Imam Darimi : 161
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ مِهْرَانَ قَالَ كَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا وَرَدَ عَلَيْهِ الْخَصْمُ نَظَرَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ وَجَدَ فِيهِ مَا يَقْضِي بَيْنَهُمْ قَضَى بِهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْكِتَابِ وَعَلِمَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْأَمْرِ سُنَّةً قَضَى بِهِ فَإِنْ أَعْيَاهُ خَرَجَ فَسَأَلَ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ أَتَانِي كَذَا وَكَذَا فَهَلْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِي ذَلِكَ بِقَضَاءٍ فَرُبَّمَا اجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّفَرُ كُلُّهُمْ يَذْكُرُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ قَضَاءً فَيَقُولُ أَبُو بَكْرٍ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِينَا مَنْ يَحْفَظُ عَلَى نَبِيِّنَا فَإِنْ أَعْيَاهُ أَنْ يَجِدَ فِيهِ سُنَّةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ رُءُوسَ النَّاسِ وَخِيَارَهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَإِنْ أَجْمَعَ رَأْيُهُمْ عَلَى أَمْرٍ قَضَى بِهِ
O n'à dito [o Muhammad bin As Shalt] o n'à dito [Zuhair] da [Ja'far bin Burqan] o n'à dito [O Maimun bin Mihran] ch'o l'à dito: «Into passou [Abu Bakr] o l'à dito: «Into passou [Abu Bakr] o l'à dito: «S'o l'aiva un problema – unna disputa – o l'à çercou subito unna spiegaçion into Bolan». o l'à deçiso o problema con lê, ma se o no l'à attrovou into Libbro de Allah e o conosce unna sunna do Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam in sciâ costion, o deçidde con lê, ma se o no l'attreuva, o va feua de botto e o domanda a-i mossulmen, dapeu o dixe: 'Ò ti savei sto chì e sto problema ' wasallam unna vòtta o l'à deçiso in sce sta costion con unna deçixon legale?, pe commun dòppo che diverse persoñe se son riunie, ciascheduña de loiatre a trasmette unna deçixon legale da-o Rasulullah, Pe commun o Abu Bakr, che Allah o segge contento de lê, o l'à dito: 'Lode à Allah ch'o l'à fæto che o nòstro pòpolo o l'ea bon de memorizzâ o sunnahallah. Se o no l'attrovava inta Sunnah do Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, o l'arrecheuggeiva di dignitäi e o çerneiva de persoñe da-i seu compagni pe consultâse, se ean d'accòrdio – a seu opinion – aloa in sciâ base de sta deçixon unanime o dava unna deçixon legale'.
Imam Darimi : 162
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى وَعَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ قَالَ كَانَ عَلَى امْرَأَتِي اعْتِكَافُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَسَأَلْتُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَعِنْدَهُ ابْنُ شِهَابٍ قَالَ قُلْتُ عَلَيْهَا صِيَامٌ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ لَا يَكُونُ اعْتِكَافٌ إِلَّا بِصِيَامٍ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ عُمَرَ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ عُثْمَانَ قَالَ لَا قَالَ عُمَرُ مَا أَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا فَخَرَجْتُ فَوَجَدْتُ طَاوُسًا وَعَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ فَسَأَلْتُهُمَا فَقَالَ طَاوُسٌ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَا يَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا إِلَّا أَنْ تَجْعَلَهُ عَلَى نَفْسِهَا قَالَ وَقَالَ عَطَاءٌ ذَلِكَ رَأْيِي
Dòppo aveine reportou [Ibrahim bin Musa] e ['Amru bin Zurarah] da [Abdul Aziz bin Muhammad] da [Abu Suhail] o l'à dito; 'Into passou, mæ moggê a l'à giurou fâ l'I'tikaf a-a Gran Moschea pe trei giorni. Dapeu, ò domandou a-o Umar bin Abdul Aziz ch'o l'ea co-o Syihab à quelli tempi. Domandai: «O l’à da digiunâ ascì? ', o Ibn Shihab o l'à respòsto: 'No gh'é i'itikaf feua ch'o no segge fæto tanto che se digiuna'. À quelli tempi, o Umar bin Abdul Aziz Rahihullahu o l’à continuou à domandâ: «Gh’é quarche informaçion de sto tipo da-o Profeta? ' O l'à respòsto: 'no'. Dapeu, o Umar bin Abdul Aziz (che Allah o segge contento de lê) o l'à domandou: «Gh'é quarche informaçion da-o Abu Bakr? ' o l'à respòsto: 'ninte', o l'à domandou: 'gh'é quarche informaçion da-o Umar radiallahu 'anhu? ', o l'à respòsto: 'ninte' o l'à domandou: 'gh'é quarche informaçion da-o Uthman radiallahu 'anhu? ', o l'à respòsto: 'ninte'. O Umar Rahihullahu o l'à dito: 'No penso ch'o segge obrigatöio pe unna dònna de digiunâ'. Dapeu son sciortio feua e ò conosciuo o Thawus e o 'Atho` bin Abu Rabbah, ò domandou à tutti doî. O [Thawus] o l'à respòsto: «Into passou [Ibn Abbas] radliallahu 'anhu -o l'aiva dæto unna fatwa- che a dònna a no l'ea obrigâ à digiunâ, feua ch'a no l'avesse giurou de digiunâ'. Dapeu `Atha` o l'à dito: ''Coscì l'é a mæ opinion''.
Imam Darimi : 163
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبُو عَقِيلٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ لَمَّا قَدِمَ أَبُو سَلَمَةَ الْبَصْرَةَ أَتَيْتُهُ أَنَا وَالْحَسَنُ فَقَالَ لِلْحَسَنِ أَنْتَ الْحَسَنُ مَا كَانَ أَحَدٌ بِالْبَصْرَةِ أَحَبَّ إِلَيَّ لِقَاءً مِنْكَ وَذَلِكَ أَنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ تُفْتِي بِرَأْيِكَ فَلَا تُفْتِ بِرَأْيِكَ إِلَّا أَنْ تَكُونَ سُنَّةٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ كِتَابٌ مُنْزَلٌ
O n’à dito [o mossulman bin Ibrahim] o n’à dito [Abu ‘Aqil] o n’à dito [o Sa’id Al Jurairi] da [Abu Nadlrah] o l’à dito: ‘Quande [Abu Salamah] o l’é vegnuo inta çittæ de Basrah, mi e o Al Hasan l’emmo incontrou, dapeu o l’à dito a-o Al Hasan: ‘Sei Al Hasan? ‘No gh’é nisciun inte sta çittæ chì che vorrieiva incontrâ ciù che ti’, questo o l’é perché a novitæ a m’é arrivâ che ti l’æ fatwad a mente. No dâ unna fatwa co-a vòstra opinion, feua ch'a no segge basâ in sciâ sunna do Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, ò da-o libbro ch'o l'é stæto revelou – o Coran – ''.
Imam Darimi : 164
أَخْبَرَنَا عِصْمَةُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عُقْبَةَ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ لَقِيَهُ فِي الطَّوَافِ فَقَالَ لَهُ يَا أَبَا الشَّعْثَاءِ إِنَّكَ مِنْ فُقَهَاءِ الْبَصْرَةِ فَلَا تُفْتِ إِلَّا بِقُرْآنٍ نَاطِقٍ أَوْ سُنَّةٍ مَاضِيَةٍ فَإِنَّكَ إِنْ فَعَلْتَ غَيْرَ ذَلِكَ هَلَكْتَ وَأَهْلَكْتَ
O n'à dito ['Ishmah bin Al Fadlal] o n'à dito [Zaid bin Al Hubab] da [Yazid bin 'Uqbah] o n'à dito [Al Dlahhak] da [Jabir bin Zaid]: [Ibnu Umar] o l'à incontrou tanto ch'o fava o Tawaf, Dapeu lê -Ibnu Umar un de lê ' che Allah o segge contento à', i esperti do fiqh da çittæ Basrah, aloa no dan unna fatwa feua che basâ in sciô Coran e in sciâ Sunnah, perché se no fâ quello ti saiæ de seguo dannou e ti fai danno a-e atre persoñe'.
Imam Darimi : 165
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ لَسْنَا نَقْضِي وَلَسْنَا هُنَالِكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ قَدَّرَ مِنْ الْأَمْرِ أَنْ قَدْ بَلَغْنَا مَا تَرَوْنَ فَمَنْ عَرَضَ لَهُ قَضَاءٌ بَعْدَ الْيَوْمِ فَلْيَقْضِ فِيهِ بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَقْضِ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ وَلَا يَقُلْ إِنِّي أَخَافُ وَإِنِّي أُرَى فَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَالْحَلَالَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ
O l'é stæto reportou à niatri da [Muhammad bin Yusuf] da [Sufyan] da [Al A'masy] da ['Umarah bin 'Umair] da [Huraits bin Zhuhair] da [Abdullah bin Mas'ud] o l'à dito: 'Un tempo o ne vegnià, no semmo quelli che deçiddan lì a-o tempo e no l'é stæto Allah visto -o no l'é ancon avvegnuo-. Coscì chi l’à un problema dòppo oua, ch’o deçidde segondo o Libbro de Allah subhanallahu wa ta’ala, se o problema o no l’é into Coran, ch’o deçidde segondo quello che o Profeta o l’à deçiso. Ma se ghe vëgne un problema ch’o no l’é into Coran e inta deçixon do Messaggê de Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, ch’o deçidde con quello che o pòpolo pio o l’à deçiso, e o no dixe: ‘Ò paû’, ò dî: ‘Segondo mi’. De fæto, e cöse che son haram son ciæe e e cöse che son halal son ciæe e tra i doî gh’é de cöse che son mutasyabih -vaghe-. Donca lasciâ quello che gh'é de dubio e tegnîse fermo à quarcösa in sciô quæ no gh'é de dubio».
Imam Darimi : 166
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِذَا سُئِلَ عَنْ الْأَمْرِ فَكَانَ فِي الْقُرْآنِ أَخْبَرَ بِهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْقُرْآنِ وَكَانَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَ بِهِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ قَالَ فِيهِ بِرَأْيِهِ
O l'é stæto segnallou à niatri che [o Abdullah bin Muhammad] o n'à dito che o [Ibn 'Uyainah] da-o ['Ubaidullah bin Abu Yazid] o l'à dito: 'Into passou, [o Ibn Abbas] che Allah o segge contento de lê, se ghe vegnisse domandou quarcösa e o se trovava into Coran, o l'aviæ segnallou. Se no l'ea into Coran, o l'à dæto unna spiegaçion da-o Profeta. Se no l'ea inta Sunnah do Profeta, o l'à dæto unna spiegaçion da-o Abu Bakr e da-o Umar, che Allah o segge contento de lê, ma se no gh'ea unna spiegaçion da nisciun de doî, o l'à deçiso co-a seu mæxima opinion.
Imam Darimi : 167
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ شُرَيْحٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ كَتَبَ إِلَيْهِ إِنْ جَاءَكَ شَيْءٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَاقْضِ بِهِ وَلَا تَلْفِتْكَ عَنْهُ الرِّجَالُ فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَانْظُرْ سُنَّةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاقْضِ بِهَا فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِيهِ سُنَّةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْظُرْ مَا اجْتَمَعَ عَلَيْهِ النَّاسُ فَخُذْ بِهِ فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَتَكَلَّمْ فِيهِ أَحَدٌ قَبْلَكَ فَاخْتَرْ أَيَّ الْأَمْرَيْنِ شِئْتَ إِنْ شِئْتَ أَنْ تَجْتَهِدَ رَأْيَكَ ثُمَّ تَقَدَّمَ فَتَقَدَّمْ وَإِنْ شِئْتَ أَنْ تَأَخَّرَ فَتَأَخَّرْ وَلَا أَرَى التَّأَخُّرَ إِلَّا خَيْرًا لَكَ
O l'é stæto reportou à niatri da-o [Muhammad bin 'Uyainah] da-o [Ali bin 'Mushir] da-o [Abu Ishaq] da-o [As Sha'bi] da-o [Syuraih]: ' [O Umar bin Khatthab] radiallahu 'anhu unna vòtta o gh'à scrito unna lettia, ' Se un problema o l'arriva à ti e o l'é in'. no ti te rivolti à l’opinion da ciù parte da gente, E se un problema o t’arriva e no ô trovi into Coran, aloa ammia a sunna do Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, e deçidde de conseguensa. E se un problema o t'arriva ch'o no l'é into Coran e inta sunna do Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, aloa ammia l'ijma' do pòpolo -i ulama'-, e se un problema o t'arriva ch'o no attrovi into Coran, a sunna do Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam avanti che ti, e doe cöse ti l'à dito, e voei fâ ijtihad co-o seu pensceo, dapeu deçidde, e se voei reportâ, alloa reportâ. E no veddo nisciun retardo feua ch'o no segge megio pe ti».
Imam Darimi : 168
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ابْنِ أَخِي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ نَاسٍ مِنْ أَهْلِ حِمْصٍ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ كَيْفَ تَقْضِي قَالَ أَقْضِي بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي وَلَا آلُو قَالَ فَضَرَبَ صَدْرَهُ ثُمَّ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَا يُرْضِي رَسُولَ اللَّهِ
O n’à dito [Yahya bin Hammad] o n’à dito [Syu’bah] da [Muhammad bin ‘Ubaidillah Al Tsaqafi] da [’Amr bin Al Harith] -Al Mughirah bin Syu’bah cuxin-, da [quarchedun di amixi de Mu’adz da-o pòpolo de [Himsh]; che quande o Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam o l’à mandou into paise do Yemen, o l’à dito: ‘Se ti vegnisse presentou un problema, comme o deçiddiæ? ’, o l’à respòsto: ‘Ò deçiso co-o Libbro de Allah Subhanallah wa Ta’ala’, o l’à domandou: ‘Alò e se o no l’é into Libbro de Allah Subhanallah wa Ta’ala? ’, o l’à respòsto: ‘Ò deçiso co-a sunna do Profeta’, o l’à domandou: ‘E se no l’é inta sunna do Rasulullah? ', o l'à respòsto: 'Farò l'ijtihad co-a mæ opinion e ninte de ciù'. O l'à dito: «À quello momento o s'é dæto un basso in sciô peto, dapeu o l'à dito: «Lode à Allah ch'o l'à dæto a-o messaggê do seu Messaggê taufik con quarcösa ch'o l'ea piaxuo a-o seu Messaggê».
Imam Darimi : 169
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ قَالَ أَحْسَبُهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ قَالَ قَدْ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ وَمَا نُسْأَلُ وَمَا نَحْنُ هُنَاكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَدَّرَ أَنْ بَلَغْتُ مَا تَرَوْنَ فَإِذَا سُئِلْتُمْ عَنْ شَيْءٍ فَانْظُرُوا فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَفِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ فَمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِيمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ فَاجْتَهِدْ رَأْيَكَ وَلَا تَقُلْ إِنِّي أَخَافُ وَأَخْشَى فَإِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَالْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَهُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بِنَحْوِهِ
O n’à dito [o Yahya bin Hammad] o n’à dito che o [Syu’bah] da-o [Sulaiman] da-o [’Umarah bin ‘Umair] da-o [Huraits bin Zhuhair] o l’à dito: ‘Son seguo, [o Abdullah] o l’à dito unna vòtta: ‘Pe in davei l’é vegnuo à niatri unn’epoca che no n’emmo mai stæto domandæ. E Allah o l'à ordinou che trasmetto comme ti dovieivi ammiâ. Guarda, se ti vëgne domandou quarcösa, guarda into Libbro de Allah subhanallahu wa ta'ala, ma se no ô trovi into Libbro de Allah aloa guarda inta Sunna do Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, alloa se no ô attrovi inta Sunna, deuvia quello ch'o l'é stæto concordou da-i mossulmen, e se no o l'attreuvi in, e se no o l'attreuvi. co-a to opinion, e no dî: «Gh’ò paû pe in davei. Pecöse e cöse che son halal son ciæe e e cöse che son haram son ciæe, e tra ste cöse son tutte costioin mutasyabih -vaghe-, aloa lasciâ quarcösa che se dubita in sce quarcösa che no se dubita. O ne l’é stæto contou da [Yahya bin Hammad] da [Abu Awanah] da [Sulaiman] e da [Umarah bin Umair] da [Abdur Rahman bin Yazid] da [Abdullah] coscì comme da-i editoî. O n'à dito [o Abdullah bin Muhammad] o n'à dito [o Jarir] da [Al A'masy] da [Al Qasim bin Abdur Rahman] da [seu poæ] da [Abdullah] coscì comme o seu editô».
Imam Darimi : 170
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ سَتُحْدِثُونَ وَيُحْدَثُ لَكُمْ فَإِذَا رَأَيْتُمْ مُحْدَثَةً فَعَلَيْكُمْ بِالْأَمْرِ الْأَوَّلِ قَالَ حَفْصٌ كُنْتُ أُسْنِدُ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ثُمَّ دَخَلَنِي مِنْهُ شَكٌّ
O n'à dito [Harun bin Mu'awiyah] da [Hafsh bin Ghiyats] o n'à dito [Al A'masy] o l'à dito: [O Abdullah] o l'à dito: 'O gente, ti inventiæ de neuve cöse, e gh'é de gente che inventan de neuve cöse pe ti -pe anâ apreuvo-, donca se ti veddi quarcösa de neuvo -inta religion-, aloa quarcösa ch'o l'ea stæto tegnuo da-a generaçion. O Hafsh o l'à dito: «Ò contou da-o Habib da-o Abu Abdur Rahman e dapeu ò avuo di dubi».
Imam Darimi : 171
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ لِأَبِي مَسْعُودٍ أَلَمْ أُنْبَأْ أَوْ أُنْبِئْتُ أَنَّكَ تُفْتِي وَلَسْتَ بِأَمِيرٍ وَلِّ حَارَّهَا مَنْ تَوَلَّى قَارَّهَا
O n’à dito [o Muhammad bin As Shalt] o n’à dito [Ibnu Al Mubarak] da [Ibn ‘Aun] da [O Muhammad] o l’à dito: ‘[Omar] radliallahu ‘anhu o l’à dito à Ibn Mas’ud radliallahu ‘anhu: ‘No l’ò dito ò l’é stæto dito che o narratô o l’à fæto dito-- che ti l'æ dæto unna fatwa anche se ti -à quello tempo- no l'ea un cappo?, Heih,,, dâ o reisego do mâ a-e gente ch'an godio da seu doçessa.
Imam Darimi : 172
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ الَّذِي يُفْتِي النَّاسَ فِي كُلِّ مَا يُسْتَفْتَى لَمَجْنُونٌ
O ne l’é stæto reportou da-o [Muhammad bin Yusuf] da [Sufyan] da [Al A’masy] da [Abu Wa’il] da [Ibn Mas’ud] ch’o l’à dito: ‘A persoña ch’a dà delongo unna fatwa inte tutte e costioin che ghe ven domandou – a l’é un matto’.
Imam Darimi : 173
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ إِمَامٌ أَوْ وَالٍ وَرَجُلٌ يَعْلَمُ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ الْمَنْسُوخِ قَالُوا يَا حُذَيْفَةُ وَمَنْ ذَاكَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ
Dòppo aveine dito [o Sa’id bin ‘Amir] da [Hysam] da [Muhammad] da [Hudzaifah] o l’à dito: ‘Gh’é trei gruppi de persoñe che dan de fatwa – saieiva à dî –: Un imam, ò guardian – ch’o regola i affari di mossulmen – ò quarchedun ch’o conosce o nasikh e o mansuk’. alloa chi l'é? ', Quello o l'é Umar bin Khatthab, che Allah o segge contento de lê, ò un matto ch'o se sforsa'.
Imam Darimi : 174
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ حُذَيْفَةَ قَالَ قَالَ حُذَيْفَةُ إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ أَحَدُ ثَلَاثَةٍ رَجُلٌ عَلِمَ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ مَنْسُوخِهِ قَالُوا وَمَنْ ذَاكَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ وَأَمِيرٌ لَا يَجِدُ بُدًّا أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ ثُمَّ قَالَ مُحَمَّدٌ فَلَسْتُ بِوَاحِدٍ مِنْ هَذَيْنِ وَأَرْجُو أَنْ لَا أَكُونَ الثَّالِثَ
O l'é stæto segnallou che [Abdullah bin Sa'id] o n'à informou [Abu 'Usamah] da [Hsyam bin Hassan] da [Muhammad] da [Abu 'Ubaidah bin Hudzaifah] ch'o l'à dito: ' [Hudzaifah] o l'à dito: 'A persoña ch'a dà fatwa a-i atri a l'é un di trei gruppi ch'o conosce o mansukh o' domandan: «Chi l’é? ', o Umar bin Khatthab che Allah o segge contento de lê o l'à continuou: 'ò un cappo ch'o no l'à paû, ò un matto ch'o s'impòñe''. Dapeu Muhammad o l'à dito: «No son un di doî critëi – o primmo – e spero de no ëse o terso».
Imam Darimi : 175
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ مَنْ عَلِمَ مِنْكُمْ عِلْمًا فَلْيَقُلْ بِهِ وَمَنْ لَمْ يَعْلَمْ فَلْيَقُلْ لِمَا لَا يَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ فَإِنَّ الْعَالِمَ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لَا يَعْلَمُ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ لِرَسُولِهِ { قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ }
O l'à reportou à niatri [Ja'far bin 'Aun] da [Al A'masy] da [Muslim] da [Masruq] da [Abdullah] o l'à dito: 'Chi de voscià o l'à quarche conoscensa, ch'o l'agge dito, e chi no l'à conoscensa, o dixe inte costioin ch'o no conosce: 'ALLAHU se A'LAM o l'é quarchedun, - domandou in sce quarcösa ch'o no conosce, o dià: 'Allahu a'lam' e De fæto, Allah o l'à dito a-o seu Messaggê: 'QUL MAA AS`ALUKUM ''LAIHI MIN ''AJRIN WA MAA ANA MINAL MUTAKALLIFIN'' se mæximi'- -Qs. Shaad: 86-'.
Imam Darimi : 176
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ أَنَّ أَبَا مُوسَى قَالَ فِي خُطْبَتِهِ مَنْ عَلِمَ عِلْمًا فَلْيُعَلِّمْهُ النَّاسَ وَإِيَّاهُ أَنْ يَقُولَ مَا لَا عِلْمَ لَهُ بِهِ فَيَمْرُقَ مِنْ الدِّينِ وَيَكُونَ مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ
Ne l’é stæto reportou che [Yazid bin Harun] o n’à dito [Humaid] da [Abu Raja`] da [Abu Al Muhallab]: ‘[Abu Musa] che Allah o segge contento de lê o l’à dito into seu sermon: ‘Chi conosce unna conoscensa, ch’o â mostre a-e gente, e fâ attençion à quarchedun ch’o no l’à de religion e o dixe vegnî quelli che se fòrsan''.
Imam Darimi : 177
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ وَزَاذَانَ قَالَا قَالَ عَلِيٌّ وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ إِذَا سُئِلْتُ عَمَّا لَا أَعْلَمُ أَنْ أَقُولَ اللَّهُ أَعْلَمُ
Ne l'é stæto segnallou che ['Amr bin 'Aun] da [Khalid bin 'Abdullah] da ['Atho' bin As Sa'ib] da [Abu Al Bakhtari] e ['Zaadzan] an dito tutti doî: '['Ali] o l'à dito: 'Quante fresco o l'é sto cheu, se me domandan quarcösa che no digo: Allah a'.
Imam Darimi : 178
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ يَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ أَنْ تَقُولَ لِمَا لَا تَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ
O n’à dito [Abu Nu’aim] o n’à dito [Sharik] da [Atho’ bin As Sa’ib] da [Abu Al Bakhtari] da [Ali] o l’à dito: ‘O fresco de sto cheu, quande ti dixe inte cöse che no sai: ‘Allahu a’lam’.
Imam Darimi : 179
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عُمَيْرُ بْنُ عَرْفَجَةَ حَدَّثَنَا رَزِينٌ أَبُو النُّعْمَانِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَ إِذَا سُئِلْتُمْ عَمَّا لَا تَعْلَمُونَ فَاهْرُبُوا قَالُوا وَكَيْفَ الْهَرَبُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ تَقُولُونَ اللَّهُ أَعْلَمُ
O n’à dito [o Muhammad bin Yusuf] o n’à dito [’Omair bin ‘Arfajah] o n’à dito [o Razin Abu An Nu’man] da [’Ali bin Abu Talib] che Allah o segge contento de lê, o l’à dito: ‘Quande se domandan quarcösa che no saiæ aloa schivâlo’. Domandavan: «Come ti peu schivâlo, ò Amirul Mu`minin? ', o l'à respòsto: 'Pe ti dî: Allahu a'lam'.
Imam Darimi : 180
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ عَزْرَةَ التَّمِيمِيِّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَالُوا وَمَا ذَلِكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ أَنْ يُسْأَلَ الرَّجُلُ عَمَّا لَا يَعْلَمُ فَيَقُولُ اللَّهُ أَعْلَمُ
O n’à dito [o Muhammad bin Humaid] o n’à dito [o Jarir] da [Mansur] da [O mossulman Al Bathin] da [‘Azrah À Tamimi] o l’à dito: ‘[O Ali] radliallahu ‘anhu o l’à dito: ‘Quanto fresco o l’é sto cheu’, --o l’à repetio e seu poule træ vòtte che l’é: ', o l'à respòsto: '-quande- unna persoña a l'é domandâ quarcösa ch'a no conosce aloa a dixe: Allahu a'lam'.