Imam Darimi : 161
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ مِهْرَانَ قَالَ كَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا وَرَدَ عَلَيْهِ الْخَصْمُ نَظَرَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ وَجَدَ فِيهِ مَا يَقْضِي بَيْنَهُمْ قَضَى بِهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْكِتَابِ وَعَلِمَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْأَمْرِ سُنَّةً قَضَى بِهِ فَإِنْ أَعْيَاهُ خَرَجَ فَسَأَلَ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ أَتَانِي كَذَا وَكَذَا فَهَلْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِي ذَلِكَ بِقَضَاءٍ فَرُبَّمَا اجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّفَرُ كُلُّهُمْ يَذْكُرُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ قَضَاءً فَيَقُولُ أَبُو بَكْرٍ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِينَا مَنْ يَحْفَظُ عَلَى نَبِيِّنَا فَإِنْ أَعْيَاهُ أَنْ يَجِدَ فِيهِ سُنَّةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ رُءُوسَ النَّاسِ وَخِيَارَهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَإِنْ أَجْمَعَ رَأْيُهُمْ عَلَى أَمْرٍ قَضَى بِهِ
Nagsumat ha amon [Muhammad bin As Shalt] nagsumat ha amon [Zuhair] tikang [Ja'far bin Burqan] nagsumat ha amon [Maimun bin Mihran] nagsiring hiya: 'Ha naglabay [Abu Bakr] radliallahu 'anhu, kon hiya may-ada problema - usa nga paglantugi - iya dayon ginbiling ito wa god an Bolan tahala'. siya nagdesisyon sa problema sa iya, apan kon wala siya makit-an sa Libro sa Allah ug siya nahibalo sa usa ka sunnah ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam mahitungod sa butang, siya nagdesisyon uban sa butang, apan kon dili niya ini mabilngan, siya dayon nagawas ug nagpakiana sa mga Muslim, unya nagsugad: 'Ako may nahibalo kani ug kini nga problema,' wasallam makausa nagdesisyon hini nga butang nga may legal nga desisyon?, kasagaran katapos hin pipira nga mga tawo nga nagkatitirok, an tagsa ha ira nagpaabot hin usa ka legal nga desisyon tikang kan Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, Kasagaran hi Abu Bakr, unta in Allah malipay ha iya, nagsiring: 'Dayawon unta kan Allah nga naghimo han amon mga tawo nga makahimo han pagmemorya han sunnah. Kun waray niya ini makit-an ha Sunnah han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, nagtirok hiya hin mga dungganon ngan pinili nga mga tawo tikang han iya mga kauban para makigkonsulta, kun magkauyon hira - an ira opinyon - unya ha basihan hini nga nagkakauyon nga desisyon naghatag hiya hin legal nga desisyon'.
Imam Darimi : 162
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى وَعَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ قَالَ كَانَ عَلَى امْرَأَتِي اعْتِكَافُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَسَأَلْتُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَعِنْدَهُ ابْنُ شِهَابٍ قَالَ قُلْتُ عَلَيْهَا صِيَامٌ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ لَا يَكُونُ اعْتِكَافٌ إِلَّا بِصِيَامٍ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ عُمَرَ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ عُثْمَانَ قَالَ لَا قَالَ عُمَرُ مَا أَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا فَخَرَجْتُ فَوَجَدْتُ طَاوُسًا وَعَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ فَسَأَلْتُهُمَا فَقَالَ طَاوُسٌ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَا يَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا إِلَّا أَنْ تَجْعَلَهُ عَلَى نَفْسِهَا قَالَ وَقَالَ عَطَاءٌ ذَلِكَ رَأْيِي
Sa pagsumat sa amon [Ibrahim bin Musa] ug [‘Amru bin Zurarah] gikan [Abdul Aziz bin Muhammad] gikan [Abu Suhail] miingon siya; ‘Hadto, an akon asawa nagsumpa nga mag-I’tikaf ha Daku nga Moske ha sulod hin tulo ka adlaw. Katapos, nagpakiana ako kan Umar bin Abdul Aziz Rahimahullahu kon hin-o an kaupod ni Syihab hadto nga panahon. Nagpakiana ako: ‘Kinahanglan ba liwat hiya magpuasa? ', si Ibn Shihab mibaton: 'Waray i'itikaf labot la kon ini gihimo samtang nagpupuasa'. Hadto nga panahon, hi Umar bin Abdul Aziz Rahihullahu padayon nga nagpakiana: ‘May-ada ba sugad nga impormasyon tikang ha Propeta salallahu ‘alihi wa sallam? ' Hiya binaton: 'diri'. Katapos, nagpakiana hi Umar bin Abdul Aziz (malipayon unta an Allah ha iya): 'Dunay ba bisan ano nga impormasyon tikang kan Abu Bakr radiallahu 'anhu? ' iya nagbaton: 'waray', nagpakiana hiya: 'mayda ba bisan ano nga impormasyon tikang kan Umar radiallahu 'anhu? ', siya mibaton: 'waray' siya nagpakiana: 'mayda ba bisan ano nga impormasyon tikang kan Uthman radiallahu 'anhu? ', hiya binaton: 'waray'. Nagsiring hi Umar Rahihullahu: 'Ha akon paghunahuna diri obligado para han usa nga babaye nga magpuasa'. Tapos gumawas ako ngan nakilala ko hira Thawus ngan ‘Atho` bin Abu Rabbah, ginpakianhan ko hira nga duha. [Thawus] mibaton: ‘Ha una nga panahon [hi Ibn Abbas] radliallah ‘anhu -naghatag hin fatwa- nga an babaye diri obligado nga magpuasa, labot la kon hiya magsaad nga magpuasa’. Katapos, nagsiring hi `Atha`: ''Sugad man an akon opinyon''.
Imam Darimi : 163
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبُو عَقِيلٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ لَمَّا قَدِمَ أَبُو سَلَمَةَ الْبَصْرَةَ أَتَيْتُهُ أَنَا وَالْحَسَنُ فَقَالَ لِلْحَسَنِ أَنْتَ الْحَسَنُ مَا كَانَ أَحَدٌ بِالْبَصْرَةِ أَحَبَّ إِلَيَّ لِقَاءً مِنْكَ وَذَلِكَ أَنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ تُفْتِي بِرَأْيِكَ فَلَا تُفْتِ بِرَأْيِكَ إِلَّا أَنْ تَكُونَ سُنَّةٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ كِتَابٌ مُنْزَلٌ
Nagsumat ba ha amon [Muslim bin Ibrahim] nagsumat ha amon [hi Abu 'Aqil] nagsumat ha amon [Sa'id Al Jurairi] tikang [Abu Nadlrah] hiya nagsiring: 'Han [Abu Salamah] umabot ha syudad han Basrah, ako ug Al Hasan nagtapo ha iya, unya nagsiring hiya kan Al Hasan: 'Ikaw ba hi Al Hasan? 'There is no one in this city that I would like to meet more than you', this is because news has reached me that you have fatwad your mind. Ayaw paghatag hin fatwa nga mayda imo opinyon, labot la kun ini in nakabase ha sunnah han Rasulul sallallaahu 'alaihi wasallam, o tikang han libro nga iginpagawas na - an Qur'an - ''.
Imam Darimi : 164
أَخْبَرَنَا عِصْمَةُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عُقْبَةَ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ لَقِيَهُ فِي الطَّوَافِ فَقَالَ لَهُ يَا أَبَا الشَّعْثَاءِ إِنَّكَ مِنْ فُقَهَاءِ الْبَصْرَةِ فَلَا تُفْتِ إِلَّا بِقُرْآنٍ نَاطِقٍ أَوْ سُنَّةٍ مَاضِيَةٍ فَإِنَّكَ إِنْ فَعَلْتَ غَيْرَ ذَلِكَ هَلَكْتَ وَأَهْلَكْتَ
Nagsumat ha amon [‘Ishmah bin Al Fadlal] nagsumat ha amon [Zaid bin Al Hubab] tikang [Yazid bin ‘Uqbah] nagsumat ha amon [Al Dlahhak] tikang [Jabir bin Zaid]: [Ibnu Umar] natapo ha iya samtang nagbubuhat hin Tawaf, Katapos hiya -Ibnu Umar usa han iya `O unta hiya malipay ha iya: an mga eksperto ha fiqh han bungto han Basrah, unya ayaw paghatag hin fatwa labot la nga nakabase ha Qur’an ngan Sunnah, kay kon diri mo buhaton ito sigurado nga madadaot ka ngan makakadaot ha iba nga mga tawo’.
Imam Darimi : 165
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ لَسْنَا نَقْضِي وَلَسْنَا هُنَالِكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ قَدَّرَ مِنْ الْأَمْرِ أَنْ قَدْ بَلَغْنَا مَا تَرَوْنَ فَمَنْ عَرَضَ لَهُ قَضَاءٌ بَعْدَ الْيَوْمِ فَلْيَقْضِ فِيهِ بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَقْضِ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ وَلَا يَقُلْ إِنِّي أَخَافُ وَإِنِّي أُرَى فَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَالْحَلَالَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ
Ginsumat ha aton ni [Muhammad bin Yusuf] tikang ha [Sufyan] tikang ha [Al A'masy] tikang ha ['Umarah bin 'Umair] tikang ha [Huraits bin Zhuhair] tikang kan [Abdullah bin Mas'ud] hiya nagsiring: 'Usa nga panahon an maabot ha aton, diri kita an mga nagdesisyon hin usa nga butang ha panahon nga waray ka indede seen -has not yet happened-. Salit kun hin-o man an may problema kahuman yana nga adlaw, magdesisyon hiya subay han Libro ni Allah subhanallahu wa ta'ala, kun waray ha Qur’an an problema, magdesisyon hiya subay han gindesisyonan han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Apan kung may problema nga umabot sa iya nga wala sa Qur'an ug sa desisyon sa Rasul sa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, tuguti siya nga magdesisyon uban sa gidesisyonan sa mga diosnon nga katawhan, ug ayaw magsugad: 'Nahadlok ako', o magsugad: 'Sa akong opinyon'. Ha kamatuoran, an mga butang nga haram klaro ngan an mga butang nga halal klaro ngan ha butnga han duha amo an mga butang nga mutasyabih -vague-. Salit bayai an imo gindududahan ngan kapti hin marig-on an usa nga butang nga waray ka pagruhaduha’.
Imam Darimi : 166
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِذَا سُئِلَ عَنْ الْأَمْرِ فَكَانَ فِي الْقُرْآنِ أَخْبَرَ بِهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْقُرْآنِ وَكَانَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَ بِهِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ قَالَ فِيهِ بِرَأْيِهِ
Nahisumat ha amon [hi Abdullah bin Muhammad] nagsumat ha amon [hi Ibn 'Uyainah] tikang ha ['Ubaidullah bin Abu Yazid] hiya nagsiring: 'Ha naglabay nga panahon, [hi Ibn Abbas] unta in Allah malipay ha iya, kon hiya in ginpakianhan mahitungod hin usa nga butang ngan ini in makit-an dida han Qur'an, hiya in magsusumat. Kun waray ini ha Qur’an, naghatag hiya hin esplikasyon tikang kan Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Kun waray ini ha Sunnah han Rasul, naghatag hiya hin pagsaysay tikang kan Abu Bakr ngan Umar, unta malipay hi Allah ha iya, pero kun waray pagsaysay tikang ha bisan hin-o ha ira, nagdesisyon hiya nga may kalugaringon nga opinyon.
Imam Darimi : 167
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ شُرَيْحٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ كَتَبَ إِلَيْهِ إِنْ جَاءَكَ شَيْءٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَاقْضِ بِهِ وَلَا تَلْفِتْكَ عَنْهُ الرِّجَالُ فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَانْظُرْ سُنَّةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاقْضِ بِهَا فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِيهِ سُنَّةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْظُرْ مَا اجْتَمَعَ عَلَيْهِ النَّاسُ فَخُذْ بِهِ فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَتَكَلَّمْ فِيهِ أَحَدٌ قَبْلَكَ فَاخْتَرْ أَيَّ الْأَمْرَيْنِ شِئْتَ إِنْ شِئْتَ أَنْ تَجْتَهِدَ رَأْيَكَ ثُمَّ تَقَدَّمَ فَتَقَدَّمْ وَإِنْ شِئْتَ أَنْ تَأَخَّرَ فَتَأَخَّرْ وَلَا أَرَى التَّأَخُّرَ إِلَّا خَيْرًا لَكَ
Ini ginsumat ha aton ni [Muhammad bin 'Uyainah] tikang [Ali bin Mushir] tikang [Abu Ishaq] tikang [As Sha'bi] tikang [Syuraih]: ' [Humar bin Khatthab] radiallahu 'anhu makausa nagsurat hin surat ngadto ha iya,: ' Kon usa nga problema in umabot ha imo ngan ini in amo an'. ayaw paglingi sa opinyon sa kasagaran nga mga tawo, Ug kung usa ka problema ang umabot sa imong ug wala nimo makit-an sa Qur’an, unya kitaa ang sunnah sa Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, ug magdesisyon subay niini. Ngan kon may umabot nga problema ha iyo nga waray ha Qur’an ngan sunnah han Rasul sallallaahu ‘alaihi wasallam, unya kitaa an ijma’ han mga tawo -an ulama’-, ngan kon mayda umabot nga problema ha iyo nga waray niyo makit-an ha Qur’an, an sunnah han Propeta sallallaahu ‘noose usa nga mga butang nga ginsiring niyo, ngan karuyag maghimo hin ijtihad ha imo opinyon, katapos magdesisyon, ngan kon karuyag mo ig-ugsod, katapos ig-ugsod. Ngan waray ako nakikita nga paglangan labot la kun mas maupay para ha imo'.
Imam Darimi : 168
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ابْنِ أَخِي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ نَاسٍ مِنْ أَهْلِ حِمْصٍ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ كَيْفَ تَقْضِي قَالَ أَقْضِي بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي وَلَا آلُو قَالَ فَضَرَبَ صَدْرَهُ ثُمَّ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَا يُرْضِي رَسُولَ اللَّهِ
Nagsumat ha amon [Yahya bin Hammad] nagsumat ha amon [Syu'bah] tikang [Muhammad bin 'Ubaidillah Al Tsaqafi] tikang ['Amr bin Al Harith] -umangkon ni Al Mughirah bin Syu'bah-, tikang [pipila han mga sangkay ni Mu'adz tikang ha mga tawo ni [Mu'adz]; nga han pagsugo ha iya han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ngadto ha nasod han Yemen, hiya nagsiring: ‘Kon mayda usa nga problema nga iginpresentar ha imo, paonan-o mo ini pagdedesisyonan? ', siya mibaton: 'Nagdesisyon ko uban sa Libro sa Allah Subhanallah wa Ta'ala', nagpakiana siya: 'Busa unsaon kon dili kini sa Libro sa Allah Subhanallah Wa Ta'ala? ', siya mibaton: 'Nagdesisyon ako uban sa sunnah sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam', siya nagpakiana: 'Unsahon kon wala kini sa sunnah sa Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam? ', hiya binaton: 'Maghihimo ako hin ijtihad gamit an akon opinyon ngan waray iba'. Nagsiring hiya: 'Hadto nga panahon gintapik niya an iya dughan, katapos nagsiring hiya: 'Dayawon kan Allah nga naghatag han sinugo han Iya Sugo hin taufik hin usa nga butang nga naruyagan han Iya Sugo''.
Imam Darimi : 169
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ قَالَ أَحْسَبُهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ قَالَ قَدْ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ وَمَا نُسْأَلُ وَمَا نَحْنُ هُنَاكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَدَّرَ أَنْ بَلَغْتُ مَا تَرَوْنَ فَإِذَا سُئِلْتُمْ عَنْ شَيْءٍ فَانْظُرُوا فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَفِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ فَمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِيمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ فَاجْتَهِدْ رَأْيَكَ وَلَا تَقُلْ إِنِّي أَخَافُ وَأَخْشَى فَإِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَالْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَهُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بِنَحْوِهِ
Nagsumat ha amon nga [Yahya bin Hammad] nagsumat ha amon nga [Syu’bah] tikang [Sulaiman] tikang [‘Umarah bin ‘Umair] tikang [Huraits bin Zhuhair] hiya nagsiring: ‘Sigurado ako, [hi Abdullah] makausa nagsiring: ‘Tinuod nga usa ka panahon in umabot ha amon nga waray pa gud kami maeksperyensyahi mahitungod hini, ngan waray gud kami maeksperyensyahi. Ngan ginsugo ni Allah nga akon ipaabot kun ano an iyo hitsura. Tan-awa, kung may pakianhan ka, kitaa sa Libro sa Allah subhanallahu wa ta'ala, apan kung dili nimo makit-an sa Libro sa Allah then kitaa sa Sunnah sa Rasul sallallaahu 'alaihi wasallam, unya kung wala nimo makit-an sa Sunnah, gamiton ang gisabutan sa mga Muslims, ug if you' the fintihjdn in the fintihjdn'. ha imo opinyon, ngan ayaw pagsiring: ‘Nahahadlok gud ako. Kay an mga butang nga halal klaro ngan an mga butang nga haram klaro, ngan ha butnga hini nga mga butang ngatanan mutasyabih -waray klaro- nga mga butang, katapos bayaan an usa nga butang nga imo gindududahan hin usa nga butang nga diri mo gindududahan. Ginsumat ini ha amon ni [Yahya bin Hammad] tikang kan [Abu 'Awanah] tikang kan [Sulaiman] ngan ['Umarah bin 'Umair] tikang kan [Abdur Rahman bin Yazid] tikang kan [Abdullah] sugad man han mga editor. Nagsumat ha amon [hi Abdullah bin Muhammad] nagsumat ha amon [Jarir] tikang [Al A'masy] tikang [Al Qasim bin Abdur Rahman] tikang [iya amay] tikang [Abdullah] sugad man han iya editor'.
Imam Darimi : 170
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ سَتُحْدِثُونَ وَيُحْدَثُ لَكُمْ فَإِذَا رَأَيْتُمْ مُحْدَثَةً فَعَلَيْكُمْ بِالْأَمْرِ الْأَوَّلِ قَالَ حَفْصٌ كُنْتُ أُسْنِدُ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ثُمَّ دَخَلَنِي مِنْهُ شَكٌّ
Nagsumat ha amon [Harun bin Mu'awiyah] tikang ha [Hafsh bin Ghiyats] nagsumat ha amon [Al A'masy] hiya nagsiring: [Hi Abdullah] nagsiring: 'O mga tawo, mag-iimbento kamo hin bag-o nga mga butang, ngan may mga tawo nga nag-iimbento hin bag-o nga mga butang para ha iyo -nga sundon-, salit kon nakakita kamo hin bag-o -ha relihiyon-, niyan usa nga butang nga angay niyo kaptan han' henerasyon. Hafsh said: 'I narrated from Habib from Abu Abdur Rahman then after that I doubted'.
Imam Darimi : 171
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ لِأَبِي مَسْعُودٍ أَلَمْ أُنْبَأْ أَوْ أُنْبِئْتُ أَنَّكَ تُفْتِي وَلَسْتَ بِأَمِيرٍ وَلِّ حَارَّهَا مَنْ تَوَلَّى قَارَّهَا
Nagsumat ha amon [hi Muhammad bin As Shalt] nagsumat ha amon [hi Ibnu Al Mubarak] tikang ha [Ibn 'Aun] tikang ha [Muhammad] hiya nagsiring: '[Umar] radliallahu 'anhu nagsiring kan Ibn Mas'ud radliallahu 'anhu: 'Waray ba ako magsumat o magsumat han paragsaysay han certain o ginsumatan-- nga naghatag ka hin fatwa bisan diri ka -hadto nga panahon- diri pa lider?, Heih,,, ihatag an risgo han karat-an ha mga tawo nga nakatagamtam na han katam-is hini.
Imam Darimi : 172
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ الَّذِي يُفْتِي النَّاسَ فِي كُلِّ مَا يُسْتَفْتَى لَمَجْنُونٌ
Ginsumat ha aton ni [Muhammad bin Yusuf] tikang [Sufyan] tikang [Al A'masy] tikang [Abu Wa`il] tikang [Ibn Mas'ud] nga hiya nagsiring: 'An tawo nga kanunay naghahatag hin fatwa ha ngatanan nga butang nga gin-aaro ha iya - usa nga lurong'.
Imam Darimi : 173
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ إِمَامٌ أَوْ وَالٍ وَرَجُلٌ يَعْلَمُ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ الْمَنْسُوخِ قَالُوا يَا حُذَيْفَةُ وَمَنْ ذَاكَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ
Ha pagsumat ha amon [Sa'id bin 'Amir] tikang [Hysyam] tikang [Muhammad] tikang [Hudzaifah] hiya nagsiring: 'May-ada tulo nga grupo hin mga tawo nga naghahatag hin mga fatwa - nga amo -: Usa ka imam, o magbarantay - nga nag-aareglar han mga buruhaton han mga Muslim - o usa nga tawo nga maaram han nasikh ngan man' Hudzaifah,' tapos hin-o hiya? ', That's Umar bin Khatthab, may Allah be pleased with him, or a fool who forces himself'.
Imam Darimi : 174
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ حُذَيْفَةَ قَالَ قَالَ حُذَيْفَةُ إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ أَحَدُ ثَلَاثَةٍ رَجُلٌ عَلِمَ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ مَنْسُوخِهِ قَالُوا وَمَنْ ذَاكَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ وَأَمِيرٌ لَا يَجِدُ بُدًّا أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ ثُمَّ قَالَ مُحَمَّدٌ فَلَسْتُ بِوَاحِدٍ مِنْ هَذَيْنِ وَأَرْجُو أَنْ لَا أَكُونَ الثَّالِثَ
Ini in nahisumat ha amon [hi Abdullah bin Sa'id] nagpahibaro ha amon [Abu 'Usamah] tikang [Hysyam bin Hassan] tikang [Muhammad] tikang [Abu 'Ubaidah bin Hudzaifah] hiya nagsiring: ' [Hudzaifah] nagsiring: 'An tawo nga naghahatag hin fatwa ha iba amo an usa han tulo nga mga grupo nga nakilala han nasukharsian'. nagpakiana hira: ‘Hin-o hiya? ', hi Umar bin Khatthab unta Allah malipay ha iya nagpadayon: 'o usa nga lider nga waray kahadlok, o usa nga lurong nga nag-iimponer han iya kalugaringon''. Katapos hi Muhammad nagsiring: ‘Diri ako usa han duha nga suruklan -an syahan- ngan naglalaum ako nga diri ako magin ikatulo’.
Imam Darimi : 175
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ مَنْ عَلِمَ مِنْكُمْ عِلْمًا فَلْيَقُلْ بِهِ وَمَنْ لَمْ يَعْلَمْ فَلْيَقُلْ لِمَا لَا يَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ فَإِنَّ الْعَالِمَ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لَا يَعْلَمُ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ لِرَسُولِهِ { قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ }
Nagsumat ha amon [Ja'far bin 'Aun] tikang [Al A'masy] tikang [Muslim] tikang [Masruq] tikang [Abdullah] hiya nagsiring: 'Bisan hin-o ha iyo an may-ada pipira nga kahibaro, pabay-i niya ito, ngan bisan hin-o nga waray kahibaro, magsiring ha mga butang nga diri niya nahibabaroan: 'ALLAHU kon A'LAWs may-ada, -' ginpakianhan mahitungod hin usa nga butang nga diri niya hinbabaroan, masiring: 'Allahu a'lam' ngan Tinuod, hi Allah nagsiring ha Iya Sugo: 'QUL MAA AS`ALUKUM `'LAIHI MIN ``AJRIN WA MAA ANA MINAL MUTAKALLIFIN' -Siring, O Muhammad: 'Diri ako nangangaro tikang ha imo para hin bisan ano nga akon re.' ira kalugaringon'- -Ms. Shaad: 86-'.
Imam Darimi : 176
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ أَنَّ أَبَا مُوسَى قَالَ فِي خُطْبَتِهِ مَنْ عَلِمَ عِلْمًا فَلْيُعَلِّمْهُ النَّاسَ وَإِيَّاهُ أَنْ يَقُولَ مَا لَا عِلْمَ لَهُ بِهِ فَيَمْرُقَ مِنْ الدِّينِ وَيَكُونَ مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ
Nahisumat ha amon nga [Yazid bin Harun] nagsumat ha amon [Humaid] tikang [Abu Raja`] tikang [Abu Al Muhallab]: ‘[Hi Abu Musa] unta Allah malipay ha iya nagsiring ha iya sermon: ‘Bisan hin-o nga maaram hin usa ka kinaadman, tugoti niya ini ha mga tawo, ngan magbantay ha usa nga butang nga waray hiya nahibabaroan tikang ha iya pagsiring, magin mga nagpipirit han ira kalugaringon''.
Imam Darimi : 177
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ وَزَاذَانَ قَالَا قَالَ عَلِيٌّ وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ إِذَا سُئِلْتُ عَمَّا لَا أَعْلَمُ أَنْ أَقُولَ اللَّهُ أَعْلَمُ
Nahisumat ha amon nga ['Amr bin 'Aun] tikang [Khalid bin Abdullah] tikang ['Atho` bin As Sa`ib] tikang [Abu Al Bakhtari] ngan [Zaadzan] pareho nagsiring: ' ['Ali] nagsiring: ' Katugnaw hini nga kasingkasing, kon ako ginpapakianhan mahitungod hin usa nga butang nga diri ko ginsisiring: an Allah'.
Imam Darimi : 178
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ يَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ أَنْ تَقُولَ لِمَا لَا تَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ
Nagsumat ha amon [hi Abu Nu’aim] nagsumat ha amon [Sharik] tikang ha [‘Atho` bin As Sa`ib] tikang ha [‘Abu Al Bakhtari] tikang ha [‘Ali] hiya nagsiring: ‘O an katugnaw hini nga kasingkasing, kon ikaw magsiring ha mga butang nga diri mo maaram: ‘Allahu a’lam’’.
Imam Darimi : 179
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عُمَيْرُ بْنُ عَرْفَجَةَ حَدَّثَنَا رَزِينٌ أَبُو النُّعْمَانِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَ إِذَا سُئِلْتُمْ عَمَّا لَا تَعْلَمُونَ فَاهْرُبُوا قَالُوا وَكَيْفَ الْهَرَبُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ تَقُولُونَ اللَّهُ أَعْلَمُ
Nagsumat ha amon [hi Muhammad bin Yusuf] nagsumat ha amon ['Umair bin 'Arfajah] nagsumat ha amon [Razin Abu An Nu'man] tikang kan ['Ali bin Abu Talib] unta malipay hi Allah ha iya, hiya nagsiring: 'Kon kamo ginpapakianhan mahitungod hin usa nga butang nga diri niyo maaram niyan likayi ito'. Nagpakiana hira: ‘Paonan-o mo ito malilikyan, O Amirul Mu`minin? ', he replied: 'By you saying: Allahu a'lam'.
Imam Darimi : 180
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ عَزْرَةَ التَّمِيمِيِّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَالُوا وَمَا ذَلِكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ أَنْ يُسْأَلَ الرَّجُلُ عَمَّا لَا يَعْلَمُ فَيَقُولُ اللَّهُ أَعْلَمُ
Nagsumat ha amon [hi Muhammad bin Humaid] nagsumat ha amon [Jarir] tikang [Mansur] tikang [Muslim Al Bathin] tikang [‘Azrah Ha Tamimi] nagsiring hiya: ‘ [Hi Ali] radliallahu ‘anhu nagsiring: ‘Mationan-o katugnaw ini nga kasingkasing’, --gin-utro niya an iya mga pulong hin tulo ka beses- nga amo: ', iya binaton: '-kon- an usa ka tawo ginpapakianhan mahitungod hin usa nga butang nga diri niya nahibabaroan katapos hiya nasiring: Allahu a'lam'.