Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith
Hadith
Imam Darimi : 1
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ
Тхуна [Мухьаммад бин Юсуф] [Суфьян] тӀера [Ал-АӀмасий] тӀера [Абу ВаӀил] тӀера [ӀабдуллахӀ] тӀера дийцича, цо элира; Цхьана стага Делан Элчана тӀе а веана, саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла: ХӀай АллахӀан Элча, жахӀилаллин муьрехь ша йинчу вон Ӏамалшна цхьанна Ӏазап хир дуй? Элчано жоп делира: Шен бусалба динехь дика леллачунна, жехӀилаллин заманахь цо лелийначу вон гӀуллакхашна таӀзар ца дина, амма шен бусалба динехь вон - вон - леллачунна - шен къиношна - дӀадаханчу я хиндолчу къиношна - таӀзар дина.
Hadith
Imam Darimi : 2
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ عَنْ الْوَضِينِ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةٌ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ يَا أَبَتَاهُ يَا أَبَتَاهُ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ فَأَعَادَهُ فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ
Вайга [Ал Валид бин Ан Надлр Ар Рамли] [Масаррах бин МаӀбадера] - Бани Аль Харис бин Абу Аль Хьарамера Лахминера - [Ал Вадлиинера] дийцина, цхьа стаг веана Пайхамарна тӀе, цо элира: «ХӀай АллахӀан Элча, вай Ӏибадат деш хилла вай кидол нах хилла зама тхан бераш дара ас цуьнга телефон тоьхча самукъадаьлла. Цхьана дийнахь ас телефон тоьхча, сихха жоп а делла, суна тӀаьхьахӀоьттира иза. Цхьана доьзалан бӀов тӀе кхаьчча, ас оцу сохьта цуьнан куьг схьа а лаьцна, бӀов чу кхоьссира иза, цуьнца чекхъелира сан хан. Цо кхайкхира: «ХӀай сан да, хӀай сан да». — Делан Элча велха велира, шен бӀаьрхиш дӀадаххалц. ТӀаккха РасулуллахӀ шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам волчохь хиъна Ӏаш хиллачу цхьаммо аьлла цу стаге: ахь РасулуллахӀ шаллоллахӀу ӀалайхӀи васаллам гӀайгӀане вина. РасулуллахӀ шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам элира цу стаге: хуьлийла иза, хӀунда аьлча цо шена дуьхьал лаьттачу цхьана мехала хӀуманах лаьцна хоьттуш хилла, тӀаккха Элчано элира цу стаге: Юха а хьайн дийцар карладаккха, тӀаккха цо и дийцар юха а дийцира, Элчано юха а велха велира шен бӀаьрхиш дӀадаххалц, шен маж хьаькхна, тӀаккха цо элира: жехӀалалла, цундела хьайн амалш керлачу цӀеначу тептарца йолае.
Hadith
Imam Darimi : 3
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَوْلَايَ أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ قَالَ فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا قَالَ فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ إِسَافٌ وَنَائِلَةُ قَالَ هَارُونُ كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ
Дийцина тхуна [Хьарун бин МуӀавията] [ИбрахӀим бин Сулайман Ал МуӀаддибера] [Ал-АӀмасий] [МуджахӀидера], [сан хиллачу лайчо] дийцира соьга; шен доьзало шайн деланашна сагӀа даккха сирник а, шура а чохь йолу пхьегӀа йитина хилар, элира цо; сан доьзало дихкира суна сирник яар, оцу деланашна кхоьруш; тӀаккха цхьа жӀаьла деана, сирник а йиъна, шура а мелла, хӀайкалшна тӀе мохь хьаькхна, нийса аьлча, Икъафан а, Наилан а хӀайкалшна тӀе. Хьаруна аьлла: хьалхалерчу жехӀилаллин заманахь, стаг новкъа вала лууш хилча, шеца диъ тӀулг дӀаоьцура цо, царех кхоъ пхьегӀана - кхаба/пхьегӀана - гӀортор ян/латта латтош хилла, ткъа йиъалгӀаниг цунна Ӏибадат дан а, шен жӀаьла Ӏамо а, шен бер дайа а хилла.
Hadith
Imam Darimi : 4
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا عَبَدْنَاهُ وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجُّ عَلَيْهَا فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ
Вайга дийцина [МуджахӀид бин Мусас] дийцина вайга [Райхан Ибну СаӀида Ас Сами] дийцина вайга [Ӏаббад Ибну Мансур] [Абу Раджас], цо аьлла: жахӀилаллин заманахь, вайна дика тӀулг карийча, вай цунна Ӏибадат дора, ткъа вайна дика санд ца карийча, вай. ТӀаккха шафи эмкал еара оха, эмкал шена тӀе дӀаса а лелхаш, цуьнан шура хьаькхира оха, вай гулдинчу гӀум-аренан купана хи хьакха, тӀаккха цу гӀум-аренан купана Ӏибадат дира оха, цу меттехь вай мел деха. Абу Мухьаммада аьлла: Шафий эмкалш дукха шура йолуш эмкалш ю.
Hadith
Imam Darimi : 5
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ قَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مَكْتُوبًا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ وَمَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجِرُهُ بِطَابَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ
Дийцина тхуна [Ал Хьасан бин Ар РабиӀ] дийцина тхуна [Абул Ахваша] [Ал АӀмасий] тӀера [Абу Салихь] тӀера, цо элира; [КаӀаба] аьлла; вайна яздина карийра: Мухьаммад РасулуллахӀ саллаллохӀу ӀалайхӀи васаллам, шен къамелехь луьра вацара иза, амалехь луьра вацара иза, базарахь хилча чӀогӀа вист ца хуьлура, вонна вонца бекхам ца бора, амма гечдарца а, гечдарца а жоп луш хилла, цуьнан халкъ хилла даима тахмид беррифби лакхара меттиг/ АллахӀана хастам беш- я тӀом хилча, цара хӀора хӀусамехь АллахӀ СубхьанахӀу ва ТаӀала хастам беш хилла, юккъерачу меженашкахь саронгаш лелош, шайн лийчаран хӀора декъашхочунна тӀехь лийчар деш, церан азан стиглахь хеза, церан шаф тӀом болчу хенахь ламазехь церан шаф санна хуьлу, церан аьзнаш - Къуръан доьшуш а, цуьнан роцкийн зикр деш а - хӀижратан меттиг Тхьаабехь ю - Мединатехь - ткъа цуьнан паччахьалла Шамехь ду.
Hadith
Imam Darimi : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَحِرْزًا لِلْأُمِّيِّينَ أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى نُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ
Дийцина тхуна [ӀабдуллахӀ бин Салихь] дийцина соьга [Аль-Лаитс] дийцина соьга [Халид Ибну Язида] [СаӀид Ибн Абу ХӀилал] [Хилал бин Усамат] [Атха бин Ясар] [Ибн Салам] тӀера, цо аьлла; we discovered character of Rasulullah sallallahu ӀалайхӀи васаллам 'Баккъалла а Оха ваийтина хьо теш санна, кхаъ кхайкхош а, ларвеш а волу', уммина гӀо деш волу хьо, хьо Мон лай ву Сан Элча, ас цунна цӀе тиллира Ал Мутаваккил, цуьнан къамел луьра дацара, ткъа цуьнан амал луьра яцара, иза ди ца хилира е, цо ди ца дира е амма цунна гечдарца вай нисдира, дела вац бохучу тоьшаллах галдаьлла дин. бакъо ю АллахӀ СубхьанахӀу ва ТаӀала воцург Ӏибадат дан, оцу тоьшаллаца вайна йиш ю бӀаьрзе бӀаьргаш а, къора лергаш а, дӀакъевлина дегнаш а схьаделла. [Атха` бин Ясар] аьлла; [Абу вакъид Аль Лайцис] дийцира соьга, шена [КаӀаба] а хезира Ибн Салама аьлларг олуш аьлла.
Hadith
Imam Darimi : 7
أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ كَعْبٍ فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَبْدِي الْمُخْتَارُ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيُكَبِّرُونَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ
Дийцина тхуна [Заид бин Юсуфа] дийцина тхуна [Абу Ӏаванах] [Ӏабдул Малик бин Ӏумарера] [Дзакван Абу Салихь] [КаӀабера] тӀера, хьалхарчу абзацехь яздина ду аьлла; Мухьаммад АллахӀан элча ву СубхьанахӀу ва ТаӀала, ткъа Сан хаьржина лай ву, цуьнан къамел луьра дац, цуьнан дог-ойла чӀогӀа яц, базарахь чӀогӀа къамел ца до цо, вонна вонна дуьхьал вон ца ло цо, гечдарца а, гечдарца а жоп ло, цуьнан винчу меттиг Маккахь ю, ткъа цуьнан эмиграци Шадомбахмехь ю. Ткъа шолгӀачу абзацехь яздина ду, Мухьаммад, АллахӀан элча СубхьанахӀу ва ТаӀала, цуьнан къам массо сийлаллина даима АллахӀана хастам беш болу нах бу, малх тергалбеш берш - ламазан хан йовза - хан тӀекхаьчча ламаз до, шаьш боьхачу меттехь белахь а, юккъехь саронг лелайо, шайна нигт дила мегар ду, массо а лийчар дила мегар ду хӀаваэхь хезаш хилла хьаьжкӀийн гӀовгӀа санна - церан хаддаза Ӏибадат дар а, велхар а бахьана долуш -.
Hadith
Imam Darimi : 8
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ يُصَفُّونَ فِي صَلَوَاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ
Дийцина вайга [МуджахӀид биун Мусас] дийцина вайга [МаӀн ибн Ӏиса] дийцина вайга [МуӀавийа бин Салихь] [Абу Фарвах] [Ибн Ӏаббасе] РадлиаллахӀуӀанхӀу тӀера, цо КаӀаб Ал Ахбаре хаьттира аьлла; Тоуратан тӀехь РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам васт муха карийра хьуна?, [КаӀаб] жоп делира; вайна карийра Мухьаммад бин ӀабдуллахӀ Маккахь вина хилар, Схабахь я Мадинате хӀижрат дина хилар, цуьнан паччахьалла Шемахь хир ду, къиза стаг вац иза, базаран меттигехь чӀогӀа гӀовгӀа ца йо цо, вонна вонна дуьхьал ца волуш гечдеш а, гечдеш а ву, цуьнан халкъо даима а хестош ву иза. Цара хастам бо АллахӀ СубхьанахӀу ва ТаӀала хуьлийла иза дикачу хенахь я вонехь, цара даима сийлахьво АллахӀ СубхьанахӀу ва ТаӀала хӀора толамехь, цара шайн лийчаран декъашхой буьлу, шайн юккъерчу меженашкахь саронгаш лелайо, цара ламазехь могӀа бо, тӀамехь марш еш санна, церан аьзнаш шайн маьждигашкахь хьаьжкӀийн гӀовгӀа санна ду церан мудзинехь аз хила тарло.
Hadith
Imam Darimi : 9
أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمِيثَمِيُّ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ وَلَا كَسِلٍ لِيَخْتِنَ قُلُوبًا غُلْفًا وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا وَيُقِيمَ أَلْسِنَةً عُوجًا حَتَّى يُقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ
Дийцина тхуна [Хьайвах бин Сюрайха] дийцина тхуна [Бакъиййа бин Аль Валид Аль Майтами] дийцина тхуна [БухӀайр бин СаӀад] [Халид бин МаӀданера] [Джубайр бин Нуфаир Аль Хадлрами]; РасулуллахӀа ӀалайхӀи васаллам аьлла: «Шуьга цхьа элча веана, я гӀийла а, я сонта а воцуш, -ваийтина- ларамаза дегнаш самадаха, дӀакъевлина бӀаьргаш схьаделла, лергаш хезийта, галъяьлла меттанаш нисдан, иштта ала; Ӏибадат дан бакъо йолуш цхьа дела вац, цхьа АллахӀ СубхьанахӀу ва ТаӀала воцург.
Hadith
Imam Darimi : 10
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ قَالَ فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَهُ كَأَنَّهُ يُنَاجِي فَالْتَفَتَ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ قَالَ إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا
Дийцина вайга [Мухьаммад бин Язид Аль-Хизами] дийцина вайга [Исхьакъ бин Сулаймана] [Ӏамр бин Абу Къайс] [Атха`] тӀера, цо аьлла; Пайхамаран саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам асхьабех цхьа хьашт хилла цуьнга. Цуьнца лелаш вара иза, ша цӀа чу а вахана, цхьа ког чохь а болуш, важа арахь а волуш, Делан Элчано цхьана стагаца къамел деш санна дара, цул тӀаьхьа дӀа а вирзина, доттагӀчуьнга къамел дича: Ас хьанца къамел до хаьий хьуна? суна цкъа а гина доцу малик дара иза, малико шен Деле пурба дехна соьга салам дала. Веза-Сийлахьчу Дала боху: «Бакъдолуш, тхо хьоьга даьхкина я Къуръан доссийна гӀуллакхаш къастош а, Ас Сакинат собаре а, Аль-Фуркъон нисдеш а».
Hadith
Imam Darimi : 11
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَطِيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لِتَنَمْ عَيْنُكَ وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ قَالَ فَنَامَتْ عَيْنَايَ وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ وَعَقَلَ قَلْبِي قَالَ فَقِيلَ لِي سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً وَأَرْسَلَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ قَالَ فَاللَّهُ السَّيِّدُ وَمُحَمَّدٌ الدَّاعِي وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْمَأْدُبَةُ الْجَنَّةُ
Дийцина тхуна [МуджахӀид бин Мусас] дийцина тхуна [Райхан Ибну СаӀида] дийцина тхуна [Ӏаббад Ибну Мансур] [Айюбера] [Абу Къилабатера] [Атхьиятера], шена хезна [РабиӀат Аль-Джураси] олуш; Пайхамар саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам схьавалийна цуьнга аьлла, дехар ду сан бӀаьргашна наб яйта, лергашна хезаш хила, сан дагна ойла ян. Цо элира: тӀаккха сан бӀаьргашна го, сан лергашна хеза, сан даго ойла йо. Цо элира; Соьга хаам кхаьчна 'Цхьа эла ву, цӀа а дина, тӀаккха банкет кечъеш, тӀаккха цо банке кхайкха стаг вохуьйтуш, кхайкхинчун кхайкхамна жоп а луш, цӀа чу а вахана, кхача биънарг, эла реза хир ву цунна.' Вукху агӀор, кхайкхинчуьнан кхайкхамна жоп ца луш, чу а ца воьдуш, и юург ца юуш верг – тӀаккха Устаз оьгӀазвоьду цунна. ТӀаккха цо аьлла: Устаз АллахӀ СубхьанахӀу Ва ТаӀала ву, кхойкхург Мухьаммад шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам ву, хӀусам бусалба дин ю, юург ялсамане ю.
Hadith
Imam Darimi : 12
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فِي النَّوْمِ نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي رَاقِدٌ إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ فَقَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ
Вайга дийцина [Аль-Хьасан бин Ӏалис] вайга [Абу Усамата] [Джафар бин Маймун Ат Тамими] [Абу Ӏусман Ан Нахди] дийцина, РасулуллахӀ шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам БатхӀа аравелира, цуьнца цхьаьна Ибн МасӀуд РадлиаллахӀуллахӀу васаллахӀ, РасулуллахӀу васаллохӀ аравелира. Ибн МасӀуд, тӀаккха цо Ибн МасӀуд охьахаа аьлла, цунна декъаран сиз дина. ТӀаккха цо элира: Цкъа а ма вала хӀокху меттигера, хӀунда аьлча цхьа божарий дуьхьалкхетар бу хьуна, ахь цаьрца вист а хир бац, цара хьоьца вист а хир бац. ТӀаккха Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам шен некъ дӀабаьхьира шена луъучу метте. ТӀаккха нах дӀасакъаьстачу могӀанна тӀе кхаьчна, цунах дехьа ца бевлла уьш, тӀаккха Пайхамар саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам волчу агӀор дӀабахара уьш. Буьйса чекхъяллалц со волчу а веана, сан логах шен миндар санна пайда а оьцуш, наб кхетта, наб кхетча цуьнан са хезаш дара. РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам сан логах дӀавижна Ӏаш, массо а кӀайн духар а доьхна, хаза яххьаш йолуш божарий баьхкира. Доккха са даккха, ма хаза ду уьш! так что церах цхьа тоба Пайхамаран саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам коьртехь охьахиъна, кхин цхьа тоба тхуна уллохь охьахиъна, цара вовшашка элира: вайгахь цкъа а ца хилла Пайхамарна саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам санна совгӀат делла. Оцу стеган бӀаьргаш наб кхетта амма дог самадаьлла, цунна цхьа дустар хӀоттаде. ХӀан-хӀа, иза санна ву, дворец а йина, тӀаккха пхьегӀа йина, тӀаккха нах яа-мала кхойкхуш, тӀаккха халкъ стигала хьаладолуш. ТӀаккха Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) самаваьлла, цо соьга элира: уьш муьлш бу хаьий хьуна? тӀаккха ас жоп делира: АллахӀ СубхьанахӀу ва ТаӀала а, Цуьнан Элчанна а дика хаьа. ТӀаккха цо элира: уьш маликаш ду. ТӀаккха цо юха а элира: аналоги хӀун ю хаьий хьуна? Ас элира АллахӀ СубхьанахӀу ва ТаӀала а, Цуьнан элчано дика хууш волчу жоп делира: Ар Рахьмана ялсамане йина, тӀаккха -кхайкхина- Шен лайш шега, тӀеэцнарг ялсамане гӀур ву, реза ца хилларг тӀаккха цо таӀзар дийр ду, Ӏазап дийр ду цунна.
Hadith
Imam Darimi : 13
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا فَقُلْتُ يَا أَخِي اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ الْآخَرُ نَعَمْ فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ حُصْهُ فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ فَقَالَ لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي فَقَالَتْ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلْغَتِنَا إِلَى أُمِّي فَقَالَتْ أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ وَقَالَتْ إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي يَعْنِي نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ
Дийцина тхуна [НуӀайм бин Хьаммада] дийцина тхуна [Бакъиййа] [Бахир] тӀера [Халид бин МаӀдан] дийцина тхуна [Ӏабдур-Рохьман бин Ӏамр Ас Суламий] [Ӏутба бин Ӏабд Ас Суламий] тӀера, цо цаьрга дийцина хилар, ткъа иза хилла манифаллахӀанех, хаьттира РасулуллахӀа шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам: Хьан дахаран юьхь муха яра, хӀай Делан Элча? цо жоп делира: Сан кхаба кхаьбна нана цу хенахь Бани СаӀд бин Бакарера зуда яра. Цу хенахь со а, кхин цхьа жима бер а цу тайпанах даьхни лелош дара. Оха рицкъа ца деана дела, ас сайн доттагӀчуьнга дехар дира: ХӀай сан ваша, цӀа а гӀой, тхайн нене рицкъа деха. ТӀаккха сан ваша дӀа а вахана, со цхьалха йисира даьхне хьажа. ЦӀеххьана аьрзунаш санна кӀайн ши олхазар деара, цхьаммо вукхуьнга аьлла, боккъал а иза вуй иза? жоп делира кхечо; ХӀаъ! тӀакх шинне а суна го а бина, со дӀа а тарвелла, дӀасадаржийна, тӀаккха сан кийра дӀа а хадийна, тӀаккха сан дог схьа а даьккхина, дӀа а хадийна, ши Ӏаьржа томмагӀа схьадаьккхина. ТӀаккха цу шиннах цхьаммо аьлла шен доттагӀчуьнга: ло хи лохьа суна, тӀаккха цо цунах сан кийра буьлур бу. ТӀаккха юха а элира: шело хи лохьа суна'. Ткъа цо сан дог дуьлура. ТӀаккха цо элира: ло суна Ас Сакинах -спокойствие-! тӀаккха сан даг чу хьаькхира цо иза. ТӀаккха цхьаммо шен доттагӀчуьнга элира: хьала тега иза! тӀаккха иза тегна, цо иза билгалдаьккхина хатам нубувах -пайхамарийн тӀеюзарца-. ТӀаккха царах цхьаммо аьлла шен доттагӀчуьнга: иза цхьана терзана тӀе а хӀоттийна, шен халкъах эзар стаг цхьана терзана тӀе а хӀоттийна. ТӀаккха РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам элира: цу хенахь суна лакхахь эзар стаг гира цундела царех цхьаберш суна тӀе охьаэгарна кхоьрура со, тӀаккха цу стага юха а элира: нагахь санна шен халкъ шеца терза дича, иза шеко йоцуш шен халкъал онда хир вара, тӀаккха и шиъ соьгара дӀавахара. РасулуллахӀ шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла: Со чӀогӀа кхеравеллера тӀаккха со ведда сан мокха медсестра волчу вахара, ас цуьнга дийцира хӀинцца сайца хилларг. Суна цхьаъ хир ду аьлла саготта вара иза, тӀаккха цо элира: Ас АллахӀе СубхьанахӀу ва ТаӀала доьху шуна ларвар. ТӀаккха цо шен говр кеч а йина, со эмкал тӀе а хаийна, суна тӀехьа а хиъна, тхо сан нанна тӀекхаччалц, тӀаккха цо сан нене элира: ас сайна тӀедиллина мандат а, дукъ а кхочушдина, тӀаккха дийцира цо соьга хилларг. Амма цунах дог ца диллира цуьнан, бакъдерг аьлча, сан нанас жоп делира: Хьалха суна атта гира иза, хӀинцца сан кийрара араваьлча, нийса аьлча, Шеман Ӏарш тӀехь лепаш йолу серло.
Hadith
Imam Darimi : 14
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِمِائَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِأَلْفٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ قَالَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا
Дийцина тхуна [ӀабдуллахӀ бин Ӏимрана] дийцина тхуна [Абу Дауда] дийцина тхуна [ДжаӀфар бин Ӏусман Аль-Къурасий] [Ӏусман бин Урвах бин Аз Зубайрера] [шен дега] [Абу Дзар Аль-ГӀифари] РадлиаллахӀуанху, цо элира; Ас хаьттира, хӀай АллахӀан Элча, хьо пайхамар хиларх тешна муха хир ву хьо? Пайхамара жоп делла: ХӀай Абу Дзар, со Маккахь цхьана тогӀи чохь волуш ши малик деара суна. Царах цхьаъ лаьтта охьавогӀу, важа стигална а, лаьттана а юккъехь ву. Царах цхьамма шен доттагӀчуьнга аьлла: боккъал а иза вуй иза? тӀаккха цуьнан доттагӀчо жоп делла: хӀаъ! тӀаккха юха а аьлла: тӀаккха цхьаьнца терза ло иза, тӀаккха со итт стагаца терза лур ву, со царел онда а ву. ТӀаккха цо юха а элира: «БӀе стагаца терзаве иза», цундела со оза а вина, со царел онда вара. ТӀаккха юха а элира цо: «ТӀаккха эзар стагаца хьайн терза ло», тӀаккха со оза а вина, царел онда а вара со. Цу хенахь терза готта хиларна уьш хьийзаш гуш санна хетара суна, тӀаккха шина маликах цхьаммо шен доттагӀчуьнга элира: шен дерриге а халкъаца тарвелча а, хӀетте а царел онда хир ву иза.
Hadith
Imam Darimi : 15
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ
Дийцина тхуна [ИсмаьӀал бин Халила] дийцина тхуна [Ӏали бин Мушира] дийцина тхуна [Аль-АӀмасига] [Абу СалихӀера], цо элира; Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам цкъа цаьрга кхайкхина; ХӀай нах , баккъалла а со ву къинхетам а‚ нисвеш верг а.
Hadith
Imam Darimi : 16
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ إِلَى أَهْلِي قَالَ هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ هَذِهِ السَّلَمَةُ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ وَقَالَ إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ وَإِلَّا رَجَعْتُ فَكُنْتُ مَعَكَ
Дийцина тхуна [Мухьаммад бин Сариф] дийцина тхуна [Мухьаммад бин Фудлаила] дийцина тхуна [Абу Хьайян] [Ӏатха`] тӀера [Ибн Ӏумар] РадлиаллахӀуӀанхӀу тӀера, цо элира; Тхо РасулуллахӀ шаллаллахӀу ӀалайхӀи васалламца цхьана новкъахь долчу хенахь цхьа бедуин Ӏаьрбо вовзавелира тхуна, цунна тӀекхаьчначул тӀаьхьа РасулуллахӀа шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла цуьнга: хьо мича воьду? Бедуин Ӏаьрбичо жоп делла: Суна лаьа сайн доьзалца цхьаьнакхета. ТӀаккха Элчано элира: цхьа дика хӀума дезий хьуна? цо жоп делла: дикалла хӀун ю? РасулуллахӀ шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла: нийса аьлча, аша тоьшалла до, АллахӀ СубхьанахӀу ва ТаӀала воцург, Ӏибадат дан хьакъ волу дела вац аьлла, тоьшалла до Мухьаммад шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам Цуьнан лай а, элча а хиларца. Бедуин Ӏарбо аьлла: тӀаккха ахь аьлларг бакъ хилар хьан гойтур ду? Пайхамара жоп делла: Салама дитт, цундела Пайхамара цуьнга кхайкхина и дитт лома йистехь долуш, тӀаккха и дитт Пайхамарна герга кхаьчна латта декъарца, и дитт РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам хьалха кхаччалц. Элчано кхузза тоьшалла дар дехна цуьнга. Иштта цо кхузза тоьшалла дира Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам ма-аллара, тӀаккха дитт ша кхиъначу метте юхадирзира. Бедуин Ӏаьрбо шен къомана тӀе а вирзина, элира; Нагахь санна уьш суна тӀаьхьахӀиттахь, ас уьш паччахьна дуьхьал дӀабуьгур бу -РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам-, ца хилча со паччахь волчу юхавоьрзур ву, цуьнца Ӏийр ву со.
Hadith
Imam Darimi : 17
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرٌ وَلَا عَلَمٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ فَقَالَ يَا جَابِرُ انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْ يُقَلْ لَكِ الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَا ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ فَقَالَ خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا فَحَبَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا شَأْنُهُ قَالُوا اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا فَانْفَلَتَ مِنَّا قَالَ بِيعُونِيهِ قَالُوا لَا بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا لِي فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ
Цо тхуна [УбайдуллахӀ бин Мусас] [Ӏиса бин Ӏабдул Маликера] [Абу Аз Зубайрера] [Джабирера] РадлиаллахӀуӀанхӀугара хаам бина, цо элира; Со Пайхамарца саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам новкъа ваьлла, цунна паргӀатвала лууш хилча даима лечкъаш хилла иза, ша гуш ца хилийта. Цу хенахь тхо цхьана йоккхачу аренгахь дара, дитташ а, дахаран билгалонаш а йоцуш, цо элира: ХӀай Жабир, хьайн пхьегӀа чуьра хи схьаэца, тӀаккха дӀадоьду вай некъ. Жабира элира, тхо дӀадоьлхура, тхо гуш даллалц. ЦӀеххьана юккъехь йиъ дол юкъ йолуш ши дитт гучуделира. Цо аьлла: Дехар ду хьан диттана тӀегӀерта, къамел дехьа цуьнга, цо жоп лур ду, цуьнга 'хьайна уллохь долчу дитта тӀе схьавола, со шуьшинна а тӀехьа охьахаа' ала. Дитт герга кхаьчна - цуьнан доттагӀ, цунна уллора дитт - ткъа Пайхамар саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам цу шинна тӀехьа охьахиира, тӀаккха и ши дитт шайн-шайн метте юхадирзира. Дагахь тхо тхан говраш тӀе хьаладевлира, ткъа тхуна лакхахь тхо дӀакъовлуш олхазар санна, тӀаккха цхьана зудчо а, цуьнан беро а дӀалаьцна Делан Элча саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам, цо элира; ХӀай Делан Элча, сан бер баккъалла а хӀора дийнахь кхузза шайтӀано новкъарло йо. Жабира элира; тӀаккха РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам шен машенна хьалха дӀахӀоттийра бер схьа а эцна тӀаккха цо элира; ДӀавала, хӀай АллахӀан мостагӀ! Со Делан Элча ву. Элчано кхузза аьлла иза. ТӀаккха цо иза зудчуьнга юхадерзийра. Тхо новкъара цӀадирзича, юьхьанца хиллачу новкъахула чекхдевлира тхо, цхьана зудчо а, цуьнан беро а юкъахдаьккхира тхо, ша дажош долу ши уьстагӀ а болуш. ТӀаккха цо элира; 'Йа РасулуллахӀ шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам, соьгара хӀара совгӀат къобал дехьа, хьо бакъ ваийтинчун дуьхьа, кхин шайтӀа догӀур дац. — Цо элира: цхьаъ схьа а эций, важа шена юхадерзаде. ТӀаккха тхо дӀадоьлхуш дара, олхазарша тхо дӀакъовлуш санна хетара, цӀеххьана цхьа эмкал дӀаяхара, амма шина диттийн рогӀе кхаьчча, сихха охьатаьӀира иза, Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам схьалецира иза. Элчано хаьттира нахе: «Схьадуьйла кхуза, нах, хьан долахь ю хӀара эмкал? Цундела жоп делира ансарех масех жимчу стага; иза тхан ву, хӀай Делан Элча, хаьттира цо: хӀун ловш ву иза? Цара жоп делира; Ткъа шарахь цуьнан дола дан кӀордийна тхуна, цуьнан дукха мохь а бара - иза товш хилла - цундела тхуна иза урс хьакха а хьаькхна, тхан берашна юкъахь декъа лаьара, амма иза тхох ведда дӀавахара. Цо элира: «ХӀан-хӀа, тӀаккха еккъа суна дӀадохка. '. Цара жоп делира; — Ой, оьшуш дац, хьаькам, амма хьан сийлаллина -совгӀатна- тоьар ду эмкал. Пайхамара аьлла; — ХӀан-хӀа, нагахь санна иза сан велахь тӀаккха дика хила цуьнца, иза велчахьана. Цу хенахь бусалба наха аьлла; ХӀай АллахӀан Элча, вайна алсам бакъо ю хьайбанийн паччахьна сужуд дан, цо аьлла: Цхьана -кхолламна- кхечу -кхолламна сужуд дан нийса дац, нагахь санна иза мегаш хиллехь тӀаккха зударшна шайн майранашна сужуд дан бакъо хир яра.
Hadith
Imam Darimi : 18
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ هَاتُوا خِطَامًا فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
Дийцина тхуна [ЯӀла] дийцина тхуна [Аль АжлахӀ] [Адз Дзайял бин ХармалахӀ] тӀера [Джабир бин ӀабдуллахӀ] РадлиаллахӀуӀанхӀу цо элира; вай Пайхамарца саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам некъаца цӀадирзира. Цхьана Бани Наджаран юьрта кхаччалц, цӀеххьана плантаци чу вала лууш волчунна новкъарло еш къамел хилира. И хаам РасулуллахӀе саллаллахӀу ӀалайхӀи васалламна тӀе а вахана, эмкал кхайкхина цо. Эмкал, схьа а еана, шен балдаш лаьтта тӀе дӀахӀиттийра, цунна хьалха голаш охьатахкалц. ТӀаккха цо аьлла: схьаэца суна ка, тӀаккха цу каца дӀа а дихкина, шен долахочунна юхадерзийна цо иза. ТӀаккха юха а хьаьжна цо элира: «Стигланна а, лаьттана а юккъехь цхьа а вац, цунна бен ца хаьа, со баккъалла а АллахӀан элча СубхьанахӀу ва ТаӀала вуй, Ӏеса хилларш боцурш; жинех а, адамех а.
Hadith
Imam Darimi : 19
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ فَسَعَى
Вайга дийцина [Хьаммад бин Саламата] [Фаркъад Ас Сабахи] [СаӀид бин Джубайр] [Ибн Ӏаббас] РадлияллахӀуъанхӀу, цхьа зуда еара шен бер дахьа РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀу вас, РасулуллахӀ саллаллохӀу ӀалайхӀиал вас. цхьа жин, джин даима чудогӀу вай делкъан а, пхьоран а хӀума юуш хилча. вайна, и бадмут вайна. — ТӀаккха РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам доӀа дира цунна. ТӀаккха хьацар а хьаькхна, цхьа хӀума - Ӏаьржа кӀорни санна - багара ара а яьлла, юха дӀаяхара иза.
Hadith
Imam Darimi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ
Дийцина тхуна [Мухьаммад бин СаӀида] дийцина тхуна [Яхья бин Абу Бакр Аль Ӏабди] [ИбрахӀим бин Сахьман] тӀера [Симак] тӀера [Джабир бин Самура] РадлиаллохӀуӀанхӀу цо элира; РасулуллахӀ шаллаллохӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла: «Суна баккъалла а хаьа, Маккахь цхьа тӀулг буйла, со вахийтале цо соьга салам луш хилла». Баккъалла а суна баккъалла а хаьа иза хӀинца'.
