Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث
حديث
Imam Darimi : 1821
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ حُمَيْدٍ الْأَعْرَجِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُعَاذٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُنَا أَنْ نَرْمِيَ الْجِمَارَ بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ قِيلَ لِأَبِي مُحَمَّدٍ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُعَاذٍ لَهُ صُحْبَةٌ قَالَ نَعَمْ
اسان کي خبر پئي آهي ته عمرو بن عون اسان کي خبر ڏني آهي ته خالد، حميد الاعرج، محمد بن ابراهيم، عبدالرحمان بن معاذ کان وٺي ته رسول الله ﷺ اسان کي حڪم ڏنو ته ڪناري تي ڪنڪريون اڇلايون. ابو محمد کان پڇيو ويو ته ڇا عبدالرحمان بن معاذ دوست آهي؟ هن جواب ڏنو ته ها.
حديث
Imam Darimi : 1822
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ وَالْمُؤَمَّلُ وَأَبُو نُعَيْمٍ عَنْ أَيْمَنَ بْنِ نَابِلٍ عَنْ قُدَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمَّارٍ الْكِلَابِيِّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمِي الْجِمَارَ عَلَى نَاقَةٍ صَهْبَاءَ لَيْسَ ثَمَّ ضَرْبٌ وَلَا طَرْدٌ وَلَا إِلَيْكَ إِلَيْكَ
اسان کي [ابو عاصم] ۽ [المعمّل] ۽ [ابو نعيم] [ايمن بن نبيل] کان [قدامہ بن عبدالله بن عمار الڪلابي] تائين خبر ڏيڻ کان پوءِ، هن چيو ته: مون رسول الله ﷺ کي ڪنهن به ڌڪ، نيڪالي ۽ ڪنهن به لفظ کان سواءِ شهبا جي اونٽ تي جور اڇلائيندي ٻڌو؛ رستي تان هٽو - رستي تان هٽو.
حديث
Imam Darimi : 1823
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ هُوَ الْجَزَرِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ الْفَضْلِ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ
اسان کي [زڪريا بن عدي] ٻڌايو آهي [عبيدالله بن عمرو] [عبدالڪريم يعني الجزري] کان [سعيد بن جبير] کان [ابن عباس] کان [الفضل] کان، هن چيو ته: 'مان هڪ ڀيرو رسول الله ﷺ سان گڏ سواري تي ويس، پاڻ هميشه تلبيه پڙهندا هئا جيستائين هو جمره نه اڇلائي.'
حديث
Imam Darimi : 1824
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَمَى الْجَمْرَةَ الَّتِي تَلِي الْمَسْجِدَ مَسْجِدَ مِنًى يَرْمِيهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ تَقَدَّمَ أَمَامَهَا فَوَقَفَ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ رَافِعًا يَدَيْهِ وَكَانَ يُطِيلُ الْوُقُوفَ ثُمَّ يَأْتِي الْجَمْرَةَ الثَّانِيَةَ فَيَرْمِيهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ كُلَّمَا رَمَى بِحَصَاةٍ ثُمَّ يَنْحَدِرُ مِنْ ذَاتِ الْيَسَارِ مِمَّا يَلِي الْوَادِي رَافِعًا يَدَيْهِ يَدْعُو ثُمَّ يَأْتِي الْجَمْرَةَ الَّتِي عِنْدَ الْعَقَبَةِ فَيَرْمِيهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ كُلَّمَا رَمَى بِحَصَاةٍ ثُمَّ يَنْصَرِفُ وَلَا يَقِفُ عِنْدَهَا قَالَ الزُّهْرِيُّ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَفْعَلُهُ
[عثمان بن عمر] اسان کي [يونس] کان [عز زهري] ٻڌايو آهي ته جڏهن رسول الله ﷺ منيٰ مسجد جي ڀرسان جمره تي ست ڪنڪريون اڇلايون، ته پاڻ ان تي ست ڪنڪريون اڇلايون، هر ڪنڪري کان پوءِ تڪبير چيو، پوءِ اڳتي وڌيو ۽ قبلي ڏانهن منهن ڪري بيٺو، نماز ۾ هٿ بلند ڪيا، ۽ گهڻي دير تائين بيٺو رهيو، پوءِ ٻئي جمره تي آيو ۽ ان تي ست ڪنڪريون اڇلايون، هر ڪنڪري کان پوءِ تڪبير چيو، پوءِ رستي جي کاٻي پاسي کان ٽڪريءَ جي ڪناري تي لهي آيو، نماز ۾ هٿ بلند ڪيا، پوءِ جمره عقبه تي آيو ۽ ان تي ست ڪنڪريون اڇلايون، هر ڪنڪري کان پوءِ تڪبير چيو، ان کان پوءِ هليو ويو ۽ اتي نه بيٺو. [عز زهري] چيو ته؛ مون [سالم بن عبدالله] کي [پنهنجي پيءُ] کان رسول الله ﷺ کان هي حديث بيان ڪندي ٻڌو. راوي چيو ته؛ '۽ ابن عمر به ائين ڪيو.'
حديث
Imam Darimi : 1825
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ هُوَ الْمَاجِشُونُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَذْكُرُ إِلَّا الْحَجَّ فَلَمَّا جِئْنَا سَرِفَ طَمِثْتُ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ طَهُرْتُ فَأَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَفَضْتُ فَأُتِيَ بِلَحْمِ بَقَرٍ فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالُوا أَهْدَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نِسَائِهِ الْبَقَرَ
اسان کي [ابون نعيم] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبدالعزيز يعني المجيسون] ٻڌايو آهي ته [عبدالرحمن يعني ابن القاسم] ٻڌايو آهي ته [القاسم] عائشه کان، هن چيو ته: اسان رسول الله ﷺ سان گڏ نڪتا هئاسين ۽ حج جي مسئلي کان سواءِ ٻيو ڪجهه به ذڪر نه ڪيو. جڏهن اسان صراف پهتاسين ته مون کي حيض آيو. قرباني واري ڏينهن - عيد جي شروعات ۾ - مان پاڪ هوس. پوءِ رسول الله ﷺ مون ڏانهن هڪ قاصد موڪليو - ته جيئن مان فوري طور تي اچان -، مان فوري طور تي وڃڻ لاءِ روانو ٿيس، پوءِ کيس گوشت ڏنو ويو، مون پڇيو؛ 'هي ڇا آهي؟' اصحابن جواب ڏنو؛ رسول الله ﷺ پنهنجين زالن لاءِ ڳئون قربان ڪيون.
حديث
Imam Darimi : 1826
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمَدِينِيُّ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ قَالَتْ أَخْبَرَتْنِي أُمُّ عُثْمَانَ بِنْتُ أَبِي سُفْيَانَ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ عَلَى النِّسَاءِ حَلْقٌ إِنَّمَا عَلَى النِّسَاءِ التَّقْصِيرُ
اسان کي [علي بن عبدالله المديني] ٻڌايو آهي ته اسان کي [هشام بن يوسف] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابن جريج] مون کي [عبدالحميد بن جبير] ٻڌايو آهي ته [شافعه بنت شيبه] چيو آهي ته مون کي [ام عثمان بنت ابو سفيان] ٻڌايو آهي ته [ابن عباس] چيو آهي ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: عورتن تي پنهنجا مٿا ڪٽڻ واجب نه آهن، پر انهن کي صرف پنهنجا وار ننڍا ڪرڻ جي ترغيب ڏني وئي آهي'.
حديث
Imam Darimi : 1827
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ قِيلَ وَالْمُقَصِّرِينَ قَالَ رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ قَالَ فِي الرَّابِعَةِ وَالْمُقَصِّرِينَ
اسان کي [محمد بن يوسف] ٻڌايو آهي اسان کي [سفيان] ٻڌايو آهي [عبيدالله] کان [نافع] کان [ابن عمر] کان، نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جن فرمايو ته: 'الله انهن تي رحم ڪري جيڪي پنهنجا مٿا ڪٽيندا آهن'. ان کي چيو ويو: '۽ اهي ماڻهو جيڪي پنهنجا وار ننڍا ڪن ٿا'. هن چيو ته: 'الله انهن تي رحم ڪري جيڪي پنهنجا مٿا ڪٽيندا آهن'. چوٿين ڀيري، هن چيو ته: '۽ اهي ماڻهو جيڪي پنهنجا وار ننڍا ڪن ٿا'.
حديث
Imam Darimi : 1828
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ هُوَ ابْنُ أَبِي سَلَمَةَ الْمَاجِشُونُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ الْجَمْرَةِ وَهُوَ يُسْأَلُ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ ارْمِ وَلَا حَرَجَ قَالَ آخَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَنْحَرَ قَالَ انْحَرْ وَلَا حَرَجَ قَالَ فَمَا سُئِلَ عَنْ شَيْءٍ قُدِّمَ وَلَا أُخِّرَ إِلَّا قَالَ افْعَلْ وَلَا حَرَجَ
اسان کي [ابو نعيم] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبدالعزيز، يعني ابن ابو سلمه المجيسون] ٻڌايو آهي ته [عز زهريءَ] عن [عيسيٰ بن طلحه] عن [عبدالله بن عمرو]، هن چيو ته مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي جمره ۾ ڏٺو، جڏهن پڇيو ويو ته ڪنهن چيو ته: 'يا رسول الله، مون جرور اڇلائڻ کان اڳ ذبح ڪيو'. هن چيو ته: 'ٺيڪ آهي، ان کي اڇلايو'. هڪ ٻئي شخص پڇيو ته: 'يا رسول الله صلي الله عليه وسلم، مان ذبح ڪرڻ کان اڳ پنهنجو مٿو ڪٽيان ٿو'. هن جواب ڏنو: 'ڪو مسئلو ناهي، ان کي ذبح ڪريو'. ۽ هن کان اهو نه پڇيو ويو ته ڇا پهريون ۽ آخر ۾ آيو، پر هن جواب ڏنو ته: 'ٺيڪ آهي، اهو ڪريو'.
حديث
Imam Darimi : 1829
أَخْبَرَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ لِلنَّاسِ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ قَالَ لَا حَرَجَ قَالَ لَمْ أَشْعُرْ ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ لَا حَرَجَ فَلَمْ يُسْأَلْ يَوْمَئِذٍ عَنْ شَيْءٍ قُدِّمَ أَوْ أُخِّرَ إِلَّا قَالَ لَا حَرَجَ قَالَ عَبْد اللَّهِ أَنَا أَقُولُ بِهَذَا وَأَهْلُ الْكُوفَةِ يُشَدِّدُونَ
اسان کي [مصدد] ٻڌايو آهي [يحييٰ] ٻڌايو آهي [مالڪ بن انس] اسان کي [عز زهري] ٻڌايو آهي [عيسيٰ بن طلحه] کان [عبدالله بن عمرو] ته رسول الله صلي الله عليه وسلم حج وادع ۾ ماڻهن جي سامهون بيٺا هئا، تڏهن هڪ شخص پڇيو ته: 'يا رسول الله، مون ذبح ڪرڻ کان اڳ پنهنجو مٿو ڪٽيو'. هن جواب ڏنو: 'ڪو مسئلو ناهي'. ان شخص چيو ته: 'مون کي اهو محسوس نه ٿيندو ته مون جرور اڇلائڻ کان اڳ ذبح ڪيو آهي'. هن جواب ڏنو: 'ڪو مسئلو ناهي'. ان وقت ان کان ڪنهن اهڙي شيءِ بابت پڇيو ويو جيڪو پهرين يا آخري هجي، پر هن جواب ڏنو: 'ڪو مسئلو ناهي'. عبدالله چيو ته: 'مان ائين ئي سمجهان ٿو، جڏهن ته ڪوفي جا ماڻهو سخت آهن'.
حديث
Imam Darimi : 1830
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ نَاجِيَةَ الْأَسْلَمِيِّ صَاحِبِ هَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ بِمَا عَطِبَ مِنْ الْهَدْيِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ بَدَنَةٍ عَطِبَتْ فَانْحَرْهَا ثُمَّ أَلْقِ نَعْلَهَا فِي دَمِهَا ثُمَّ خَلِّ بَيْنَهَا وَبَيْنَ النَّاسِ فَلْيَأْكُلُوهَا أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ نَاجِيَةَ نَحْوَهُ
اسان کي [عبدالوهاب بن سعيد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سيوب بن اسحاق] ٻڌايو آهي ته [هشام بن عروه] کان، [پنهنجي پيءُ] کان، [نجية الاسلمي] کان - هڪ شخص جيڪو رسول الله صلي الله عليه وسلم جي قرباني جي جانورن جي اڳواڻي ڪندو هو - هن چيو ته؛ مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کان پڇيو ته: 'مون کي قرباني جي جانور جو ڇا ڪرڻ گهرجي جيڪو مرڻ جي ويجهو هجي؟' رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: "سڀني اُٺن کي ذبح ڪريو جيڪي مرڻ جي ويجهو هجن، پوءِ انهن جي پيرن جا تلاءَ رت ۾ اڇلايو، پوءِ گوشت ماڻهن ۾ ڇڏي ڏيو ته جيئن اهي کائي سگهن." اسان کي [محمد بن سعيد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [حفش بن غياث] ٻڌايو آهي ته [هشام بن عروه] کان، [پنهنجي پيءُ] کان، [نجية] کان جيئن مٿي ڏنل حديث آهي.
حديث
Imam Darimi : 1831
أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أَهْدَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّةً غَنَمًا
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [يعليٰ بن عبيد] ۽ [ابونعيم] ٻنهي چيو آهي؛ اسان کي [العماسي] ابراهيم کان [الاسود] عائشه کان ۽ هن چيو ته: 'ڪڏهن ڪڏهن رسول الله ﷺ ٻڪري سان قرباني ڪندا هئا'.
حديث
Imam Darimi : 1832
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَسَّانَ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ ثُمَّ دَعَا بِبَدَنَةٍ فَأَشْعَرَهَا مِنْ صَفْحَةِ سَنَامِهَا الْأَيْمَنِ ثُمَّ سَلَتَ الدَّمَ عَنْهَا وَقَلَّدَهَا نَعْلَيْنِ ثُمَّ أُتِيَ بِرَاحِلَتِهِ فَلَمَّا قَعَدَ عَلَيْهَا وَاسْتَوَتْ عَلَى الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ بِالْحَجِّ
اسان کي خبر ڏني آهي [ابو الوليد ثيالسي] اسان کي [صيوبة] کان [قتاده] تائين روايت ڪئي آهي، هن چيو ته مون [ابو حسن] کي [ابن عباس] کان روايت ڪندي ٻڌو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم ذوالحلیفہ ۾ ظهر جي نماز پڙهي، پوءِ هڪ اُٺ گهريو ۽ ان جي ساڄي کُڏ کي ٿورو زخمي ڪيو - هڪ نشاني طور ته اهو قرباني جو جانور آهي - قرباني جي جانور جو رت بند ڪرڻ کان پوءِ، ان جي چوڌاري ٻه جُتيون وجهي ڇڏيون، پوءِ ان کي سندس سواري ڏني وئي، جڏهن هو پنهنجي سواري تي ويٺو جيستائين بيضا ۾ پهتو، ته حج جي لاءِ تلبيه چيو.
حديث
Imam Darimi : 1833
أَخْبَرَنَا أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ قَتَادَةُ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى رَجُلٍ يَسُوقُ بَدَنَتَهُ قَالَ ارْكَبْهَا فَقَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ ارْكَبْهَا قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ ارْكَبْهَا وَيْحَكَ
اسان کي [ابو نضر حسيم بن القاسم] ٻڌايو آهي اسان کي [شعبه] ٻڌايو آهي، هن چيو؛ مون کي [قتاده] ٻڌايو آهي، هن چيو ته؛ مون [انس] کي رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ٻڌندي ٻڌو آهي ته؛ هو هڪ ماڻهوءَ وٽ آيو جيڪو پنهنجي قرباني جو جانور کڻي رهيو هو، پوءِ هن چيو: 'سوار ٿيو!' ان ماڻهوءَ جواب ڏنو؛ 'اهو قرباني جو اُٺ آهي'. هن چيو؛ 'اُٺ تي سوار ٿيو!' ان ماڻهوءَ چيو؛ 'اهو قرباني جو اُٺ آهي'. هن چيو؛ 'تو تي افسوس آهي، سوار ٿيو!'.
حديث
Imam Darimi : 1834
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ رَأَى رَجُلًا قَدْ أَنَاخَ بَدَنَةً فَقَالَ ابْعَثْهَا قِيَامًا مُقَيَّدَةً سُنَّةَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
اسان کي [محمد بن يوسف] ٻڌايو آهي، اسان کي [سفيان] ٻڌايو آهي، [يونس بن عبيد]، [زياد بن جبير]، [ابن عمر] کان ته هن هڪ ماڻهو کي پنهنجي اُٺ کي چرائيندي ڏٺو، پوءِ چيائين: ”اوٺ کي محمد صلي الله عليه وسلم جي سنت جي مطابق جهليو“.
حديث
Imam Darimi : 1835
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى أَبِي قُرَّةَ هُوَ مُوسَى بْنُ طَارِقٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ رَجَعَ مِنْ عُمْرَةِ الْجِعْرَانَةِ بَعَثَ أَبَا بَكْرٍ عَلَى الْحَجِّ فَأَقْبَلْنَا مَعَهُ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْعَرْجِ ثُوِّبَ بِالصُّبْحِ فَلَمَّا اسْتَوَى لِيُكَبِّرَ سَمِعَ الرَّغْوَةَ خَلْفَ ظَهْرِهِ فَوَقَفَ عَنْ التَّكْبِيرِ فَقَالَ هَذِهِ رَغْوَةُ نَاقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَدْعَاءِ لَقَدْ بَدَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْحَجِّ فَلَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنُصَلِّيَ مَعَهُ فَإِذَا عَلِيٌّ عَلَيْهَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَمِيرٌ أَمْ رَسُولٌ قَالَ لَا بَلْ رَسُولٌ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَرَاءَةٌ أَقْرَؤُهَا عَلَى النَّاسِ فِي مَوَاقِفِ الْحَجِّ فَقَدِمْنَا مَكَّةَ فَلَمَّا كَانَ قَبْلَ التَّرْوِيَةِ بِيَوْمٍ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ عَنْ مَنَاسِكِهِمْ حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ عَلَى النَّاسِ بَرَاءَةٌ حَتَّى خَتَمَهَا ثُمَّ خَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ عَرَفَةَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ عَنْ مَنَاسِكِهِمْ حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ عَلَى النَّاسِ بَرَاءَةٌ حَتَّى خَتَمَهَا ثُمَّ كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ فَأَفَضْنَا فَلَمَّا رَجَعَ أَبُو بَكْرٍ خَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ عَنْ إِفَاضَتِهِمْ وَعَنْ نَحْرِهِمْ وَعَنْ مَنَاسِكِهِمْ فَلَمَّا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ عَلَى النَّاسِ بَرَاءَةٌ حَتَّى خَتَمَهَا فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ النَّفْرِ الْأَوَّلُ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ كَيْفَ يَنْفِرُونَ وَكَيْفَ يَرْمُونَ فَعَلَّمَهُمْ مَنَاسِكَهُمْ فَلَمَّا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ بَرَاءَةٌ عَلَى النَّاسِ حَتَّى خَتَمَهَا
اسان کي [اسحاق بن ابراهيم] جي خبر ڏيڻ کان پوءِ، هن چيو ته؛ مون [ابو قره، يعني موسيٰ بن طارق] کي [ابن جريج] کان پڙهيو آهي، هن چيو؛ اسان کي [عبدالله بن عثمان بن خصائم] [ابو الزبير] کان [جابر بن عبدالله] کان ٻڌايو آهي ته جڏهن رسول الله ﷺ عمره جعرانه کان واپس آيا، تڏهن پاڻ ابوبڪر کي حج جي امامت لاءِ موڪليو، پوءِ اسين ابوبڪر سان گڏ هليا ويا، جيستائين اسين العرج پهتاسين، ڪنهن صبح جي نماز لاءِ اذان ڏني، جڏهن ابوبڪر تڪبير چوڻ لاءِ بيٺو، ته هن پنهنجي پٺيان کان اُٺن جي آواز ٻڌي جيستائين هن پنهنجي تڪبير بند نه ڪئي، هن چيو؛ 'هي رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اُٺ جو آواز آهي جنهن جو نالو الجدع آهي، ظاهر آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم حج ڪرڻ وارا آهن، اميد آهي ته هو رسول الله صلي الله عليه وسلم آهن ته جيئن اسان ان سان گڏ نماز پڙهي سگهون'. اهو معلوم ٿيو ته اُٺ تي سوار شخص علي هو، ابو بڪر ان کي چيو؛ 'ڇا توهان حج جا امير آهيو يا صرف هڪ قاصد؟' هن جواب ڏنو؛ 'نه، مان به صرف هڪ قاصد آهيان. رسول الله صلي الله عليه وسلم مون کي براءت جو خط موڪليو آهي جيڪو مان ڪيترن ئي حج اسٽاپن تي ماڻهن جي سامهون پڙهندس. جڏهن اسان مڪي پهتاسين، يعني ترويه جي ڏينهن کان هڪ ڏينهن اڳ - ذوالحج جي اٺين تاريخ -، ابو بڪر رضي الله عنه اٿيو ۽ ماڻهن جي سامهون خطبو ڏنو، هن حج جي رسمن بابت ڳالهايو، جڏهن ابو بڪر پنهنجو خطبو ڏنو، ته علي رضي الله عنه اٿيو ۽ توبه جو خطبو پڙهيو جيستائين اهو ختم نه ٿيو. ان کان پوءِ اسين ابو بڪر سان گڏ وري روانا ٿياسين، عرفه جي ڏينهن تي، ابو بڪر ماڻهن جي سامهون خطبو ڏنو ۽ انهن کي انهن جي حج جي رسمن بابت ٻڌايو، جڏهن ابو بڪر خطبو ڏنو، ته علي اٿيو ۽ آخر تائين سورة براءت پڙهي. جڏهن قرباني جو ڏينهن آيو، ته اسان هليا ويا، جڏهن ابو بڪر واپس آيو، ته هو اٿيو ۽ ماڻهن جي سامهون خطبو ڏنو ۽ انهن کي انهن جي افاضل - روانگي -، ذبح ۽ رسمن بابت ٻڌايو. خطبي کان پوءِ، علي اٿيو ۽ آخر تائين خطبو پڙهيو. جڏهن پهرين نفر جو ڏينهن - پهرين لهر ۾ منيٰ کان مڪي واپس اچڻ - آيو، ته ابو بڪر ماڻهن جي سامهون وعظ ڪرڻ لاءِ واپس آيو، ۽ ٻڌايو ته انهن کي ڪيئن مڪي ڏانهن موٽڻ گهرجي، ۽ ڪيئن انهن جمره اڇلايو، ۽ انهن کي انهن جي حج جي رسمن بابت پيڇو ڪيو، خطبي کان پوءِ، پوءِ علي ماڻهن جي سامهون توبه جو خط پڙهڻ لاءِ بيٺو جيستائين اهو ختم نه ٿيو.
حديث
Imam Darimi : 1836
أَخْبَرَنَا أَبُو حَاتِمٍ أَشْهَلُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا كَانَ ذَلِكَ الْيَوْمُ قَعَدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَعِيرٍ لَا أَدْرِي جَمَلٌ أَوْ نَاقَةٌ وَأَخَذَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ أَوْ قَالَ بِزِمَامِهِ فَقَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قَالَ فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا قَالَ فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ ذَا الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ بَلَدٍ هَذَا قَالَ فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ الْبَلْدَةَ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ بَيْنَكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا لِيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَإِنَّ الشَّاهِدَ عَسَى أَنْ يُبَلِّغَ مَنْ هُوَ أَوْعَى مِنْهُ
اسان کي [ابو حاتم اشھل بن حاتم] اسان کي [ابن عون] [محمد] کان [عبدالرحمن بن ابي بڪرة] کان [پنهنجي پيءُ] کان بيان ڪيو آهي، هن چيو ته: جڏهن اهو ڏينهن آيو - قرباني جو ڏينهن -، رسول الله ﷺ هڪ اُٺ تي ويٺا - مون کي خبر ناهي ته اهو نر اُٺ هو يا مادي - جڏهن ته ماڻهو ان جي لغام کي جهليندا هئا - يا چيو؛ سندس لغام - پوءِ هن پڇيو؛ 'اهو ڪهڙو ڏينهن آهي؟' ابو بڪرة چيو؛ 'اسين خاموش رهياسين، جيستائين اسان سوچيو ته هو ان کي پنهنجي نالي کان سواءِ ڪجهه ٻيو نالو ڏيندو. پوءِ هن چيو؛ 'ڇا نحر - قرباني جو عيد - نه آهي؟' اسان جواب ڏنو؛ 'صحيح'. هن پڇيو؛ 'هي ڪهڙو مهينو آهي؟' ابو برزہ جاري رکيو؛ 'اسان خاموش رهياسين، جيستائين اسان سوچيو ته هو ان کي پنهنجي نالي کان سواءِ ڪجهه ٻيو نالو ڏيندو،' پوءِ هن چيو؛ 'ڇا - ذوالحج - مهينو نه آهي؟' اسان جواب ڏنو؛ 'صحيح'. هن ٻيهر پڇيو؛ ' 'هي ڪهڙو ملڪ آهي؟' ابو برزہ چيو، "اسان خاموش رهياسين جيستائين اسان سوچيو ته هو ان جو نالو ان جي نالي کان سواءِ ڪنهن ٻئي سان رکندو. هن چيو، 'ڇا هي حرم سرزمين ناهي؟' اسان چيو، 'ها.' هن چيو، 'يقيناً، توهان جو رت، توهان جو مال ۽ توهان جي عزت توهان لاءِ مقدس آهي، جيئن توهان جو هي ڏينهن، توهان جو هي مهينو، ۽ توهان جي هي زمين مقدس آهي. جيڪي موجود آهن اهي غير حاضر ماڻهن کي خبر ڏين، ڇاڪاڻ ته اهو ممڪن آهي ته موجود ماڻهو انهن کي خبر ڏين جيڪي پاڻ کان وڌيڪ ڄاڻ رکندڙ آهن.'
حديث
Imam Darimi : 1837
أَخْبَرَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ حَاضَتْ صَفِيَّةُ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ النَّفْرِ قَالَتْ أَيْ حَلْقَى أَيْ عَقْرَى بِلُغَةٍ لَهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَسْتِ قَدْ طُفْتِ يَوْمَ النَّحْرِ قَالَتْ بَلَى قَالَ فَارْكَبِي حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ بِنَحْوِهِ
اسان کي [يعليٰ] ٻڌايو آهي [العماسي] ابراهيم کان [الاسود] کان [العاصيه] کان، هن چيو ته: 'هڪ ڀيري جڏهن شافعيه حيض واري هئي، نفر جي رات کان پوءِ - منيٰ کان مڪي واپس اچڻ تي - هن چيو؛ 'مون تي افسوس - مطلب ته بدبخت - - انهن جي زبان ۾ - پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'ڇا توهان نحر جي ڏينهن طواف نه ڪيو؟' هن چيو؛ 'صحيح'. هن چيو؛ 'سوار ٿي وڃو'. اسان کي [سحل بن حماد] [صيوبة] کان [الحڪم] کان [ابراهيم] کان [الاسود] کان [عاصيه] کان مٿي ڏنل حديث وانگر ٻڌايو آهي.
حديث
Imam Darimi : 1838
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْبَزَّازُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ قَالَ سَأَلْنَا عَلِيًّا بِأَيِّ شَيْءٍ بُعِثْتَ قَالَ بُعِثْتُ بِأَرْبَعٍ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُؤْمِنَةٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَجْتَمِعُ مُسْلِمٌ وَكَافِرٌ فِي الْحَجِّ بَعْدَ عَامِهِمْ هَذَا وَمَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَهْدٌ فَعَهْدُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ عَهْدٌ فَهِيَ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ يَقُولُ بَعْدَ يَوْمِ النَّحْرِ أَجَلُهُمْ عِشْرِينَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ فَاقْتُلُوهُمْ بَعْدَ الْأَرْبَعَةِ
اسان کي [محمد بن يزيد البزاز] ٻڌايو آهي [سفيان بن عينة] [ابو اسحاق] کان [زيد بن يُتصائي] ٻڌايو آهي، اسان [علي] کان پڇيو ته: 'توهان کي رسول الله ﷺ ڪهڙي شيءِ سان موڪليو هو؟' هن جواب ڏنو: 'چار شين سان، يعني: 'مومن جي روح کان سواءِ ڪو به جنت ۾ داخل نه ٿيندو، ننگا ماڻهو ڪعبي جو طواف نٿا ڪري سگهن، مسلمان ۽ ڪافر هن سال کان پوءِ حج ڪرڻ لاءِ گڏ نه ٿي سگهن ٿا، ۽ جنهن جي پاڻ ۾ ۽ رسول الله ﷺ جي وچ ۾ ڪو معاهدو آهي، ته پوءِ معاهدو پنهنجي وقت تائين آهي، ۽ جنهن جو معاهدو ناهي، ته پوءِ انهن جو وقت صرف چار مهينا آهي.' هن چيو ته: 'ذبح جي ڏينهن کان پوءِ، انهن جي مقرر تاريخ ذي الحج جي ويهون تاريخ هوندي، تنهن ڪري انهن کي چئن مهينن کان پوءِ قتل ڪريو'.
حديث
Imam Darimi : 1839
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ قَالَ سَمِعْتُ مُهَاجِرًا يَقُولُ سُئِلَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَفْعِ الْأَيْدِي عِنْدَ الْبَيْتِ فَقَالَ إِنَّمَا كَانَ يَصْنَعُ ذَلِكَ الْيَهُودُ حَجَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفَصَنَعْنَا ذَاكَ
اسان کي ٻڌايو آهي [عبيدالله بن عبدالمجيد الحنفي] اسان کي ٻڌايو آهي [صيوبة] مون کي ٻڌايو آهي [ابو قزاعه]، هن چيو؛ مون [مهاجر] کي چوندي ٻڌو آهي ته؛ [جابر بن عبدالله] کان ڪعبي ۾ هٿ کڻڻ بابت پڇيو ويو. جابر جواب ڏنو؛ 'يقيناً، جيڪي اهو ڪندا هئا اهي يهودي هئا، اسان رسول الله ﷺ سان گڏ حج ڪيو، ڇا اسان اهو ڪيو؟'.
حديث
Imam Darimi : 1840
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ مُدْرِكٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا زُرْعَةَ يُحَدِّثُ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ اسْتَنْصَتَ النَّاسَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ ثُمَّ قَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
[ابو الوليد] ۽ [حجاج] اسان کي ٻڌايو آهي ته انهن چيو؛ [صيوبة] اسان کي ٻڌايو آهي ته [علي بن مدرڪ] چيو؛ مون [ابو زرعة] کي [جرير بن عبدالله] کان روايت ڪندي ٻڌو ته رسول الله ﷺ حجة الوداع ۾ ماڻهن کي سڪون سان رهڻ لاءِ چيو، پوءِ پاڻ فرمايو: 'مون کان پوءِ ڪفر ڏانهن نه موٽيو، ته جيئن توهان مان هڪڙن جي گردن ٻين جي خلاف ڪٽيو.''
