Imam Darimi : 1761
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيُّ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ كَانَ رَدِيفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ جَاءَتْ امْرَأَةٌ مِنْ خَثْعَمَ فَقَالَتْ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ فِي الْحَجِّ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا لَا يَسْتَمْسِكُ عَلَى رَاحِلَتِهِ وَلَمْ يَحُجَّ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ نَعَمْ سُئِلَ أَبُو مُحَمَّد تَقُولُ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ
Neh warseh yan [Mucammad bin Qabdullah Ar Raqasyi] [Wuhaib] [Ma'mar] fanah [Az Zuhri] [Suleymaan bin Yasar] [Ibnu Abbaas] [Al Fadhl bin Abbas] fanah neh warseh sugem, usuk Nabiyyih sallallaah du'alaahu lih suge wak. Khats'am fanah yemeeteeh iyye; 'Nummaak, Yalli isi naqoosa Cajji dirki kah culse, yi abba idaltuuy, merraytut gexam maduudaay, awakâ fanah Hajji abe weem, anu kaa cajji abam duudaa?' Usuku iyyem: 'Yeey'. Abu Macammad essereh suge; 'Atu tama cadiisil mabla litoo? Usuku gaciseh; 'Yeey'.
Imam Darimi : 1762
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ الْفَضْلِ هُوَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ لَا يَسْتَوِي عَلَى الْبَعِيرِ أَدْرَكَتْهُ فَرِيضَةُ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُجِّي عَنْهُ
Nek [Abu Aashiim] [Ibnu Jurayj] [Ibnu Shihab] [Suleymaan bin Yasar] [Ibnu Abbaas] [Al Fadhl i.e. Ibnu Abbas] fanah neh warseenih, inki barra Nabiyyih sallallaahu esserteeh, usuk iyyem; 'Nummah, Yalli Hajj abaanamih dirki, yi qunxaaneytih abba, usuk isi merraytut massat soolam duudak suge wak,' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam iyyem: 'Hajj kaah aba'.
Imam Darimi : 1763
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً مِنْ خَثْعَمَ اسْتَفْتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَالْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ رَدِيفُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَسْتَوِيَ عَلَى الرَّاحِلَةِ فَهَلْ يَقْضِي أَنْ أَحُجَّ عَنْهُ قَالَ نَعَمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوًا مِنْ حَدِيثِ الْأَوْزَاعِيِّ
Neh warseh [Mucammad bin Yuusuf] neh warseh [Al Auza'i] yoh warseh [Az Zuhri] [Suleymaan bin Yasar] [Ibnu Abbas] fanah, Khats'am barra Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam fatwa esserte wak hajj faadah - bibbahad - Rasulullah qaleyhi wasallam intem barra; 'Yallih farmoytaw, nummaak Yalli isi naqoosah amol kah yecee Hajj dirki yok idaltuh yan abba xagteh, usuk merraytut soolam duude waa wak, anu Hajj kaah ciggiilam duudaa?' Usug gacseh: 'Yeey'. Neh warseh [Mucammad bin Yuusuf] neh warseh [Ibnu Uyayna] [Az Zuhri] [Suleymaan bin Yasar] [Ibnu Abbas] Nabiyyih sallallaahu qaleyhi wasallam Al Auza'i hadiis innah neh warse.
Imam Darimi : 1764
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ حَدَّثَنِي الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ أَوْ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَبَّاسِ أَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أَوْ أُمِّي عَجُوزٌ كَبِيرٌ إِنْ أَنَا حَمَلْتُهَا لَمْ تَسْتَمْسِكْ وَإِنْ رَبَطْتُهَا خَشِيتُ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ عَلَى أَبِيكَ أَوْ أُمِّكَ دَيْنٌ أَكُنْتَ تَقْضِيهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَحُجَّ عَنْ أَبِيكَ أَوْ أُمِّكَ قِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ الْحَجُّ عَنْ الْحَيِّ قَالَ إِذَا لَزِمَهُ قِيلَ لَهُ تَقُولُ بِحَدِيثِ الْفَضْلِ بْنِ الْعَبَّاسِ قَالَ نَعَمْ
Neh warseh [Musaddad] neh warseh [Cammad bin Zaid] [Yahya bin Abu Ishaq] [Suleymaan bin Yasar], yoh warseh [Al Fadhil bin Abbas] hinnay [Ubaydullah bin Al Abbas] num iyyem; 'Yallih farmoytaw, nummaak yi abba - hinnay yi ina - idaltuh yan, anu kaa quukah - merraytut - usuk mango waktih mannoowa, anu kaa axawah haak, anu kaa qideyyom meysitah'. usuk esserem: maca takkaleeh ku abba akkek ina mogo tellek, atu tet mekeletto? Usuku iyyem; 'Yeey'. usuk iyyem: ' isi abba akkek isi inah cajji ab'. Qabdalla esserimeh suge; 'Cajji manol yan marah idni?' Usuku iyyem; 'Cajji teetil fardi tekkek'. Usug kaaduk essereh suge; 'Atu Al Fadhl Bin Al Abbaas Cadiis oggoltaa? Usuku gaciseh; 'Yeey'.
Imam Darimi : 1765
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ الزُّبَيْرِ مَوْلًى لِآلِ الْزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ خَثْعَمَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ أَبِي أَدْرَكَهُ الْإِسْلَامُ وَهُوَ شَيْخٌ كَبِيرٌ لَا يَسْتَطِيعُ رُكُوبَ الرَّحْلِ وَالْحَجُّ مَكْتُوبٌ عَلَيْهِ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ أَنْتَ أَكْبَرُ وَلَدِهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ عَلَى أَبِيكَ دَيْنٌ فَقَضَيْتَهُ عَنْهُ أَكَانَ ذَلِكَ يُجْزِئُ عَنْهُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَاحْجُجْ عَنْهُ
Neh warsem [Mucammad bin Cumaid] neh warsem [Jarir] [Mansur] [Mujaahid] [Yusuf bin Az Zubeyri] dumah yan naqasu Az Zubeyir buxah marak [Qabdullah bin Az Zubeyir], usuk iyyem; 'Kats'am deqsita num Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam fan yemeeteeh, iyye; 'Nummaak, yi abba Islaam diini cule wak, usuk qunxaaneyti gexam duude weeh, Hajj fardi kaal fardi luk sugeeh, anu Hajj kaah abam duudaa?' Usuku essereh: 'Atu kaak kaxxa baxa innaa?' num gacseh; 'Yeey'. Usuk iyyem: 'Maca takkaleeh ku abba mogo luk sugem kee atu mekelteh tenek? woh kaah gaanun akkelee?' num gacseh; 'Yeey'. Usuk iyyem: 'Cajji kaah aba'.
Imam Darimi : 1766
أَخْبَرَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ هُوَ ابْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ مَوْلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ يُقَالُ لَهُ يُوسُفُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَوْ الزُّبَيْرُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ قَالَتْ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَحُجَّ قَالَ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ عَلَى أَبِيكَ دَيْنٌ فَقَضَيْتَهُ عَنْهُ قُبِلَ مِنْهُ قَالَ نَعَمْ قَالَ اللَّهُ أَرْحَمُ حُجَّ عَنْ أَبِيكَ
Neh warseh [Salih bin Qabdullah] neh warseh [Qabdul Qaziiz, axcih Ibnu Qabdushamad] [Mansur] [Mujaahid] Ibnu Az Zubayir dumah yan naqasu [Yusuf bin Az Zubair] deqsita hinnay Az Zubair bin Yuusuf [Saudah bint] iyye; 'inki num farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam fan yemeeteeh iyyem; 'Nummaak, yabba idaltuuy, Hajj abam maduuda.' Usuk iyyem: 'Maca takkaleeh ku abba mogo luk sugek, lakal atu tet mekeltek, toh oggolteh inna?' Usuku iyyem; 'Yeey'. usuk iyyem: yalli racmatta le, isi abbah cajji ab.
Imam Darimi : 1767
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ مَا تَرَكْتُ اسْتِلَامَ هَذَيْنِ الرُّكْنَيْنِ فِي شِدَّةٍ وَلَا رَخَاءٍ مُنْذُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَلِمُهُمَا قُلْتُ لِنَافِعٍ أَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَمْشِي بَيْنَ الرُّكْنَيْنِ قَالَ إِنَّمَا كَانَ يَمْشِي لِيَكُونَ أَيْسَرَ لِاسْتِلَامِهِ
[Musaddad] [Yahya] [Ubaydullah] [Naafi] [Ibnu Qumar] fanah neh warseeh, usuk iyyem; 'Anu tama namma qarwa xagaanam taqabi kee sahlin caalatal takke way, Nabiyyi sallallaahu 'alaihi wasallam ken xagaanam ableemih taagah'. Anu Nafi essere; 'Ibnu Qumar tama namma qamiidih fanat gexe?' Usuku gaciseh; 'Nummaak, Ibnu Qumar kaa xagtam sahlinuk gexeh suge'.
Imam Darimi : 1768
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيَبْعَثَنَّ اللَّهُ الْحَجَرَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَهُ عَيْنَانِ يُبْصِرُ بِهِمَا وَلِسَانٌ يَنْطِقُ بِهِ يَشْهَدُ عَلَى مَنْ اسْتَلَمَهُ بِحَقٍّ قَالَ سُلَيْمَانُ لِمَنْ اسْتَلَمَهُ
[Hajjaaj bin Minhal] kee [Suleymaan bin Harb] inkih iyyeenim neh warsan; neh warseh [Cammad bin Salama] neh warseh [Qabdullah bin Usmaan bin Khusayim] [Saaqid bin Jubair] [Ibnu Abbaas] Yallih farmoyti sallallaahu 'alaihi wasallam iyyem: 'Nummaak Yalli Data Xaa Ugselem Qiyaamah Ayro kee nammay haytoh exxal tan. meqennal tet xaga mara sumaaqita'. [Sulaymaan] iyyem; 'too tet xaga marah'.
Imam Darimi : 1769
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ رَمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ ثَلَاثَةَ أَشْوَاطٍ
Neh warseh [Acmad bin Qabdullah] neh warseh [Malik bin Anas] [Jaafar bin Macammad] [Kay abba] [Jabir], iyye; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam sissik maaqattooti luk gexe Data Xaahiik Data Xaahi fan - qagitak - sidiica adda dariifal'.
Imam Darimi : 1770
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا طَافَ بِالْبَيْتِ الطَّوَافَ الْأَوَّلَ خَبَّ ثَلَاثَةً وَمَشَى أَرْبَعَةً وَكَانَ يَسْعَى بِبَطْنِ الْمَسِيلِ إِذَا سَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَقُلْتُ لِنَافِعٍ أَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَمْشِي إِذَا بَلَغَ الرُّكْنَ الْيَمَانِيَ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ يُزَاحَمَ عَلَى الرُّكْنِ فَإِنَّهُ كَانَ لَا يَدَعُهُ حَتَّى يَسْتَلِمَهُ
toh neh warseh [Qabdullah bin Saaqid] neh warseh ['Uqbah bin Khaalid] neh warseh ['Ubaydullah] yoh warseh [Naafi'] [Ibnu Qumar] too Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam isi naharsi foqad Kaabal abe wak, usuk gexeh sidiica la normal tawaf, usuk gexeh sidiica fa la jogged Shafa kee Marwah fanat golo bagul'. Tokkeek Anu Nafi essere; 'Qabdullah Rukun Yamani gufe wak gexeh sugee?' Nafi' gacseh; 'Balle, Yamani Rukun addat yan caalat -qawwalayla-, nummaak usuk Rukun xagtam fan ma caba'.
Imam Darimi : 1771
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ رَمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا
Neh warseh [Qabdullah bin Qumar bin Abaan] neh warseh [Qabdullah bin Al Mubaarak] neh warseh ['Ubaydullah bin Qumar] [Nafi'] fanah [Ibnu Qumar], usuk iyyem; Nabiyyi sallallaahu 'alaihi wasallam sissikuk gexeh yan Data Xaahih fanah - qagitak - sidiica adda kee normal affara adda gexa.
Imam Darimi : 1772
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ هُوَ ابْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ يَعْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ طَافَ مُضْطَبِعًا
Neh warseh yan [Mucammad bin Yuusuf] [Sufyaan] [Ibnu Jurayj] fanah [Qabdul Caamid, migaq Ibnu Jubair] [Ibnu Ya’la] fanah [kay abba] fanah Nabiyyi sallallaahu ‘alaihi wasallam isi tawah cover isi tawah right fanah abeh sugem warsan. sunku'.
Imam Darimi : 1773
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ كَفَاهُ لَهُمَا طَوَافٌ وَاحِدٌ وَلَا يَحِلُّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا
toh neh warseh [Saaqid bin Manshur] neh warseh [Qabdul Qaziiz bin Macammad] ['Ubaydullah bin Qumar] ['Naafi'] [Ibn Qumar] Yallih Farmoyti sallallaahu 'alaihi Wasallam iyyem: 'Iyyaay Hajj kee Umrah ittat axawah haam hinna, halal lowsiisih - uxih ihram caalatal yan - Hajj kee Umrah Tahallaul gaba kalam fan'.
Imam Darimi : 1774
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَافَ بِالْبَيْتِ عَلَى بَعِيرٍ كُلَّمَا أَتَى عَلَى الرُّكْنِ أَشَارَ إِلَيْهِ بِشَيْءٍ فِي يَدِهِ وَكَبَّرَ
['Amr bin 'Aun] [Khalid bin Qabdullah] [Khalid Al Hadzdza`] [Khalid Al Hadzdza`] [Ikrimah] [Ibn Abbas] fanah neh warsan, Yallih farmoyti sallallaahu 'alaihi wasallam tawaf Kaaba isi gaalal marroowak suge, kulli wak usuk tukteena gufa wak isi gaali luk suge wak, usuk isi gaali luk suge.
Imam Darimi : 1775
أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ قَدِمْتُ مَكَّةَ وَأَنَا حَائِضٌ وَلَمْ أَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَشَكَوْتُ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ افْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُّ غَيْرَ أَنْ لَا تَطُوفِي بِالْبَيْتِ
Neh warseh [Khaalid bin Makhlad] neh warseh [Malik] [Abdurrahmaan bin Al Qasim] [kay abba] [Aisyah] radiallah anha, iyye; 'Makkah gufe waqdi, anu alsi addat sugeeh, Safa kee Marwah fanat tawaf abeh sugeeh, tokkel tama caagidil Yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam lih walal abeeh, usuk iyyem: 'Hajj aba mari elle aban innal ab, dubuk Kaabal tawaf maabina.'
Imam Darimi : 1776
أَخْبَرَنَا الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ صَلَاةٌ إِلَّا أَنَّ اللَّهَ أَحَلَّ فِيهِ الْمَنْطِقَ فَمَنْ نَطَقَ فِيهِ فَلَا يَنْطِقْ إِلَّا بِخَيْرٍ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مَعْبَدٍ عَنْ مُوسَى بْنِ أَعْيَنَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Neh warseh [Al Humaayidi] neh warseh [Al Fudhail bin Iyadh] [Atha bin As Sa’ib] [Thawus] [Ibnu Abbas], iyye; Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam iyyeh: kaaba deraafih tawaaf salaata, dubuh yalli idnisam tawaaf abah yan waqdi yaabam, numuy tawaaf abah yan waqdi yaabam, tokkel meqem akke waytek yaabam mafaxximta'. [Qali bin Ma’bad] [Muusa bin A’yan] [Atha’ bin As Sa’ib] [Thawus] [Ibnu Abbas] fanah Nabiyyi sallallaahu ‘alaihi wasallam’ik neh warseh yan hadiis elle yan innal.
Imam Darimi : 1777
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَافَقْتُ رَبِّي فِي ثَلَاثٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ اتَّخَذْتَ مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }
Neh warseh [Yazid bin Harun] neh warseh [Humaid] [Anaas] fanah, usuk iyyem; [Qumar bin Al-Kataab] iyyem; 'Yi Rabb sidiica caagidil yoo lih oggoleh, migaq luk; Anu axce wak; 'Yallih farmoytaw Maqam Ibraahim Salat Arac Abtek Tokkel Aysuk Akkele, Tokkel Yalli Ta'ala Aayat oobise: WATTAKHIDZUU MIN MAQAAMI IBRAAHIIMA MUSHALLAA -Kaadu Maqam Ibraahim Salat Arac abte-. QS Al Baqarah; 125.
Imam Darimi : 1778
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى زِرِّيَ الْأَعْلَى وَزِرِّيَ الْأَسْفَلِ ثُمَّ وَضَعَ فَمَهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي سَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفُهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا فَقَالَ مَكَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ مِثْلَ عَمَلِهِ فَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ فَنَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَخَلْفَهُ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يُنْزَلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ فَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَزِدْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا وَلَبَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَصَلَّى فَقَرَأَ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ وَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الرُّكْنِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا أَتَى الصَّفَا قَرَأَ { إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ } أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَوَحَّدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ فَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ يَعْنِي فَرَمَلَ حَتَّى إِذَا صَعِدْنَا مَشَى حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرَ طَوَافٍ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحِلَّ وَيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَوْ لِأَبَدِ أَبَدٍ فَشَبَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى فَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لَأَبَدِ أَبَدٍ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنٍ مِنْ الْيَمَنِ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابَ صَبِيغٍ وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ أَبِي أَمَرَنِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُحَرِّشُهُ عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا ذَكَرَتْ فَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ مَا فَعَلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةَ بَدَنَةٍ فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَجَّهَ إِلَى مِنًى فَأَهْلَلْنَا بِالْحَجِّ وَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِنَا الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى إِذَا طَلَعَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ تُضْرَبُ لَهُ بِنَمِرَةَ ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَارَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فِي الْمُزْدَلِفَةِ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ يَعْنِي الشَّمْسَ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِّلَتْ لَهُ فَأَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ وَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ وُضِعَ دِمَاؤُنَا دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّمَا أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ فَرَفَعَهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُتُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ بِنِدَاءٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَةٍ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ لَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ حَتَّى وَقَفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصُّخَيْرَاتِ وَقَالَ إِسْمَعِيلُ إِلَى الشُّجَيْرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ فَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ ثُمَّ دَفَعَ وَقَدْ شَنَقَ لِلْقَصْوَاءِ الزِّمَامَ حَتَّى إِنَّهُ لَيُصِيبُ رَأْسُهَا مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَإِقَامَتَيْنِ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى إِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ صَلَّى الْفَجْرَ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى وَقَفَ عَلَى الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَدَعَا اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ وَوَحَّدَهُ حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ الْعَبَّاسِ وَكَانَ رَجُلًا حَسَنَ الشَّعْرِ أَبْيَضَ وَسِيمًا فَلَمَّا دَفَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِالظُّعُنِ يَجْرِينَ فَطَفِقَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهِنَّ فَأَخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ فَوَضَعَهَا عَلَى وَجْهِ الْفَضْلِ فَحَوَّلَ الْفَضْلُ رَأْسَهُ مِنْ الشِّقِّ الْآخَرِ فَوَضَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ مِنْ الشِّقِّ الْآخَرِ حَتَّى إِذَا أَتَى مُحَسِّرَ حَر
Neh warsem [Ismaaqil bin Abaan] neh warsem [Haatim bin Ismaaqil] [Jafar bin Macammad] [Kay abba] [Jabir bin Qabdullah], Abu Jafar iyye; nanu Jabir bin Qabdullah geyneeh tokkeek usuk sinam essere yoo gufam fan, tokkeek anu gacse; Anu macammad binu qali binu al cuseen binu qali. Tokkeek usuk isi gaba yi kamiisih buttaati kee gubi buttaati fanah gexak tokkeek af tet qanxaffeh fanat hayya heeh, anu woo wak uxih qunxuk suge, tokkeek usuk iyyem; 'unkaq muquk temeetem, yi toobokoytih baxaw, faxxa haytam esser!'. Tokkeek anu kaa essereh - usuk inti maleelah suge - salat wakti gufe wak, usuk saro lih sooleh, kulli wak usuk isi lakbal hayya heeh, gaba kalti wadirih gaceeh, qunxaaneyta kinniimih taagah, kay shawl saro elle hayta aracal sugeeh, tokkel salat abe. Tokkeek Anu excem; 'yoh warisey Cajji Nabik sallallaahu qaleyhi wasallam! ' usuk isi gaba esces kee sagla feeraari ittat xabba heeh iyye wak; yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam 9 sanat sugeeh, laakin inkinah cajjih masuginna. 9heele sanatal yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam cajji abelem yiysixxigeeniik widiril mango mari Madiinal yemeeteeh, woo mari yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam cajji abam faxan. Tokkeek Dzul Hulayfah fanah gexak sugneeh, tokkeek Asma` bint Umais Macammad bin Abu Bakr lih gexe. Tokkeek usuk farmoyti ruube Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam maca abam faxximtaah? Usuku iyyem; 'Kaqlaay isi sarot cibtam kee ihram ab'. Tokkeek Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam masjid addal salat abeeh, salaatak lakal Al Qashwa` deqsita isi gaali gexak Baida` gufe. kee anu inti elle tablennal ubleh, kay foocal sinam gexak sugte, kay migdi qaxih exxal kaadu, kee kay guri exxal kaadu, kee kay darrel kaadu. Rasulullah shallallahu qaleyhi wasallam nek fanat suge wak, tokkel qhur-aan obteeh, usuk baxxaqsa kak yaaxige. Tokkel usuk talbiyah iyyem monotheism maxcâ maafot xoqoysimak: LABBAIKALLAAHUMMA LABBAIK, LABBAYKA LAA SYARIIKA LAKA LABBAIK, INNAL HAMDA WAN NI'MATA LAKA WAL MULKA LAA SYARIIKA LAK. -Yallab ku seeco elle kiggiimeh an, koh wakliita matan, ku seeco elle kiggiimeh an. nummaak, inkih tan faatit kee rufto kee inkih tan amoytiini ku imi, atu wakliita mantu. Tokkel sinam talbiyah tanna inteeh, rasullaah sallallaahu qaleyhi wasallam tu edde ossenna iyye. Rasulullah shallallahu qaleyhi wasallam talbiyah iyyam fan kaa luk kaaba gufne waqdi, nanu cajji abnam akke waytek niyat luk masuginno, uxih qumra manaaxiga, kaa luk kaaba gufne fan, usuk Rukun xageeh, sissikuk sidiica adda gexe, Maqaurhim fan normally gexe. salat kee ikriy: 'kee Maqam Ibraahim salat arac ab'. Usug isi kee Kaaba fanat guddaqta bicse. Yi abba iyyam kee anu maaxiga usuk Jabir Nabiyyi sallallaahu 'alaihi wasallam iyyam, usuk iyyem; usuk too namma rakqatal QUL HUWALLAAHU AHAD kee QUL YAA AYYUHAL KAAFIRUUN yikriye. Tokkeek Rukun fanah gaceeh, tet xageh, tokkeek Shafa fanah gexeeh, Shafa fan gufe waqdi kaadu: INNASH SHAFA WAL MARWATA MIN SYA'AARILLAAH, 'Anu Yalli qimbisem qimmiseh' iyye. Tokkeek usug Shafa lih qimbise. Usuk Kaaba yabluh feereh, tokkeek intiita inkih hayya heeh Yalla faylise. usuk iyyem: LAA ILAAHA ILALLAAHU WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU, LAHUL MULKU WA LAHU L CAAMDU YUHYII WA YUMIITU WA HUWA 'ALAA KULLI SYAI QADIIR ADDA. LAA ILAAHA ILLALLAAHU WAHDAH, ANJAZA WAHDAH WA NASHARA WAHDAH, WA HAZAMAL AHZAABA WAHDAH. -Yallak iroh qibaadah cakki le rabbi mayan, usuk wakliita mali, amoytiino inkih kaah taniih, faatit inkih kaah taniih, mano yaceeh, raba abaah kulliimil duddale. Qibaada akah taguudeh taguude rabbi mayan Yallak iroh, Usuk dubuk catah, isi naaqa cataah, qaduwwi buttaati dubuk yaysume. Tokkeek usug salaatah sidiica adda iyye. Tohuk lakal Marwah fanah gexeeh, namma iba kaak culte wak - [Qabdullah bin Abdurrahman Ad Darimi] iyye - toh yaanam; Usug sissikuk kude, tonnal nanu ugutneh, usug gexeh. Marwah gufe waqdi Safah elle abeh yan innal abe, Marwah ellecabo tawaf abeek lakal, usuk iyyem: 'Tatre waktih addat away elle tan innal yoh tumbulleeh tenek, tokkel anu fida kah abam maduudaah, anu kaadu 'umra' abeyyo, tohih taagah fida kah abe weem kee umrah abam faxximta. Tokkel suuracah binu maalik binu juqasyam sooleeh iyyeh; 'Yallih farmoytaw, toh ni sanat hinnay amotani?' Rasulullah shallallahu qaleyhi wasallam isi feeraari ittat xakbisak iyyem; 'Umra tannal Cajjih taqabih addat tan'. Usug nammadda iyye, tokkeek iyyem: 'Balle, takkay immay amotani'. Tohuk lakal Qali Yamanak Nabiyyih sallallaahu sallallaahu sallallaahu fida kah abak yemeete, tokkel Faatuma oggolteh sugteeh, loowoh tan sartan kee kohl luk sugteh tan ummattah fanat geytimte. Tokkeek Qali Faatuma abtem diggosne. Too waqdi Faatuma intem; 'Yabba yoh warseh'. Qali iyyem; 'Anu Faatuma abteh tan taamak Rasulullah shallallahu qaleyhi wasallam kaah xayyoosuh gexeh suge, toh yaanam Faatuma edde yabteeh, anu edde diggoyseh yan caagid wagsiisak Rasulullah shallallahu qalayhi wasallam fatwa esseruh'. Usuku iyyemi:Usuku gitata. Atu Cajji abtam faxxa wak maca abtaah?' Qali gacseh; Anu excem; 'Yallaw anu talbiyah axcem ku farmoyti elle iyyennal'. usuk iyyem: nummaak, anu fida kah abeh an saq baahe, tonnal tahallul makkin. Qali yamanak baaheeh, yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam baaheh yan saqalah bool takke gaali kinni. Tokkel sinam toobbeeh amoh xagar garuqteh yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam kee fida kah baaheh yan marak akke waytek. Tarwiyah ayro, usuk Mina foocal gexeeh, nanu Hajj abnuh talbiyah abneeh, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam merraytut gexeeh, tohuk lakal usuk Zuhur, Asr, Maghrib kee Isha` Salat kee Fajr nellih abeeh, usuk ayro mawqah uddur fanah suge. kaa Namirah addal, tokkeek Rasulullah shallallahu qaleyhi wasallam merraytut gexeeh gexe. Quraayish ummatta shakki luk masuginna, dubuk usuk Mash'ar Al Haram deqsita aracal sooleh sugeeh, Quraayish ummatta Muzdalifah addal jaahiliyyat sugte wakti elle sugtennal. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam gexeh ilaa arafah gufam fan, tokkeek Namirah addal xissiime tenda geeh, ayro cultam fan wokkel sooleh, tokkeek isi gaali Qashwa` deqsita massoysuh amrise, tokkeek usuk korsi abeeh, tokkeek usuk hill gudet gandeyed kee 'Imon, uwwayti haram ku ayro, ku alsa kee ku baaxol haram kah yakkennah. Ixigay jaahilna waktih duyye inkih ibah gubal yok raqtem, jaahilna waktih qabli caxeeh naharak caxe qabali ni qabala, axcih Rabi qabala. Ah bin Al Harith, dumah usuk Bani Sa'd ummattah fanat qanxaffe luk sugeeh, tohuk lakal Hudzail ummattah gabat qideeh, jahiliyah riba yeyyeeqeh, anu naharsi riba yeyyeeqeh sugem Abbas bin Abdul Muththalib ribak sugem, nummaak tama riba inkih yeyyeeqeh suge. Yallak meysit sayyoh caddol, nummaak atu ken beyta Yallih amaanat luk, kee ken farji Yallih qangarat qadlissa, nummaak toh sin gar keenil, tonnal oson atu faxe wayta mara sin qari culse waytaamih taagah, oson toh abeenik, tokkeek ken utuk, ken biyak sinni qanxaffet. oson atu meqe gital ken yaskameenim kee ken saritaanamih gar lon. Atu yoo wagsiisak esseroora geytee, maca takkaleeh?' Oson gacisen; 'Nanu atu xayyossem kee kibtem kee fayu teceemih sumaaqita'. Tokkeek usuk isi feera qaran fanah fayya heeh, ummattah fanah ruubak, 'Yallah seehaday, Yallah seehadayto' iyyeh yaabe. Tokkeek Bilal salat kee iqamah inki adda abe. Tohuk lakal Zuhr salat abeeh, tohuk lakal sooleh Asr salat abeeh, fanat salat maaba. Tokkeek usuk sooleh isi gaali garba, migaq Al Qashwa`, mango qunxa qunxa xeet foocal hayya heeh, Ismaaqil iyyem; 'Inki inki qunxa coox wagsiisak. Kee Hablul Musyah - axcih oson elle gaaboysen arac - foocal kaak hayya heeh, tokkeek Qibla foocal gaceeh, ayro kilbatti fanah gexak, walqin kalam raqteeh, maroyta culte fan, sooleh suge. Tokkeek Usamah darrel yukkuqe. Tohuk lakal usuk gexeeh, Qashwa` deqsita isi gaali qanxaffe luk sugeeh, tet amoh qanxaffe luk sugeeh, usuk migdi gabat wagitak: 'Calm down' iyye. Kulli wak kay moyya akattat xayyoowak, dagoom laqna, ilaa usuk Muzdalifah gufe, tohuk lakal Maghrib kee Isha` salat inki adan kee namma iqamah aba, tohuk lakal fajri salat inki adan kee namma iqamah aba, tohuk lakal fajri salat inki adan kee iqamah aba. Tokkeek Qashwa` fanah gexak Mash'ar Al Haram fanah gexak, Qibla fanah gexak suge. Tokkeek Yallih faylisso abaah tahlil kee tauhid yacayuh xaaqo abe. Subci iffonta baxcimtam fan, tokkeek usuk ayro mawqak naharal gexeeh, Al Fadhl bin Al Abbas cereyya fan beeh, - usuk qaxmeqeeh, qado kee qaxmeqe iffonta le numuk suge - Nabiyyi sallallaahu 'alaihi wasallam gexek lakal, usuk mango barra keenil tatreeh, Fadhl bin Al Abbas, sallallaahu qaleyhi wasallam gaba kaak xabba heeh sissikuk Al fadli foocal hayya heeh, tokkel Al fadli foocak gersi gammik hayya heeh. Tokkel yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam isi gaba gersi xaquuk hayya heeh. Muhassir gufeek lakal, dagoom shift abeeh, tohuk lakal Jumrah Al Kubra fanah gexak sugeh yan gudeh gitat gexak, Jumrah coox elle yan arac gufeek lakal, 7 takke qarwa yeyyeeqeeh, kulli qarwa yeyyeeqeh takbir iyye. Tokkeek usuk koomak gudek qideh, tokkeek asgoyyi arac gexeeh lactam kee sidiica gaali isi gabat qide, tohuk lakal Qali yeceeh, tokkeek raqtem qideeh, usuk kaadu gaali asgoyyat gabah agle haysitak, namma gaalittek muxxi tet kee cook addat taamitoonuh amrise. Oson nammayak inkih cadok dagoom yakmeenim kee saalo dagoom yooqoben tokkeek usuk merraytut gexeeh Kaaba fan yuduureh Kaaba fan gexeeh Makkah addal Zuhr Salat Abak Bani Abdul Muttalib fanah gexe wak Zamzam lee beyak sugeeh, tokkeek usuk iyyem: da: 'Maqub, Ya Bani Qabdul Muththalib, sinam maqab akah abtannah koo yeyyeeqeh, anu nummaak koo luk maqab abeyyo'. Tokkeek oson baaladi kaah yeceenih usug yooqobe. Nee warseh [Mucammad bin Saaqid Al Ashbahani] nee warseh [Hatim bin Ismaaqil] [Ja'far] [kay abba] [Jabir] luk tama hadiis luk.
Imam Darimi : 1779
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ هُوَ ابْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بَيْنَا رَجُلٌ وَاقِفٌ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَةَ فَوَقَعَ عَنْ رَاحِلَتِهِ أَوْ قَالَ فَأَقْعَصَتْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْنِ وَلَا تُحَنِّطُوهُ وَلَا تُخَمِّرُوا رَأْسَهُ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَبْعَثُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا
Neh warseh [Suleymaan bin Harb] neh warseh [Cammad i.e. Ibnu Zaid] [Ayyub] fanah [Saaqid bin Jubair] [Ibnu Abbas] fanah, usuk iyyem; Inki num Qaraafah addal Nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasallam luk wuquf abak suge waqdi, cubekal isi merraytut rade -hinnay Ibnu Abbaas iyye; Kay gaali kaa culteeh, kaa rabe - Rasulullah shallallahu qalayhi wasallam iyyem: 'Leet kee bidara caffat kaa kaqlisaay, namma kafni kaal maqambaalin, qatri kaak mahaysitin, amo kaak maqambaalin, asmatah Yalli Ta'ala qiyaamah ayro kaa ugsele'.
Imam Darimi : 1780
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ إِنَّمَا جُعِلَ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ وَرَمْيُ الْجِمَارِ وَالسَّعْيُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ لِإِقَامَةِ ذِكْرِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عَاصِمٍ كَانَ يَرْفَعُهُ أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
[Abu Aashiim] [Qubaydullah bin Abu Ziyaad] [Al Qaasim] [Aisyah] fanah neh warseeh, iyye; 'Kaaba addal Tawaaf, jurah qidaanam, kee Safa kee Marwah fanat arda Yalla kassitoonuh abaanama'. Abuu aashim iyyeh, Al qaasim tama cadiis marfuu baahe''. Neh [Abu Nuqayim] kee [Mucammad bin Yuusuf] [Sufyaan] [Ubaydullah bin Abu Ziyad] [Al Qaasim] [Aisyah] Nabiyyih sallallaahu qaleyhi wasallam fanah neh warseh yan hadiis elle yan innal.