio. O Jabir o l'à dito, emmo continuou à camminâ fin à quande emmo stæti feua da vista. All'improvviso gh'ea doî erboi con unna distansa de quattro cubbi tra de loiatri. O l’à dito: Pe favô, avvixinâte à l’erbo, domandâghe de parlâ, o respondià, dîghe ‘vegnî à l’erbo da-a rente à ti coscì che pòsso stâ derê à voscià doî’. L'erbo o s'é avvexinou – o seu amigo, l'erbo da-a rente à lê – e o Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam o s'é misso derê à loiatri doî, dapeu i doî erboi son tornæ inti seu respettivi pòsti. Dapeu emmo montou e nòstre monte, e comme se de d’ato gh’ea un öxello ch’o ne coverzeiva, dapeu unna dònna e o seu bambin an interçettou o Messaggê de Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, o l’à dito; O Messaggê de Allah, o mæ figgeu o l’é in realtæ desturbou da-o diao træ vòtte tutti i giorni. O Jabir o l'à dito; alloa o Rasulullah o l'à piggiou o bambin e o l'à misso davanti a-o seu veicolo alloa o l'à dito; Va via, o nemigo de Allah! Son o Messaggê de Allah. L’Apòstolo o l’à dito træ vòtte. Dapeu o l’à restituio a-a dònna. Quande semmo tornæ da-o nòstro viægio, semmo passæ pe-a stradda originâ, e unna dònna e o seu figgio n’an interçettou con doe pegoe ch’a l’ea apreuvo à pasce. Allora o l'à dito; 'O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, pe favô, açetta sto regâ da parte mæ, pe-o ben de Quello ch'o t'à mandou pe in davei, o diao o no vegnià ciù. ’ O l’à dito: piggiâ un e tornâghe l’atro. Dapeu emmo continuou o nòstro viægio e i öxelli paivan che ne coverzessan, tutt’assemme un cammello o l’é scappou, ma quande o l’é arrivou à doî boschi d’erboi, o s’é inclinou subito e o Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam o l’à piggiou. L’Apòstolo o l’à domandou a-o pòpolo: «Vegnî chì, pòpolo, chi l’é o propietäio de sto cammello? Coscì diversci zoeni di Ansar an responduo; o l’é nòstro, o Messaggê de Allah, o l’à domandou: cöse l’é ch’o l’é apreuvo à sperimentâ? An respòsto; Noi gh'emmo sciätou de piggiâse cura de lê pe vint'anni e o l'aiva ben ben de grasso – o l'ea vegnuo grasso – donca voeivamo sciortîlo e scompartîlo tra i nòstri figgi, ma o l'é scappou da niatri. O l'à dito: «D'accòrdio, aloa vendime solo. '. An respòsto; — Oh, no gh'é beseugno, scignoo, ma o cammello o saià assæ comme -regâ- pe-a vòstra maestæ. O Profeta o l’à dito; — D’accòrdio, se o l’é mæ alloa stæ bon con lê, fin ch’o no mòrre. À quelli tempi i mossulmen divan; O Messaggê de Allah, emmo ciù drito de prostrase a-o re de bestie, o l’à dito: No l’é giusto che unna -creatua- a se prostrae à unn’atra -creatua, se quello o fïse permisso aloa e dònne saieivan permisse de prostrase a-i seu maii.
Imam Darimi : 18
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ هَاتُوا خِطَامًا فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
O n’à dito [Ya’la] o n’à dito [Al Ajlah] da [Adz Dzayyal bin Harmalah] da [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu o l’à dito; tornemmo da-o viægio co-o Profeta sallallahu 'alaihi wasallam. Fin à quande semmo arrivæ inte un paise de Bani Najjar, tutt'assemme gh'ea un cammello ch'o bloccava tutti quelli che voeiva intrâ inta piantagione. Sto fæto o l'é stæto segnallou a-o Rasulullah, donca o l'é anæto da lê e o l'à ciammou o cammello. O cammello o l’é vegnuo e o l’à misso e labre in sciâ tæra fin à quande o s’é cegou e zenogge davanti à lê. Dapeu o l’à dito: tiâme unna còrda, dapeu o l’à ligâ co-a còrda e o l’à tornâ a-o seu patron. Dapeu o l’à guardou inderê e o l’à dito: Nisciun tra o çê e a tæra ma o sa che son de fæto o messaggê de Allah Subhanahu wa Ta’ala feua che quelli che son desobedienti; da-i jinn e da-i òmmi.
Imam Darimi : 19
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ فَسَعَى
O l'é stæto segnallou che [Al Hajjaj bin Minhal] o n'à dito che [o Hammad bin Salamah] da-o [Farqad As Sabakhi] da-o [Sa'id bin Jubair] da-o [Ibn Abbas] Radliyallahu'anhu, che unna dònna a l'é vegnua à portâ o seu figgio a-o Rasulullah e o l'à dito: un jinn, o genio o l'intrâ delongo quande s'é a-o pranso e a-a çena. noi, e badmouth noi. 'Allora o Rasulullah o l'à pregou pe lê. Dapeu o l’à vomitou e quarcösa – comme un cagnetto neigro – o gh’é vegnuo feua da-a bocca e dapeu o l’é anæto.
Imam Darimi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ
O n’à dito [o Muhammad bin Sa’id] o n’à dito [o Yahya bin Abu Bakr Al ‘Abdi] da [Ibrahim bin Thahman] da [Simak] da [Jabir bin Samura] Radliyallahu’anhu o l’à dito; O Rasulullah o l'à dito: «So pe in davei che gh'é unna pria a-a Mecca ch'o m'à saluou avanti che fïse mandou. Pe in davei o conosco pe in davei oua».