Imam Darimi : 161
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ مِهْرَانَ قَالَ كَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا وَرَدَ عَلَيْهِ الْخَصْمُ نَظَرَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ وَجَدَ فِيهِ مَا يَقْضِي بَيْنَهُمْ قَضَى بِهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْكِتَابِ وَعَلِمَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْأَمْرِ سُنَّةً قَضَى بِهِ فَإِنْ أَعْيَاهُ خَرَجَ فَسَأَلَ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ أَتَانِي كَذَا وَكَذَا فَهَلْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِي ذَلِكَ بِقَضَاءٍ فَرُبَّمَا اجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّفَرُ كُلُّهُمْ يَذْكُرُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ قَضَاءً فَيَقُولُ أَبُو بَكْرٍ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِينَا مَنْ يَحْفَظُ عَلَى نَبِيِّنَا فَإِنْ أَعْيَاهُ أَنْ يَجِدَ فِيهِ سُنَّةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ رُءُوسَ النَّاسِ وَخِيَارَهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَإِنْ أَجْمَعَ رَأْيُهُمْ عَلَى أَمْرٍ قَضَى بِهِ
Sa tukuni vei keda [Muhammad bin As Shalt] sa tukuna vei keda [Zuhair] mai vei [Ja'far bin Burqan] sa tukuna vei keda [Maimun bin Mihran] e kaya: 'Ena veigauna sa oti [Abu Bakr] Radliallahu Anhu, ni sa dua na leqa - e dua na veileti - e vakasaqara sara ga o koya kevaka e lako o koya ena,' ivakamacala e vakatulewataka na leqa vata kei koya, Ia kevaka e sega ni kunei ena iVola ni Allah ka kila o koya e dua na sunnah ni Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam me baleta na ka, e vakatulewataka vata kei koya, ia kevaka e sega ni kunea, e lako sara ga yani ka tarogi ira na Musolomani, qai kaya: 'Au sa kila oqo Rasulullah e na kena e Wasallam ena dua na gauna a vakatulewataka na ka oqo ena dua na vakatulewa vakalawa?, dau ni oti e vica na tamata era sa soqoni vata, era dui vakadewataka e dua na vakatulewa vakalawa mai vei Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, dau Abu Bakr Radliallahu Anhu kaya: 'Me vakacaucautaki vei Allah o koya sa cakava na noda tamata me rawa ni ra vakananuma na sunnah ni Pro. Kevaka e sega ni kunea ena Sunnah ni Parofita Sallallahu Alaihi Wasallam, e vakasoqoni ira na tamata dokai ka digitaki ira na tamata mai vei ira na nona itokani me ra veitalanoa, kevaka era duavata - na nodra nanuma - sa qai ena yavu ni vakatulewa duavata oqo e solia kina e dua na vakatulewa vakalawa'.
Imam Darimi : 162
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى وَعَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ قَالَ كَانَ عَلَى امْرَأَتِي اعْتِكَافُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَسَأَلْتُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَعِنْدَهُ ابْنُ شِهَابٍ قَالَ قُلْتُ عَلَيْهَا صِيَامٌ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ لَا يَكُونُ اعْتِكَافٌ إِلَّا بِصِيَامٍ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ عُمَرَ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ عُثْمَانَ قَالَ لَا قَالَ عُمَرُ مَا أَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا فَخَرَجْتُ فَوَجَدْتُ طَاوُسًا وَعَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ فَسَأَلْتُهُمَا فَقَالَ طَاوُسٌ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَا يَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا إِلَّا أَنْ تَجْعَلَهُ عَلَى نَفْسِهَا قَالَ وَقَالَ عَطَاءٌ ذَلِكَ رَأْيِي
Ni sa ripotetaka oti vei keitou [Iparaama Bini Musa] kei [Amiru Bini Zurara] mai vei [Apitu Asizi Bini Muhamadi] mai vei [Abu Suhail] e kaya; ‘Ena veigauna sa oti, a bubuluitaka o watiqu me vakayacora na I’tikaf ena Valenilotu Levu me tolu na siga. Oti, au a tarogi Umar bin Abdul Aziz Rahimahullahu se o cei e tiko vata kei Syihab ena gauna oya. Au taroga: ‘E dodonu tale ga me lolo? ’, e sauma o Ibn Sihab: ‘E sega ni dua na i’itikaf vakavo ga ke vakayacori ena gauna ni lolo’. Ena gauna o ya, e tomana o Umar bin Abdul Aziz Rahihullahu na nona taroga: ‘E tiko beka e dua na itukutuku vakaoqo mai vua na Parofita salallahu ‘alihi wa sallam? ' E sauma mai: 'sega'. Oti, a taroga o Umar bin Abdul Aziz (me marautaki koya o Allah): 'E tiko beka e dua na itukutuku mai vei Abu Bakr Radliallah Anhu? ' e sauma: 'sega ni dua na ka', e taroga: 'e tiko beka e dua na itukutuku mai vei Umar Radliallah Anhu? ', e sauma: 'sega ni dua na ka' e taroga: 'e tiko beka e dua na itukutuku mai vei Uthman Radliallah Anhu? ', e sauma mai: 'sega ni dua na ka'. E kaya o Umar Rahihullahu: 'Au sega ni nanuma ni dodonu vua e dua na marama me lolo'. Au qai lako yani ka sotavi Thawus kei 'Ato` bin Abu Raba, au a tarogi rau ruarua. E sauma o [Thawus]: ‘E liu [Ibnu Abbas] Radliallahu Anhu - a solia ena dua na gauna e dua na fatwa - ni sega ni dodonu vua e dua na marama me lolo, vakavo ga ke bubului me lolo’. Sa qai kaya o `Ata`: ''Sa vakakina na noqu vakasama''.
Imam Darimi : 163
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبُو عَقِيلٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ لَمَّا قَدِمَ أَبُو سَلَمَةَ الْبَصْرَةَ أَتَيْتُهُ أَنَا وَالْحَسَنُ فَقَالَ لِلْحَسَنِ أَنْتَ الْحَسَنُ مَا كَانَ أَحَدٌ بِالْبَصْرَةِ أَحَبَّ إِلَيَّ لِقَاءً مِنْكَ وَذَلِكَ أَنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ تُفْتِي بِرَأْيِكَ فَلَا تُفْتِ بِرَأْيِكَ إِلَّا أَنْ تَكُونَ سُنَّةٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ كِتَابٌ مُنْزَلٌ
Sa tukuna vei keimami [Musolomani bin Iparahima] sa tukuna vei keimami [Abu 'Aqil] sa tukuna vei keimami [E kaya o Al Jurairi] mai [Abu Nadlrah] e kaya: 'Ni sa lako mai [o Abu Salama] ki na koro levu o Basrah, keirau a sotavi koya kei Al Hasan, sa qai kaya vei Al Hasan: 'O iko beka o Al Hasan? 'E sega ni dua ena koro oqo au na vinakata meu sotava vakalevu cake mai vei iko', oqo baleta ni sa yaco mai vei au na itukutuku ni o sa fatwad na nomu vakasama. Kakua ni solia e dua na fatwa kei na nomu nanuma, vakavo ga kevaka e yavutaki ena sunnah ni Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, se mai na ivola sa vakatakilai mai - na Qur'an- ''.
Imam Darimi : 164
أَخْبَرَنَا عِصْمَةُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عُقْبَةَ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ لَقِيَهُ فِي الطَّوَافِ فَقَالَ لَهُ يَا أَبَا الشَّعْثَاءِ إِنَّكَ مِنْ فُقَهَاءِ الْبَصْرَةِ فَلَا تُفْتِ إِلَّا بِقُرْآنٍ نَاطِقٍ أَوْ سُنَّةٍ مَاضِيَةٍ فَإِنَّكَ إِنْ فَعَلْتَ غَيْرَ ذَلِكَ هَلَكْتَ وَأَهْلَكْتَ
Sa tukuna vei keda ['Isima bin Al Fadlal] sa tukuna vei keda [Zaid bin Al Hubab] mai [Yazid bin 'Uqbah] sa tukuna vei keda [Al Dlahhak] mai [Jabir bin Zaid]: [Ibnu Umar] a sotava ni cakava tiko na Tawaf, Sa qai kaya o koya -Ibnu Umar Radliabulla vei iko na 'O' fiqh kenadau ni koro levu o Basrah, qai kakua ni solia e dua na fatwa vakavo ga ke yavutaki ena Qur’an kei na Sunnah, baleta kevaka o sega ni cakava oqori o na vakaleqai vakaidina ka vakaleqai ira na tamata tale eso’.
Imam Darimi : 165
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ لَسْنَا نَقْضِي وَلَسْنَا هُنَالِكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ قَدَّرَ مِنْ الْأَمْرِ أَنْ قَدْ بَلَغْنَا مَا تَرَوْنَ فَمَنْ عَرَضَ لَهُ قَضَاءٌ بَعْدَ الْيَوْمِ فَلْيَقْضِ فِيهِ بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَقْضِ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ وَلَا يَقُلْ إِنِّي أَخَافُ وَإِنِّي أُرَى فَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَالْحَلَالَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ
Sa ripotetaki vei keda o [Muhammad bin Yusuf] mai [Sufyan] mai [Al Amasy] mai ['Umarah bin 'Umair] mai [Huraits bin Zhuhair] mai [Abdullah bin Mas'ud] e kaya: 'Ena yaco mai vei keda e dua na gauna, eda sega ni o ira era sa vakatulewataka e dua na ka ka da sa sega ni tiko kina o Allah ena -se bera ni yaco-. O koya gona o koya e leqa ni oti na siga nikua, me vakatulewa me vaka na iVola i Allah subhanallahu wa ta’ala, kevaka e sega ni tiko na leqa ena Qur’an, me vakatulewa me vaka na ka sa vakatulewataka o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam. Ia kevaka e dua na leqa e yaco mai vua ka sega ni tiko ena Qur’an kei na vakatulewa ni Parofita sallallaahu alaihi wasallam, me vakatulewataka ena veika era sa vakatulewataka na tamata lotu, ka kakua ni kaya: ‘Au sa rere’, se kaya: ‘Ena noqu vakasama’. Na kena dina, na veika e haram e matata kei na veika e halal e matata ka ena maliwa ni rua oqo na veika e mutasyabih -vague-. Biuta gona na ka o vakatitiqataka ka taura matua e dua na ka o sega ni vakatitiqataka’.
Imam Darimi : 166
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِذَا سُئِلَ عَنْ الْأَمْرِ فَكَانَ فِي الْقُرْآنِ أَخْبَرَ بِهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْقُرْآنِ وَكَانَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَ بِهِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ قَالَ فِيهِ بِرَأْيِهِ
Sa tukuni vei keda [Abdullah bin Muhammad] sa tukuna vei keda [Ibn 'Uyainah] mai ['Ubaidullah bin Abu Yazid] e kaya: 'Ena veigauna sa oti, [Ibn Abbas] Radliallah Anhu, ni tarogi me baleta e dua na ka ka kunei ena Qur'an, a ripotetaka. Kevaka e sega ni tiko ena Qur’an, e solia e dua na ivakamacala mai vua na Parofita sallallaahu alaihi wasallam. Kevaka e sega ni tiko ena Sunnah ni iApositolo, e solia e dua na ivakamacala mai vei rau o Abu Bakr kei Umar Radliallahu Anhuma, ia kevaka e sega ni dua na ivakamacala mai vei rau, e vakatulewataka ena nona vakasama ga vakataki koya’.
Imam Darimi : 167
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ شُرَيْحٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ كَتَبَ إِلَيْهِ إِنْ جَاءَكَ شَيْءٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَاقْضِ بِهِ وَلَا تَلْفِتْكَ عَنْهُ الرِّجَالُ فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَانْظُرْ سُنَّةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاقْضِ بِهَا فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِيهِ سُنَّةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْظُرْ مَا اجْتَمَعَ عَلَيْهِ النَّاسُ فَخُذْ بِهِ فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَتَكَلَّمْ فِيهِ أَحَدٌ قَبْلَكَ فَاخْتَرْ أَيَّ الْأَمْرَيْنِ شِئْتَ إِنْ شِئْتَ أَنْ تَجْتَهِدَ رَأْيَكَ ثُمَّ تَقَدَّمَ فَتَقَدَّمْ وَإِنْ شِئْتَ أَنْ تَأَخَّرَ فَتَأَخَّرْ وَلَا أَرَى التَّأَخُّرَ إِلَّا خَيْرًا لَكَ
Sa ripotetaka vei keda [Muhammad bin 'Uyainah] mai [Ali bin Mushir] mai [Abu Ishaq] mai [Me vakataki Sya'bi] mai [Syuraih]: ' [Umar bin Khatthab] Radliallahu Anhu ena dua na gauna a vola e dua na ivola vua,: ' Kevaka e dua na leqa e yaco mai vei iko ni vakatulewa o Allah ka sa tiko ena,' sega ni vuki ki na vakasama ni levu na tamata, Ia kevaka e dua na leqa e lako mai vei iko ka o sega ni kunea ena Al Qur'an, qai raica na sunnah ni Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, ka vakatulewataka vata kei koya. Ka kevaka e dua na leqa e lako mai vei iko ka sega ni tiko ena Qur'an kei na sunnah ni Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam, qai raica na ijma 'ni tamata -na vuku'-, ka kevaka e dua na leqa e lako mai vei iko ka o sega ni kunea ena Qur'an, na sunnah ni Parofita Sallallahu sega ni dua na ka e tukuna vei iko, kei na dua na ka e tukuna. O koya gona, digitaka ena maliwa ni rua na ka, kevaka o vinakata mo cakava na ijtihad ena nomu vakasama, qai vakatulewataka, ka kevaka o vinakata mo tosoya, qai tosoya. Ka'u sega ni raica e dua na vakadede vakavo ga ke vinaka cake vei iko'.
Imam Darimi : 168
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ابْنِ أَخِي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ نَاسٍ مِنْ أَهْلِ حِمْصٍ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ كَيْفَ تَقْضِي قَالَ أَقْضِي بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي وَلَا آلُو قَالَ فَضَرَبَ صَدْرَهُ ثُمَّ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَا يُرْضِي رَسُولَ اللَّهِ
Sa tukuna vei keda [Yahya bin Hammad] sa tukuna vei keda [Syu'ba] mai vei [Muhammad bin 'Ubaidillah Al Tsaqafi] mai vei ['Amr bin Al Harith] -Al Mughirah bin Siu'ba na tavalequ-, mai vei [so na itokani nei Mu'adz mai vei ira na tamata [Mu'adz], mai]; ni gauna e talai koya kina na Parofita ki Yemen, e kaya: ‘Kevaka e vakaraitaki vei iko e dua na leqa, o na vakatulewataka vakacava? ', e sauma: 'Au vakatulewataka vata kei na iVola ni Allah Subhanallah wa Ta'ala', e taroga: 'O koya gona vakacava kevaka e sega ni tiko ena iVola ni Allah Subhanallah wa Ta'ala? ’, e sauma mai: ‘Au sa vakatulewataka vata kei na sunnah ni Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam’, e taroga: ‘Vakacava kevaka e sega ena sunnah ni Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam? ', e sauma mai: 'Au na cakava na ijtihad ena noqu vakasama ka sega tale ni dua na ka'. E kaya: 'Ena gauna o ya e patted na nona kato, sa qai kaya: 'Me vakacaucautaki Allah ka solia na italai ni Nona italai taufik vata kei na dua na ka e taleitaka na Nona italai''.
Imam Darimi : 169
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ قَالَ أَحْسَبُهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ قَالَ قَدْ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ وَمَا نُسْأَلُ وَمَا نَحْنُ هُنَاكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَدَّرَ أَنْ بَلَغْتُ مَا تَرَوْنَ فَإِذَا سُئِلْتُمْ عَنْ شَيْءٍ فَانْظُرُوا فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَفِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ فَمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِيمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ فَاجْتَهِدْ رَأْيَكَ وَلَا تَقُلْ إِنِّي أَخَافُ وَأَخْشَى فَإِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَالْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَهُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بِنَحْوِهِ
Sa tukuna vei keimami [Yahya bin Hammad] sa tukuna vei keimami [Syu'bah] mai vei [Sulaimani] mai vei ['Umarah bin 'Umair] mai vei [Huraits bin Zhuhair] e kaya: 'Au sa vakadeitaka, [Abdullah] a kaya ena dua na gauna: 'Sa dina sara ni sa yaco mai vei keda e dua na gauna eda se bera vakadua ni tarogi kina, ka da se bera vakadua ni tarogi kina. Na Allah sa vakarota me'u vakadewataka na sala e dodonu mo raica kina. Raica, kevaka o sa tarogi e dua na ka, raica ena iVola ni Allah subhanallahu wa ta'ala, Ia kevaka o sega ni kunea ena iVola ni Allah qai raica ena Sunnah ni Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam, oti kevaka o sega ni kunea ena Sunnah, vakayagataka na ka sa duavata kina na Musolomani vata kei na, cakava na finjmaad't'. nomu nanuma, qai kua ni kaya: ‘Au rere dina. Baleta na veika e halal e matata ka matata na veika e haram, ka maliwa ni veika oqo era sa mutasyabih kece -vague- na veika, qai biuta e dua na ka o vakatitiqataka e dua na ka o sega ni vakatitiqataka. Sa tukuna vei keda o [Yahya bin Hammad] mai vei [Abu 'Awanah] mai vei [Sulaimani] kei ['Umarah bin 'Umair] mai vei [Abdur Rahman bin Yazid] mai vei [Abdullah] ka vakakina o ira na edita. Sa tukuna vei keimami [Apitula bin Muhamadi] sa tukuna vei keimami [Jarir] mai [Ali Amasi] mai vei [Ali Qasim bin Abdur Rahman] mai vei [tamana] mai [Apitula] ka vakakina na edita’.
Imam Darimi : 170
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ سَتُحْدِثُونَ وَيُحْدَثُ لَكُمْ فَإِذَا رَأَيْتُمْ مُحْدَثَةً فَعَلَيْكُمْ بِالْأَمْرِ الْأَوَّلِ قَالَ حَفْصٌ كُنْتُ أُسْنِدُ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ثُمَّ دَخَلَنِي مِنْهُ شَكٌّ
Sa tukuna vei keimami [Harun bin Muawiyah] mai vei [Hafsh bin Ghiyats] sa tukuna vei keimami [Al Amasy] e kaya: E kaya o [Abdullah]: 'Oi kemuni na tamata, o ni na bulia na veika vou, ka tiko na tamata era bulia na veika vou me baleti kemuni -mo ni muria-, o koya gona kevaka o ni raica e dua na ka vou -ena lotu-, sa dodonu mo ni taura matua tiko e dua na ka e liu'. E kaya o Hafsh: 'Au a talanoataka mai vei Habib mai vei Abu Abdur Rahman ka qai vakatitiqataka'.
Imam Darimi : 171
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ لِأَبِي مَسْعُودٍ أَلَمْ أُنْبَأْ أَوْ أُنْبِئْتُ أَنَّكَ تُفْتِي وَلَسْتَ بِأَمِيرٍ وَلِّ حَارَّهَا مَنْ تَوَلَّى قَارَّهَا
Sa tukuna vei keda [Muhammad bin As Shalt] sa tukuna vei keda [Ibnu Al Mubarak] mai [Ibnu 'Aun] mai [Muhammad] e kaya: ' [Umar] Radliallahu Anhu a kaya vei Ibn Mas'ud Radliallahu Anhu: 'Au a sega beka ni tukuna se tukuni vua - Na dautukutuku e cakava na o solia e dua na fatwa dina ga ni o - ena gauna oya - sega ni dua na iliuliu?, Heih,,, taura na ririko ni vakasisila vei ira na tamata era sa marautaka na kena kamikamica.
Imam Darimi : 172
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ الَّذِي يُفْتِي النَّاسَ فِي كُلِّ مَا يُسْتَفْتَى لَمَجْنُونٌ
Sa ripotetaki vei keda o [Muhammad bin Yusuf] mai vei [Sufyan] mai vei [Al Amasy] mai vei [Abu Wa'il] mai vei [Ibn Mas'ud] ni a kaya: 'Na tamata e dau solia e dua na fatwa ena veika kece e kerei vua -e dua na tamata lialia'.
Imam Darimi : 173
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ إِمَامٌ أَوْ وَالٍ وَرَجُلٌ يَعْلَمُ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ الْمَنْسُوخِ قَالُوا يَا حُذَيْفَةُ وَمَنْ ذَاكَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ
Ni sa tukuna vei keimami [E kaya o bin Amir] mai [Hisyam] mai vei [Muhammad] mai [Hudzaifah] e kaya: 'E tolu na ilawalawa tamata era dau solia na fatwas - oya -: E dua na imam, se ivakatawa - o koya e vakatulewataka na nodra veika na Musolomani - se dua e kila na nasikh kei na mansukanh, na 'Hudzakh' o koya? ', Oqori o Umar bin Catab Radlialhu Anhu, Se dua na lialia e vakasaurarataki koya''.
Imam Darimi : 174
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ حُذَيْفَةَ قَالَ قَالَ حُذَيْفَةُ إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ أَحَدُ ثَلَاثَةٍ رَجُلٌ عَلِمَ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ مَنْسُوخِهِ قَالُوا وَمَنْ ذَاكَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ وَأَمِيرٌ لَا يَجِدُ بُدًّا أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ ثُمَّ قَالَ مُحَمَّدٌ فَلَسْتُ بِوَاحِدٍ مِنْ هَذَيْنِ وَأَرْجُو أَنْ لَا أَكُونَ الثَّالِثَ
Sa vakaraitaka vei keda [Abdullah bin Said] sa vakaraitaka vei keda [Abu `Usamah] mai vei [Hysam bin Hassan] mai vei [Muhammad] mai vei [Abu 'Ubaidah bin Hudzaifah] e kaya: ' [Hudzaifah] kaya: 'Na tamata e solia na fatwa vei ira na tani e dua vei ira na tolu na ilawalawa: E dua era kila na tamata' taroga: ‘O cei o koya? ', e tomana o Umar bin Khathab Radliallah Anhu: 'se dua na iliuliu e sega ni rere, se dua na lialia e vakasaurarataki koya''. Sa qai kaya o Muhammad: ‘Au sega ni dua vei rau na ivakatagedegede -na imatai- ka’u sa nuitaka ni’u na sega ni ikatolu’.
Imam Darimi : 175
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ مَنْ عَلِمَ مِنْكُمْ عِلْمًا فَلْيَقُلْ بِهِ وَمَنْ لَمْ يَعْلَمْ فَلْيَقُلْ لِمَا لَا يَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ فَإِنَّ الْعَالِمَ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لَا يَعْلَمُ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ لِرَسُولِهِ { قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ }
Sa ripotetaka vei keda [Ja'far bin 'Aun] mai [Al Amasy] mai [Muslim] mai [Masruq] mai [Abdullah] e kaya: 'O cei vei kemuni e tiko vua eso na kila, me tukuna o koya, kei koya e sega vua na kila, me tukuna ena veika e sega ni kila: 'ALLAH A'LAH eso kila o cei' -,- tarogi me baleta e dua na ka e sega ni kila, ena kaya: 'Allahu a'lam' ka dina sara ni sa kaya o Allah vua na Nona italai: 'QUL MAA AS`ALUKUM `'LAIHI MIN ``AJRIN WA MAA ANA MINAL MUTAKALLIFIN' -Tukuna, O Muhammad: 'Au sega ni kerea e dua mai vei iko me baleta e dua na noqu da au' vakataki ira’- -Qs. Sade: 86-'.
Imam Darimi : 176
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ أَنَّ أَبَا مُوسَى قَالَ فِي خُطْبَتِهِ مَنْ عَلِمَ عِلْمًا فَلْيُعَلِّمْهُ النَّاسَ وَإِيَّاهُ أَنْ يَقُولَ مَا لَا عِلْمَ لَهُ بِهِ فَيَمْرُقَ مِنْ الدِّينِ وَيَكُونَ مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ
Sa tukuni vei keda ni sa tukuna vei keda o [Yazid bin Harun] vei [Humaid] mai vei [Abu Raja`] mai vei [Abu Al Muhallab]: ' E kaya o [Abu Musa] Radliallahu Anhu ena nona ivunau: 'O koya e kila e dua na kila, me vakavulica tale vei ira na tamata, ka qarauna e dua e sega ni kila e dua na ka e na yaco me, o ira era vakasaurarataki ira''.
Imam Darimi : 177
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ وَزَاذَانَ قَالَا قَالَ عَلِيٌّ وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ إِذَا سُئِلْتُ عَمَّا لَا أَعْلَمُ أَنْ أَقُولَ اللَّهُ أَعْلَمُ
Sa tukuni vei keda ni ['Amr bin 'Aun] mai [Khalid bin 'Aun] mai vei ['Atho' bin As Sa'ib] mai vei [Abu Al Bakhtari] kei ['Zaadzan] erau kaya ruarua: 'E kaya o ['Ali]: 'Sa vakacava na kena katakata na yalo oqo, kevaka au tarogi me baleta e dua na ka au sega ni kila, na'
Imam Darimi : 178
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ يَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ أَنْ تَقُولَ لِمَا لَا تَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ
Sa tukuna vei keimami [Abu Nu'aim] sa tukuna vei keimami [Sharik] mai vei ['Atho' bin As Sa'ib] mai vei [Abu Al Bakhtari] mai ['Ali] e kaya: 'O iko na katakata ni yalo oqo, ni o tukuna ena veika o sega ni kila: 'Allahu a'lam''.
Imam Darimi : 179
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عُمَيْرُ بْنُ عَرْفَجَةَ حَدَّثَنَا رَزِينٌ أَبُو النُّعْمَانِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَ إِذَا سُئِلْتُمْ عَمَّا لَا تَعْلَمُونَ فَاهْرُبُوا قَالُوا وَكَيْفَ الْهَرَبُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ تَقُولُونَ اللَّهُ أَعْلَمُ
Sa tukuna vei keimami [Muhammad bin Yusuf] sa tukuna vei keimami ['Umair bin 'Arfajah] sa tukuna vei keimami [Razin Abu An Nu'man] mai ['Ali bin Abu Talib] Radliallahu Anhu a kaya: 'Ni o tarogi me baleta e dua na ka o sega ni kila mo qai dro tani mai kina'. Erau taroga: ‘O na rawa vakacava ni dro tani mai kina, o Amirul Mu`minin? ', e sauma mai: 'Ena nomu kaya: Allahu a'lam'.
Imam Darimi : 180
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ عَزْرَةَ التَّمِيمِيِّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَالُوا وَمَا ذَلِكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ أَنْ يُسْأَلَ الرَّجُلُ عَمَّا لَا يَعْلَمُ فَيَقُولُ اللَّهُ أَعْلَمُ
Sa tukuna vei keda [Muhammad bin Humaid] sa tukuna vei keda [Jarir] mai [Mansur] mai [Musolomani Al Bathin] mai ['Azrah Ena Tamimi] e kaya: 'E kaya o [Ali] Radliallahu Anhu: 'Sa vakacava na kena katakata na yalo oqo', --e a tokaruataka na nona vosa vakatolu--, O cei oqori, era sa kaya: 'Na cava oqori? ', e sauma: '-ni- dua na tamata e tarogi me baleta e dua na ka e sega ni kila sa qai kaya: Allahu a'lam'.