Имам Дарими (الامام الدارمي) - 3469 Хадис
Хадис
Имам Дарими : 1
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ
Бізге [Мұхаммед бин Юсуфтан], [Суфияннан], [Әл-Амасиден], [Әбу Уаилден], [Абдулладан] былай деп баяндаған: «Бір адам Аллаһ Елшісіне (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) келіп: «Уа, Аллаһ Елшісі, біреу надандық кезеңінде жасаған жаман істері үшін жазалана ма?» – деп сұрады. Елші: «Кім Ислам кезеңінде жақсы мінез-құлық танытса, надандық кезеңіндегі жаман істері үшін жазаланбады, ал кім Ислам кезеңінде жаман мінез-құлық танытса, өткенде де, болашақта да (күнәлары үшін) жазаланды», – деп жауап берді.
Хадис
Имам Дарими : 2
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ عَنْ الْوَضِينِ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةٌ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ يَا أَبَتَاهُ يَا أَبَتَاهُ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ فَأَعَادَهُ فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ
Бізге [Әл-Уәлид бин Ән-Нәдлр Ар-Рамли] [Масарра бин Маъбад] - Бани Әл-Харис бин Әбу Әл-Харамнан, Лахминнен - [Әл-Уадлиннен] бір адам Пайғамбарымызға (с.ғ.с.) келіп: «Уа, Аллаһтың Елшісі, біз бұрын пұттарға табынатын надан халық едік және балаларымызды өлтіретінбіз, сол кезде мен оны шақырған кезде қуанатын балаларымыз болды», - деді. Бір күні мен оны шақырдым, ол бірден жауап беріп, менің соңымнан ерді. Мен отбасылық құдыққа жеткенде, мен дереу оның қолынан ұстап, құдыққа лақтырдым, бұл менің онымен өткізген уақытымның соңы болды. Ол: «Әкем, әкем», - деп айқайлады. Аллаһ Елшісі көз жасы төгілгенше жылады. Содан кейін Аллаһ Елшісінің (с.ғ.с.) қасында отырған біреу әлгі адамға: «Сен Аллаһ Елшісін (с.ғ.с.) қайғырттың», - деді. Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) әлгі адамға: «Оны қойшы, себебі ол алдында тұрған маңызды нәрсе туралы сұрап жатыр еді», - деді. Содан кейін елші оған: «Әңгімеңді тағы да қайтала», - деді. Содан кейін ол әңгімені қайталады, ал елші көз жасы ағып, сақалын сулағанша тағы да жылады, содан кейін: «Аллаһ субханаһу уа та'ала надандық кезеңінде жасалған күнәларды өшірді, сондықтан амалдарыңды жаңа парақтан баста», - деді.
Хадис
Имам Дарими : 3
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَوْلَايَ أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ قَالَ فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا قَالَ فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ إِسَافٌ وَنَائِلَةُ قَالَ هَارُونُ كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ
[Харун бин Муъауия] бізге [Ибраһим бин Сүлейман әл-Муаддибтен] [әл-Аъмаштан] [Муджахидтен] [бұрынғы құлым] хабарлағандай, оның отбасы құдайларына құрбандық шалу үшін ірімшік пен сүт салынған ыдысты тапсырған, ол былай деді: менің отбасым сол құдайлардан қорқып, маған ірімшік жеуге тыйым салды; содан кейін бір ит келіп, ірімшікті жеп, сүтті ішіп, мүсіндерге, атап айтқанда, Икаф пен Найла мүсіндеріне дәрет сындырды. Харун былай деді: Надандық кезінде бір адам саяхаттағысы келгенде, төрт тас қоятын, оның үшеуі қазанды (қазанды/ыдысты) ұстап тұру үшін, ал төртіншісі оған құлшылық ету, итін үйрету және баласын өлтіру үшін арналған.
Хадис
Имам Дарими : 4
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا عَبَدْنَاهُ وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجُّ عَلَيْهَا فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ
Бізге [Мужахид бин Муса] [Райхан Ибн Саид Әс-Сами] ['Аббад Ибн Мансур] [Әбу Раджа] былай деп айтқанын жеткізді: ол былай деді: Надандық кезінде біз жақсы тас тапсақ, оған табынатынбыз, ал жақсысын таппасақ, құм жинайтынбыз. Содан кейін біз шафи түйесін әкелдік, түйе оның үстінде жүргенде, біз жинаған құм үйіндісін суару үшін оның сүтін сығып алатынбыз, содан кейін сол жерде тұрғанша құм үйіндісіне табынатынбыз. Әбу Мұхаммед былай деді: Шафи түйелері - сүті көп түйелер.
Хадис
Имам Дарими : 5
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ قَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مَكْتُوبًا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ وَمَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجِرُهُ بِطَابَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ
Бұл бізге Әл-Хасан ибн Ар-Раби' арқылы жетті, ол Әбу Ахвахтан, ол Әл-А'масыдан, ол Әбу Шалихтан риуаят етті, ол былай деді: Ка'аб: «Біз оны жазылған күйінде таптық:» Алланың елшісі Мұхаммедке (оған Алланың сәлемі мен берекесі болсын) сөзінде де, мінез-құлқында да қатал болмаған; Ол базарға барғанда дауысын көтермейтін, қателескендерді кешіріп, рақым ететін. Оның ізбасарлары – үнемі Алланы ұлықтайтын («Аллаһу Акбар» деп) және Оны мадақтайтын («Әлхамдулиллаһ» деп) адамдар. Әрбір биік жерде немесе шайқас даласында Алланы мадақтап, Жоғары әрі Ұлық Алланы әр үйде мадақтайды, белдеріне белбеу байлап, денелерінің әрбір мүшесіне абдыра жасап, Олардың намазға шақырулары аспанда естіледі, шайқас алаңындағы қатарлары намаздағы қатарларына ұқсайды, Құран оқып, зикр айтқандағы дауыстары араның ызыңына ұқсайды, туған жері – Мекке, көшкен жері – Таба (Мәдина), ал патшалығы – Шам.
Хадис
Имам Дарими : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَحِرْزًا لِلْأُمِّيِّينَ أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى نُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ
Бізге [Абдулла бин Салих] маған [Әл-Ләйтс] маған [Халид Ибн Язид], [Саид Ибн Әбу Хилал], [Хилал бин Усама], ['Аса' бин Ясар], [Ибн Салам] былай деді: «Біз Пайғамбарымыздың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) мінезін анықтадық: «Расында, Біз сені куәгер, жақсы хабаршы және ескертуші ретінде жібердік», ол үммиге көмектеседі, сен Менің құлымсың, Менің елшімсің, мен оны Әл-Мутаваккил деп атадым, оның сөзі қатал емес еді, мінезі қатал емес еді, ол базарда айқайламайтын және жамандыққа жамандықпен жауап бермейтін, бірақ оны кешіру арқылы біз құдай жоқ деген куәліктен ауытқыған дінді түзеттік. Ол Аллаһтан басқа құлшылық етуге хақылы, бұл куәлікпен біз соқыр көздерді, саңырау құлақтарды және жабық жүректерді аша аламыз». ['Аса' бин Ясар] былай деді: [Әбу Уақид әл-Ләйси] маған [Қағабтың] да Ибн Сәламның айтқанын айтқанын естігенін айтты.
Хадис
Имам Дарими : 7
أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ كَعْبٍ فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَبْدِي الْمُخْتَارُ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيُكَبِّرُونَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ
Бізге [Зәйд бин Юсуф] бізге [Әбу Әуана], [Абдұл Мәлик бин Умайр], [Зақван Әбу Салих], [Қағаб] былай деп айтқан: бірінші абзацта былай деп жазылған: Мұхаммед – Аллаһтың елшісі, Субханаһу уә Та’ала және менің таңдаған құлым, оның сөзі қатал емес, мінезі қатты емес, базарда қатты сөйлемейді, жамандыққа жамандықпен жауап бермейді, керісінше кешірім мен кешіріммен жауап береді, оның туған жері Меккеде, қоныс аудару орны Тайбада, ал патшалығы/билігі Шамда. Ал екінші абзацта былай деп жазылған: Мұхаммед – Аллаһтың елшісі, оның халқы – Аллаһты барлық даңқы үшін әрқашан мадақтайтын, күнді бақылайтын (намаз уақытын білу үшін), уақыты келгенде намаз оқитын, тіпті лас жерде болса да, ортасында саронг киіп, дәреттерінің барлық бөліктерін жуатын, түнде дауыстары аралардың гүрілі сияқты ауада естілетін (құлшылық пен жылауды жалғастыратындықтан).
Хадис
Имам Дарими : 8
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ يُصَفُّونَ فِي صَلَوَاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ
Бізге [Мужахид биун Муса] [Маън ибн Иса] [Муавия бин Салих] [Әбу Фарвах] [Ибн Аббас] радиаллаһуанһудан [Қағб әл-Ахбардан]: «Расулуллаһтың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) мінезін Тауратта қалай таптыңыз?» деп сұрағанын айтты. [Қағб]: «Біз Мұхаммед бин Абдуллаһтың Меккеде туғанын, Сабаға немесе Мединаға қоныс аударғанын, оның патшалығы Сирияда болатынын, ол қатыгез адам емес екенін, базарда шуламайтынын, жамандыққа жамандықпен жауап бермейтінін, бірақ кешіретінін, халқы оны әрқашан мақтайтынын анықтадық», - деп жауап берді. Олар жақсы немесе жаман кездерінде де Аллаһ Субханаһу уа Тағаланы мадақтайды, әрбір жеңісінде Аллаһ Субханаһу уа Тағаланы мадақтайды, дәрет мүшелерін жуады, ортаңғы мүшелеріне саронг киеді, соғыстағыдай намазда сап түзейді, мешіттеріндегі дауыстары аралардың гүріліндей, муаззиндерінің дауысы аспаннан естіледі.
Хадис
Имам Дарими : 9
أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمِيثَمِيُّ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ وَلَا كَسِلٍ لِيَخْتِنَ قُلُوبًا غُلْفًا وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا وَيُقِيمَ أَلْسِنَةً عُوجًا حَتَّى يُقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ
Бізге [Хайва бин Шурайх] бізге [Бақия бин Әл Уалид әл-Майтами] бізге [Бухайр бин Саад] [Халид бин Маъдан] [Джубайр бин Нуфайр әл-Хадлрами] айтты; Пайғамбарымыз (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) былай деді: «Сендерге әлсіз де, жалқау да емес, бейқам жүректерді ояту, жабық көздерді ашу, саңырау құлақтарды еститін ету, қисық тілдерді түзету үшін (жіберілген) елші келді, осылайша: «Аллаһтан басқа құлшылыққа лайықты құдай жоқ, тек Аллаһ Субханаһу уә Тағала ғана» деп айтылады.
Хадис
Имам Дарими : 10
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ قَالَ فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَهُ كَأَنَّهُ يُنَاجِي فَالْتَفَتَ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ قَالَ إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا
Бізге [Мұхаммед бин Язид әл-Хизами] бізге [Исхақ бин Сүлеймен] ['Амр бин Әбу Қайс] ['Ата'] хадистерін жеткізді, ол былай деді: «Пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) сахабаларының бірі оған мұқтаж болды. Ол онымен бірге жүрді, үйге кіргенше бір аяғы үйдің ішінде, екінші аяғы сыртында болған кезде, Аллаһ Елшісі (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) бір адаммен сөйлесіп тұрғандай болды, содан кейін ол бұрылып, досына: «Мен кіммен сөйлесіп тұрғанымды білесің бе?» - деді. Ол бұрын-соңды көрмеген періште еді, періште маған сәлем беруге Раббысынан рұқсат сұрады. Аллаһ былай дейді: «Расында, біз саған Құранды істерді шешуші, сабыр етуші және жол көрсетуші ретінде түсірдік».
Хадис
Имам Дарими : 11
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَطِيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لِتَنَمْ عَيْنُكَ وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ قَالَ فَنَامَتْ عَيْنَايَ وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ وَعَقَلَ قَلْبِي قَالَ فَقِيلَ لِي سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً وَأَرْسَلَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ قَالَ فَاللَّهُ السَّيِّدُ وَمُحَمَّدٌ الدَّاعِي وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْمَأْدُبَةُ الْجَنَّةُ
Бізге [Мужахид бин Муса] бізге [Райхан Ибн Саид] бізге ['Аббад Ибн Мансур], [Айюб], [Абу Қиләбах], ['Асия] айтты, ол [Рабиа әл-Джураси] былай дегенін естіген: Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) әкелінді, оған: «Көздерің ұйықтасын, құлақтарың естсін, жүрегің ойлансын», - деп айтылды. Ол: «Сонда көзім көрсін, құлақтарым естсін, жүрегім ойлансын», - деді. Ол: «Онда көзім көрсін, құлақтарым естсін, жүрегім ойлансын», - деді. Ол: Маған «Үй салып, содан кейін той жасайды, содан кейін тойға шақыратын біреуді жіберетін қожайын бар. Кім шақырушының шақыруына жауап беріп, үйге кіріп, тағамды жесе, патша оған риза болады. Ал кім шақырушының шақыруына жауап бермей, үйге кіріп, тағамды жемесе, қожайын оған ашуланады» деген ақпарат келді. Содан кейін ол: «Қожайын – Аллаһ Субханаһу уа Тағала, шақырушы – Мұхаммед саллаллаһу алейһи уә сәлләм, оның үйі – Ислам, ал тамағы – жұмақ», – деді.
Хадис
Имам Дарими : 12
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فِي النَّوْمِ نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي رَاقِدٌ إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ فَقَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ
Бізге [Әл-Хасан бин Әли] [Әбу Усама]-дан [Джафар бин Маймун әт-Тәмими]-ден [Әбу Усман ән-Нахди]-ден [Алла Елшісінің صلى الله عليه وسلم] Ибн Масъудпен бірге Батхаға шыққанын, содан кейін Алла Елшісінің صلى الله عليه وسلم Ибн Масъудпен бірге Батхаға барғанын, содан кейін Ибн Масъудты отырғызып, оған сап түзегенін айтты. Содан кейін ол: «Бұл жерден ешқашан кетпе, өйткені кейбір адамдар сені кездестіреді, сен олармен сөйлеспейсің, ал олар сенімен сөйлеспейді», - деді. Содан кейін Алла Елшісі صلى الله عليه وسلم қалаған жерінде сапарын жалғастырды. Содан кейін олар сапқа келді, бірақ олар оны өткізбеді, содан кейін олар Алла Елшісінің صلى الله عليه وسلم-ге барды. Түннің соңында ол маған келіп, менің санымды жастық етіп ұйықтап қалды, ал ұйықтап жатқанда оның тынысын естіді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) менің саныммен ұйықтап жатқанда, ақ киім киген, келбетті жүзді адамдар келді. Ойпырмай, олар қандай әдемі! Бір тобы Пайғамбарымыздың (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) басына, ал тағы бір тобы біздің қасымызға отырып, бір-біріне: «Бізде ешқашан Пайғамбарға (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) берілгендей сыйлық берілген қызметші болған емес», – деді. Бұл адамның көзі ұйықтап жатқанымен, жүрегі ояу, оған мысал келтіріңдер. Ол сарай салып, содан кейін ыдыс жасап, адамдарды жеуге және сусын ішуге шақыратын, содан кейін адамдар аспанға көтерілетін қожайынға ұқсайды. Содан кейін Аллаһ Елшісі (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) оянып, маған: «Олар кім екенін білесің бе?» – деді. Сонда мен: «Аллаһ Субханаһу уә Тағала және Оның Елшісі жақсы біледі», – деп жауап бердім. Содан кейін ол: «Олар періштелер», – деді. Содан кейін ол тағы да: «Сен бұл мысалдың не екенін білесің бе?» – деді. Мен Аллаһ Субханаһу уә Тағала дедім, ал Оның Елшісі былай деп жауап берді: «Рахман аспанды жаратты, содан кейін құлдарын шақырды, кім қабылдаса, жұмаққа кіреді, ал кім бас тартса, оны жазалап, азаптайды».
Хадис
Имам Дарими : 13
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا فَقُلْتُ يَا أَخِي اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ الْآخَرُ نَعَمْ فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ حُصْهُ فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ فَقَالَ لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي فَقَالَتْ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلْغَتِنَا إِلَى أُمِّي فَقَالَتْ أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ وَقَالَتْ إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي يَعْنِي نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ
Бізге [Нуайм бин Хаммад] бізге [Бақия] [Бахир] [Халид бин Мадан] бізге [Абдур-Рахман бин Амр Ас Сулами] [Утба бин Абд Ас Сулами] айтқанын айтты. Ол Пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) сахабаларының бірі болған кезде, бір адам Пайғамбардан (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): «Өміріңіздің басы не болды, уа, Аллаһтың Елшісі?» деп сұрады. Ол былай деп жауап берді: «Менің сол кездегі сүтқор анам Бани Саад бин Бакрдан шыққан әйел еді. Сол кезде мен және сол тайпадан шыққан тағы бір кішкентай бала мал бағып жүрдік. Азық-түлік әкелмегендіктен, досымнан: «Уа, ағам, үйге барып, анамыздан азық-түлік сұраңыз», - деп сұрадым. Содан кейін ағам кетіп қалды, ал мен малды қарау үшін жалғыз қалдым. Кенеттен бүркіт сияқты екі ақ құс келді, біреуі екіншісіне: «Бұл шынымен ол ма?» - деп сұрады. Екіншісі: «Иә!» - деп жауап берді. Содан кейін олар мені қоршап алып, тартып, жатқызды, содан кейін асқазанымды жарып, бауырымды алып тастап, оны кесіп, екі қара түйінді алып тастады. Содан кейін олардың бірі досына: «Маған қар суын берші», - деді, ол оны асқазанымды жуу үшін қолданды. Содан кейін ол тағы да: «Маған салқын су берші», - деді. Ол оны жүрегімді жуу үшін қолданды. Содан кейін ол: «Маған тыныштық бер!» - деді. Содан кейін ол оны жүрегіме себеді. Содан кейін олардың бірі досына: «Оны тігіп берші!» - деді. Содан кейін ол оны тігіп, пайғамбарлардың мөрімен белгіледі. Содан кейін олардың бірі досына: «Оны таразыға сал, ал мың адамын бір таразыға сал», - деді. Сонда Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Сол кезде мен өзімнен мың адамды көрдім, сондықтан олардың кейбіреулері маған құлап кетеді деп қорықтым», - деді. Содан кейін әлгі адам тағы да: «Егер оның халқы онымен өлшенсе, ол өз халқынан ауыр болар еді», - деді, сосын екеуі де мені тастап кетті. Аллаһтың Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) былай деді: «Мен қатты қорықтым да, анашыма жүгіріп барып, басымнан өткен жағдайды айтып бердім. Ол маған бірдеңе болады деп алаңдап, сосын: «Аллаһ Субханаһу уа Та'аладан сен үшін пана тілеймін», - деді. Содан кейін ол атын дайындап, мені түйеге мінгізіп, анама жеткенше артымнан жүріп келді. Содан кейін ол анасына: «Маған жүктелген міндет пен міндетті орындадым», - деді де, маған не болғанын айтты. Бірақ бұл оны ашуландырмады, керісінше, анам: «Шын мәнінде, мен оны құрсағымнан жаңа шыққан кезде, атап айтқанда, Сирия тағына түсетін нұрда көрдім», - деп жауап берді.
Хадис
Имам Дарими : 14
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِمِائَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِأَلْفٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ قَالَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا
Бізге [Абдулла бин Имран] бізге [Абу Дәуіт] бізге [Джафар бин Усман Әл-Қурайси]-ден [Усман бин Урва бин Әз-Зубайр]-ден [оның әкесі]-ден [Абу Дзар Әл-Ғифари]-ден радиаллаһуанһу айтты, ол былай деді: Мен: «Уа, Аллаһтың Елшісі, сенің пайғамбар екеніңе қалай сенімді бола аласың?» - деп сұрадым. Пайғамбар былай деп жауап берді: «Уа, Әбу Дзар, мен Меккедегі аңғарда болған кезде маған екі періште келді. Олардың бірі жерге түседі, ал екіншісі аспан мен жердің арасында. Олардың бірі досына: «Бұл шынымен сол ма?» - деді. Сонда досы: «Иә!» - деп жауап берді, сосын тағы да: «Оны біреумен өлше, сонда мен он адаммен өлшенемін, мен олардан ауырмын», - деді. Содан кейін ол тағы да: «Оны жүз адаммен өлше», - деді, сонда мен өлшендім, мен олардан ауырмын. Содан кейін ол тағы да: «Онда өзіңді мың адаммен өлше», - деді, сонда мен өлшендім, мен олардан ауырмын. Сол кезде мен олардың таразы тым тар болғандықтан тартысып жатқанын көргендей болдым, сосын екі періштенің бірі досына: «Егер оны барлық қауымымен бірге өлшесе де, ол бәрібір олардан ауыр болады», - деді.
Хадис
Имам Дарими : 15
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ
Бізге [Исмаил бин Халил] [Әли бин Мушир] [Әбу Салих] хадистерін жеткізді, ол былай деді: «Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) бірде оларға: «Уа, адамдар, мен мейірім және жол көрсетушімін», - деп шақырды.
Хадис
Имам Дарими : 16
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ إِلَى أَهْلِي قَالَ هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ هَذِهِ السَّلَمَةُ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ وَقَالَ إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ وَإِلَّا رَجَعْتُ فَكُنْتُ مَعَكَ
Бізге [Мұхаммед бин Сариф] бізге [Мұхаммед бин Фудлайл] бізге [Әбу Хайян] ['Аса'] [Ибн Омар] радиял-Лаһуанһу айтты: Біз Пайғамбарымызбен (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) сапарда болған кезде бір бәдәуи арабты кездестірдік, оған жақындағаннан кейін Пайғамбарымыз (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) оған: «Қайда бара жатырсың?» - деп сұрады. Бәдәуи араб: «Мен отбасыммен кездескім келеді», - деп жауап берді. Сонда Елші: «Сен жақсылық қалайсың ба?» - деп сұрады. Ол: «Жақсылық деген не?» - деп жауап берді. Пайғамбарымыз (саллаллаһу алейһи уә сәлләм): «Атап айтқанда, сен Аллаһтан басқа құлшылыққа лайықты құдай жоқ екеніне куәлік бересің және Мұхаммед саллаллаһу алейһи уә сәлләм Оның құлы және елшісі екеніне куәлік бересің», - деді. Бәдәуи араб: «Онда сенің айтқаныңның растығын кім дәлелдей алады?» - деді. Пайғамбар: «Сәләмә ағашы», - деп жауап берді. Пайғамбар оны ағаш төбенің шетінде тұрғанда шақырды, содан кейін ағаш жерді жарып, Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) жақындады, ағаш Пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) алдына келгенше. Елші одан үш рет куәлік беруін сұрады. Ол сондай-ақ Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) айтқандай үш рет куәлік берді, содан кейін ағаш өскен жеріне оралды. Бәдәуи араб өз халқына оралып: «Егер олар менің соңымнан ерсе, мен оларды патшаға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) апарамын, егер ермесе, патшаға қайтып барып, онымен бірге боламын», - деді.
Хадис
Имам Дарими : 17
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرٌ وَلَا عَلَمٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ فَقَالَ يَا جَابِرُ انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْ يُقَلْ لَكِ الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَا ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ فَقَالَ خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا فَحَبَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا شَأْنُهُ قَالُوا اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا فَانْفَلَتَ مِنَّا قَالَ بِيعُونِيهِ قَالُوا لَا بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا لِي فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ
Убайдулла бин Муса бізге Иса бин Абдул Маликтен, Абу аз-Зубайрдан, Жабирден (Алла оған разы болсын) былай деп жеткізді: Мен Алла Елшісімен (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) бірге сапарға шықтым, ол дәретке отырғысы келгенде, көрінбеу үшін жасырынатын. Біз кең ашық жерде ешқандай ағаштар мен тіршілік белгілері жоқ едік, ол: «Уа, Жабир, ыдысыңмен су ал да, сапарымызды жалғастырайық», - деді. Жабир: «Біз көрінбей қалғанша сапарымызды жалғастырдық», - деді. Кенеттен аралары төрт шынтақ қашықтықта екі ағаш пайда болды. Ол: «Сол ағашқа жақындап, онымен сөйлес, ол жауап береді, сондықтан оған: «Жаныңдағы ағашқа бар, мен екеуіңнің арттарыңда отырайын», - деді. Ағаш жақындап келді (оның серігі, жанындағы ағаш), ал Алла Елшісі (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) олардың артына отырды, содан кейін екі ағаш орындарына қайтты. Содан кейін біз аттарға міндік, үстімізде құс бізді жауып тұрғандай болды, содан кейін бір әйел мен оның баласы Аллаһтың Елшісіне (с.ғ.с.) жол берді, ол: «Уа, Аллаһтың Елшісі, менің баламды күніне үш рет шайтан мазалайды», - деді. Джабир: «Содан кейін Аллаһтың Елшісі (с.ғ.с.) нәрестені алып, көлігінің алдына қойды да: «Кет, Аллаһтың жауы! Мен Аллаһтың Елшісімін», - деді. Елші мұны үш рет айтты. Содан кейін ол әйелге қайтарып берді. Сапардан оралғанда, бастапқы жолмен жүріп келе жатқанда, бір әйел мен оның баласы бізді екі қойымен тоқтатты. Содан кейін ол: «Уа, Аллаһтың Елшісі (с.ғ.с.), сені шынымен жібергеннің атымен ант етемін, шайтан қайтып келмейді», - деді. Ол: «Бірін алып, екіншісін оған қайтар», - деді. Содан кейін біз сапарымызды жалғастырдық, құстар бізді паналағандай болды, кенеттен бір түйе қашып кетті, бірақ екі ағашқа жеткенде, бірден иіліп сәжде етті, ал Аллаһтың Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) оны ұстап алды. Пайғамбар адамдардан: «Уа, адамдар, мұнда келіңдер, бұл түйе кімдікі?» - деп сұрады. Содан кейін ансарлардан келген жас жігіттер: «Бұл біздікі, Аллаһтың Елшісі», - деп сұрады. Олар: «Біз оны жиырма жыл бойы күтіп-баптаудан шаршадық, ол көп май жинады (семірді), сондықтан біз оны сойып, балаларымызбен бөліскіміз келді, бірақ ол бізден қашып кетті», - деп жауап берді. Ол: «Жарайды, онда маған сатыңыз», - деді. Олар: «О, қажет емес, Ұлы мәртебелі, бірақ бұл сізге сыйлық ретінде жеткілікті», - деп жауап берді. Пайғамбар: « «Жарайды, егер ол менікі болса, онда ол өлгенше оған жақсылық жасаңдар». Сол кезде мұсылмандар: «Уа, Аллаһтың елшісі, біз патшаға сәжде етуге жануарларға қарағанда көбірек құқылымыз», - деді. Ол: «Бір (жаратылыстың) екінші (жаратылысқа) сәжде етуі дұрыс емес, егер бұл рұқсат етілсе, әйелдерге күйеулеріне сәжде етуге рұқсат етіледі», - деді.
Хадис
Имам Дарими : 18
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ هَاتُوا خِطَامًا فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
Бізге [Я'ла] [Әл-Аджла] [Әз-Зәйял бин Хармаладан] [Жабир бин Абдулладан] радиаллаһу'анһу былай деді: «Біз Пайғамбармен (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) бірге сапардан қайтып келдік. Бани Нәджар ауылына жеткенше кенеттен түйе плантацияға кіргісі келгендердің барлығын бөгеп қалды. Бұл туралы Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) хабарланды, сондықтан ол оған барып, түйені шақырды. Түйе келіп, ернін жерге қойды, тізесін оның алдына бүкті. Содан кейін ол: «Маған арқан әкеліңдер», - деді де, оны арқанмен байлап, иесіне қайтарды. Содан кейін ол артына қарап: «Көк пен жердің арасында менің шын мәнінде Аллаһтың елшісі екенімді білмейтін ешкім жоқ, тек күнәһарлар мен жындардан басқа», - деді.
Хадис
Имам Дарими : 19
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ فَسَعَى
Бізге [Әл-Хаджаж бин Минхал] бізге [Хаммад бин Саламадан] [Фарқад әс-Сабахиден] [Саид бин Джубайрдан] [Ибн Аббас] радиял-Лаһуанһудан былай деп хабарлады: бір әйел баласын Пайғамбарымызға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) алып келуге келіп: «Уа, Пайғамбар, менің баламда жын болды. Біз түскі және кешкі ас ішіп отырғанда жын әрқашан келіп, біз туралы жаман сөздер айтады», - деді. Содан кейін Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) оған дұға етті. Содан кейін ол құсып, аузынан қара нәрсе (күшік сияқты) шығып, кетіп қалды.
Хадис
Имам Дарими : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ
Бізге [Мұхаммед бин Саид] бізге [Яхья бин Әбу Бәкір Әл-Абди] [Ибраһим бин Тахман] [Симак] [Жабир бин Самура] хадистерін жеткізді. Ол былай деді: «Радия-л-Лаһуанһу; Пайғамбарымыз (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) былай деді: «Мен Меккеде мені жібермес бұрын қарсы алған тас бар екенін білемін. Шынында да, мен оны қазір білемін».
