Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث

حديث

Imam Darimi : 1801

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ الْمَاجِشُونِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مِنًى فَمِنَّا مَنْ يُكَبِّرُ وَمِنَّا مَنْ يُلَبِّي

اسان کي [عبيدالله بن موسيٰ]، [سفيان]، [يحيى بن سعيد]، [عبدالله بن ابو سلمه المجيسون]، [ابن عمر] کان روايت ڪئي آهي ته: اسان هڪ ڀيري رسول الله ﷺ سان گڏ منيٰ کان نڪتا هئاسين، ۽ اسان ۾ ڪجهه ماڻهو تڪبير پڙهندا هئا ۽ ڪجهه ماڻهو تلبيه پڙهندا هئا.

تائيدي حديثون (10)

حديث

Imam Darimi : 1802

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الثَّقَفِيُّ قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ وَنَحْنُ غَادِيَانِ مِنْ مِنًى إِلَى عَرَفَاتٍ عَنْ التَّلْبِيَةِ كَيْفَ كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ يُلَبِّي الْمُلَبِّي فَلَا يُنْكَرُ عَلَيْهِ وَيُكَبِّرُ الْمُكَبِّرُ فَلَا يُنْكَرُ عَلَيْهِ

اسان کي [ابو نعيم] ٻڌايو آهي ته اسان کي [مالڪ] مون کي [محمد بن ابي بڪر عث ثقفي] ٻڌايو آهي، هن چيو ته؛ مون [انس بن مالڪ] کان تلبيه بابت پڇيو جڏهن اسان عرفات لاءِ منيٰ کان نڪتا هئاسين؛ 'توهان رسول الله ﷺ سان ڪيئن ڪندا هئا؟' انس جواب ڏنو؛ 'اڳ ۾، هڪ شخص جيڪو تلبيه چوندو هو، اهو تلبيه چوندو هو، پر ان کي رد نه ڪندو هو، ۽ جيڪو ماڻهو تڪبير چوندو هو، اهو به انڪار نه ڪندو هو'.

تائيدي حديثون (8)

حديث

Imam Darimi : 1803

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ قَالَ جُبَيْرٌ أَضْلَلْتُ بَعِيرًا لِي فَذَهَبْتُ أَطْلُبُهُ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفًا مَعَ النَّاسِ بِعَرَفَةَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ إِنَّ هَذَا لَمِنْ الْحُمْسِ فَمَا شَأْنُهُ هَا هُنَا

اسان کي [محمد بن يوسف] ٻڌايو آهي [ابن عينيه] مون کي [عمرو بن دينار] محمد بن جبير بن مطعم کان ٻڌايو آهي، هن چيو ته؛ [جبير] چيو ته؛ مون پنهنجو اُٺ وڃائي ڇڏيو، پوءِ مان ان کي ڳولڻ لاءِ ويس، مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي عرفات ۾ وقوف وارن سان ڏٺو، مون چيو: 'الله جو قسم، اهي گهڻا قريش آهن، اهي هتي ڇا ڪري رهيا آهن؟'.

تائيدي حديثون (3)

حديث

Imam Darimi : 1804

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَى ثُمَّ قَعَدَ لِلنَّاسِ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَنْحَرَ قَالَ لَا حَرَجَ ثُمَّ جَاءَهُ آخَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ لَا حَرَجَ قَالَ فَمَا سُئِلَ عَنْ شَيْءٍ إِلَّا قَالَ لَا حَرَجَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ عَرَفَةَ مَوْقِفٌ وَكُلُّ مُزْدَلِفَةَ مَوْقِفٌ وَمِنًى كُلُّهَا مَنْحَرٌ وَكُلُّ فِجَاجِ مَكَّةَ طَرِيقٌ وَمَنْحَرٌ

اسان کي [عبيدالله بن موسيٰ]، [اسامہ بن زيد]، [عثما]، [جابر] کان روايت ڪئي وئي آهي ته رسول الله ﷺ جمروه اڇلائي پوءِ ماڻهن سان ڳالهيون ڪندي ويٺا، پوءِ هڪ ماڻهو آيو ۽ چيو ته: 'يا رسول الله، مان ذبح ڪرڻ کان اڳ ڏاڙهي ڪڍندو آهيان'. هن جواب ڏنو: 'ڪو مسئلو ناهي'. پوءِ ٻيو ماڻهو آيو ۽ چيو ته: 'يا رسول الله، مان جُرور اڇلائڻ کان اڳ ڏاڙهي ڪڍندو آهيان'. هن جواب ڏنو: 'ڪو مسئلو ناهي'. جابر چيو ته: هن کان ڪنهن شيءِ بابت پڇيو نه ويو پر هن جواب ڏنو: 'ڪو مسئلو ناهي'. پوءِ رسول الله ﷺ فرمايو: 'سڄو عرفه وقوف جي جاءِ آهي، سڄو مزدلفه وقوف جي جاءِ آهي، ۽ سڄو منيٰ ذبح جي جاءِ آهي ۽ مڪي جا سڀئي گهٽيون رستا ۽ ذبح جي جاءِ آهن.'

تائيدي حديثون (20)

حديث

Imam Darimi : 1805

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ كَانَ رَدِيفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَفَاضَ مِنْ عَرَفَةَ وَكَانَ يَسِيرُ الْعَنَقَ فَإِذَا أَتَى عَلَى فَجْوَةٍ نَصَّ

اسان کي [حجاج بن منهل] ٻڌايو آهي، اسان کي [حماد بن سلمه] ٻڌايو آهي، اسان کي [هشام بن عروه] [پنهنجي پيءُ] کان [اسامہ بن زيد] کان ٻڌايو آهي ته هڪ ڀيري هو رسول الله ﷺ تي سواري ڪري رهيو هو. جڏهن پاڻ عرفات کان روانا ٿيندا هئا، ته آرام سان هلندا هئا، ۽ جيڪڏهن ڪنهن هموار جاءِ تي هوندا هئا ته پنهنجي رستي کي تيز ڪندا هئا.

حديث

Imam Darimi : 1806

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ أَنَّهُ سَأَلَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ قَالَ أَخْبِرْنِي عَشِيَّةَ رَدِفْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ فَعَلْتُمْ أَوْ صَنَعْتُمْ قَالَ جِئْنَا الشِّعْبَ الَّذِي يُنِيخُ النَّاسُ فِيهِ لِلْمُعَرَّسِ فَأَنَاخَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاقَتَهُ ثُمَّ بَالَ وَمَا قَالَ أَهْرَاقَ الْمَاءَ ثُمَّ دَعَا بِالْوَضُوءِ فَتَوَضَّأَ وُضُوءًا لَيْسَ بِالسَّابِغِ جِدًّا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الصَّلَاةَ قَالَ الصَّلَاةُ أَمَامَكَ قَالَ فَرَكِبَ حَتَّى قَدِمْنَا الْمُزْدَلِفَةَ فَأَقَامَ الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَنَاخَ وَالنَّاسُ فِي مَنَازِلِهِمْ فَلَمْ يَحِلُّوا حَتَّى أَقَامَ الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ فَصَلَّى ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ قَالَ قُلْتُ أَخْبِرْنِي كَيْفَ فَعَلْتُمْ حِينَ أَصْبَحْتُمْ قَالَ رَدِفَهُ الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا فِي سُبَّاقِ قُرَيْشٍ عَلَى رِجْلَيَّ أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبِ بْنِ أَبِي مُسْلِمٍ عَنْ أُسَامَةَ نَحْوَهُ

اسان کي [ابو نعيم] ٻڌايو آهي [زهير] کان [ابراهيم بن عقبه] مون کي [ڪُريب] ٻڌايو آهي ته هن هڪ ڀيرو [اسامه بن زيد] کان پڇيو، هن چيو: 'مون کي ٻڌايو ته جڏهن توهان رسول الله ﷺ کي کڻي رهيا هئا ته توهان ڇا ڪيو - يا توهان ڇا ڪيو؟ - اسامه جواب ڏنو؛ 'اسان هڪ وادي ۾ پهتاسين جتي ماڻهو رات جي آخر ۾ آرام ڪرڻ جي جاءِ طور پنهنجا اونٽ چرائيندا هئا. پوءِ رسول الله ﷺ پنهنجي اونٽ کي ڳنڍيو، پوءِ پيشاب ڪيو. -اسامه بن زيد اهو نه چيو ته هو پاڻي وجهي رهيو آهي - پوءِ هن وضو لاءِ پاڻي گهريو، پوءِ هن وچولي وضو سان وضو ڪيو. مان پڇان ٿو؛ 'يا الله جا رسول، ڇا توهان نماز پڙهندا؟' هن جواب ڏنو؛ 'نماز توهان جي اڳيان آهي'. اسامه چيو؛ ' 'پوءِ هو پنهنجي گاڏي تي سوار ٿيو جيستائين اسان مزدلفه پهتاسين، ان کان پوءِ هن مغرب جي نماز پڙهي ۽ پنهنجي اُٺ کي ڳنڍيو، جڏهن ته ماڻهو اڃا تائين پنهنجي جاءِ تي هئا، اهي ايستائين نه هليا جيستائين اهي عشاء جي نماز نه پڙهي، پوءِ هن نماز پڙهي. نماز کان پوءِ ماڻهو هليا ويا. ڪريب چيو؛ 'مون کي ٻڌايو ته توهان صبح جو ڪيئن ڪيو؟' اسامه جواب ڏنو؛ 'هو الفضل بن عباس سان گڏ سوار ٿيو، جڏهن ته مان قريش سان گڏ منيٰ ڏانهن پيادل ڊوڙي رهيو هوس'. اسان کي [حجاج] ٻڌايو آهي، اسان کي [حماد] ٻڌايو آهي، اسان کي [موسيٰ بن عقبه] ٻڌايو آهي، [ڪريب بن ابو مسلم] کان [اسامہ] جيئن مٿي ڏنل حديث ۾ آهي.

تائيدي حديثون (42)

حديث

Imam Darimi : 1807

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ أَنْبَأَنِي قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ يَعْنِي بِجَمْعٍ

اسان کي خبر ڏني آهي [ابو الوليد] اسان کي [سيوبه] ٻڌايو آهي، هن چيو ته [عدي بن ثابت] مون کي خبر ڏني آهي، هن چيو ته مون [عبدالله بن يزيد] کي [ابو ايوب] کان ٻڌو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم مغرب ۽ عشاء جي نمازن، يعني جمعي مزدلفه ۾ گڏ پڙهيا.

تائيدي حديثون (83)

حديث

Imam Darimi : 1808

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِالْمُزْدَلِفَةِ لَمْ يُنَادِ فِي وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا إِلَّا بِالْإِقَامَةِ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا وَلَا عَلَى إِثْرِ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا

اسان کي [عبيدالله بن عبدالمجيد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابن ابو دزع]، [ابن شهاب]، [سالم]، [پنهنجي پيءُ] کان ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ مزدلفه ۾ مغرب ۽ عشاء جون نمازون پڙهيون ۽ ٻنهي نمازن ۾ صرف هڪ اقامت کان سواءِ آذان نه پڙهي، ۽ انهن جي وچ ۾ نه سنت نماز پڙهي ۽ نه ئي ان کان پوءِ.

تائيدي حديثون (28)

حديث

Imam Darimi : 1809

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ شَوَّالٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهَا أَنْ تَنْفِرَ مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍ

اسان کي [ابو عاصم] ٻڌايو آهي ته [ابن جريج] ۽ [عثا] ۽ [ابن شوال] هن کي ٻڌايو آهي ته [ام حبيبه] هن کي ٻڌايو هو ته رسول الله ﷺ هن کي رات جو جماعت مزدلفه مان نڪرڻ جو حڪم ڏنو هو.

تائيدي حديثون (40)

حديث

Imam Darimi : 1810

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا أَفْلَحُ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ اسْتَأْذَنَتْ سَوْدَةُ بِنْتُ زَمْعَةَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَأْذَنَ لَهَا فَتَدْفَعَ قَبْلَ أَنْ يَدْفَعَ فَأَذِنَ لَهَا قَالَ الْقَاسِمُ وَكَانَتْ امْرَأَةً ثَبِطَةً قَالَ الْقَاسِمُ الثَّبِطَةُ الثَّقِيلَةُ فَدَفَعَتْ وَحُبِسْنَا مَعَهُ حَتَّى دَفَعْنَا بِدَفْعِهِ قَالَتْ عَائِشَةُ فَلَأَنْ أَكُونَ اسْتَأْذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا اسْتَأْذَنَتْ سَوْدَةُ فَأَدْفَعَ قَبْلَ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ مَفْرُوحٍ بِهِ

اسان کي عبيدالله بن عبدالمجيد ٻڌايو آهي ته اسان کي افلاح چيو آهي، هن چيو ته مون [القاسم بن محمد] کي [عيسيه] کان ٻڌائيندي ٻڌو آهي، هن چيو ته سوده بنت زمعہ رسول الله صلي الله عليه وسلم کان اجازت گهري ته جيئن هو ان کي مزدلفه کان منيٰ تائين وڃڻ جي اجازت ڏئي - ان کان اڳ جو هو هليو وڃي. پوءِ پاڻ صلي الله عليه وسلم کيس اجازت ڏني. - القاسم چيو ته سوده هڪ سست ۽ ڳري عورت آهي. - پوءِ سوده هلي وئي، جڏهن ته اسان ساڻس گڏ هئاسين، جيستائين آخرڪار جڏهن هو هليو ويو ته اسان هليا ويا. عاصيه چيو ته: 'يقيناً، جيڪڏهن مان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان اجازت وٺان جيئن توهان اجازت گهري هئي ته جيئن مان ماڻهن جي وڃڻ کان اڳ هلي سگهان، ته مان ڪجهه پسند ڪندس جيڪو کيس پسند هجي.'

تائيدي حديثون (40)

حديث

Imam Darimi : 1811

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا بُكَيْرُ بْنُ عَطَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَعْمُرَ الدِّيلِيَّ يَقُولُ سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْحَجِّ فَقَالَ الْحَجُّ عَرَفَاتٌ أَوْ يَوْمُ عَرَفَةَ وَمَنْ أَدْرَكَ لَيْلَةَ جَمْعٍ قَبْلَ صَلَاةِ الصُّبْحِ فَقَدْ أَدْرَكَ وَقَالَ أَيَّامُ مِنًى ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ { فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَنْ تَأَخَّرَ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ }

اسان کي ابو الوليد ثيالسي ٻڌايو آهي ته اسان کي [صيوبة] ٻڌايو آهي ته اسان کي [بُڪِير بن عطا] ٻڌايو آهي، هن چيو ته مون [عبدالرحمن بن يَعُمُر عاد دِلِي] ٻڌو آهي ته فرمايائون: رسول الله ﷺ کان حج بابت پڇيو ويو ته پاڻ فرمايائون: 'حج عرفه تي يا عرفه جي ڏينهن تي وقوف آهي، جيڪو به فجر جي نماز کان اڳ مزدلفه ۾ رات گذاريندو آهي، ان جو مطلب آهي ته ان حج حاصل ڪيو'. پاڻ فرمايائون: 'منيٰ ۾ ڏينهن ٽي ڏينهن آهن، جيڪو ٻن ڏينهن ۾ تيز رفتاري ڪندو ان لاءِ ڪو گناهه ناهي ۽ جيڪو سستي ڪندو ان لاءِ ڪو گناهه ناهي'. (سوره البقره، 203)

حديث

Imam Darimi : 1812

أَخْبَرَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ مُضَرِّسٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَوْقِفِ عَلَى رُءُوسِ النَّاسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ جِئْتُ مِنْ جَبَلَيْ طَيِّءٍ أَكْلَلْتُ مَطِيَّتِي وَأَتْعَبْتُ نَفْسِي وَاللَّهِ إِنْ بَقِيَ جَبَلٌ إِلَّا وَقَفْتُ عَلَيْهِ فَهَلْ لِي مِنْ حَجٍّ قَالَ مَنْ شَهِدَ مَعَنَا هَذِهِ الصَّلَاةَ وَقَدْ أَتَى عَرَفَاتٍ قَبْلَ ذَلِكَ لَيْلًا أَوْ نَهَارًا فَقَدْ قَضَى تَفَثَهُ وَتَمَّ حَجُّهُ أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ مُضَرِّسِ بْنِ حَارِثَةَ بْنِ لَامٍ قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ

اسان کي [يعليٰ] اسان کي [اسماعيل] کان [عامر] کان [عروه بن مضرس] کان بيان ڪيو آهي، هن چيو ته: هڪ ماڻهو رسول الله ﷺ وٽ ماڻهن جي ميڙ جي وچ ۾ هڪ وقوف واري جاءِ تي آيو، پوءِ هن چيو: 'يا رسول الله ﷺ، مان ٻن جبل ثيّي کان آيو آهيان، ايتري تائين جو پاڻ کي ۽ منهنجي گاڏي کي ٿڪائي ڇڏيو آهي، الله جو قسم، هڪ به جبل اهڙو ناهي جنهن تي مان وقوع نه ڪريان، ڇا منهنجو حج صحيح آهي؟ پاڻ فرمايائون: 'جيڪو اسان سان گڏ هتي نماز پڙهي، ۽ اڳ ۾ ڏينهن ۾ يا رات ۾ عرفات ۾ آيو هجي، پوءِ ان حج جا مناسڪ پورا ڪيا ۽ ان جو حج پورو ٿيو'. اسان کي [ابو الوليد] اسان کي [صيوبة] کان [عبدالله بن ابو اسفار] کان [عرشيابي] کان [عروه بن مضرس بن حارثه بن لام] کان بيان ڪيو آهي، هن چيو؛' مان هڪ ڀيري رسول الله ﷺ جي خدمت ۾ حاضر ٿيس، پوءِ پاڻ مٿي ڏنل حديث جو ذڪر ڪيو.

حديث

Imam Darimi : 1813

أَخْبَرَنَا أَبُو غَسَّانَ مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ بَعْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَكَانُوا يَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ لَعَلَّنَا نُغِيرُ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالَفَهُمْ فَدَفَعَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ بِقَدْرِ صَلَاةِ الْمُسْفِرِينَ أَوْ قَالَ الْمُشْرِقِينَ بِصَلَاةِ الْغَدَاةِ

ابو غسان مالڪ بن اسماعيل اسان کي ابو اسحاق کان، عمرو بن ميمون کان، عمر بن الخطاب کان، ٻڌايو آهي ته: "جاهليه جا ماڻهو جماع - مزدلفه - کان سج اڀرڻ کان پوءِ نڪرندا هئا ۽ چوندا هئا: 'اي سج - ثبير - مڪي جي هڪ جبل جو نالو - تي اڀر ته جيئن اسان جلدي سفر ڪري سگهون.' تنهن ڪري رسول الله صلي الله عليه وسلم انهن کان اختلاف ڪيو، پاڻ سج اڀرڻ کان اڳ نڪتا، جيئن مسافر نماز پڙهندا آهن - يا چيو ته: جڏهن ماڻهو صبح جي نماز پڙهڻ لاءِ جاڳندا آهن.

حديث

Imam Darimi : 1814

أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّ أَبَا مَعْبَدٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ الْفَضْلِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي عَشِيَّةِ عَرَفَةَ وَغَدَاةِ جَمْعٍ حِينَ دَفَعُوا عَلَيْكُمْ السَّكِينَةَ وَهُوَ كَافٌّ نَاقَتَهُ حَتَّى إِذَا دَخَلَ مُحَسِّرًا أَوْضَعَ أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ بِإِسْنَادِهِ نَحْوَهُ قَالَ عَبْد اللَّهِ الْإِيضَاعُ لِلْإِبِلِ وَالْإِيجَافُ لِلْخَيْلِ

اسان کي [اسحاق بن ابراهيم] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عيسيٰ بن يونس] [ابن جريج] کان خبر ڏني آهي، هن چيو؛ مون کي [ابو الزبير] ٻڌايو آهي ته [ابو معبد]، جيڪو ابن عباس جو اڳوڻو غلام هو، ان کي [ابن عباس] [الفضل] کان خبر ڏني آهي ته رسول الله ﷺ شام جو عرفه ۾ ۽ صبح جو مزدلفه ۾، جڏهن اهي هليا ويا هئا، چيو ته: 'توهان کي آرام ڪرڻ گهرجي'. هن پنهنجي اُٺ جي رفتار کي روڪيو، جيستائين جڏهن هو محسر ۾ داخل ٿيو، ته هن پنهنجي گاڏي کي تيز ڪيو. اسان کي [احمد بن عبدالله] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ليتس] [ابو الزبير] کان اهڙي سند سان ٻڌايو آهي. عبدالله چيو آهي ته: اذا اُٺ لاءِ هڪ اصطلاح آهي، جڏهن ته اجاف گهوڙي لاءِ هڪ اصطلاح آهي.

تائيدي حديثون (53)

حديث

Imam Darimi : 1815

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَسَالِمًا كَلَّمَا ابْنَ عُمَرَ لَيَالِيَ نَزَلَ الْحَجَّاجُ بِابْنِ الزُّبَيْرِ قَبْلَ أَنْ يُقْتَلَ فَقَالَا لَا يَضُرُّكَ أَنْ لَا تَحُجَّ الْعَامَ نَخَافُ أَنْ يُحَالَ بَيْنَكَ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَقَالَ قَدْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُعْتَمِرِينَ فَحَالَ كُفَّارُ قُرَيْشٍ دُونَ الْبَيْتِ فَنَحَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَدْيَهُ وَحَلَقَ رَأْسَهُ ثُمَّ رَجَعَ فَأُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عُمْرَةً فَإِنْ خُلِّيَ بَيْنِي وَبَيْنَ الْبَيْتِ طُفْتُ وَإِنْ حِيلَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ فَعَلْتُ كَمَا كَانَ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ ثُمَّ سَارَ فَقَالَ إِنَّمَا شَأْنُهُمَا وَاحِدٌ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجًّا مَعَ عُمْرَتِي قَالَ نَافِعٌ فَطَافَ لَهُمَا طَوَافًا وَاحِدًا وَسَعَى لَهُمَا سَعْيًا وَاحِدًا ثُمَّ لَمْ يَحِلَّ حَتَّى جَاءَ يَوْمَ النَّحْرِ فَأَهْدَى وَكَانَ يَقُولُ مَنْ جَمَعَ الْعُمْرَةَ وَالْحَجَّ فَأَهَلَّ بِهِمَا جَمِيعًا فَلَا يَحِلَّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا يَوْمَ النَّحْرِ

اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [عبدالله بن سعيد] اسان کي [ابو اسامه] کان [عبيدالله] کان [نافع] تائين روايت ڪئي آهي ته عبدالله بن عبدالله ۽ سالم [ابن عمر] سان ڳالهه ڪئي - جنهن رات حاجي ابن الزبير جي قتل ٿيڻ کان اڳ ان جي جاءِ تي ترسيا هئا - ٻنهي چيو: 'توهان لاءِ هن سال حج نه ڪرڻ جو ڪو سبب ناهي، اسان کي ڊپ آهي ته توهان کي ڪعبي ۾ اچڻ کان روڪيو ويندو'. ابن عمر چيو: 'اسان هڪ ڀيرو رسول الله ﷺ سان گڏ عمرو ڪرڻ لاءِ نڪتا هئاسين، پر قريش اسان کي ڪعبي ۾ پهچڻ کان اڳ روڪيو، پوءِ رسول الله ﷺ پنهنجو قرباني جو جانور ذبح ڪيو، پنهنجو مٿو ڪٽيو، ۽ پوءِ مديني ڏانهن موٽي آيا.' تنهن ڪري مان توهان کي گواهي ڏيان ٿو ته مان پاڻ کي عمرو ڪرڻ جو پابند ڪندس، جيڪڏهن مون کي ڪعبي جي زيارت کان نه روڪيو ويو ته پوءِ مان طواف ڪندس، جيڪڏهن مون کي ڪعبي جي زيارت کان روڪيو ويو ته پوءِ مان اهو ڪندس جيئن رسول الله ﷺ ڪيو هو جڏهن مان ساڻس گڏ هوس. هن ذوالحلیفه کان عمري لاءِ تلبيه چيو، پوءِ هلڻ، هن چيو؛ 'بيشڪ حج ۽ عمرو هڪ آهن،' مان توهان کي گواهي ڏيان ٿو ته مان پاڻ کي پنهنجي عمري جي وقت حج ڪرڻ جو پابند ڪريان ٿو. نافع چيو؛ 'پوءِ ابن عمر پنهنجي حج ۽ عمري جو طواف هڪ طواف ۽ هڪ سعي سان ڪيو. هن توبه نه ڪئي جيستائين قرباني جو ڏينهن نه آيو، جنهن کان پوءِ هن قرباني ڪئي. ابن عمر اهو به چيو؛ 'جيڪو عمري ۽ حج جي نيتن کي گڏ ڪري ۽ هڪ ئي وقت ٻنهي لاءِ تلبيه ڪري، ته پوءِ قرباني جي جانور جي ذبح جي ڏينهن تي تحليل تائين تحليل نه ڪري'.

حديث

Imam Darimi : 1816

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ عَمْرٍو الْأَنْصَارِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كُسِرَ أَوْ عُرِجَ فَقَدْ حَلَّ وَعَلَيْهِ حَجَّةٌ أُخْرَى قَالَ أَبُو مُحَمَّد رَوَاهُ مُعَاوِيَةُ بْنُ سَلَّامٍ وَمَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

اسان کي [ابو عاصم] [حجاج الشواف] [يحيى بن ابو ڪثير] [عڪرمه] [الحجاج بن عمرو انصاري] کان روايت ڪئي آهي، اهي رسول الله ﷺ کان، انهن فرمايو ته: 'جنهن جي هڏي ٽٽل هجي يا پير ٽٽل هجي، حقيقت ۾ ان طهالت پورو ڪيو ۽ ان تي ٻيو حج ڪرڻ واجب آهي.' ابو محمد چيو ته: اهو [معاويه بن سلام] ۽ [معمار] [يحيى بن ابو ڪثير] کان [عڪرمه] کان [عبدالله بن رافع] کان [الحجاج بن عمرو] رسول الله ﷺ کان روايت ڪيو آهي.

حديث

Imam Darimi : 1817

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ رَمَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَمْرَةَ يَوْمَ النَّحْرِ الضُّحَى وَبَعْدَ ذَلِكَ عِنْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ

اسان کي عبيدالله بن موسيٰ ٻڌايو آهي ته اسان کي ابن جريج ٻڌايو آهي ته ابو الزبير ۽ جابر چيو ته رسول الله ﷺ جن جرح قرباني جي ڏينهن تي ان وقت ڪئي جڏهن سج هڪ انچ اڀريو ۽ ان کان پوءِ جڏهن سج لهي ويو.

تائيدي حديثون (18)

حديث

Imam Darimi : 1818

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي الْبَدَّاحِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْخَصَ لِرِعَاءِ الْإِبِلِ أَنْ يَرْمُوا يَوْمَ النَّحْرِ ثُمَّ يَرْمُوا الْغَدَ أَوْ مِنْ بَعْدِ الْغَدِ لِيَوْمَيْنِ ثُمَّ يَرْمُوا يَوْمَ النَّفْرِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الْبَدَّاحِ

اسان کي [عبدالله بن مسلمه] ٻڌايو آهي ته اسان کي [مالڪ] عبدالله بن ابي بڪر کان، ابو البداح بن عاصم کان، سندس پيءُ کان، ته رسول الله ﷺ اُٺن جي بانين کي قرباني جي ڏينهن تي جمره اڇلائڻ جي مهلت ڏني، پوءِ ٻئي ڏينهن يا ٻئي ڏينهن ٻن ڏينهن تائين اڇلائي، پوءِ منيٰ کان واپسي تي نفر جي ڏينهن اڇلائي. ابو محمد چيو ته؛ [راوي ڪندڙن ۾] اهڙا به آهن جيڪي چون ٿا ته؛ [عبدالله بن ابي بڪر] [پنهنجي پيءُ] کان، [ابو البداح] کان.

حديث

Imam Darimi : 1819

أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُرَّةَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عُثْمَانَ التَّيْمِيِّ قَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ أَنْ نَرْمِيَ الْجَمْرَةَ بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ

اسان کي عثمان بن عمر ٻڌايو آهي، اسان کي عثمان بن مرح، ابو سلمه بن عبدالرحمٰن کان، [عبدالرحمٰن بن عثمان عتميٰ] کان، هن چيو ته؛ رسول اڪرم صلي الله عليه وآله وسلم اسان کي حج جي وداع ۾ حڪم ڏنو ته جمره تي ڪنگر اڇلايون.

حديث

Imam Darimi : 1820

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَمَوْا بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ وَأَوْضَعَ فِي وَادِي مُحَسِّرٍ وَقَالَ عَلَيْكُمْ السَّكِينَةَ

اسان کي [عبيدالله بن موسيٰ]، [سفيان]، [ابو الزبير]، [جابر]، ٻڌايو ته؛ رسول الله ﷺ انهن کي حڪم ڏنو ته ڪناري تي ڪنڪريون اڇلائين ۽ محسر ٽڪريءَ تي پنهنجين گاڏين کي تيز ڪن، پاڻ فرمايائون: 'توهان کي خاموش رهڻ گهرجي'.