Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadisi
Hadisi
Imam Darimi : 1
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ
A kɛlen k’a fɔ an ye [Muhammad bin Yusuf] ka bɔ [Sufyan] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Abu Wa`il] ka bɔ [Abdullah] la, a ko; Cɛ dɔ nana Ala ka ciden sallallaahu alahi wasallam fɛ k’a fɔ ko: e Ala ka ciden, yala mɔgɔ bɛna ɲangi a ka kɛwale juguw la a ye minnu kɛ dɔnbaliya waati la wa? Ciden y'a jaabi ko: Min ye taamacogo ɲuman kɛ a ka silamɛya waati la, a ma ɲangi a ka kɛwale juguw la dɔnbaliya waati la, nka mɔgɔ o mɔgɔ ye taamacogo jugu (jugu) kɛ a ka silamɛya waati la, o ɲangili (a ka jurumuw kosɔn) waati tɛmɛnenw na ani don nataw la.
Hadisi
Imam Darimi : 2
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ عَنْ الْوَضِينِ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةٌ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ يَا أَبَتَاهُ يَا أَبَتَاهُ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ فَأَعَادَهُ فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ
A fɔra an ye [Al Walid bin An Nadlr Ar Ramli] ka bɔ [Masarrah bin Ma’bad] - ka bɔ Bani Al Harith bin Abu Al Haram ka bɔ Lakhmin - ka bɔ [Al Wadliin] ko cɛ dɔ nana kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ k’a fɔ ko: Ala ka ciden, an tun ye mɔgɔw ye minnu tɛ ko dɔn, minnu tun bɛ boliw bato ani an tun bɛ an denw faga, o waati la an ye denw sɔrɔ minnu tun nisɔndiyara n y'a wele tuma min na. Don dɔ la, n y’a wele, a y’a jaabi o yɔrɔnin bɛɛ, ka tugu n kɔ. N sera denbaya ka kɔlɔn dɔ la tuma min na, n y’a bolo minɛ o yɔrɔnin bɛɛ k’a fili kɔlɔn kɔnɔ, o de kɛra n ka waati laban ye n’a ye. A y'a wele ko 'E ne fa, ne fa.' ' Allah ka ciden ye kasi fo a ɲɛji bɔra. O kɔ, mɔgɔ min sigilen tun bɛ ni Rasulullah shallallahu alaihi wasallam ye, o y’a fɔ cɛ ye ko : i ye Rasulullah shallallahu alaihi wasallam dusukasi. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam y'a fɔ cɛ ye: a ka kɛ bawo a tun bɛ ɲininkali kɛ fɛn nafama dɔ la, a tun bɛ min ɲɛ, o kɔ, Ciden y'a fɔ cɛ ye ko: I ka maana segin, o kɔ, a ye maana segin, ciden ye kasi tugun fo a ɲɛji ka woyo, k'a kunsigi ɲigi, o kɔ, a ko: Allah subhanahu wata'ala ye jurumu minnu kɛ dɔnbaliya waati la, o foni, o de kosɔn, aw ka walew daminɛ ni sɛbɛnfura saniyalen kura ye.
Hadisi
Imam Darimi : 3
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَوْلَايَ أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ قَالَ فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا قَالَ فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ إِسَافٌ وَنَائِلَةُ قَالَ هَارُونُ كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ
A y’a fɔ an ye [Harun bin Mu`awiyah] ka bɔ [Ibrahim bin Sulaiman Al Mu`addib] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Mujahid] la, [ne ka jɔn kɔrɔ] y’a fɔ n ye; ko a somɔgɔw ye minɛn dɔ to yen, foromazi ni nɔnɔ bɛ min kɔnɔ walasa k' a di u ka ala ma , a ko ; n somɔgɔw ye n bali ka foromazi dun nin ala ninnu ɲɛsiran kosɔn ; o kɔfɛ wulu dɔ nana , ka foromazi dun ka nɔnɔ min ka koli kɛ jaw kan , n' o ye Ikaf ni Nailah jaw ye . Harun ko : dɔnbaliya donw na, ni cɛ tun b’a fɛ ka taama, a tun bɛ kabakurun naani ta n’a ye, saba tun ye ka priuk (kɛda/minɛn) dɛmɛ/samara ani naaninan tun ye a ka bato ye, k’a ka wulu dege, k’a den faga.
Hadisi
Imam Darimi : 4
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا عَبَدْنَاهُ وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجُّ عَلَيْهَا فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ
A fɔra an ye [Mujahid bin Musa] y’a fɔ an ye [Raihan Ibnu Sa’id As Sami] y’a fɔ an ye [‘Abbad Ibnu Mansur] ka bɔ [Abu Raja’], a ko: dɔnbaliya donw na, ni an ye kabakurun ɲuman sɔrɔ, an tun b’a bato ani ni an ma kabakurun ɲuman sɔrɔ, an tun bɛ cɛncɛn lajɛ. O kɔ fɛ, an nana ni shafi ɲɔgɔmɛ dɔ ye, ɲɔgɔmɛ tun bɛ ka a senna-tɛgɛrɛ kɛ tuma min na, an y’a nɔnɔ sɔgɔ walasa ka cɛncɛn kulu min lajɛ, an tun bɛ o ji la, o kɔfɛ, an tun bɛ cɛncɛn kulu bato fo n’an sigilen bɛ o yɔrɔ la. Abu Muhammad ko: Shafi ɲɔgɔmɛw ye ɲɔgɔmɛw ye minnu ka nɔnɔ ka ca.
Hadisi
Imam Darimi : 5
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ قَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مَكْتُوبًا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ وَمَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجِرُهُ بِطَابَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ
A y’a fɔ an ye [Al Hasan bin Ar Rabi’] y’a fɔ an ye [Abul Ahwash] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Abu Salih] la, a ko; [Ka'ab] ko; an y'a sɔrɔ a sɛbɛnnen bɛ ko: Muhammad Rasulullah sallallaahu alahi wasallam, a tun tɛ gɛlɛya a ka kuma la, a tun tɛ gɛlɛya a jogo la, a tun tɛ kumakanba bɔ ni a tun bɛ sugu la, a tun tɛ juguya sara ni juguya ye, nka a tun bɛ jaabi di ni yafa ni yafa ye, a ka mɔgɔw tun ye mɔgɔw ye minnu tun bɛ tahmid (ka Ala tanu) tuma bɛɛ bertakbir (ka Ala bonya) kɛ yɔrɔ sanfɛyɔrɔ bɛɛ la / jiginni, walima kɛlɛ, u ye Allah Subhanahu wa Ta'ala tanu so bɛɛ kɔnɔ, ka sarong don u cɛmancɛ yɔrɔw la, ka wusu kɛ u ka wuluwulu mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ la, u ka delili weleli bɛ mɛn sankolo la, u ka shaf kɛlɛ waati bɛ i n'a fɔ u ka shaf delili waati, u kanw (ni u bɛ Kuranɛ kalan ani ka dhikr kɛ) bɛ i n'a fɔ sumanw mankan, a woloyɔrɔ bɛ Makka ani a bɔli yɔrɔ bɛ san kɔnɔ Thaabah (Medina) n'a ka masaya bɛ Sham.
Hadisi
Imam Darimi : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَحِرْزًا لِلْأُمِّيِّينَ أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى نُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ
A y’a fɔ an ye [Abdullah bin Salih] y’a fɔ n ye [Al Laits] y’a fɔ n ye [Khalid Ibnu Yazid] ka bɔ [Sa’id Ibn Abu Hilal] fɛ ka bɔ [Hilal bin Usamah] fɛ ka bɔ [‘Atha’ bin Yasar] fɛ ka bɔ [Ibn Salam] fɛ, ko a ko an ye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam jogo sɔrɔ 'Tiɲɛ na An ye i ci ka kɛ seere ye, kibaru duman dibaga ani i n'a fɔ lasɔminikɛla', min bɛ Ummi dɛmɛ, e ye Ne ka baarakɛla ye Ne ka ciden ye, ne y'a tɔgɔ da ko Al Mutawakkil, a ka kuma tun man gɛlɛn ani a dusukunnata tun man gɛlɛn, a ma pɛrɛn sugu la ani a ma juguya sara juguya la, nka ka yafa a ma an ye diinɛ dɔ latilen min tun bɔra seereya la ko ala tɛ yen. a ka kan ka bato Ala Subhanahu wa Ta'ala kɔfɛ , ni nin seereya in ye an bɛ se ka ɲɛ fiyentɔw , tulo tulow ani dusukun datugulenw da . [‘Atha` bin Yasar] ko; [Abu waqid Al Laitsi] y’a fɔ n ye ko a ye [Ka’ab] fana mɛn Ibn Salam ye min fɔ.
Hadisi
Imam Darimi : 7
أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ كَعْبٍ فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَبْدِي الْمُخْتَارُ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيُكَبِّرُونَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ
A y’a fɔ an ye ko [Zaid bin Yusuf] y’a fɔ an ye [Abu ‘Awanah] ka bɔ [Abdul Malik bin Umair] fɛ ka bɔ [Dzakwan Abu Salih] fɛ ka bɔ [Ka’ab] fɛ ko dakun fɔlɔ la a sɛbɛnna Muhamadu ye Allah Subhanahu wa Ta'ala ka ciden ye, ani Ne ka baaraden sugandilen, a ka kuma man gɛlɛn, a dusukunnata tɛ mankanba ye, a tɛ kuma ni kanba ye sugu la, a tɛ juguya sara ni juguya ye nka a bɛ jaabi di ni yafa ni yafa ye, a woloyɔrɔ bɛ Makka ani a ka bɔli yɔrɔ bɛ Thaibah ani a ka masaya/setigiya bɛ Sham. Wa dakun filanan na a sɛbɛnnen don ko Muhamadu, Allah Subhanahu wa Ta'ala ka ciden, a ka mɔgɔw ye mɔgɔw ye minnu bɛ Allah tanu tuma bɛɛ a nɔɔrɔ bɛɛ la, minnu bɛ tile kɔlɔsi (ka seli waati dɔn) ka seli kɛ ni waati sera, hali n'u bɛ yɔrɔ nɔgɔlen dɔ la, ka sarong don cɛmancɛ la, ka wuluwulu mɔgɔ bɛɛ ka wulu ko, wa u kan bɛ se ka mɛn su fɛ fiɲɛ i n’a fɔ sumanw mankan (k’a sababu kɛ u ka bato ni u ka kasi basigilen ye).
Hadisi
Imam Darimi : 8
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ يُصَفُّونَ فِي صَلَوَاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ
A y’a fɔ an ye [Mujahid biun Musa] y’a fɔ an ye [Ma’n ibn ‘Isa] y’a fɔ an ye [Mu’awiyah bin Salih] ka bɔ [Abu Farwah] fɛ ka bɔ [Ibn ‘Abbas] Radliyallahu’anhu fɛ, ko a ye Ka’ab Al Ahbar ɲininka I ye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam jogo sɔrɔ cogo di Tawurata kɔnɔ?, [Ka'ab] y'a jaabi; an y'a ye ko Muhamadu bin Abdulayi wolola Makka, a jiginna Thaaba walima Madina, a ka masaya bɛna kɛ Siri, a tɛ mɔgɔ jugu ye, a tɛ mankanba bɔ sugu la, a tɛ kojugu sara juguya la nka a bɛ yafa ani ka yafa, a ka mɔgɔw bɛ a tanu tuma bɛɛ. U bɛ Allah Subhanahu wa Ta'ala tanu a kɛra waati ɲuman ye wo, a kɛra waati jugu ye wo, u bɛ Allah Subhanahu wa Ta'ala bonya tuma bɛɛ se sɔrɔli bɛɛ la, u bɛ u ka wuluwuludenw ko, u bɛ sarong don u cɛmancɛ yɔrɔw la, u bɛ layini kɛ delili la i n'a fɔ u bɛ taama kɛlɛ la, u kanw bɛ u ka misiriw kɔnɔ i n'a fɔ sumanw mankan, u ka mu`dzin kan bɛ se ka mɛn sankolo la.
Hadisi
Imam Darimi : 9
أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمِيثَمِيُّ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ وَلَا كَسِلٍ لِيَخْتِنَ قُلُوبًا غُلْفًا وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا وَيُقِيمَ أَلْسِنَةً عُوجًا حَتَّى يُقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ
A y’a fɔ an ye [Haiwah bin Syuraih] y’a fɔ an ye [Baqiyyah bin Al Walid Al Maitami] y’a fɔ an ye [Buhair bin Sa’ad] ka bɔ [Khalid bin Ma’dan] ka bɔ [Jubair bin Nufair Al Hadlrami] la; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ko: "Ciden dɔ nana aw ma, min barika tɛ, a tɛ sɛgɛn, (a cilen don ka) dusukun hakilintanw lawuli, ka ɲɛ datugulenw da wuli, ka tulo tulolabanaw lamɛn, ka kan kɔrɔtalenw tilennen to, walasa a ka se k'a fɔ ko; ala si tɛ yen min ka kan ni bato ye ni Allah Subhanahu wa Ta'ala kelen tɛ.
Hadisi
Imam Darimi : 10
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ قَالَ فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَهُ كَأَنَّهُ يُنَاجِي فَالْتَفَتَ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ قَالَ إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا
A y’a fɔ an ye [Muhammad bin Yazid Al Hizami] y’a fɔ an ye [Ishaq bin Sulaiman] ka bɔ [‘Amr bin Abu Qais] ka bɔ [‘Atha`] la, a ko; Nabila sallallaahu alahi wasallam ka taamaɲɔgɔn dɔ mago tun bɛ a la. A taamana n'a ye, fo n'a donna so kɔnɔ k'a sen kelen don so kɔnɔ, tɔ kelen bɛ so kɔkan, a kɛra i n'a fɔ Allah ka ciden sallallaahu alahi wasallam bɛ baro kɛ ni cɛ dɔ ye, o kɔfɛ a y'i kɔ tigɛli kɛ ka kuma a terikɛ fɛ: I b'a dɔn ne bɛ kuma mɔgɔ min fɛ wa? a tun ye mɛlɛkɛ ye ne tun ma deli ka min ye fɔlɔ , mɛlɛkɛ ye a Matigi ka yamaruya ɲini ka foli kɛ ne ye . Allah ko: "Tiɲɛ na, an nana aw fɛ walima ka Kuranɛ ci ka kɛ ko latigɛbaga ye ani As Sakinah ka kɛ muɲuli ye ani Al Furqon ka kɛ ɲɛjirabaga ye."
Hadisi
Imam Darimi : 11
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَطِيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لِتَنَمْ عَيْنُكَ وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ قَالَ فَنَامَتْ عَيْنَايَ وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ وَعَقَلَ قَلْبِي قَالَ فَقِيلَ لِي سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً وَأَرْسَلَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ قَالَ فَاللَّهُ السَّيِّدُ وَمُحَمَّدٌ الدَّاعِي وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْمَأْدُبَةُ الْجَنَّةُ
A y’a fɔ an ye [Mujahid bin Musa] y’a fɔ an ye [Raihan Ibnu Sa’id] y’a fɔ an ye [‘Abbad Ibnu Mansur] ka bɔ [Ayyub] ka bɔ [Abu Qilabah] ka bɔ [’Athiyah] ko a ye [Rabi’ah Al Jurasyi] ka fɔta mɛn Nabila sallallaahu alahi wasallam nana ani a fɔra a ye ko i ka i ɲɛw sunɔgɔ, i tulo ka mɛn, i dusukun ka miiri. A ko : o tuma ne ɲɛw bɛ ye, ne tulo bɛ mɛnni kɛ, ne dusukun bɛ miiri. A ko; N ye kunnafoni sɔrɔ "Matigi dɔ bɛ yen min bɛ so jɔ, o kɔ fɛ a bɛ dumuni di, o kɔ, a bɛ mɔgɔ ci ka weleli kɛ dumuni na, min bɛ weleli jaabi ka don so kɔnɔ ka dumunikɛminɛn dun, o tuma na, masakɛ bɛ diya a ye. Faan wɛrɛ fɛ, mɔgɔ min ma welebaga ka weleli jaabi, n'a ma don so kɔnɔ, a ma dimi dun, o tuma na, Matigi bɛ dimi." n' a ye o kɔ a ko : Karamɔgɔ ye Allah Subhanahu Wa Ta'ala ye , welebaga ye Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam ye , a ka so ye silamɛya ye , a ka dumuni ye sankolo ye .
Hadisi
Imam Darimi : 12
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فِي النَّوْمِ نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي رَاقِدٌ إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ فَقَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ
A fɔra an ye [Al Hasan bin Ali] y’a fɔ an ye [Abu Usamah] ka bɔ [Ja’far bin Maimun At Tamimi] ka bɔ [Abu Uthman An Nahdi] la ko Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bɔra ka taa Bathha` ani ni a ye Ibn Mas’ud Radliyallahu’anhu, o kɔfɛ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam taara Bathha` ni Ibn Mas'ud ye , o kɔfɛ a y' a ɲini ka Ibn Mas'ud sigi ka tilayɔrɔ dɔ dilan a ye . O kɔ, a ko: I kana bɔ nin yɔrɔ in na abada, bawo cɛ dɔw bɛna i kunbɛn, i tɛna kuma u fɛ, u tɛna kuma i fɛ. O kɔ fɛ, kira sallallaahu alahi wasallam y'a ka taama in Tɛmɛ a sago yɔrɔ o yɔrɔ. O kɔ, jama sera tilayɔrɔ la, u ma o tigɛ, o kɔ, u taara kira sallallaahu alahi wasallam fan fɛ. Fo ka se su laban ma a nana n fɛ ka sunɔgɔ ka n cɛmancɛ kɛ a ka barajuru ye, n’a sunɔgɔra a tun bɛ se k’a ninakili mɛn. Tuma min na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam tun bɛ sunɔgɔ la ne cɛmancɛ la, cɛw nana ni ɲɛda cɛɲiw ye u ye fini finmanw bɛɛ don. Sigh, u cɛ ka ɲi dɛ! fo u kulu dɔ sigilen tun bɛ kira sallallaahu alahi wasallam kun na ani kulu wɛrɛ an kɛrɛ fɛ ani u y' a fɔ ɲɔgɔn ye ko : an ma deli ka baaraden sɔrɔ min ye nilifɛn di i n'a fɔ min dira kira sallallaahu alahi wasallam ma. Nin tigi ɲɛw bɛ sunɔgɔ la nka a dusukun kununna, ka ntalen kɛ a ye. Ayiwa, a bɛ i n’a fɔ matigi min bɛ masaso jɔ, ka sɔrɔ ka dumunikɛminɛn dɔ dilan ka sɔrɔ ka mɔgɔw wele ka dumuni kɛ ka minni kɛ, o kɔfɛ jamanadenw bɛ wuli ka taa san fɛ. O tuma na fɛ, Allah ka ciden (s.a.w) kununna, a ko n ma: i b’a dɔn u ye jɔnw ye wa? o kɔfɛ ne y' a jaabi ko : Allah Subhanahu wa Ta'ala n'a ka ciden de bɛ fɛn dɔn ka tɛmɛ. O kɔ, a ko: u ye mɛlɛkɛw ye. O kɔ fɛ, a y’a Fɔ tugun ko: i b’a Dɔn o nɔrɔɲɔgɔnma ye min ye wa? Ne ko Allah Subhanahu wa Ta'ala n'a ka ciden min tun bɛ fɛn dɔn ka ɲɛ, olu ye jaabi di ko: Ar Rahman ye sankolo jɔ, o kɔfɛ, a ye a ka baarakɛlaw wele (a wele) a ma, mɔgɔ o mɔgɔ sɔnna o ma, o bɛ don sankolo la ani mɔgɔ min banna o tuma na, a bɛna a ɲangi k'a tɔɔrɔ.
Hadisi
Imam Darimi : 13
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا فَقُلْتُ يَا أَخِي اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ الْآخَرُ نَعَمْ فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ حُصْهُ فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ فَقَالَ لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي فَقَالَتْ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلْغَتِنَا إِلَى أُمِّي فَقَالَتْ أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ وَقَالَتْ إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي يَعْنِي نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ
A y’a fɔ an ye [Nu’aim bin Hammad] y’a fɔ an ye [Baqiyyah] ka bɔ [Bahir] ka bɔ [Khalid bin Ma’dan] y’a fɔ an ye [‘Abdur Rahman bin ‘Amr As Sulami] ka bɔ [’Utbah bin ‘Abd As Sulami] ko a y’a fɔ u ye, wa a tun ye kira sallallaahu ‘alaihi wasallam taamaɲɔgɔn dɔ ye, cɛ dɔ ye ɲininkali kɛ Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: I ka ɲɛnamaya daminɛ kɛra mun ye, Ala ka ciden? a y' a jaabi ko : n lamɔbaa o waati la , muso dɔ tun bɛ bɔ Bani Sa'd bin Bakr . O waati la, ne ni denmisɛnnin wɛrɛ min bɔra o kabila la, an tun bɛ baganmara. Komin an ma na ni balo ye, ne ye n terikɛ ɲininka: E n balimakɛ, taa so ka balo ɲini an ba fɛ. O kɔ, n balimakɛ taara ani ne kelen tora ka baganw ladon. O yɔrɔnin bɛɛ, kɔnɔ finman fila nana i n’a fɔ wulu, u dɔ y’a fɔ tɔ kelen ye ko ale de don tiɲɛ na wa? dɔ wɛrɛ ye jaabi di; Awɔ! o kɔfɛ u fila bɛɛ ye n lamini ka n sama ka n sɛnsɛn , o kɔ u ye n kɔnɔbara tigɛ ka sɔrɔ ka n dusukun bɔ , k' a tigɛ ka kuru nɛrɛmuguma fila bɔ . O kɛlen, u fila la kelen y’a fɔ a terikɛ ye ko: I ka nɛnɛ ji di n ma o kɔ, a bɛ baara kɛ n’o ye ka n kɔnɔ ko. O kɔ, a ko tugun: ji nɛnɛma di n ma". Wa a y'o kɛ ka n dusukun ko. O kɔ, a ko: di n ma As Sakinah (hakilisigi)! o kɔ, a y'o seri n dusukun na. O kɔ, u dɔ y'a fɔ a terikɛ ye ko: a siri! o kɔ, a y'a siri ka taa a taamasiyɛn ni khatam nubuwah (kiraw datugulan) ye. O kɔfɛ, a terikɛ dɔ y'a fɔ ko: k'a bila balansi dɔ kan, ka mɔgɔ ba kelen bila ka bɔ a ka mɔgɔw la balansi kelen kan O kɔfɛ Allah ka ciden sallallaahu alaihi wasallam ko : o waati la ne ye mɔgɔ ba kelen ye ne sanfɛ o la ne tun bɛ hami ko u dɔw bɛna bin ne kan , o kɔfɛ , o tigi ko tuguni : ni a ka mɔgɔw tun bɛ pese a ma , siga t' a la , a tun bɛna girinya ka tɛmɛ a ka mɔgɔw kan siran kosɛbɛ o kɔfɛ ne bolila ka taa n ka dɔgɔtɔrɔso ɲiginnen fɛ ani ne ye min kɛ ne la sisan, a tun bɛ hami ko fɛn dɔ bɛna kɛ ne la o kɔfɛ a ko: ne bɛ Allah Subhanahu wa Ta'ala deli a ka lakana deli aw ye O kɔfɛ a y'a ka kulu labɛn ka taa ne bila ɲɔgɔmɛ kan ani a ye so boli ne kɔfɛ fo an ka se ne ba ma, o kɔfɛ a y'a fɔ ne ba ye ko: ne ye manda ni doni ta min kɛra wajibiyara ne kan, o kɔfɛ, a ye min kɛ, o fɔ ne ye, nka o ma a dusu tiɲɛ, tiɲɛ na, ne ba y’a jaabi ko: Fɔlɔ, ne yɛrɛ y’a ye tuma min na a bɔra ne kɔnɔ sisan, o ye yeelen ye min bɛ yeelen bɔ Siri masasigilan kan.
Hadisi
Imam Darimi : 14
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِمِائَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِأَلْفٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ قَالَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا
A y’a fɔ an ye [Abdullah bin Imran] y’a fɔ an ye [Abu Daud] y’a fɔ an ye [Ja’far bin Utsman Al Qurasyi] ka bɔ [Uthman bin Urwah bin Az Zubair] fɛ ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Abu Dzar Al Ghifari] Radliyallahu’anhu fɛ, a ko Ne ye ɲininkali kɛ ko Ala ka ciden, i bɛ se ka da a la cogo di ko i ye kira ye? Nabila y’a jaabi ko: E Abu Dzar, mɛlɛkɛ fila nana ne fɛ tuma min na ne tun bɛ kɔdingɛ dɔ la Makka. U kelen bɛ jigin dugukolo kan, tɔ kelen bɛ sankolo ni dugukolo cɛ. U dɔ y’a fɔ a terikɛ ye ko : ale de don tiɲɛ na wa ? o tuma a terikɛ y' a jaabi ko : ɔwɔ ! o kɔ a ko tugun : o kɔ i k' a pese ni mɔgɔ dɔ ye , o tuma na ne na pese ni mɔgɔ tan ye , ne ka gɛlɛn ka tɛmɛ olu kan . O kɔ fɛ, a y'a Fɔ tugun ko: "A' y'a pese ni mɔgɔ kɛmɛ ye", o de la ne peselen don, ne ka gɛlɛn ka tɛmɛ olu kan. O kɔ, a y'a Fɔ tugun ko : "O tuma na fɛ, i k'i yɛrɛ pese ni mɔgɔ ba kelen ye", o kɔ fɛ, n ye pese ka n girinya ka tɛmɛ olu kan. O waati la, a kɛra i n’a fɔ n y’u ye u bɛ ka ɲɔgɔn sɔgɔsɔgɔ k’a sababu kɛ balansi dɔgɔyali ye, o kɔfɛ, mɛlɛkɛ fila dɔ y’a fɔ a terikɛ ye ko : hali n’a bɛ pese n’a ka mɔgɔw bɛɛ ye, a bɛna girinya ka tɛmɛ u kan hali bi.
Hadisi
Imam Darimi : 15
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ
A y’a fɔ an ye [Ismail bin Khalil] y’a fɔ an ye [Ali bin Mushir] y’a fɔ an ye [Al A’masy] ka bɔ [Abu Salih] fɛ, a ko; Nabila sallallaahu alahi wasallam ye u wele siɲɛ kelen; Aw mɔgɔw, tiɲɛ na, ne ye makari ni ɲɛminɛbaga ye.
Hadisi
Imam Darimi : 16
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ إِلَى أَهْلِي قَالَ هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ هَذِهِ السَّلَمَةُ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ وَقَالَ إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ وَإِلَّا رَجَعْتُ فَكُنْتُ مَعَكَ
A y’a fɔ an ye [Muhammad bin Tharif] y’a fɔ an ye [Muhammad bin Fudlail] y’a fɔ an ye [Abu Hayyan] ka bɔ [‘Atha`] la ka bɔ [Ibn Umar] Radliyallahu’anhu fɛ, a ko; Tuma min na an tun bɛ ni Rasulullah shallallahu alaihi wasallam ye taama dɔ la an ye Arabu Beduin dɔ kunbɛn ani an gɛrɛla a la kɔfɛ Rasulullah shallallahu alaihi wasallam y’a fɔ a ye ko : i bɛ taa min? Beduin Arabu y’a jaabi ko: Ne b’a fɛ ka n ka denbaya kunbɛn. O kɔ, Ciden ko: i b’a fɛ ka fɛn ɲuman dɔ sɔrɔ wa? a y' a jaabi ko : ɲumanya ye mun ye ? Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ko: o ye, i bɛ seereya kɛ ko ala si tɛ yen min ka kan ni bato ye fo Allah Subhanahu wa Ta'ala ani ka seereya kɛ ko Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam ye a ka baarakɛla ni a ka ciden ye. Beduin Arabu ko : o tuma jɔn bɛ se ka i ka kuma fɔlen in tiɲɛ jira ? Nabila y'a jaabi ko: Salama jiri, o la kira y'a wele k'a sɔrɔ jiri bɛ kulu da la, o kɔfɛ, jiri gɛrɛla kira sallallaahu alahi wasallam la ni dugukolo tilali ye fo jiri sera Rasulullah sallallaahu alahi wasallam ɲɛfɛ. Ciden y’a ɲini a fɛ a ka seereya kɛ siɲɛ saba. A fana ye seereya Kɛ siɲɛ saba i n'a fɔ kira sallallaahu alahi wasallam y'a Fɔ cogo min na o kɔ fɛ jiri in Seginna a falen yɔrɔ la. Beduin Arabu seginna a ka mɔgɔw ma k’a fɔ ko; Ni u tugura ne kɔ, ne bɛ taa n’u ye masakɛ fɛ (Rasulullah sallallaahu alahi wasallam), ni o tɛ ne bɛ segin masakɛ fɛ ka to a fɛ.
Hadisi
Imam Darimi : 17
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرٌ وَلَا عَلَمٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ فَقَالَ يَا جَابِرُ انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْ يُقَلْ لَكِ الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَا ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ فَقَالَ خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا فَحَبَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا شَأْنُهُ قَالُوا اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا فَانْفَلَتَ مِنَّا قَالَ بِيعُونِيهِ قَالُوا لَا بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا لِي فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ
A ye kunnafoni di an ma [Ubaidullah bin Musa] ka bɔ [Isa bin Abdul Malik] fɛ ka bɔ [Abu Az Zubair] fɛ ka bɔ [Jabir] Radliyallahu’anhu fɛ, a ko; Ne bɔra ni kira sallallaahu alahi wasallam ye taama dɔ la ani n'a tun b'a fɛ k'a yɛrɛ lafiya a tun bɛ dogo tuma bɛɛ walasa a kana ye. O waati la an tun bɛ foro belebele dɔ la, jiriw walima ɲɛnamaya taamasiyɛnw tun tɛ yɔrɔ min na, a ko: e Jabir, i ka ji dɔ ta i ka minɛn kɔnɔ, an ka taa an ka taama na. Jabir ko, an tora taama na fo ka bɔ an ɲɛ na. O yɔrɔnin bɛɛ, jiri fila nana, u ni ɲɔgɔn cɛ janya tun ye mɛtɛrɛ naani ye. A ko : N b'i gɛrɛ jiri la, k'a ɲini a fɛ a ka kuma, a bɛ jaabi di, k'a fɔ a ye ko 'na jiri min bɛ i kɛrɛfɛ walasa n ka sigi aw fila kɔfɛ'. Jiri gɛrɛla (a terikɛ, jiri min bɛ a kɛrɛfɛ) ani kira sallallaahu alahi wasallam y'i sigi u fila bɛɛ kɔfɛ, o kɔfɛ jiri fila seginna u sigiyɔrɔw la. O kɔfɛ an y’an ka kuluw wuli, i n’a fɔ an sanfɛ kɔnɔ dɔ bɛ an datugu, o kɔfɛ, muso dɔ n’a den ye Allah ka ciden sallallaahu alahi wasallam minɛ, a ko Ala ka ciden, ne den bɛ jɔrɔ tiɲɛ na jinɛ fɛ siɲɛ saba don o don. Jabir ko; o kɔfɛ Rasulullah sallallaahu alahi wasallam ye den ta k' a bila a ka mobili ɲɛfɛ o kɔfɛ a ko ; Aw ka taa, Ala jugu! Ne ye Allah ka ciden ye. Ciden y’o fɔ siɲɛ saba. O kɔ, a y'o kɔsegin muso ma. An seginna ka bɔ an ka taama na tuma min na, an tɛmɛna sira fɔlɔ fɛ, muso dɔ n’a den y’an bali ni saga fila ye, a tun bɛ minnu baganmara. O kɔ, a ko; "E Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, i ka sɔn nin nilifɛn in ma ka bɔ ne fɛ, min ye i ci tiɲɛ na, jinɛ tɛna na tugun." A ko : kelen ta ka tɔ kelen segin a ma. O kɔ fɛ an y'an ka taama in Tɛmɛ k'a Kɛ i n'a fɔ kɔnɔw b'an datugu, yɔrɔnin kelen ɲɔgɔmɛ dɔ bolila, nka n'a Sera jiriforo fla ma, a y'i biri o yɔrɔnin bɛɛ, kira sallallaahu alahi wasallam y'a Minɛ. Ciden ye jama ɲininka: "Aw ka na yan, mɔgɔw, nin ɲɔgɔmɛ in tigi ye jɔn ye? O kɔfɛ, Ansar kamalennin dɔw y'a jaabi; an ta don, Ala ka ciden, a y'a ɲininka: a bɛ mun de sɔrɔ? U y'a jaabi; an sɛgɛnnen don k'a ladon kabini san mugan ani a tulu caman b'a la (a kɛra fasa ye) o de la an tun b'a fɛ k'a faga ani k'a tila an denw cɛ, nka a bolila ka bɔ yen." anw A ko : « O bɛ ɲɛ , o tuma na a feere ne ma dɔrɔn . ". U y'a jaabi; "E, mago t'a la, npogotigi, nka ɲɔgɔmɛ bɛna se (nilifɛn) ye i ka bonya la. Nabila ko; "Okay, n'a ye ne ta ye o tuma na i ka ɲumanya kɛ a la, fo a ka sa. O waati la silamɛw ko: Ala ka ciden, an ka kan ka sujudu kɛ masakɛ ye ka tɛmɛ baganw kan, a ko: A man ɲi mɔgɔ kelen (danfɛn) ka sujudu kɛ dɔ wɛrɛ (danfɛn) ye, n'o bɛ se ka kɛ o tuma na musow bɛ sɔn ka sujudu kɛ u cɛw ye."
Hadisi
Imam Darimi : 18
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ هَاتُوا خِطَامًا فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
A y’a fɔ an ye [Ya’la] y’a fɔ an ye [Al Ajlah] ka bɔ [Adz Dzayyal bin Harmalah] ka bɔ [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu la a ko; an seginna ka bɔ taama na ni kira sallallaahu alahi wasallam ye. Fo an sera Bani Najjar dugu dɔ la, yɔrɔnin kelen, ɲɔgɔmɛ dɔ ye mɔgɔ o mɔgɔ bali ka don foro la. O fɔra Rasulullah sallallaahu alahi wasallam ye, o de la a taara a fɛ ka ɲɔgɔmɛ wele. Kami nana k'a dawolo da dugukolo kan fo k'a gɛnɛgɛnɛw biri a ɲɛ kɔrɔ. O kɔ, a ko: juru dɔ di n ma, o kɔ, a y'o siri ni juru ye k'a segin a tigi ma. O kɔ, a y’a kɔ filɛ k’a fɔ ko: Mɔgɔ si tɛ sankolo ni dugukolo cɛ n’a ma kɛ a b’a dɔn ko tiɲɛ na, ne ye Allah Subhanahu wa Ta’ala ka ciden ye fo ni kanminɛbaliw tɛ; ka bɔ jinɛw ni hadamadenw na.
Hadisi
Imam Darimi : 19
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ فَسَعَى
A fɔra an ye [Al Hajjaj bin Minhal] y’a fɔ an ye [Hammad bin Salamah] ka bɔ [Farqad As Sabakhi] ka bɔ [Sa’id bin Jubair] ka bɔ [Ibn Abbas] Radliyallahu’anhu la, ko muso dɔ nana n’a den ye Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam fɛ k’a fɔ ko: “E Rasulullah, ne den tun bɛ mɔgɔ dɔ bolo jinɛ, jinɛ bɛ don tuma bɛɛ n'an bɛ tilelafana ni sufɛdumuni kɛ an na, ka kuma jugu fɔ an kan." O kɔ, Rasulullah sallallaahu alahi wasallam ye delili kɛ a ye. O kɔ, a ye fɔɔnɔ Kɛ ani fɛn nɛrɛma dɔ (i n'a fɔ wuludennin) Bɔra a da la ka sɔrɔ ka Taa.
Hadisi
Imam Darimi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ
A y’a fɔ an ye [Muhammad bin Sa’id] y’a fɔ an ye [Yahya bin Abu Bakr Al ‘Abdi] ka bɔ [Ibrahim bin Thahman] ka bɔ [Simak] ka bɔ [Jabir bin Samurah] Radliyallahu’anhu a ko; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ko: "Ne b'a dɔn tiɲɛ na ko fara dɔ bɛ Makka, a tun bɛ ne fo ni min ye sanni ne ka ci. Tiɲɛ na, ne b'o dɔn tiɲɛ na sisan."(Alimankan na)
