Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith

Hadith

Imam Darimi : 1

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ

Kɛ ɔ kannin [Muhammad bin Yusuf] m’ɔ fin [Sufyan] i ndɛ kleli e’n, ɔ seli kɛ: Bian kun bali Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n i wun lɔ, kpɛkun ɔ seli kɛ: ?Ɔ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n, sa tɛ nga sran kun yoli i blɛ ng’ɔ siman like’n nun’n, bé tú i fɔ? Akoto’n tɛli su kɛ: Sran kwlaa ng’ɔ yoli i wun kpa i Izlaɛli blɛ nun’n, b’a tumɛn i fɔ i sa tɛ ng’ɔ yoli’n i su blɛ nga be siman like’n nun, sanngɛ sran kwlaa ng’ɔ yoli i wun sa tɛ - tɛ - i Izlaɛli blɛ nun’n, be tuli i fɔ -i sa tɛ’m be ti- sɛ ɔ ti laa annzɛ cɛn wie lele’n.

Hadith

Imam Darimi : 2

أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ عَنْ الْوَضِينِ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةٌ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ يَا أَبَتَاهُ يَا أَبَتَاهُ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ فَأَعَادَهُ فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ

Ɔ maan, kɛ be se kɛ sran kun bali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i wun lɔ’n, ɔ seli e kɛ: “O Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n, e siman like fi, yɛ e ti sran kun mɔ laa’n, e ti sran kun m’ɔ su Ɲanmiɛn’n. blɛ sɔ’n nun’n, e ɲannin ba mɔ kɛ n flɛli i’n, ɔ yoli be fɛ’n. Cɛn kun’n, n flɛli i, ɔ ka lɛ tɛli min su, kpɛkun ɔ suli min su. Kɛ n juli awlobo kun i nzue kunman’n i wun lɛ’n, n ka lɛ n trɛli i sa’n n fɛli i n guɛli i nzue kunman’n nun, i lɛ yɛ min nin i e trannin’n niɔn. Ɔ flɛli kɛ ‘Min si, min si. ’ Allah i janunfuɛ’n sunnin lele i ɲinmuɛn’n guali. Kpɛkun sran kun m’ɔ nin Rasulullah be trannin lɛ’n, ɔ seli bian’n kɛ: a yoli maan Rasulullah i wla boli i wun. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam seli bian’n kɛ: maan ɔ yo sɔ afin ɔ su usa ndɛ cinnjin kun m’ɔ su wun i’n i su kosan, kpɛkun akoto’n seli bian’n kɛ: Kan ɔ ndɛ’n ekun, kpɛkun ɔ kannin ndɛ’n ekun kpɛkun akoto’n sunnin ekun lele i ɲinmuɛn’n guali, ɔ toli i ɲinma’n, kpɛkun ɔ seli kɛ: ɔ maan, kɛ mɔ amun siman like’n ti’n, amun bo amun ayeliɛ’m be bo nin fluwa sanwun uflɛ.

Hadith

Imam Darimi : 3

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَوْلَايَ أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ قَالَ فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا قَالَ فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ إِسَافٌ وَنَائِلَةُ قَالَ هَارُونُ كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ

Ɔ seli e kɛ [Harun bin Mu’awiyah] m’ɔ fin [Ibrahim bin Sulaiman Al Mu’addib] m’ɔ fin [Al A’masy] m’ɔ fin [Mujahid], [min kanga laa’n] seli min kɛ; kɛ i awlobofuɛ’m be yacili sɛ kun mɔ fromazi nin nɔnnɔn be o nun’n, naan bé fá mán be amuɛn mun’n, ɔ seli kɛ; min awlobofuɛ’m be tanninnin min kɛ nán n di fromazi, afin n sro amuɛn sɔ mun; i sin’n, alua kun bali, ɔ dili fromazi, ɔ nɔnnin nɔnnɔn, kpɛkun ɔ toli waka sran’m be su, yɛle kɛ Iqaf nin Nailah be waka sran mun. Harun seli kɛ: laa blɛ nga sran’m be siman like’n, kɛ sran kun waan ɔ́ kɔ́ lika’n, ɔ fa yɔbuɛ nnan, be nun nsan be suan sɛ’n i bo/be suɛn i bo - sɛ kun/sɛ - yɛ i nnan su’n, ɔ su Ɲanmiɛn, ɔ kle i alua’n i like, yɛ ɔ kun i wa’n.

Hadith

Imam Darimi : 4

حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا عَبَدْنَاهُ وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجُّ عَلَيْهَا فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ

Ɔ seli e kɛ [Mujahid bin Musa] seli e kɛ [Raihan Ibnu Sa’id Kɛ Sami] seli e kɛ [‘Abbad Ibnu Mansur] m’ɔ fin [Abu Raja’], ɔ seli kɛ: blɛ nga sran’m be siman like’n, kɛ e wun yɔbuɛ kpa’n, e sɔ i yɛ kɛ y’a wunman yɔbuɛ kpa’n, e. Kpɛkun e fali shafi nnɛn kpanngɔ kun e bali, kɛ nnɛn kpanngɔ’n su jran i su’n, e ɲinnin i nɔnnɔn’n su naan y’a gua aunɲan ng’ɔ ti nglo lɔ’n i su nzue, kpɛkun e su aunɲan ng’ɔ o lika sɔ’n nun’n i blɛ kwlaa nun. Abu Muhammad seli kɛ: Shafi nnɛn kpanngɔ’m be ti nnɛn kpanngɔ mɔ be le nɔnnɔn kpanngban’n.

Hadith

Imam Darimi : 5

أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ قَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مَكْتُوبًا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ وَمَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجِرُهُ بِطَابَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ

Ɔ seli e kɛ [Al Hasan bin Ar Rabi’] ɔ seli e kɛ [Abul Ahwash] fin [Al A’masy] ɔ fin [Abu Salih], ɔ seli kɛ; [Ka’ab] seli kɛ; e wunnin kɛ be klɛli i kɛ: Muhammad Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ɔ timan kekle i ijɔlɛ nun, ɔ timan kekle i nzuɛn’n nun, kɛ ɔ o gua bo lɔ’n, ɔ ijɔman kekle, ɔ faman sa tɛ fa tuaman sa tɛ’n i kalɛ, sanngɛ ɔ tɛ su kɛ ɔ yaci sa tɛ’m be cɛ sran mun, i nvlefuɛ’m be ti sran mɔ be yo tahmid titi’n, be manman Allah. annzɛ alɛ, be manmannin Allah Subhanahu wa Ta’ala sua kwlaa nun, be wlali sarongs be afiɛn lɔ lika’m be nun, be yoli ablution be ablution’n i nunfuɛ kunngunngun be wun, be srɛlɛ flɛlɛ’n ti ɲanmiɛn su lɔ, be shaf alɛ blɛ nun’n ti kɛ be shaf srɛlɛ blɛ nun sa, be nɛn’n - kɛ be kanngan Koran nun’n, mɔ be yo Me i birth i dhikr - lika nga be tu be bo’n, ɔ o Thaabah - Medina - yɛ i famiɛn diwlɛ’n wo Sam lɔ.

Hadith

Imam Darimi : 6

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَحِرْزًا لِلْأُمِّيِّينَ أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى نُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ

Ɔ seli e kɛ [Abdullah bin Salih] ɔ seli min kɛ [Al Laits] ɔ seli min kɛ [Khalid Ibnu Yazid] m’ɔ fin [Sa’id Ibn Abu Hilal] m’ɔ fin [Hilal bin Usamah] m’ɔ fin [‘Atha’ bin Yasar] m’ɔ fin [Ibn Salam]’n, ɔ seli min kɛ; e wunnin Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam i nzuɛn’n ‘Nanwlɛ, e sunmannin wɔ kɛ a yo lalofuɛ, jasin fɛ’n i kanfuɛ, ɔ nin afɔtuɛ manfuɛ’, m’ɔ uka Ummi’n, a ti Min sufuɛ Min sran’n, n flɛli i kɛ Al Mutawakkil, i ndɛ’n timan kekle yɛ i nzuɛn’n timan kekle gua su lɔ, ɔ diman e. Sanngɛ kɛ e yacili i wun sa cɛli i’n, e yoli maan Ɲanmiɛn sulɛ wafa kun m’ɔ fali ndɛ nga be kan kɛ amuɛn nunman lɛ’n, ɔ kpɛli i sin’n, ɔ yoli trele. ɔ le atin be su i saan Allah Subhanahu wa Ta’ala, ɔ nin lalolɛ sɔ’n e kwla tike ɲinma m’ɔ timan kpa’n, nin su m’ɔ timan ndɛ’n, ɔ nin awlɛn m’ɔ ti mlanwa’n. [‘Ata` bin Yasar] seli kɛ; [Abu waqid Al Laitsi] seli min kɛ ɔ tili kɛ [Ka’ab] kusu kannin ndɛ nga Ibn Salam kannin’n.

Hadith

Imam Darimi : 7

أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ كَعْبٍ فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَبْدِي الْمُخْتَارُ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيُكَبِّرُونَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ

Ɔ seli e kɛ [Zaid bin Yusuf] seli e kɛ [Abu Awanah] m’ɔ fin [Abdul Malik bin Umair] m’ɔ fin [Dzakwan Abu Salih] m’ɔ fin [Ka’ab] i nun’n, ndɛ kpɔlɛ klikli’n nun’n, be klɛli i; Muhammad ti Allah Subhanahu wa Ta’ala i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, yɛ Min junman difuɛ nga n fali’n, i ijɔlɛ’n timan kekle, i nzuɛn’n timan kekle, ɔ ijɔman kekle gua bo lɔ, ɔ faman sa tɛ’n tuaman sa tɛ’n i kalɛ sanngɛ ɔ tɛ su yacilɛ nin yacilɛ’n su, i awuliɛ lika’n wo Mɛki lɔ yɛ i emigringpo o Thadombahm lɔ. Yɛ ndɛ akpasua nɲɔn su’n nun’n, be klɛli i kɛ, Muhammad, Allah i janunfuɛ Subhanahu wa Ta’ala, i nvle’n ti sran mɔ be manman Allah titi’n, be nga be nian via’n su’n - naan b’a si srɛlɛ blɛ’n - be yo srɛlɛ’n kɛ blɛ’n ju’n, kannzɛ bɔbɔ be o lika fiɛnfiɛn nun’n, be wla sarong be afiɛn lɔ, be kwla wunnzin be wun. be ti aunmuan’n nun kɛ alua’m be kpanlɛ sa - be Ɲanmiɛn sulɛ’n nin be kpanlɛ’n ti -.

Hadith

Imam Darimi : 8

أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ يُصَفُّونَ فِي صَلَوَاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ

Ɔ seli e kɛ [Mujahid biun Musa] seli e kɛ [Ma’n ibn ‘Isa] seli e kɛ [Mu’awiyah bin Salih] m’ɔ fin [Abu Farwah] m’ɔ fin [Ibn Abbas] Radliyallahu’anhu, kɛ ɔ usali Ka’ab Al Ahbar’n; ?Wafa sɛ yɛ amun wunnin Rasulullah i nzuɛn’n Torah nun ɔn?, [Ka’ab] tɛli su kɛ; e wunnin kɛ be wuli Muhammad bin Abdullah Mɛki lɔ, ɔ tu ko trannin Thaabah annzɛ Medina lɔ, i famiɛn diwlɛ’n ɔ́ ká Siri lɔ, ɔ timan sran m’ɔ yo sran’m be gblugblu’n, ɔ yoman kpanlɛ dan gua bo lɔ, ɔ tuaman sa tɛ’n i kalɛ sanngɛ ɔ yaci sa tɛ’n cɛ i, ɔ yaci sa tɛ’n cɛ i, i nvlefuɛ’m be mɛnmɛn i titi. Be manman Allah Subhanahu wa Ta’ala sɛ ɔ ti blɛ kpa annzɛ blɛ tɛ nun’n, be manman Allah Subhanahu wa Ta’ala titi kɛ be kwla’n, be wunnzin be wunnzinlɛ ninnge’m be nun, be wla tralɛ be afiɛn lɔ, be siesie be wun srɛlɛ nun kɛ be su nanti alɛ kunlɛ nun sa, be nɛn’n be mosque’m be nun’n, ɔ ti kɛ nnɛn kpanngɔ’m be kpanlɛ’n sa.

Hadith

Imam Darimi : 9

أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمِيثَمِيُّ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ وَلَا كَسِلٍ لِيَخْتِنَ قُلُوبًا غُلْفًا وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا وَيُقِيمَ أَلْسِنَةً عُوجًا حَتَّى يُقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ

Ɔ seli e kɛ [Haiwah bin Syuraih] ɔ seli e kɛ [Baqiyyah bin Al Walid Al Maitami] ɔ seli e kɛ [Buhair bin Sa’ad] ɔ fin [Khalid bin Ma’dan] ɔ fin [Jubair bin Nufair Al Hadlrami]; Rasulullah shallallahu ’alaihi wasallam seli kɛ: ‘Sran kun m’ɔ timan srongble’n, m’ɔ timan srongble’n, ɔ bali amun wun lɔ, -ɔ sunmɛnnin i kɛ ɔ ko tinnge awlɛn nga be nianman be wun su’n, ɔ tike be ɲinma’m be su, ɔ yo maan sran nga be timan ndɛ’n be ti ndɛ, ɔ yo maan be taflanman’m be ti tɛtɛ, naan b’a se kɛ; Ɲanmiɛn fi nunman lɛ mɔ be kwla su i ɔ, saan Allah Subhanahu wa Ta’ala kunngba cɛ.

Hadith

Imam Darimi : 10

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ قَالَ فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَهُ كَأَنَّهُ يُنَاجِي فَالْتَفَتَ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ قَالَ إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا

Ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Yazid Al Hizami] ɔ seli e kɛ [Ishaq bin Sulaiman] m’ɔ fin [‘Amr bin Abu Qais] m’ɔ fin [‘Atha’], ɔ seli kɛ; Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be nun kun i sa miɛnnin i wun. Ɔ nin i be nantili, lele m’ɔ́ fá wlú sua’n nun lɔ’n, mɔ i ja kun o sua’n i nun lɔ’n, mɔ i ja kun o sua’n i sin lɔ’n, ɔ yoli kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n nin bian kun be su koko yalɛ sa, i sin’n, ɔ kpɛli i sin, ɔ nin i janvuɛ’n be kokoli yalɛ kɛ: ?A si sran nga n su kan ndɛ n kle i’n? ɔ ti anzi kun mɔ m’an wunmɛn i le’n, anzi’n srɛli i Min’n i atin kɛ ɔ yo min like. Allah waan: ‘Nanwlɛ, e bali amun wun lɔ annzɛ e sunmannin Coran kɛ ndɛ’m be siesiefuɛ sa, ɔ nin As Sakinah kɛ awlɛn tralɛ sa, ɔ nin Al Furqon kɛ atin klefuɛ sa.

Hadith

Imam Darimi : 11

أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَطِيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لِتَنَمْ عَيْنُكَ وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ قَالَ فَنَامَتْ عَيْنَايَ وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ وَعَقَلَ قَلْبِي قَالَ فَقِيلَ لِي سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً وَأَرْسَلَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ قَالَ فَاللَّهُ السَّيِّدُ وَمُحَمَّدٌ الدَّاعِي وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْمَأْدُبَةُ الْجَنَّةُ

Ɔ seli e kɛ [Mujahid bin Musa] seli e kɛ [Raihan Ibnu Sa’id] seli e kɛ [Abbad Ibnu Mansur] m’ɔ fin [Ayyub] m’ɔ fin [Abu Qilabah] m’ɔ fin [Athiyah] m’ɔ fin [Athiyah] m’ɔ fin [Athiyah] i ndɛ’n, ɔ tili kɛ [Rabi’ah Al Jurasyi] seli kɛ; Be fali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam be bali, kpɛkun be seli i kɛ, yaci, maan ɔ ɲinma’n lafi, ɔ su’n ti, ɔ awlɛn’n bu akunndan. Ɔ seli kɛ: i sin’n, min ɲinma’n wun, min su’n ti, yɛ min awlɛn’n bu akunndan. Ɔ seli kɛ; N ɲannin ndɛ kun kɛ ‘Min kun o lɛ’n, ɔ kplan sua, kpɛkun ɔ siesie aliɛ, kpɛkun ɔ sunman sran kɛ ɔ ko flɛ sran’n aliɛ dilɛ’n i bo, sran kwlaa ng’ɔ tɛ sran ng’ɔ flɛli i’n i flɛlɛ’n su’n, m’ɔ wlu sua’n nun lɔ’n, m’ɔ di aliɛ’n, min’n i klun jɔ́ i wun. Sanngɛ sran ng’ɔ tɛman sran ng’ɔ flɛ i’n i flɛlɛ’n su’n, m’ɔ wluman sua’n nun’n, m’ɔ diman aliɛ’n, i sin’n, i Min’n fá ya. Kpɛkun ɔ seli kɛ: Min’n yɛle Allah Subhanahu Wa Ta’ala, sran ng’ɔ flɛ i’n yɛle Mohamɛdi, sua’n yɛle Izlaɛlifuɛ’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n, yɛ aliɛ’n yɛle ɲanmiɛn su lɔ.

Hadith

Imam Darimi : 12

أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فِي النَّوْمِ نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي رَاقِدٌ إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ فَقَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ

Ɔ seli e kɛ [Abu Usamah] m’ɔ fin [Jafar bin Maimun At Tamimi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin [Abu Uthman An Nahdi] m’ɔ fin Rasulullah’n, ɔ fiteli lɔ ɔli Bathha`, yɛ ɔ nin Ibn Mas’ud Radliyallah’alahu’allah, ɔ nin Ibn Mas’ud, i sin’n, ɔ seli kɛ be tran Ibn Mas’ud su naan ɔ yo i nunnunlɛ lika kun. Kpɛkun ɔ seli kɛ: Nán amun jaso lika nga nun le, afin sran wie’m bé yía amun su, amun su ijɔman be, yɛ be kusu be su ijɔman amun. Kpɛkun, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n ɔli lika kwlaa ng’ɔ klo’n. Kpɛkun sran’m be juli lika nga be ti nun’n, b’a kpɛmɛn i nun, kpɛkun be ɔli Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam i wun lɔ. Kɛ ɔ fɛ i kɔnguɛ’n i awieliɛ lɔ’n, ɔ bali min wun lɔ, ɔ fali min ja’n yoli i ngblaliɛ, kpɛkun kɛ ɔ lafi’n, ɔ ti i umien’n. Kɛ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam lafi min ja’n su’n, yasua wie’m be bali, be ɲrun’n ti klanman, be wla tralɛ ufue kwlaa. An kpan, be ti klanman kpa! Ɔ maan be akpasua kun trannin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i ti su lɔ, kpɛkun akpasua uflɛ trannin e wun lɛ, kpɛkun be seli be wiengu kɛ: e nin a ɲanman junman difuɛ kun mɔ be mɛnnin i like kɛ nga be fa mannin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n sa le. Sran sɔ’n i ɲinma’n w’a lafi sanngɛ i awlɛn’n w’a jran, amun yo ɲanndra kun kle i. Ɔ maan, ɔ ti kɛ min kun m’ɔ kplan famiɛn sua’n sa, kpɛkun ɔ yo aliɛ kun kpɛkun ɔ flɛ sran mun kɛ be di like naan be nɔn nzan, kpɛkun sran’m be fu ɲanmiɛn su lɔ. Kpɛkun, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n (Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n) jrannin, ɔ seli min kɛ: ?A si sran nga be ti’n? i sin’n, n tɛli su kɛ: Allah Subhanahu wa Ta’ala nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, be si kpa. Kpɛkun ɔ seli kɛ: be ti anzi. Kpɛkun ɔ seli ekun kɛ: ?Amun si like nga be fa sunnzun like’n? N seli kɛ Allah Subhanahu wa Ta’ala nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n mɔ be si i kpa’n, be tɛli su kɛ: Ar Rahman kplannin ɲanmiɛn su lɔ, i sin’n ɔ flɛli -flɛli- i sufuɛ mun i sin, sran kwlaa ng’ɔ kplin su’n, ɔ́ wlú ɲanmiɛn su lɔ yɛ sran kwlaa ng’ɔ kplinman su’n, ɔ́ tú i fɔ, ɔ́ klé i ɲrɛnnɛn.

Hadith

Imam Darimi : 13

أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا فَقُلْتُ يَا أَخِي اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ الْآخَرُ نَعَمْ فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ حُصْهُ فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ فَقَالَ لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي فَقَالَتْ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلْغَتِنَا إِلَى أُمِّي فَقَالَتْ أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ وَقَالَتْ إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي يَعْنِي نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ

Ɔ seli e kɛ [Nu’aim bin Hammad] seli e kɛ [Baqiyyah] m’ɔ fin [Bahir] m’ɔ fin [Khalid bin Ma’dan] m’ɔ fin [Khalid bin Ma’dan] m’ɔ fin [Abdur Rahman bin Amr As Sulami] m’ɔ fin [Utbah bin ‘Abd As Sulami] m’ɔ fin [Utbah bin ‘Abd As Sulami] m’ɔ fin [Utbah bin ‘Abd As Sulami] i nun’n] ɔ seli e kɛ ɔ seli be’n, naan ɔ ti sran nga be flɛ be kɛ Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be nunfuɛ’m be nun kun. ?Ɔ usali kɛ: “?Ɔ mɛn dilɛ’n i bo bolɛ’n yoli sɛ, ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n? ɔ tɛli su kɛ: Blɛ sɔ nun’n, min nin m’ɔ tali min’n, ɔ ti bla kun m’ɔ fin Bani Sa’d bin Bakr ɔ. Blɛ sɔ nun’n, min nin bakan kun ekun m’ɔ fin akpasua sɔ’n nun’n, e su ta nnɛn. Kɛ mɔ y’a faman aliɛ y’a manman’n ti’n, n seli min janvuɛ’n kɛ: O min niaan, kɔ awlo lɔ ko srɛ e nin aliɛ. Kpɛkun min niaan bian’n ɔli, kpɛkun min ngunmin yɛ n ka lɛ n nian nnɛn’m be lika ɔ. Kpɛkun, anunman ufue nɲɔn be bali kɛ anunman sa, be nun kun seli kun kɛ, ?I yɛ ɔ o lɛ sakpa ɔ? sran uflɛ tɛli su kɛ; ɛɛ! i sin’n be nɲɔn’n be bo sin yiali min be trɛli min be trɛli min, i sin’n be kpɛli min kunnu’n i sin’n be yili min awlɛn’n, be kpɛli i nun kpɛkun be yili nzɔliɛ nɲɔn. Kpɛkun be nɲɔn’n be nun kun seli i janvuɛ’n kɛ: Man min nzue ng’ɔ tɔli’n naan ɔ fa wunnzin min kunnu’n. Kpɛkun ɔ seli ekun kɛ: man min nzue jɔwa’. Yɛ ɔ fa wunnzin min awlɛn’n. Kpɛkun ɔ seli kɛ: man min As Sakinah -aunmuan-! i sin’n, ɔ fa guali min awlɛn’n nun. Kpɛkun be nun kun seli i janvuɛ’n kɛ: tɛtɛ i! i sin’n, ɔ toli i, kpɛkun ɔ fali khatam nubuwah -Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be katalɛ’n- fa sieli i nzɔliɛ. Kpɛkun be nun kun seli i janvuɛ’n kɛ: fa i sie i like kun su, fa i sran akpi kun sie i like kun su. I sin’n, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: blɛ sɔ nun’n, n wunnin sran akpi kun min su lɔ ti’n, srɛ kunnin min kɛ be nun wie’m bé tɔ́ min su, i sin’n, bian’n seli ekun kɛ: sɛ be fa i nvlefuɛ’m be sunnzun i’n, nanwlɛ, ɔ́ yó nɔnnin trá i nvlefuɛ mun naan be nɲɔn’n b’a yaci min. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam seli kɛ: Srɛ kunnin min kpa, kpɛkun n wanndili n ɔli min dɔɔtrɔ bla m’ɔ ti nzue’n i wun lɔ, kpɛkun n kannin sa ng’ɔ juli min su’n i ndɛ n kleli i. Ɔ yoli i ya kɛ sa wie wá jú min su naan w’a se min kɛ: N srɛ Allah Subhanahu wa Ta’ala kɛ ɔ sasa amun. Kpɛkun ɔ siesieli i nnɛn kpanngɔ’n naan ɔ́ kɔ́ naan ɔ́ fá min kɔ́ nnɛn kpanngɔ su naan w’a fu min sin lele y’a ju min nin i wun lɔ, kpɛkun ɔ seli min nin kɛ: N dili manda nin trɔ nga be fa wlali min su’n, i sin’n, ɔ kannin sa ng’ɔ juli’n i ndɛ kleli min. Sanngɛ i sɔ’n w’a yomɛn i ya, i kpa bɔbɔ’n, min nin’n tɛli i su kɛ: I klikli nun’n, kɛ ɔ fin min ku sɛ’n nun fiteli’n, n wunnin i bɔbɔ, yɛle kɛ kannin ng’ɔ kpaja Siri famiɛn bia’n su’n.

Hadith

Imam Darimi : 14

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِمِائَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِأَلْفٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ قَالَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا

Ɔ seli e kɛ [Abdula bin Imran] ɔ seli e kɛ [Abu Daud] ɔ seli e kɛ [Ja’far bin Utsman Al Qurasyi] ɔ fin [Otman bin Urwah bin Az Zubair] ɔ fin [i baba] ɔ fin [Abu Dzar Al Ghifari] Radliyallahu’anhu, ɔ seli kɛ; N usali kɛ: ?Ɔ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n, wafa sɛ yɛ a kwla lafi su kɛ a ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ ɔ? Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n tɛli su kɛ: O Abu Dzar, kɛ n o Makka lɔ jenvie’n i nuan lɔ’n, anzi nɲɔn be bali min wun lɔ. Be nun kun jra asiɛ’n su yɛ kun o ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n be afiɛn. Be nun kun seli i janvuɛ’n kɛ: ?Ɔ ti i sakpa? i sin’n, i janvuɛ’n tɛli i su kɛ: ɛɛ! i sin’n, ɔ seli ekun kɛ: i sin’n, amun nin sran kun be sunnzun i, i sin’n, bé fá min nin sran blu bé súan min naan n ti nɔnnin tra be. Kpɛkun ɔ seli ekun kɛ: ‘An nin sran ya kun be sunnzun i’, ɔ maan be sunnzunnin min, kpɛkun n yoli nɔnnin trali be. Kpɛkun ɔ seli ekun kɛ: ‘Sɛ ɔ ti sɔ’n, fa ɔ wun sunnzun sran akpi kun’, kpɛkun be sunnzunnin min, kpɛkun n yoli nɔnnin trali be. Blɛ sɔ nun’n, ɔ yoli kɛ n wun kɛ be su tu be wun’n sa, kɛ mɔ be fa sunnzun like’n be ti kaan’n ti’n, i sin’n, anzi nɲɔn’m be nun kun seli i janvuɛ’n kɛ: kannzɛ bɔbɔ be nin i nvlefuɛ’m be kwlaa be sunnzun i’n, sanngɛ ɔ te yo nɔnnin tra be.

Hadith

Imam Darimi : 15

أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ

Ɔ seli e kɛ [Ismaɛli bin Khalil] ɔ seli e kɛ [Ali bin Mushir] ɔ seli e kɛ [Al A’masy] fin [Abu Salih], ɔ seli kɛ; Cɛn kun’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n flɛli be kɛ; Nvlefuɛ mun, nanwlɛ, n ti aunnvuɛ sifuɛ nin atin klefuɛ.

Hadith

Imam Darimi : 16

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ إِلَى أَهْلِي قَالَ هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ هَذِهِ السَّلَمَةُ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ وَقَالَ إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ وَإِلَّا رَجَعْتُ فَكُنْتُ مَعَكَ

Ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Tharif] ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Fudlail] ɔ seli e kɛ [Abu Hayyan] m’ɔ fin [‘Atha`] m’ɔ fin [Ibn Omar] Radliyallahu’anhu’n, ɔ seli kɛ; Kɛ e nin Rasulullah e o atin bolɛ nun’n, e nin Arabu Bɛduin kun e yiali, kpɛkun kɛ e ko mantannin i’n, Rasulullah seli i kɛ: ?Nin yɛ a su kɔ ɔ? Arabu Bedouin’n tɛli i su kɛ: N kunndɛ kɛ ń wún min awlobofuɛ mun. Kpɛkun Akoto’n seli kɛ: ?Amun kunndɛ like kpa? ɔ tɛli su kɛ: ngue yɛle kpa yolɛ’n? Rasulullah seli kɛ: yɛle kɛ, amun di lalo kɛ amuɛn fi nunman lɛ m’ɔ nin i fata kɛ be su i ɔ, saan Ɲanmiɛn Subhanahu wa Ta’ala yɛ amun di lalo kɛ Mohamɛdi ti i sufuɛ nin i janunfuɛ. Arabu Bedouin’n seli kɛ: ?Ɔ maan wan yɛ ɔ kwla kle kɛ ndɛ nga amun kannin’n ti nanwlɛ ɔ? Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n tɛli su kɛ: Salamah waka’n, i sɔ’n ti yɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n flɛli i kɛ waka’n wo oka’n i nuan lɛ’n niɔn, i sin’n, waka’n fali asiɛ’n kpɛli nun lele ɔ fa juli Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam i ɲrun lɛ. Akoto’n seli i kɛ ɔ di lalo kpɛ nsan. Ɔ dili lalo kpɛ nsan ekun kɛ nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam fa kannin’n sa, kpɛkun waka’n sɛli i sin lika ng’ɔ ɲinnin’n nun. Arabu Bedouin’n sɛli i sin i nvlefuɛ’m be wun lɔ, ɔ seli kɛ; Sɛ be su min su’n, ń fá be ń kɔ́ famiɛn’n i wun lɔ -Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam-, sɛ ɔ timan sɔ’n, ń sá min sin famiɛn’n i wun lɔ ń ká i wun lɛ.

Hadith

Imam Darimi : 17

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرٌ وَلَا عَلَمٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ فَقَالَ يَا جَابِرُ انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْ يُقَلْ لَكِ الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَا ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ فَقَالَ خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا فَحَبَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا شَأْنُهُ قَالُوا اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا فَانْفَلَتَ مِنَّا قَالَ بِيعُونِيهِ قَالُوا لَا بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا لِي فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ

Ɔ seli e kɛ [Ubaidula bin Musa] m’ɔ fin [Isa bin Abdul Malik] m’ɔ fin [Abu Az Zubair] m’ɔ fin [Jabir] Radliyallahu’anhu’n, ɔ seli kɛ; N nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam e ɔli lika kun mɔ kɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ jrán kekle’n, ɔ fiali titi naan b’a wunmɛn i. Blɛ sɔ nun’n, e o fie dan kun mɔ waka annzɛ nguan’n i nzɔliɛ fi nunman lɛ’n i nun yɛ ɔ seli kɛ: O Jabir, fa nzue kan ɔ sɛ’n nun, maan e wɔ e atin’n su. Jabir seli kɛ, e nantili lele mɔ sran’m be wunman e kun’n. Kpɛkun, waka nɲɔn mɔ be afiɛn’n ti nun mɛtri nnan’n, be o lɛ. Ɔ seli kɛ: Yaci, mantan waka’n i wun koko lɛ, se i kɛ ɔ kan ndɛ, ɔ́ tɛ́ su, se i kɛ ‘bla waka ng’ɔ o ɔ wun lɛ’n su naan m’an tran amun nɲɔn’n amun sin’. Waka’n mantannin - i janvuɛ’n, waka ng’ɔ o i wun lɛ’n - kpɛkun Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam trannin be nɲɔn’n be sin lɔ, kpɛkun waka nɲɔn’n be sali be sin be lika’m be nun. I sin’n, e fuli e oka’m be su, kpɛkun kɛ e ti su lɔ’n, anunman kun kata e su’n, i sin’n, bla kun nin i wa’n be trali Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n sallallaahu ‘alaihi wasallam, ɔ seli kɛ; Ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n, min wa’n, sakpa’n, mmusu’m be si’n kle i yalɛ kpɛ nsan cɛn kwlaa. Jabir seli kɛ; I sin’n, ɔ fali ba’n, ɔ fɛli i sieli i loto’n i ɲrun lɛ, kpɛkun ɔ seli kɛ; Ɔ Allah i kpɔfuɛ’n, kɔ! N ti Allah i janunfuɛ. Akoto’n kannin ndɛ sɔ’n kpɛ nsan. Kpɛkun ɔ fa sɛli i sin bla’n i sa nun. Kɛ e fin e atin’n su e sali e sin’n, e sinnin atin klikli’n su, kpɛkun bla kun nin i wa’n be fali bua nɲɔn mɔ be su nian be su’n, be sinnin e wun lɛ. Kpɛkun ɔ seli kɛ; 'O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, srɛ min kɛ, sɔ like nga n fa mannin wɔ’n nun, Sran ng’ɔ sunmannin wɔ sakpa’n i ti’n, mmusu’m be si’n su baman ekun. ’ Ɔ seli kɛ: fa kun fa kun fa mɛn i. Kpɛkun e ɔli e ɲrun yɛ ɔ yoli kɛ anunman’m be su kata e su sa, kpɛkun nnɛn kpanngɔ kun wanndili, sanngɛ kɛ ɔ juli waka nɲa nɲɔn be wun lɔ’n, ɔ ka lɛ kotoli kpɛkun Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam trɛli i. Akoto’n usali sran mun kɛ: ‘?Sran mun, amun bla wa, wan yɛ ɔ le nnɛn kpanngɔ nga ɔ? Ɔ maan Ansar lɔ gbanflɛn kpanngban be tɛli su kɛ; ɔ ti e liɛ, ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n, ɔ usali kɛ: ?Ngue yɛ ɔ su wun i ɔ? Be tɛli i su kɛ; E fɛli i lika nianlɛ afuɛ ablaɔn yɛ ɔ le nnɛn kpanngban - ɔ yoli nnɛn - ɔ maan e kunndɛli kɛ é kún i naan é fá mán e mma mun, sanngɛ ɔ wanndili e sin. Ɔ seli kɛ: ‘Ɔ ti su, sɛ ɔ ti sɔ’n, yo min atɛ sa ngbɛn. '. Be tɛli i su kɛ; ‘O, ɔ fataman kɛ amun yo sɔ, min min, sanngɛ nnɛn kpanngɔ’n ɔ́ jú kɛ -cado- sa ɔ famiɛn dilɛ’n i lika. Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ; ‘Ɔ ti kpa, sɛ ɔ ti min liɛ’n, yo i ye, lele naan w’a wu. Blɛ sɔ nun’n, Mizilɛmufuɛ’m be seli kɛ; O Allah i janunfuɛ, e le atin e koto nnɛn’m be famiɛn’n i bo kpa, ɔ seli kɛ: Ɔ timan su kɛ -nnɛn- kun koto -nnɛn uflɛ, sɛ ɔ ti sɔ’n, nn bla’m be kwla koto be wun’m be bo.

Hadith

Imam Darimi : 18

حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ هَاتُوا خِطَامًا فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ

Ɔ seli e kɛ [Ya’la] seli e kɛ [Al Ajlah] fin [Adz Dzayyal bin Harmalah] ɔ fin [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu ɔ seli kɛ; e fin lika nga e nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n e ɔli’n, e sali e sin. Kɛ é jú Bani Najjar klɔ kun su’n, kpɛkun nnɛn kpanngɔ kun jrannin sran kwlaa ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ wlú fie’n nun lɔ’n i ɲrun. Be kannin ndɛ sɔ’n kleli Rasulullah, ɔ maan ɔ ɔli i wun lɔ, ɔ flɛli nnɛn kpanngɔ’n. Nnɛn kpanngɔ’n bali, ɔ fɛli i nuan’n sieli asiɛ’n su lele ɔ kotoli i ɲrun lɛ. Kpɛkun ɔ seli kɛ: fa jrɔkɔ kun man min, kpɛkun ɔ fa jrɔkɔ’n fa tʃitʃi i, kpɛkun ɔ fa sɛ i sin i min’n i sa nun. Kpɛkun ɔ niannin i sin lɔ, ɔ seli kɛ: Sran fi nunman ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n be afiɛn sanngɛ ɔ si kɛ n ti Allah Subhanahu wa Ta’ala i sran ng’ɔ sunmannin min’n sakpa, saan be nga be nantiman mmla’n su’n; ɔ fin jinn nin klɔ sran’m be nun.

Hadith

Imam Darimi : 19

أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ فَسَعَى

Ɔ seli e kɛ [Al Hajjaj bin Minhal] seli e kɛ [Hammad bin Salamah] m’ɔ fin [Farqad As Sabakhi] m’ɔ fin [Sa’id bin Jubair] m’ɔ fin [Ibn Abbas] Radliyallahu’anhu’n, ɔ seli e kɛ bla kun bali kɛ ɔ́ fá i wa’n kɔ́ Rasulullah i wun lɔ. a jinn, kɛ é dí aliɛ’n, ɔ wlu lɔ titi. e, ɔ nin ndɛ tɛ e. ‘Kɛ ɔ yoli sɔ’n, ɔ srɛli Ɲanmiɛn mɛnnin i. Kpɛkun ɔ sroli kpɛkun like kun - kɛ alua ba ble sa - fiteli i nuan nun, kpɛkun ɔ ɔli.

Hadith

Imam Darimi : 20

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ

Ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Sa’id] ɔ seli e kɛ [Yahya bin Abu Bakr Al Abdi] m’ɔ fin [Ibrahim bin Tahman] m’ɔ fin [Simak] m’ɔ fin [Jabir bin Samura] Radliyallahu’anhu m’ɔ seli kɛ; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘Nanwlɛ, n si kɛ yɔbuɛ kun o Mɛki lɔ m’ɔ fa yo min like ka naan b’a sunman min’n niɔn. Nanwlɛ, n si i kpa siɛn’n’.