Revert to Islam, click here
Islam Al-Haq: Qur’an na Hadithi
(Islam nyayo)
Free Download / Gukuramo ku buntu

Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadithi

Hadithi

Imam Darimi : 1

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ

Amaze kutubwira [Muhammad bin Yusuf] bivuye kuri [Sufyan] bivuye kuri [Al Amasy] bivuye kuri [Abu Wa`il] bivuye kuri [Abdullah], yaravuze ati: “Hari umuntu waje ku ntumwa ya Allah sallallaahu alaihi wasallam aramubwira ati: Yewe ntumwa ya Allah, hari umuntu uzahanirwa ibikorwa bibi yakoze mu gihe cy’ubujiji?” Intumwa irasubiza iti: “Umuntu wese witwaye neza mu gihe cye cya Islam, ntabwo yahaniwe ibikorwa bibi yakoze mu gihe cy’ubujiji, ariko uwakoze nabi - nabi - mu gihe cye cya Islam, yahaniwe - ibyaha bye - byaba ibyahise cyangwa iby’ejo hazaza.”

Hadithi

Imam Darimi : 2

أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ عَنْ الْوَضِينِ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةٌ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ يَا أَبَتَاهُ يَا أَبَتَاهُ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ فَأَعَادَهُ فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ

Twabwiwe [Al Walid bin An Nadlr Ar Ramli] kuva kuri [Masarrah bin Ma'bad] - kuva kuri Bani Al Harith bin Abu Al Haram kuva kuri Lakhmin - kuva kuri [Al Wadliin] ko umugabo yaje ku muhanuzi sallallahu alaihi wasallam aramubwira ati: Yewe ntumwa ya Allah, twari abantu b'injiji basengaga ibigirwamana kandi twicaga abana bacu, icyo gihe twabyaraga abana bishimye iyo namuhamagaraga. Umunsi umwe naramuhamagaye ahita anyitaba arankurikira. Ngeze ku iriba ry'umuryango, nahise mfata ukuboko ndamujugunya mu iriba, ubwo nibwo igihe cyanjye namaze ndi kumwe na we cyarangiye. Yarahamagaye ati 'Yewe data, yewe data.' Intumwa ya Allah irarira kugeza ubwo amarira ye atemba. Hanyuma umuntu wari wicaye na Rasulullah shallallahu alaihi wasallam abwira uwo mugabo ati: Wababaje Rasulullah shallallahu alaihi wasallam. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yabwiye uwo mugabo ati: mureke kuko yari arimo kubaza ikintu cy'ingenzi yari ahanganye nacyo, hanyuma Intumwa ibwira uwo mugabo iti: Subiramo inkuru yawe ongera uyisubiremo, hanyuma asubiramo inkuru maze Intumwa yongera kurira kugeza ubwo amarira ye atemba, anyosha ubwanwa bwe, hanyuma aravuga ati: Allah subhanahu wata'ala yahanaguye ibyaha byakozwe mu gihe cy'ubujiji, bityo rero, tangira ibikorwa byawe n'urupapuro rushya rusukuye.

Hadithi

Imam Darimi : 3

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَوْلَايَ أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ قَالَ فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا قَالَ فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ إِسَافٌ وَنَائِلَةُ قَالَ هَارُونُ كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ

[Harun bin Mu`awiyah] yatubwiye ibiturutse kuri [Ibrahim bin Sulaiman Al Mu`addib] wo muri [Al Amash] wo muri [Mujahid], [uwahoze ari umugaragu wanjye] yambwiye; ko umuryango we wahaye icyibo cyuzuye foromaje n'amata kugira ngo bitangwe ku mana zabo, yaravuze; umuryango wanjye wambujije kurya foromaje kubera gutinya izo mana; hanyuma imbwa iraza, irya foromaje inywa amata inyara ku mashusho, ari yo mashusho ya Iqaf na Nailah. Harun yaravuze ati: mu gihe cy'ubujiji iyo umuntu yashakaga kugenda yafataga amabuye ane, atatu muri yo akaba ari ayo gushyigikira/gushyigikira inkono - inkono/ubwato - naho iya kane ikaba iyo gusenga, gutoza imbwa ye, no kwica umwana we.

Hadithi

Imam Darimi : 4

حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا عَبَدْنَاهُ وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجُّ عَلَيْهَا فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ

Twabwiwe [Mujahid bin Musa] yatubwiye [Raihan Ibnu Sa'id] Nk'uko Sami] yatubwiye ['Abbad Ibnu Mansur] wo kuri [Abu Raja'], yaravuze ati: mu gihe cy'ubujiji, iyo twabonaga ibuye ryiza, twararyubahaga kandi iyo tutabonye ryiza, twakusanyaga umucanga. Hanyuma twazanye ingamiya ya shafi, iyo ingamiya yari iri kuruhande rwayo, twayikandagira kugira ngo tunyweshe ikirundo cy'umucanga twari twakusanyije, hanyuma dusenga ikirundo cy'umucanga igihe cyose twabaga aho hantu. Abu Muhammad yaravuze ati: Ingamiya za Shafi ni ingamiya zifite amata menshi.

Hadithi

Imam Darimi : 5

أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ قَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مَكْتُوبًا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ وَمَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجِرُهُ بِطَابَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ

Yatubwiye [Al Hasan bin Ar Rabi'] yatubwiye [Abul Ahwash] avuye kuri [Al A'masy] avuye kuri [Abu Salih], yaravuze; [Ka'ab] yaravuze ati; twasanze byanditswe ngo: Muhammad Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam, ntabwo yari umunyamwaga mu mvugo ye, ntabwo yari umunyamwaga mu mico ye, ntabwo yavugaga cyane iyo yari mu isoko, ntabwo yishyuye ikibi ku kibi, ahubwo yasubizaga imbabazi no kubabarira, abantu be bari abantu bahoraga bakora tahmid - basingiza Allah - bertakbir - basingiza Allah - ahantu hose ho hejuru / bazamuka, cyangwa mu ntambara, basingizaga Allah Subhanahu wa Ta'ala muri buri nzu, bambaye sarong mu bice byabo byo hagati, bakora isuku kuri buri gice cy'isuku yabo, guhamagarira kwabo gusenga kwumvikana mu kirere, ishafu yabo mu ntambara imeze nk'ishafu yabo mu gihe cy'isengesho, amajwi yabo - iyo basoma Koran kandi bakora dhikr - ameze nk'urusaku rw'inzuki, aho yavukiye ni i Maka kandi aho yimukira ni i Thaabah - Madina - kandi ubwami bwe buri i Sham.

Hadithi

Imam Darimi : 6

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَحِرْزًا لِلْأُمِّيِّينَ أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى نُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ

Yatubwiye [Abdullah bin Salih] yambwiye [Al Laits] yambwiye [Khalid Ibnu Yazid] yavuye kuri [Sa'id Ibn Abu Hilal] yavuye kuri [Hilal bin Usamah] yavuye kuri ['Atha' bin Yasar] yavuye kuri [Ibn Salam], ko yavuze; twavumbuye imico ya Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam 'Mu by'ukuri twagutumyeho nk'umuhamya, umutanga inkuru nziza n'umuburo', ufasha Ummi, uri umugaragu wanjye Intumwa yanjye, namwise Al Mutawakkil, imvugo ye ntiyari ikarishye kandi ntabwo yari ikarishye, ntiyasakuje mu isoko kandi ntiyishyuye ikibi ku kibi, ariko mu kumubabarira twagoroye idini yari yarataye ku buhamya bw'uko nta mana ibaho. afite uburenganzira bwo gusengwa uretse Allah Subhanahu wa Ta'ala, hamwe n'ubu buhamya dushobora gufungura amaso y'impumyi, amatwi y'ibipfamatwi n'imitima ifunze. ['Atha` bin Yasar] yaravuze ati; [Abu waqid Al Laitsi] yambwiye ko yumvise [Ka'ab] nawe avuga ibyo Ibn Salam yavuze.

Hadithi

Imam Darimi : 7

أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ كَعْبٍ فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَبْدِي الْمُخْتَارُ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيُكَبِّرُونَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ

Yatubwiye [Zaid bin Yusuf] yatubwiye [Abu 'Awanah] yabikuye kuri [Abdul Malik bin Umair] yavuye kuri [Dzakwan Abu Salih] yavuye kuri [Ka'ab] ko mu gika cya mbere handitse ngo; Muhammadi ni intumwa ya Allah Subhanahu wa Ta'ala, akaba n'umugaragu wanjye natoranyije, imvugo ye ntabwo ikarishye, imyitwarire ye ntabwo isakuza, ntabwo avuga cyane mu isoko, ntabwo yitura ikibi ikibi ahubwo asubiza imbabazi n'imbabazi, aho yavukiye ni i Maka kandi aho yimukira ni i Thaibah kandi ubwami/ububasha bwe buri i Sham. Kandi mu gika cya kabiri handitse ngo, Muhammadi ni intumwa ya Allah Subhanahu wa Ta'ala, abantu be ni abantu bahora basingiza Allah kubera icyubahiro cye cyose, abareba izuba - kumenya igihe cyo gusenga - bakora isengesho igihe kigeze, nubwo baba bari ahantu handuye, bambaye sarong hagati, boza ibice byose byo kwiyuhagira, kandi amajwi yabo nijoro yumvikana mu kirere nk'urusaku rw'inzuki - kubera gukomeza gusenga no kurira.

Hadithi

Imam Darimi : 8

أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ يُصَفُّونَ فِي صَلَوَاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ

Yatubwiye [Mujahid biun Musa] yatubwiye [Ma'n ibn 'Isa] yatubwiye [Mu'awiyah bin Salih] yavuye kuri [Abu Farwah] yavuye kuri [Ibn 'Abbas] Radliyallahu'anhu, ko yabajije Ka'ab Al Ahbar ati: Ni gute wabonye imico ya Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam muri Torah?, [Ka'ab] arasubiza; twasanze Muhammad bin Abdullah yavukiye i Maka, yimukiye i Thaabah cyangwa i Madina, ubwami bwe buzaba muri Siriya, si umuntu w'umugome, ntavuza urusaku rwinshi mu isoko, ntiyitura ikibi ku kibi ahubwo arababarira kandi akababarira, abantu be bahora bamushima. Basingiza Allah Subhanahu wa Ta'ala haba mu bihe byiza cyangwa bibi, bahora basingiza Allah Subhanahu wa Ta'ala mu ntsinzi yose, boza abayoboke babo boza, bambara amasarongi mu bice byabo byo hagati, bahagarara umurongo mu isengesho nk'aho bagenda mu ntambara, amajwi yabo mu misigiti yabo ameze nk'urusaku rw'inzuki, ijwi rya mu`dzin yabo rishobora kumvikana mu kirere.

Hadithi

Imam Darimi : 9

أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمِيثَمِيُّ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ وَلَا كَسِلٍ لِيَخْتِنَ قُلُوبًا غُلْفًا وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا وَيُقِيمَ أَلْسِنَةً عُوجًا حَتَّى يُقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ

Yatubwiye [Haiwah bin Syuraih] yatubwiye [Baqiyyah bin Al Walid Al Maitami] yatubwiye [Buhair bin Sa'ad] yabikuye kuri [Khalid bin Ma'dan] yabikuye kuri [Jubair bin Nufair Al Hadlrami]; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Hari intumwa ije kuri mwe idafite intege nke kandi itagira ubunebwe, yoherejwe gukangura imitima itita ku byo ikora, ifungure amaso afunze, kandi itume amatwi atazi ubwenge yumva, igorore indimi zigoramye, kugira ngo havugwe ko nta mana ifite uburenganzira bwo gusengwa uretse Allah Subhanahu wa Ta'ala wenyine.

Hadithi

Imam Darimi : 10

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ قَالَ فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَهُ كَأَنَّهُ يُنَاجِي فَالْتَفَتَ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ قَالَ إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا

Yatubwiye [Muhammad bin Yazid Al Hizami] yatubwiye [Ishaq bin Sulaiman] yabikuye kuri ['Amr bin Abu Qais] yabikuye kuri ['Atha`], yaravuze ati; Umwe mu basangirangendo b'Intumwa Sallallahu alaihi wasallam yari amukeneye. Yagendanye na we, kugeza ubwo yinjiye mu nzu, ikirenge cye kimwe kiri imbere ikindi kiri hanze y'inzu, byari nk'aho Intumwa ya Allah Sallallahu alaihi wasallam irimo kuganira n'umugabo, nyuma y'ibyo arahindukira abwira iyo nshuti ati: Uzi uwo navuganaga nawe? Yari umumarayika ntari narigeze mbona mbere, umumarayika yasabye Nyagasani we uburenganzira bwo kunsuhuza. Allah aravuga ati: 'Mu by'ukuri, twaje iwawe cyangwa twamanuye Qur'an nk'umuca imanza kandi nka Sakinah nk'ubwihangane na Al Furqon nk'umuyobozi.'

Hadithi

Imam Darimi : 11

أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَطِيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لِتَنَمْ عَيْنُكَ وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ قَالَ فَنَامَتْ عَيْنَايَ وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ وَعَقَلَ قَلْبِي قَالَ فَقِيلَ لِي سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً وَأَرْسَلَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ قَالَ فَاللَّهُ السَّيِّدُ وَمُحَمَّدٌ الدَّاعِي وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْمَأْدُبَةُ الْجَنَّةُ

Yatubwiye [Mujahid bin Musa] yatubwiye [Raihan Ibnu Sa'id] yatubwiye ['Abbad Ibnu Mansur] kuva kuri [Ayyub] kuva kuri [Abu Qilabah] kuva kuri ['Athiyah] ko yumvise [Rabi'ah Al Jurasyi] avuga ati: Intumwa sallallahu alaihi wasallam yazanywe maze iramubwira iti: ndakwinginze ureke amaso yawe asinzire, amatwi yawe yumve, n'umutima wawe utekereze. Yaravuze ati: hanyuma amaso yanjye arabona, amatwi yanjye yumve, n'umutima wanjye utekereza. Yaravuze ati: Nabonye amakuru agira ati: 'Hariho umwami wubaka inzu, hanyuma agatanga ibirori, hanyuma akohereza umuntu gutumira mu birori, umuntu wese witabira umuhamagaro w'umuhamagara akinjira mu nzu akarya ifunguro, Uwiteka azamwishimira. Ku rundi ruhande, umuntu wese utitabira umuhamagaro w'umuhamagara kandi ntiyinjire mu nzu kandi ntarye ibiryo, Umwami azamurakarira.' Hanyuma aravuga ati: Umutware ni Allah Subhanahu Wa Ta'ala, uhamagara ni Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam, inzu ni Islam, naho ibiryo ni ijuru.

Hadithi

Imam Darimi : 12

أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فِي النَّوْمِ نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي رَاقِدٌ إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ فَقَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ

Yatumenyesheje [Al Hasan bin 'Ali] yatubwiye [Abu Usamah] avuye kuri [Ja'far bin Maimun At Tamimi] avuye kuri [Abu Uthman An Nahdi] ko Intumwa ya Allah shallallahu 'alaihi wasallam yasohotse i Batha` hamwe na Ibn Mas'ud Radliyallahu'anhu, hanyuma Intumwa ya Allah shallallahu 'alaihi wasallam ijya i Batha` hamwe na Ibn Mas'ud Radliyallahu'anhu, hanyuma yicara Ibn Mas'ud amukorera umurongo. Hanyuma aravuga ati: Ntukave hano, kuko hari abagabo bazagusanga ntuzabavugane, kandi bo ntibazavugana nawe. Hanyuma Intumwa ya Allah shallallahu 'alaihi wasallam yakomeje urugendo rwe aho yashakaga hose. Hanyuma bageze ku murongo ntibawunyuraho, hanyuma bajya ku ntumwa ya Allah shallallahu 'alaihi wasallam. Kugeza nijoro yaje aho ndi araryama akoresheje ikibero cyanjye nk'umusego we, kandi ubwo yaryamaga yumvaga umwuka we. Ubwo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yari aryamye ku kibero cyanjye, abagabo baje bafite amasura meza bambaye imyenda yera. Nimuhumure, mbega ukuntu ari beza! ku buryo itsinda ryabo ryicaye ku mutwe w'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam n'irindi tsinda iruhande rwacu maze babwirana bati: Ntitwigeze tugira umugaragu wahawe impano nk'iyo yahawe Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam. Amaso y'uyu muntu arasinziriye ariko umutima we urasinziriye, mucire umugani. Ni nk'umuyobozi wubaka ingoro, hanyuma agateka isahani hanyuma agatumira abantu kurya no kunywa, hanyuma abantu bakazamuka mu ijuru. Hanyuma Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yarabyutse arambwira ati: uzi abo ari bo? hanyuma ndasubiza nti: Allah Subhanahu wa Ta'ala n'Intumwa ye barabizi neza. Hanyuma aravuga ati: ni abamarayika. Hanyuma yongera kuvuga ati: uzi icyo ikigereranyo ari cyo? Naravuze nti Allah Subhanahu wa Ta'ala maze Intumwa ye yari izi neza irasubiza iti: Ar Rahman yubatse ijuru, hanyuma ahamagarwa -ntumwa- abagaragu be kuri we, uwemeye azinjira mu ijuru kandi uwanze azamuhana kandi amubabarize.

Hadithi

Imam Darimi : 13

أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا فَقُلْتُ يَا أَخِي اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ الْآخَرُ نَعَمْ فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ حُصْهُ فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ فَقَالَ لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي فَقَالَتْ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلْغَتِنَا إِلَى أُمِّي فَقَالَتْ أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ وَقَالَتْ إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي يَعْنِي نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ

Yatubwiye [Nu'aim bin Hammad] yatubwiye [Baqiyyah] kuva kuri [Bahir] kuva kuri [Khalid bin Ma'dan] yatubwiye [Abdur Rahman bin 'Amr As Sulami] kuva kuri [Utbah bin 'Abd As Sulami] ko yababwiye, kandi yari umwe mu basangirangendo b'Intumwa sallallahu alaihi wasallam, umugabo yabajije Rasulullah shallallahu alaihi wasallam ati: "Ni iki cyatangiye ubuzima bwawe, yewe Ntumwa ya Allah?" Arasubiza ati: "Mama wanjye wareraga icyo gihe yari umugore wo muri Bani Sa'd bin Bakr. Icyo gihe njye n'undi mwana muto wo muri uwo muryango twari turagira amatungo. Kubera ko tutazanye ibyo kurya, nabajije inshuti yanjye nti: "Yewe muvandimwe wanjye, jya mu rugo usabe mama ibyo kurya." Hanyuma murumuna wanjye aragenda maze nsigara ndi jyenyine ngo njye kwita ku matungo. Ako kanya inyoni ebyiri z'umweru zaje nk'inkoko, imwe muri zo ibwira indi iti: "Ese koko ni we?" undi aramusubiza ati: "Yego!" Hanyuma bombi baranzingurura barankurura baranyambura, hanyuma baca igifu cyanjye hanyuma bakuramo umutima wanjye, barawucagura bakuramo uduce tubiri tw’umukara. Hanyuma umwe muri bo abwira inshuti ye ati: Mpa amazi y’urubura hanyuma azayakoresha mu koza igifu cyanjye. Hanyuma yongera ati: Mpa amazi akonje'. Kandi yakundaga koza umutima wanjye. Hanyuma aravuga ati: Mpa As Sakinah - ituze-! hanyuma arayasuka mu mutima wanjye. Hanyuma umwe muri bo abwira inshuti ye ati: Mudode! hanyuma arawudoda awushyiraho ikimenyetso cya khatam nubuwah - igipfukisho cy’abahanuzi-. Hanyuma umwe muri bo abwira inshuti ye ati: mushyire ku munzani umwe hanyuma ushyire abantu be igihumbi ku munzani umwe. Hanyuma Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam aravuga ati: icyo gihe nabonye abantu igihumbi hejuru yanjye bityo ntinya ko bamwe muri bo banyinjiraho, hanyuma uwo mugabo yongera kuvuga ati: iyo abantu be bapimirwa na we, nta gushidikanya ko yari kuba aremereye kurusha abantu be hanyuma bombi barandeka. Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: Nari mfite ubwoba bwinshi, niruka njya kwa muganga wanjye unyonsa mubwira ibyambayeho. Yari afite impungenge ko hari ikintu gishobora kumbaho, nuko aravuga ati: Ndagushakira ubuhungiro kuri Allah Subhanahu wa Ta'ala. Hanyuma ategura igare rye kugira ngo ajye kunshyira ku ngamiya maze ankurikira kugeza tugeze kuri mama, hanyuma aramubwira ati: Nujuje icyizere n'umutwaro nahawe, hanyuma amubwira ibyambayeho. Ariko ibyo ntibyamubabaje, mu by'ukuri mama yaramushubije ati: Mu by'ukuri, namubonye ubwo yari akiva mu nda yanjye, ni ukuvuga urumuri rumurikira intebe ya Siriya.

Hadithi

Imam Darimi : 14

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِمِائَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِأَلْفٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ قَالَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا

Yatubwiye [Abdullah bin Imran] yatubwiye [Abu Daud] yatubwiye [Ja'far bin Utsman Al Qurasyi] yavuye kuri [Uthman bin Urwah bin Az Zubair] yavuye kuri [se] yavuye kuri [Abu Dzar Al Ghifari] Radliyallahu'anhu, aravuga; Nabajije nti, Yewe Ntumwa y'Imana, wakwemeza ute ko uri umuhanuzi? Intumwa irasubiza iti: Yewe Abu Dzar, abamarayika babiri baje aho ndi mu kibaya cya Makka. Umwe muri bo amanuka ku isi undi ari hagati y'ijuru n'isi. Umwe muri bo yabwiye inshuti ye ati: ni we koko? Hanyuma inshuti ye irasubiza iti: yego! hanyuma yongera kuvuga iti: hanyuma umupime n'umuntu, hanyuma nzapimirwa n'abantu icumi kandi ndabarusha uburemere. Hanyuma yongera kuvuga ati: 'Mupime n'abantu ijana', nuko ndapimirwa kandi ndabarusha uburemere. Hanyuma yongera kuvuga ati: 'Noneho wipime n'abantu igihumbi', hanyuma ndapimirwa kandi ndabarusha uburemere. Muri icyo gihe, nasaga n’aho mbona barimo kwirukanka kuko umunzani wari muto cyane, hanyuma umwe muri ba bamarayika babiri abwira inshuti ye ati: nubwo yapimwa n’abantu be bose, yari kuba agifite ibiro byinshi kubarusha.

Hadithi

Imam Darimi : 15

أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ

Yatubwiye [Ismail bin Khalil] yatubwiye [Ali bin Mushir] yatubwiye [Al A'masy] bivuye kuri [Abu Salih], yaravuze ati; Intumwa sallallahu alaihi wasallam yigeze kubahamagara; Yemwe bantu, mu by'ukuri ndi imbabazi n'umuyobozi.

Hadithi

Imam Darimi : 16

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ إِلَى أَهْلِي قَالَ هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ هَذِهِ السَّلَمَةُ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ وَقَالَ إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ وَإِلَّا رَجَعْتُ فَكُنْتُ مَعَكَ

Yatubwiye [Muhammad bin Tharif] yatubwiye [Muhammad bin Fudlail] yatubwiye [Abu Hayyan] avuye kuri ['Atha`] avuye kuri [Ibn Umar] Radliyallahu'anhu, yaravuze ati; Ubwo twari kumwe na Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam mu rugendo twahuye n'umwarabu w'umubedouin maze nyuma yo kumwegera Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam aramubwira ati: ugiye he? Umwarabu w'umubedouin yaramushubije ati: Ndashaka guhura n'umuryango wanjye. Hanyuma Intumwa iramubaza iti: urashaka ikintu cyiza? irasubiza iti: icyiza ni iki? Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze iti: ni ukuvuga ko uhamya ko nta mana ikwiye gusengwa uretse Allah Subhanahu wa Ta'ala kandi uhamya ko Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam ari umugaragu we n'Intumwa ye. Umwarabu w'umubedouin yaravuze ati: none se ni nde ushobora kwemeza ukuri kw'ibyo wavuze? Intumwa irasubiza iti: igiti cya Salamah, nuko Intumwa irakihamagara igihe igiti cyari ku nkengero z'umusozi, hanyuma igiti cyegera Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam gicamo ibice kugeza igihe igiti kigeze imbere ya Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Intumwa imusaba gutanga ubuhamya inshuro eshatu. Yanatanze ubuhamya inshuro eshatu nk'uko byavuzwe n'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam hanyuma igiti gisubira aho cyakuriye. Umwarabu w'Umubedouin yasubiye mu bantu be aravuga ati: Nibankurikira, nzabajyana guhura n'umwami -Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-, niba bitabaye ibyo nzasubira ku mwami ngumane na we.

Hadithi

Imam Darimi : 17

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرٌ وَلَا عَلَمٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ فَقَالَ يَا جَابِرُ انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْ يُقَلْ لَكِ الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَا ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ فَقَالَ خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا فَحَبَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا شَأْنُهُ قَالُوا اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا فَانْفَلَتَ مِنَّا قَالَ بِيعُونِيهِ قَالُوا لَا بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا لِي فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ

Ubaidullah bin Musa yatubwiye ibiturutse kuri Isa bin Abdul Malik yabikuye kuri Abu Az Zubair yavuye kuri Jabir (Imana imwishimire) wagize ati: Nasohokanye n'Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) mu rugendo, kandi igihe cyose yashakaga kwituma, yahitaga yihisha kugira ngo atagaragara. Twari mu gasozi kanini katagira ibiti cyangwa ibimenyetso by'ubuzima, maze aravuga ati: Yewe Jabir, fata amazi mu kibindi cyawe, dukomeze urugendo rwacu. Jabir aravuga ati: Twakomeje urugendo rwacu kugeza igihe tutashoboraga kugaragara. Mu buryo butunguranye, hagaragaye ibiti bibiri, bitandukanya metero enye. Yaravuze ati: Nyamuneka yegere icyo giti uganire na cyo, kizasubiza, bityo ugibwire uti: Jya ku giti kiri iruhande rwawe kugira ngo nicare inyuma yawe mwembi. Igiti cyegereye mugenzi wacyo, igiti kiri iruhande rwacyo, maze Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yicara inyuma yabyo, hanyuma ibiti bibiri bisubira aho byahoze. Hanyuma twazamutse ku mafarashi yacu, nk'aho hejuru yacu hari inyoni idutwikiriye, hanyuma umugore n'umwana we bafatira Intumwa ya Allah (saww) alaihi wasallam, aravuga ati: "Yewe Ntumwa ya Allah, umwana wanjye mu by'ukuri ahungabanywa na shitani inshuro eshatu buri munsi." Jabir aravuga; hanyuma Rasulullah (saww) afata umwana amushyira imbere y'imodoka ye hanyuma aravuga ati: "Genda, mwanzi wa Allah! Ndi Intumwa ya Allah." Intumwa yabivuze inshuro eshatu. Hanyuma ayisubiza umugore. Ubwo twagarukaga mu rugendo rwacu, twanyuze mu nzira ya mbere, maze umugore n'umwana we badufata hamwe n'intama ebyiri yari aragira. Hanyuma aravuga ati: "Yewe Rasulullah (saww) alaihi wasallam, ndakwinginze wakire iyi mpano ivuye kuri njye, ku bw'uwagutumye by'ukuri, shitani ntizongera kugaruka." Yaravuze ati: "fata imwe uyisubize indi." Hanyuma twakomeje urugendo rwacu maze inyoni zisa nkaho zidukingira, mu buryo butunguranye ingamiya irahunga, ariko igeze mu biti bibiri, yahise irunama irapfukama maze Intumwa ya Allah (saw) irayifata. Intumwa ibaza abantu iti: 'Nimuze hano, bantu, iyi ngamiya ni nde nyirayo?' Hanyuma abasore bamwe bo muri Ansari baramusubiza bati: 'Ni iyacu, yewe ntumwa ya Allah,' irababaza iti: 'Ikibazo kirimo ni ikihe?' Baramusubiza bati: 'Tumaze imyaka makumyabiri tuyirambiwe kuyiyitaho kandi imaze kugira ibinure byinshi - imaze kubyibuha - bityo twashakaga kuyibaga kandi twifuza kuyisangira n'abana bacu, ariko yaraduhunze. Yaravuze ati: 'Sawa, nimuyigurishe.' Baramusubiza bati: 'Oya, nta mpamvu, Mwami, ariko irahagije nk'impano kuri Mwami.' Intumwa iti: 'Sawa, niba ari iyanjye, muyifate neza, kugeza igihe ipfiriye.' Icyo gihe Abayisilamu baravuga bati; Yewe Ntumwa y'Imana, dufite uburenganzira bwinshi bwo kunamira umwami w'inyamaswa, yaravuze ati: Ntibikwiye ko ikiremwa kimwe gipfukamira ikindi, iyo biba byemewe abagore bari kwemererwa kunamira abagabo babo.

Hadithi

Imam Darimi : 18

حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ هَاتُوا خِطَامًا فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ

Yatubwiye [Ya'la] yatubwiye [Al Ajlah] kuva kuri [Adz Dzayyal bin Harmalah] kuva kuri [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu'anhu yaravuze ati; twagarutse tuvuye ku rugendo n'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam. Kugeza ubwo twageraga mu mudugudu wa Bani Najjar, mu buryo butunguranye hari ingamiya ikingira buri wese washakaga kwinjira muri ubwo buhinzi. Ibi byabwiwe Rasulullah Sallallahu 'alaihi wasallam, nuko ajya aho ari ahamagara ingamiya. Ingamiya iraza ishyira iminwa yayo ku butaka kugeza ubwo ipfukamye imbere ye. Hanyuma aravuga ati: nzanire umugozi, hanyuma awuhambiraho umugozi awusubiza nyirawo. Hanyuma areba inyuma aravuga ati: Nta muntu uri hagati y'ijuru n'isi ariko azi ko ndi intumwa ya Allah Subhanahu wa Ta'ala keretse abatumvira; kuva ku majini n'abantu.

Hadithi

Imam Darimi : 19

أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ فَسَعَى

Twabwiwe [Al Hajjaj bin Minhal] ko yatubwiye [Hammad bin Salamah] ko yavuye kuri [Farqad As Sabakhi] ko yavuye kuri [Sa'id bin Jubair] ko yavuye kuri [Ibn Abbas] Radliyallahu'anhu, ko umugore yaje kuzana umwana we kwa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam maze aravuga ati: 'Yewe Rasulullah, umwana wanjye yari afite jini, jini ihora yinjira iyo turimo gufata ifunguro rya saa sita n'ifunguro rya nimugoroba. Twe, kandi akanwa kabi. Hanyuma Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam aramusengera. Hanyuma araruka maze ikintu - nk'imbwa y'umukara - kiva mu kanwa ke hanyuma aragenda.

Hadithi

Imam Darimi : 20

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ

Yatubwiye [Muhammad bin Sa'id] yatubwiye [Yahya bin Abu Bakr Al 'Abdi] yavuye kuri [Ibrahim bin Thahman] yavuye kuri [Simak] yavuye kuri [Jabir bin Samurah] Radliyallahu'anhu yaravuze ati; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Nzi neza ko hari ibuye i Maka yansuhuzaga mbere yuko ntumwa. Mu by'ukuri ndarizi neza ubu'.