Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith

Hadith

Imam Darimi : 161

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ مِهْرَانَ قَالَ كَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا وَرَدَ عَلَيْهِ الْخَصْمُ نَظَرَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ وَجَدَ فِيهِ مَا يَقْضِي بَيْنَهُمْ قَضَى بِهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْكِتَابِ وَعَلِمَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْأَمْرِ سُنَّةً قَضَى بِهِ فَإِنْ أَعْيَاهُ خَرَجَ فَسَأَلَ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ أَتَانِي كَذَا وَكَذَا فَهَلْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِي ذَلِكَ بِقَضَاءٍ فَرُبَّمَا اجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّفَرُ كُلُّهُمْ يَذْكُرُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ قَضَاءً فَيَقُولُ أَبُو بَكْرٍ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِينَا مَنْ يَحْفَظُ عَلَى نَبِيِّنَا فَإِنْ أَعْيَاهُ أَنْ يَجِدَ فِيهِ سُنَّةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ رُءُوسَ النَّاسِ وَخِيَارَهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَإِنْ أَجْمَعَ رَأْيُهُمْ عَلَى أَمْرٍ قَضَى بِهِ

Atugambiire [Muhammad bin As Shalt] atugambiire [Zuhair] kuruga [Ja’far bin Burqan] atugambiire [Maimun bin Mihran] akagira ati: ‘Omu bwire bwa kare [Abu Bakr] radliallahu ‘anhu, ku yaabaire aine oburemeezi – okuhakana – ahonaaho akabusherura wa Allah yaaba yaaza omu, akacwamu ekizibu nawe, kwonka ku araabe atakishangire omu kitabo kya Allah kandi arikumanya sunnah ya Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam aha bikwatiraine n'enshonga, akacwamu nakyo, kwonka ku araabe atakishangire, ahonaaho ashohora abuuza abasiraamu, reero agira ati: 'Nyine eki kandi eki shahullalah Rasulullah ekizibu, wasallam rimwe akacwamu aha nshonga egi n’okucwamu kw’omu mateeka?, obwire obwingi bwanyima y’abantu baingi kweteerana, buri omwe aharibo ahitsyaho okucwamu kw’omu mateeka kuruga ahari Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, Obwire obwingi Abu Bakr, Allah amushemererwe, akagira ati: ‘Okusiimwa kube ahari Allah owaakozire abantu baitu kubaasa kukwaata omu mutwe Sunnahallah. Ku yaabaire atakishangire omu Sunnah ya nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akaba ateerana abakuru b’ekitiinisa kandi atoorana abantu kuruga omu bagyenzi be kubuuza, ku baraabe baikirizaine - ekiteekateeko kyabo - obwo arikwegamira aha kucwamu oku okwabaireho omu muringo gumwe akaba aha ensharamu y’omu mateeka’.

Hadith

Imam Darimi : 162

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى وَعَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ قَالَ كَانَ عَلَى امْرَأَتِي اعْتِكَافُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَسَأَلْتُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَعِنْدَهُ ابْنُ شِهَابٍ قَالَ قُلْتُ عَلَيْهَا صِيَامٌ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ لَا يَكُونُ اعْتِكَافٌ إِلَّا بِصِيَامٍ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ عُمَرَ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ عُثْمَانَ قَالَ لَا قَالَ عُمَرُ مَا أَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا فَخَرَجْتُ فَوَجَدْتُ طَاوُسًا وَعَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ فَسَأَلْتُهُمَا فَقَالَ طَاوُسٌ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَا يَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا إِلَّا أَنْ تَجْعَلَهُ عَلَى نَفْسِهَا قَالَ وَقَالَ عَطَاءٌ ذَلِكَ رَأْيِي

Ku yaaherize kutugambira [Ibrahimu bin Musa] na [‘Amru bin Zurarah] kuruga ahari [Abdul Aziz bin Muhammad] kuruga ahari [Abu Suhail] akagira ati; 'Eira, omukazi wangye akaraganisa kukora I'tikaf aha muzigiti omukuru kumara ebiro bishatu. Reero, nkabuuza Umar bin Abdul Aziz Rahimahullahu owaabaire ari na Syihab omu bwire obwo. Nkabuuza nti: ‘Nawe aine kusiiba? ’, Ibn Shihab akagarukamu ati: ‘Tihariho i’itikaf okwihaho yaakorwa omu kusiiba’. Omubwire obwo, Umar bin Abdul Aziz Rahihullahu akagumizamu naabuuza ati: ‘Hariho amakuru nk’ago kuruga ahari nabi? ’ Akagarukamu ati: ‘ngaaha’. Reero, Umar bin Abdul Aziz (Ruhanga amusiime) akabuuza ati: ‘Hariho amakuru kuruga ahari Abu Bakr radiallahu ‘anhu? ’ akagarukamu ati: ‘tihariho’, yaabuuza ati: ‘hariho amakuru kuruga ahari Umar radiallahu ‘anhu? ’, akagarukamu ati: ‘tihariho’ akabuuza ati: ‘hariho amakuru kuruga ahari Uthman radiallahu ‘anhu? ’, akagarukamu ati: ‘tihariho’. Umar Rahihullahu akagira ati: ‘Tindikuteekateeka ngu n’eky’obujunaanizibwa omukazi kusiiba’. Bwanyima nkashohora nabugana Thawus na ‘Atho` bin Abu Rabbah, nababuuza bombi. [Thawus] akagarukamu ati: ‘Eira [Ibn Abbas] radliallahu ‘anhu -akaba ahaire fatwa- ngu omukazi tarikugyemeserezibwa kusiiba, okwihaho yaarahira kusiiba’. Reero `Atha` akagira ati: ''Ekiteekateeko kyangye nikwo kiri''.

Hadith

Imam Darimi : 163

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبُو عَقِيلٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ لَمَّا قَدِمَ أَبُو سَلَمَةَ الْبَصْرَةَ أَتَيْتُهُ أَنَا وَالْحَسَنُ فَقَالَ لِلْحَسَنِ أَنْتَ الْحَسَنُ مَا كَانَ أَحَدٌ بِالْبَصْرَةِ أَحَبَّ إِلَيَّ لِقَاءً مِنْكَ وَذَلِكَ أَنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ تُفْتِي بِرَأْيِكَ فَلَا تُفْتِ بِرَأْيِكَ إِلَّا أَنْ تَكُونَ سُنَّةٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ كِتَابٌ مُنْزَلٌ

Atugambiire [Omusiraamu bin Ibrahim] atugambiire [Abu Aqil] atugambiire [Sa’id Al Jurairi] kuruga [Abu Nadlrah] akagira ati: ‘[Abu Salamah] ku yaizire omu rurembo Basrah, nyowe na Al Hasan tukabugana nawe, bwanyima akagambira Al Hasan ati: ‘Ori Al Hasan? ‘Tihariho muntu weena omu rurembo oru ou ndikwenda kubugana okukira iwe’, eki n’ahabw’okuba amakuru gakanhikaho ngu oine fatwad omu biteekateeko byawe. Otaheereza fatwa n'ekiteekateeko kyawe, okwihaho kyaba nikirugiirira ahari sunnah ya nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, nari kuruga omu kitabo ekishohoziibwe - Qur'an - ''.

Hadith

Imam Darimi : 164

أَخْبَرَنَا عِصْمَةُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عُقْبَةَ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ لَقِيَهُ فِي الطَّوَافِ فَقَالَ لَهُ يَا أَبَا الشَّعْثَاءِ إِنَّكَ مِنْ فُقَهَاءِ الْبَصْرَةِ فَلَا تُفْتِ إِلَّا بِقُرْآنٍ نَاطِقٍ أَوْ سُنَّةٍ مَاضِيَةٍ فَإِنَّكَ إِنْ فَعَلْتَ غَيْرَ ذَلِكَ هَلَكْتَ وَأَهْلَكْتَ

Atugambiire [‘Ishmah bin Al Fadlal] atugambiire [Zaid bin Al Hubab] kuruga [Yazid bin ‘Uqbah] atugambiire [Al Dlahhak] kuruga [Jabir bin Zaid] ati: [Ibnu Umar] akabugana nawe obwo arikukora Tawaf, Reero we -Ibnu Umar omwe ahariwe nawe Amushemererwe ati: abakugu omu fiqh ab’omu rurembo Basrah, obwo otaheereza fatwa okwihaho orikwegamira ahari Qur’an na Sunnah, ahabw’okuba waaba otakikozire ekyo buzima noija kutunga obuhuta kandi ohutaaze abantu abandi’.

Hadith

Imam Darimi : 165

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ لَسْنَا نَقْضِي وَلَسْنَا هُنَالِكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ قَدَّرَ مِنْ الْأَمْرِ أَنْ قَدْ بَلَغْنَا مَا تَرَوْنَ فَمَنْ عَرَضَ لَهُ قَضَاءٌ بَعْدَ الْيَوْمِ فَلْيَقْضِ فِيهِ بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَقْضِ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ وَلَا يَقُلْ إِنِّي أَخَافُ وَإِنِّي أُرَى فَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَالْحَلَالَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ

Kitugambirweho [Muhammad bin Yusuf] kuruga ahari [Sufyan] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [‘Umarah bin ‘Umair] kuruga ahari [Huraits bin Zhuhair] kuruga ahari [Abdullah bin Mas’ud] akagira ati: ‘Obwire nibwija kutuhikaho, tituri abo abarikucwamu kare aha bwire kandi iwe tukaba tutariho, kandi tukaba tutariho. kureeba -tikikabahoga-. Mbwenu weena oine obuzibu bwanyima y'erizooba, acwemu kurugirira aha kitabo kya Allah subhanallahu wa ta'ala, obuzibu bwaba butarimu Qur'an, acwemu kurugirira aha ki nabi sallallaahu 'alaihi wasallam acwiremu. Kwonka ekizibu kyamuhikaho ekitari omu Qur’an n’okucwamu kw’omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, acwemu n’eki abantu b’abanyadiini bacwiremu, kandi atagira ati: ‘Nintiina’, nari ati: ‘Omu kuteekateeka kwangye’. Omu mazima, ebintu ebiri haram nibishoborokyera kimwe kandi ebiri halal nibishoborokyera kimwe kandi ahagati y’ebintu ebi byombi hariho ebintu ebiri mutasyabih -vague-. Mbwenu reka eki orikubanganisaho kandi ohamire aha kintu eki otaine kubanganisaho’.

Hadith

Imam Darimi : 166

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِذَا سُئِلَ عَنْ الْأَمْرِ فَكَانَ فِي الْقُرْآنِ أَخْبَرَ بِهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْقُرْآنِ وَكَانَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَ بِهِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ قَالَ فِيهِ بِرَأْيِهِ

Kikatugambirwa [Abdullah bin Muhammad] atugambiire [Ibn Uyainah] kuruga ahari [Ubaidullah bin Abu Yazid] akagira ati: ‘Eira, [Ibn Abbas] Allah amushemererwe, ku yaabaire abuuzibwa aha kintu kandi kikashangwa omu Kur’ani, akaba naakigambaho. Ku kiraabe kitari omu Qur’an, akaha okushoborora kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Ku kyabaire kitari omu Sunnah ya Nabi, akaba aha okushoborora kuruga ahari Abu Bakr na Umar, Allah amuhe okusiimwa, kwonka ku haabaire hatariho okushoborora kuruga ahari omwe aharibo, akaba acwamu n’ebiteekateeko bye.

Hadith

Imam Darimi : 167

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ شُرَيْحٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ كَتَبَ إِلَيْهِ إِنْ جَاءَكَ شَيْءٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَاقْضِ بِهِ وَلَا تَلْفِتْكَ عَنْهُ الرِّجَالُ فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَانْظُرْ سُنَّةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاقْضِ بِهَا فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِيهِ سُنَّةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْظُرْ مَا اجْتَمَعَ عَلَيْهِ النَّاسُ فَخُذْ بِهِ فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَتَكَلَّمْ فِيهِ أَحَدٌ قَبْلَكَ فَاخْتَرْ أَيَّ الْأَمْرَيْنِ شِئْتَ إِنْ شِئْتَ أَنْ تَجْتَهِدَ رَأْيَكَ ثُمَّ تَقَدَّمَ فَتَقَدَّمْ وَإِنْ شِئْتَ أَنْ تَأَخَّرَ فَتَأَخَّرْ وَلَا أَرَى التَّأَخُّرَ إِلَّا خَيْرًا لَكَ

Kitugambirweho [Muhammad bin ‘Uyainah] kuruga ahari [Ali bin ‘Mushir] kuruga ahari [Abu Ishaq] kuruga ahari [As Sha’bi] kuruga ahari [Syuraih]: ‘ [Umar bin Khatthab] radiallahu ‘anhu rimwe akamuhandiikira ebaruha, ati: ‘ Ku haraabe hariho oburemeezi bwahika ahariiwe kandi buri omu,’. otahindukira aha biteekateeko by’abantu abaingi, Kandi ekizibu kyakuhikaho otakishangire omu Qur’an, obwo reeba sunnah ya nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, kandi ocwemu nk’oku kiri. Kandi ekizibu kyakuhikaho ekitari omu Qur’an na sunnah ya nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, obwo reeba ijma’ y’abantu -aba ulama’-, kandi ekizibu kyakuhikaho eki otarikushanga omu Qur’an, sunnah ya nabi sallallaahu ‘alaihi omwe otakahikireho ebintu bibiri iwe, na kwenda kukora ijtihad n’entekateeka yaawe, reero ocwemu, kandi waaba nooyenda kwongyerayo, reero oyongyezeyo. Kandi tindikureeba okukyerererwa kwona okwihaho kyaba nikikukira'.

Hadith

Imam Darimi : 168

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ابْنِ أَخِي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ نَاسٍ مِنْ أَهْلِ حِمْصٍ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ كَيْفَ تَقْضِي قَالَ أَقْضِي بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي وَلَا آلُو قَالَ فَضَرَبَ صَدْرَهُ ثُمَّ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَا يُرْضِي رَسُولَ اللَّهِ

Atugambiire [Yahya bin Hammad] atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Muhammad bin ‘Ubaidillah Al Tsaqafi] kuruga ahari [’Amr bin Al Harith] -Al Mughirah bin Syu’bah munyaanya-, kuruga ahari [bamwe ahari banywani ba Mu’adz kuruga omu bantu ba [Mu’adz], kuruga ahari [Mu’adz]; ngu obu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam yamutuma omu ihanga rya Yemen, akagira ati: ‘Ku haraabe hariho oburemeezi obu baakureetsire, noija kubucwamu ota? ’, akagarukamu ati: ‘Nkacwamu n’ekitabo kya Allah Subhanallah wa Ta’ala’, akabuuza ati: ‘Mbwenu shi kyaba kitari omu kitabo kya Allah Subhanallah Wa Ta’ala? ’, akagarukamu ati: ‘Nkacwamu na sunnah ya nabi sallallahu ‘alaihi wasallam’, akabuuza ati: ‘Kandi shi kyaba kitari omu sunnah ya Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam? ’, akagarukamu ati: ‘Ndyakora ijtihad n’entekateeka yangye kandi hatariho ekindi’. Akagira ati: 'Obwire obwo akateera ekifuba kye, bwanyima yagira ati: 'Siimwe ehimbirwe Allah owaahaire omutumwa w'omutumwa we taufik n'ekintu ekyakunzire omutumwa we''.

Hadith

Imam Darimi : 169

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ قَالَ أَحْسَبُهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ قَالَ قَدْ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ وَمَا نُسْأَلُ وَمَا نَحْنُ هُنَاكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَدَّرَ أَنْ بَلَغْتُ مَا تَرَوْنَ فَإِذَا سُئِلْتُمْ عَنْ شَيْءٍ فَانْظُرُوا فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَفِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ فَمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِيمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ فَاجْتَهِدْ رَأْيَكَ وَلَا تَقُلْ إِنِّي أَخَافُ وَأَخْشَى فَإِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَالْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَهُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بِنَحْوِهِ

Atugambiire [Yahya bin Hammad] atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Sulaiman] kuruga ahari [‘Umarah bin ‘Umair] kuruga ahari [Huraits bin Zhuhair] akagira ati: ‘Ninkihamya, [Abdullah] rimwe akagira ati: ‘Buzimazima omurembe gutuhikireho ogu tutakabuuzirweho, kandi ogu tutakabuuzirweho. Kandi Allah akaragiira ngu nshobororere oku oshemerire kureebeka. Reeba, waaba oine eki orikubuzibwa, reeba omu kitabo kya Allah subhanallahu wa ta’ala, kwonka waaba otakishangire omu kitabo kya Allah reero oreebe omu Sunnah ya nabi sallallaahu ‘alaihi isallam, reero waaba otakishangire omu Sunnah, kozesa eki abasiraamu baikirizaineho don it the in, you’ n’ebiteekateeko byawe, kandi otagira oti: ‘Buzimazima ntiinire. Ahabw’okuba ebintu ebiri halal nibishoborokyerwa gye kandi ebiri haram nibishoborokyerwa gye, kandi omu bintu ebi byona nibiba biri mutasyabih -vague- matters, reero osigaho ekintu eki orikubanganisa aha kintu eki otarikubanganisa. Kitugambirwe [Yahya bin Hammad] kuruga ahari [Abu Awanah] kuruga ahari [Sulaimani] na [Umarah bin Umair] kuruga ahari [Abdur Rahman bin Yazid] kuruga ahari [Abdullah] hamwe n’abahandiiki. Atugambiire [Abdullah bin Muhammad] atugambiire [Jarir] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Al Qasim bin Abdur Rahman] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abdullah] hamwe n’omuhandiiki we’.

Hadith

Imam Darimi : 170

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ سَتُحْدِثُونَ وَيُحْدَثُ لَكُمْ فَإِذَا رَأَيْتُمْ مُحْدَثَةً فَعَلَيْكُمْ بِالْأَمْرِ الْأَوَّلِ قَالَ حَفْصٌ كُنْتُ أُسْنِدُ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ثُمَّ دَخَلَنِي مِنْهُ شَكٌّ

Atugambiire [Harun bin Mu’awiyah] kuruga [Hafsh bin Ghiyats] atugambiire [Al A’masy] akagira ati: [Abdullah] akagira ati: ‘Eimwe bantu, nimwija kujumbura ebintu bisya, kandi hariho abantu abarikujumbura ebintu bisya ahabwanyu -okukuratira-, n’ahabw’ekyo mwareeba ekintu kisya -omu diini-, obwo ekintu eki mushemerire kukwatiraho ahabw’obusingye bwa’. Hafsh akagira ati: ‘Nkashoboorora kuruga ahari Habib kuruga ahari Abu Abdur Rahman reero bwanyima y’ekyo nkabuuzabuuza’.

Hadith

Imam Darimi : 171

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ لِأَبِي مَسْعُودٍ أَلَمْ أُنْبَأْ أَوْ أُنْبِئْتُ أَنَّكَ تُفْتِي وَلَسْتَ بِأَمِيرٍ وَلِّ حَارَّهَا مَنْ تَوَلَّى قَارَّهَا

Atugambiire [Muhammad bin As Shalt] atugambiire [Ibnu Al Mubarak] kuruga ahari [Ibn ‘Aun] kuruga ahari [Muhammad] akagira ati: ‘[Umar] radliallahu ‘anhu akagambira Ibn Mas’ud radliallahu ‘anhu ati: ‘Tindagambire nari kugambirwa omuhandiiki w’ebitebyo nari akagambirwa-- ngu akaha fatwa n'obu oraabe -omubwire obwo- otari mwebembezi?, Heih,,, ha akabi k'obubi abantu abashemereirwe n'oburungi bwayo.

Hadith

Imam Darimi : 172

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ الَّذِي يُفْتِي النَّاسَ فِي كُلِّ مَا يُسْتَفْتَى لَمَجْنُونٌ

Kitugambirweho [Muhammad bin Yusuf] kuruga ahari [Sufyan] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Abu Wa`il] kuruga ahari [Ibn Mas’ud] ngu akagira ati: ‘Omuntu orikuguma naaha fatwa omu nshonga yoona ei arikushabwa -n’omushema’.

Hadith

Imam Darimi : 173

أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ إِمَامٌ أَوْ وَالٍ وَرَجُلٌ يَعْلَمُ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ الْمَنْسُوخِ قَالُوا يَا حُذَيْفَةُ وَمَنْ ذَاكَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ

Ku yaaherize kutugambira [Sa’id bin ‘Amir] kuruga [Hsyam] kuruga [Muhammad] kuruga [Hudzaifah] akagira ati: ‘Hariho guruupu ishatu z’abantu abarikuha fatwa - nikwo kugira ngu -: Imam, nari omurinzi - orikutebeekanisa enshonga z’Abasiraamu - nari omuntu orikumanya nasikh the manOsukh,’. mbwenu shi niwe oha? ', Ogwo ni Umar bin Khatthab, Allah amushemererwe, nari omushema orikwegyemesereza'.

Hadith

Imam Darimi : 174

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ حُذَيْفَةَ قَالَ قَالَ حُذَيْفَةُ إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ أَحَدُ ثَلَاثَةٍ رَجُلٌ عَلِمَ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ مَنْسُوخِهِ قَالُوا وَمَنْ ذَاكَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ وَأَمِيرٌ لَا يَجِدُ بُدًّا أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ ثُمَّ قَالَ مُحَمَّدٌ فَلَسْتُ بِوَاحِدٍ مِنْ هَذَيْنِ وَأَرْجُو أَنْ لَا أَكُونَ الثَّالِثَ

Kitugambirweho [Abdullah bin Sa’id] atumanyiise [Abu ‘Usamah] kuruga ahari [Hsyam bin Hassan] kuruga ahari [Muhammad] kuruga ahari [Abu ‘Ubaidah bin Hudzaifah] akagira ati: ‘[Hudzaifah] akagira ati: ‘Omuntu orikuha fatwa abandi n’omwe aha guruupu ishatu ezi Qushar the omu’. baabuuza bati: ‘N’oha? ', Umar bin Khatthab Allah amusiime akagumizamu ati: 'nari omwebembezi otaine kutiina, nari omushema orikwetegyeka''. Bwanyima Muhammad akagira ati: ‘Tindi omwe aha nshonga ibiri -ey’okubanza- kandi nyine amatsiko ngu tindikuba owa kashatu’.

Hadith

Imam Darimi : 175

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ مَنْ عَلِمَ مِنْكُمْ عِلْمًا فَلْيَقُلْ بِهِ وَمَنْ لَمْ يَعْلَمْ فَلْيَقُلْ لِمَا لَا يَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ فَإِنَّ الْعَالِمَ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لَا يَعْلَمُ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ لِرَسُولِهِ { قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ }

Atugambiire [Ja’far bin ‘Aun] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Muslim] kuruga ahari [Masruq] kuruga ahari [Abdullah] akagira ati: ‘Omuntu weena omuriimwe oine okumanya okumwe, akugambe, kandi otaine kumanya, agambe omu nshonga ezi atamanyire: ‘ALLAHU A’LAH a- n’omwe, - akabuuzibwa aha kintu eki atamanyire, naija kugira ati: ‘Allahu a’lam’ kandi Buzima, Allah agambiire Omutumwa we ati: ‘QUL MAA AS`ALUKUM `’LAIHI MIN ``AJRIN WA MAA ANA MINAL MUTAKALLIFIN’ -Gamba, iwe Muhammad: ‘Tindikushaba omwe ahari abo ahabw’okugarukaho kwangye kwona kandi tindikukushaba okugarukana kwangye kwona. bo bonka’- -Ebibuuzo. Omubiri: 86-’.

Hadith

Imam Darimi : 176

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ أَنَّ أَبَا مُوسَى قَالَ فِي خُطْبَتِهِ مَنْ عَلِمَ عِلْمًا فَلْيُعَلِّمْهُ النَّاسَ وَإِيَّاهُ أَنْ يَقُولَ مَا لَا عِلْمَ لَهُ بِهِ فَيَمْرُقَ مِنْ الدِّينِ وَيَكُونَ مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ

Kitugambirweho ngu [Yazid bin Harun] akatugambira [Humaid] kuruga ahari [Abu Raja`] kuruga ahari [Abu Al Muhallab] ati: ‘[Abu Musa] Allah amushemeze akagira omu kubuurira kwe ati: ‘Omuntu weena orikumanya okumanya, akyegyese abantu, kandi oyegyendesereze omuntu ou aine eki arikumanya kuruga omu diini kandi arikugira ngu, . kuba abo abarikwegyemesereza''.

Hadith

Imam Darimi : 177

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ وَزَاذَانَ قَالَا قَالَ عَلِيٌّ وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ إِذَا سُئِلْتُ عَمَّا لَا أَعْلَمُ أَنْ أَقُولَ اللَّهُ أَعْلَمُ

Kitugambirweho ngu [‘Amr bin ‘Aun] kuruga ahari [Khalid bin ‘Aun] kuruga ahari [‘Atho‘ bin ‘As Sa‘ib] kuruga ahari [Abu Al Bakhtari] na [‘Zaadzan] bombi bakagira bati: ‘ [‘Ali] akagira ati: ‘ Omutima ogu nigufuka ka, ku ndaabuuzibwe aha kintu eki ntarikumanya, Allah a’.

Hadith

Imam Darimi : 178

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ يَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ أَنْ تَقُولَ لِمَا لَا تَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ

Atugambiire [Abu Nu’aim] atugambiire [Sharik] kuruga [Atho` bin As Sa`ib] kuruga [Abu Al Bakhtari] kuruga [Ali] akagira ati: ‘Ewe obufuki bw’omutima ogu, ku orikugamba omu bintu ebi otamanyire: ‘Allahu a’lam’’.

Hadith

Imam Darimi : 179

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عُمَيْرُ بْنُ عَرْفَجَةَ حَدَّثَنَا رَزِينٌ أَبُو النُّعْمَانِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَ إِذَا سُئِلْتُمْ عَمَّا لَا تَعْلَمُونَ فَاهْرُبُوا قَالُوا وَكَيْفَ الْهَرَبُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ تَقُولُونَ اللَّهُ أَعْلَمُ

Atugambiire [Muhammad bin Yusuf] atugambiire [Umair bin Arfajah] atugambiire [Razin Abu An Nu’man] kuruga ahari [Ali bin Abu Talib] Allah amushemererwe, akagira ati: ‘Ku orikubuuzibwa aha kintu eki otamanyire obwo okyetantare’. Bakabuuza bati: ‘Noobaasa kukyetantara ota, iwe Amirul Mu`minin? ’, akagarukamu ati: ‘N’okugira ngu: Allahu a’lam’.

Hadith

Imam Darimi : 180

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ عَزْرَةَ التَّمِيمِيِّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَالُوا وَمَا ذَلِكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ أَنْ يُسْأَلَ الرَّجُلُ عَمَّا لَا يَعْلَمُ فَيَقُولُ اللَّهُ أَعْلَمُ

Atugambiire [Muhammad bin Humaid] atugambiire [Jarir] kuruga [Mansur] kuruga [Omusiraamu Al Bathin] kuruga [‘Azrah Aha Tamimi] akagira ati: ‘[Ali] radliallahu ‘anhu akagira ati: ‘Omutima ogu nigufuka guta’, --akagarukamu ebigambo bye emirundi eshatu- ngu ni:mini ‘, bo nka? ’, akagarukamu ati: ‘-omuntu ku arikubuuzibwa aha kintu eki atamanyire obwo nagira ati: Allahu a’lam’.