Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث
حديث
Imam Darimi : 1601
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ قَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَتَصَدَّقَ فَوَافَقَ ذَلِكَ مَالًا عِنْدِي فَقُلْتُ الْيَوْمَ أَسْبِقُ أَبَا بَكْرٍ إِنْ سَبَقْتُهُ يَوْمًا فَجِئْتُ بِنِصْفِ مَالِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَبْقَيْتَ لِأَهْلِكَ قُلْتُ مِثْلَهُ قَالَ فَأَتَى أَبُو بَكْرٍ بِكُلِّ مَا عِنْدَهُ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا أَبْقَيْتَ لِأَهْلِكَ فَقَالَ أَبْقَيْتُ لَهُمْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقُلْتُ لَا أُسَابِقُكَ إِلَى شَيْءٍ أَبَدًا
اسان کي [ابو نعيم] ٻڌايو آهي ته اسان کي [هشام بن سعد] ٻڌايو آهي ته [زيد بن اسلم] کان [پنهنجي پيءُ] چيو ته مون [عمر] کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم اسان کي صدقو ڏيڻ جو حڪم ڏنو هو، ۽ اهو وقت هو جڏهن مون وٽ پئسا هئا. تنهن ڪري مون چيو: 'جيڪڏهن اڄ مان جلدي ڪري سگهان ٿو، ته پوءِ مان ابو بڪر کان اڳتي نڪري سگهندس'. پوءِ مان پنهنجو اڌ مال کڻي آيس، پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'توهان پنهنجي خاندان لاءِ ڇا ڇڏيو؟' مون جواب ڏنو، 'اهو ئي خزانو'. عمر چيو؛ 'پوءِ ابو بڪر وٽ جيڪو ڪجهه هو سو کڻي آيو'. رسول الله صلي الله عليه وسلم پوءِ چيو: 'اي ابو بڪر، توهان پنهنجي خاندان لاءِ ڇا ڇڏيو؟' هن جواب ڏنو، 'مون انهن کي الله ۽ سندس رسول وٽ ڇڏيو'. تنهن ڪري مون چيو، 'مان ڪڏهن به ڪنهن به نيڪ ڪم ۾ توهان کان اڳتي نه ٿي سگهندس.'
حديث
Imam Darimi : 1602
أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَكَاةَ الْفِطْرِ مِنْ رَمَضَانَ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ عَلَى كُلِّ حُرٍّ وَعَبْدٍ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى مِنْ الْمُسْلِمِينَ قِيلَ لِأَبِي مُحَمَّدٍ تَقُولُ بِهِ قَالَ مَالِكٌ كَانَ يَقُولُ بِهِ
اسان کي [خالد بن مخلد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [مالڪ] نافع کان ۽ [عبدالله بن عمر] کان ٻڌايو ته: "رسول الله ﷺ رمضان جي مهيني ۾ هر آزاد، غلام، مرد يا عورت تي هڪ شق کجور يا هڪ شق ڪڻڪ جي زڪوات فرض ڪئي آهي." ابو محمد کان پڇيو ويو ته ڇا توهان به اهڙو ئي سوچيو ٿا؟ هن جواب ڏنو ته مالڪ به اهڙو ئي سوچيو آهي."
حديث
Imam Darimi : 1603
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِزَكَاةِ الْفِطْرِ عَنْ كُلِّ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ حُرٍّ أَوْ عَبْدٍ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَعَدَلَهُ النَّاسُ بِمُدَّيْنِ مِنْ بُرٍّ
اسان کي [محمد بن يوسف]، [سفيان]، [عبيدالله]، [نافع]، [ابن عمر]، ٻڌايو ته: ”رسول الله ﷺ اسان کي حڪم ڏنو آهي ته هر ٻار ۽ بالغ، آزاد يا غلام کان زڪوات فطرو ڏيون، يعني هڪ شق ڪڻڪ يا هڪ شق کجور“. ابن عمر چيو ته: ”ماڻهو ان کي ڪڻڪ جي ٻن مدن سان تشبيه ڏين ٿا“.
حديث
Imam Darimi : 1604
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ كُنَّا نُخْرِجُ زَكَاةَ الْفِطْرِ إِذْ كَانَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ كُلِّ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ حُرٍّ وَمَمْلُوكٍ صَاعًا مِنْ طَعَامٍ أَوْ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ أَقِطٍ أَوْ صَاعًا مِنْ زَبِيبٍ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ كَذَلِكَ حَتَّى قَدِمَ عَلَيْنَا مُعَاوِيَةُ الْمَدِينَةَ حَاجًّا أَوْ مُعْتَمِرًا فَقَالَ إِنِّي أَرَى مُدَّيْنِ مِنْ سَمْرَاءِ الشَّامِ يَعْدِلُ صَاعًا مِنْ التَّمْرِ فَأَخَذَ النَّاسُ بِذَلِكَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا أَنَا فَلَا أَزَالُ أُخْرِجُهُ كَمَا كُنْتُ أُخْرِجُهُ قَالَ أَبُو مُحَمَّد أَرَى صَاعًا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ
اسان کي [عثمان بن عمر] ٻڌايو آهي، اسان کي [داؤد بن قيس] ٻڌايو آهي، [عياد بن عبدالله] کان، [ابو سعيد الخدري] کان، هن چيو ته: 'جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم اڃا تائين موجود هئا، ته پاڻ هر ٻار، آزاد بالغ ۽ غلام لاءِ زڪوات فطرو جاري ڪندا هئا، هڪ شق کاڌي جو، يا هڪ شق کجور جو، يا هڪ شق ڪڻڪ جو، يا هڪ شق پنير جو، يا هڪ شق ڪشمش جو. ۽ اهو ائين ئي رهيو جيستائين معاويه حج يا عمري جي موقعي تي مديني ۾ اسان وٽ آيو. هن چيو: 'مون شام جا ٻه شق ڪڻڪ جي هڪ شق کجور جي برابر ڏٺا.' 'پوءِ ماڻهو اهو رايو وٺندا آهن'. ابو سعيد چيو: 'جيئن ته منهنجي لاءِ، مان اڃا تائين ان کي اهڙي طرح ڪڍي ڇڏيان ٿو جيئن مان ان کي ڪڍي ڇڏيندو هوس'. ابو محمد چيو؛ 'مون کي لڳي ٿو ته هڪ شق هر قسم جي کاڌي تي لاڳو ٿئي ٿي'.
حديث
Imam Darimi : 1605
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ كُنَّا نُخْرِجُ زَكَاةَ الْفِطْرِ مِنْ رَمَضَانَ صَاعًا مِنْ طَعَامٍ أَوْ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ زَبِيبٍ أَوْ صَاعًا مِنْ أَقِطٍ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ كُنَّا نُعْطِي عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
اسان کي [خالد بن مخلد] ٻڌايو آهي اسان کي [مالڪ] ٻڌايو آهي [زيد بن اسلم] کان [عيدل بن عبدالله بن سعد بن ابو سرح] کان [ابو سعيد الخدري] چيو آهي ته: 'اسين رمضان جي مهيني ۾ زڪوات فطرو هڪ شق کاڌي، يا هڪ شق کجور، يا هڪ شق ڪڻڪ، يا هڪ شق ڪشمش، يا هڪ شق پنير تي ادا ڪندا هئاسين. اسان کي [عبيدالله بن موسيٰ] ٻڌايو آهي ته [سفيان] کان [زيد بن اسلم] کان [عيدل بن عبدالله] ٻڌايو آهي ته [ابو سعيد] چيو آهي ته: 'اڳ ۾، رسول الله ﷺ جي زماني ۾، اسان ڏيندا هئاسين... پوءِ ان جو ذڪر هن طرح ڪيو'.
حديث
Imam Darimi : 1606
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شِمَاسَةَ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ صَاحِبُ مَكْسٍ قَالَ قَالَ أَبُو مُحَمَّد يَعْنِي عَشَّارًا
اسان کي [احمد بن خالد] ٻڌايو آهي اسان کي [محمد بن اسحاق] ٻڌايو آهي [يزيد بن ابو حبيب] کان [عبدالرحمن بن سياماسه] کان، هن چيو ته؛ مون [عقبه بن عامر] کي چوندي ٻڌو آهي؛ مون رسول الله ﷺ کي چوندي ٻڌو آهي؛ 'ٽيڪس وصول ڪندڙ جي جنت ۾ نه وڃڻ'. ابو محمد چيو؛ 'يعني اهي ماڻهو جيڪي شريعت جي خلاف ڪم ڪن ٿا'.
حديث
Imam Darimi : 1607
أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ مُعَاذٍ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ فَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ مِنْ الثِّمَارِ مَا سُقِيَ بَعْلًا الْعُشْرَ وَمَا سُقِيَ بِالسَّانِيَةِ فَنِصْفَ الْعُشْرِ
اسان کي [عاشم بن يوسف] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابوبڪر]، [عاشم]، [ابو وائل]، [مصروق]، [معذ] کان ٻڌايو آهي ته: 'الله جي رسول صلي الله عليه وسلم مون کي يمن موڪليو ۽ مون کي حڪم ڏنو ته اهڙا ميوا وٺان جيڪي مينهن جي ڏهين حصي سان سيراب ٿين ۽ جن کي اُٺ جي طاقت جو ويهون حصو سيراب ٿئي'.
حديث
Imam Darimi : 1608
أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جُرْحُ الْعَجْمَاءِ جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ
اسان کي [خالد بن مخلد] ٻڌايو آهي، اسان کي [مالڪ] [ابن شهاب] کان [سعيد بن المسيب] کان ۽ [ابو سلمه] [ابو هريره] کان، رسول الله ﷺ کان، انهن فرمايو ته: 'جانورن جي زخمن جي ڪا ضمانت ناهي، کوهه ۾ مرڻ وارن جي ڪا ضمانت ناهي، ۽ لڪيل سامان جي زڪوات جو پنجون حصو آهي'.
حديث
Imam Darimi : 1609
أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ الْأَنْصَارِيِّ ثُمَّ السَّاعِدِيِّ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَعْمَلَ عَامِلًا عَلَى الصَّدَقَةِ فَجَاءَهُ الْعَامِلُ حِينَ فَرَغَ مِنْ عَمَلِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الَّذِي لَكُمْ وَهَذَا أُهْدِيَ لِي فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَلَّا قَعَدْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَأُمِّكَ فَنَظَرْتَ أَيُهْدَى لَكَ أَمْ لَا ثُمَّ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشِيَّةً بَعْدَ الصَّلَاةِ عَلَى الْمِنْبَرِ فَتَشَهَّدَ وَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ مَا بَالُ الْعَامِلِ نَسْتَعْمِلُهُ فَيَأْتِينَا فَيَقُولُ هَذَا مِنْ عَمَلِكُمْ وَهَذَا أُهْدِيَ لِي فَهَلَّا قَعَدَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ فَيَنْظُرَ هَلْ يُهْدَى لَهُ أَمْ لَا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَا يَغُلُّ أَحَدُكُمْ مِنْهَا شَيْئًا إِلَّا جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُهُ عَلَى عُنُقِهِ إِنْ كَانَ بَعِيرًا جَاءَ بِهِ لَهُ رُغَاءٌ وَإِنْ كَانَتْ بَقَرَةً جَاءَ بِهَا لَهَا خُوَارٌ وَإِنْ كَانَتْ شَاةً جَاءَ بِهَا تَيْعَرُ فَقَدْ بَلَّغْتُ قَالَ أَبُو حُمَيْدٍ ثُمَّ رَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَيْهِ حَتَّى إِنَّا لَنَنْظُرُ إِلَى عُفْرَةِ إِبْطَيْهِ قَالَ أَبُو حُمَيْدٍ وَقَدْ سَمِعَ ذَلِكَ مَعِي مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ فَسَلُوهُ
[ابو اليمان الحڪم بن نافع] اسان کي خبر ڏني آهي [سيوب] از [عُرُوه بن الزُبير] از [ابو حميد الانصاري السعيدي]؛ ته هن ان کي خبر ڏني آهي ته رسول الله ﷺ هڪ مزدور کي زڪوات جي انتظام لاءِ ملازم رکيو هو. پوءِ مزدور ان وٽ آيو جڏهن ان جو ڪم ختم ٿي ويو. هن چيو ته: 'يا رسول الله ﷺ، هي توهان جو حصو آهي ۽ هي مون کي تحفي طور ڏنو ويو آهي'. پوءِ رسول الله ﷺ فرمايو: 'ڏسو، جيڪڏهن توهان پنهنجي پيءُ ۽ ماءُ جي گهر ۾ ويٺا آهيو، ته توهان کي تحفو ملندو يا نه؟' پوءِ نماز کان پوءِ، رسول الله ﷺ منبر تي بيٺا ۽ شهادت پڙهي رهيا هئا ۽ الله جي تعريف سان ان جي تعريف ڪري رهيا هئا. پوءِ هن چيو ته: 'ڇا هڪ مزدور جنهن کي اسين ملازم رکون ٿا، پوءِ اسان وٽ اچي ٿو ۽ چوي ٿو؛' 'هي تنهنجي ڪم جو نتيجو آهي ۽ هي مون لاءِ تحفو آهي'. ڏس، جيڪڏهن تون پنهنجي پيءُ ۽ ماءُ جي گهر ۾ ويٺين ته توکي تحفو ڏنو ويندو يا نه؟ قسم آهي ان ذات جو جنهن جي هٿ ۾ محمد جي جان آهي، توهان مان ڪو به ان کان ڪا به شيءِ نه وٺندو جيڪا سندس ناحق آهي، جيستائين قيامت جي ڏينهن ان کي ڳچيءَ ۾ کڻي نه ايندو، جيڪڏهن شيءِ اُٺ آهي ته اُٺ جي آواز سان ان سان گڏ ايندو، جيڪڏهن شيءِ ڳئون آهي ته ڳئون جي آواز سان ان سان گڏ ايندو، ۽ جيڪڏهن اها ٻڪري آهي ته ٻڪري جي آواز سان ان سان گڏ ايندو، بيشڪ مون ان کي پهچائي ڇڏيو آهي. ابو حميد چيو؛ 'پوءِ رسول الله ﷺ پنهنجا هٿ بلند ڪيا جيستائين اسان سندس بغلن جي اڇيائي ڏٺي'. ابو حميد چيو؛ 'بيشڪ، زيد بن ثابت ۽ مون اهو نبي ﷺ کان ٻڌو آهي، تنهنڪري ان کان پڇو'.
حديث
Imam Darimi : 1610
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ دَاوُدَ وَمُجَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَكُمْ الْمُصَدِّقُ فَلَا يَصْدُرَنَّ عَنْكُمْ إِلَّا وَهُوَ رَاضٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
اسان کي خبر ڏني آهي [عمرو بن عون] اسان کي خبر ڏني آهي [حُصِيم] [داؤد] کان ۽ [مجَالِد] [عَشِيبِي] [جرير] کان ۽ چيو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي: جڏهن ڪو آفيسر جيڪو زڪوات وصول ڪري ٿو، ته پوءِ توهان کان واپس نه وڃو جيستائين هو برڪت واري حالت ۾ نه هجي. مون کي [محمد بن عِينَة] [ابو اسحاق الفزاري] [داؤد بن ابو هندون] [عامر] [جرير] کان ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم کان اهڙي طرح ٻڌايو آهي.
حديث
Imam Darimi : 1611
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُعَاذٍ الْأَشْهَلِيِّ عَنْ جَدَّتِهِ يُقَالُ لَهَا حَوَّاءُ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ يَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءَ الْمُسْلِمَاتِ لَا تَحْقِرَنَّ إِحْدَاكُنَّ لِجَارَتِهَا وَلَوْ كُرَاعُ شَاةٍ مُحَرَّقٌ
اسان کي [حڪم بن المبارڪ] ٻڌايو آهي ته اسان کي [مالڪ] زيد بن اسلم کان [عمرو بن معاذ الاشيلي] پنهنجي ڏاڏي کان جنهن کي [حواء] سڏيو ويندو هو، هن چيو ته؛ 'رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'اي مسلمان عورتون، ڪڏهن به پنهنجي پاڙيسرين سان نيڪي ڪرڻ کي گهٽ نه سمجهو جيتوڻيڪ اهو صرف هڪ سڙيل ٻڪري جي ٽنگ هجي'.
حديث
Imam Darimi : 1612
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ صَخْرِ بْنِ الْعَيْلَةِ قَالَ أُخِذَتْ عَمَّةُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ فَقَدِمَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَمَّتَهُ فَقَالَ يَا صَخْرُ إِنَّ الْقَوْمَ إِذَا أَسْلَمُوا أَحْرَزُوا أَمْوَالَهُمْ وَدِمَاءَهُمْ فَادْفَعْهَا إِلَيْهِ وَكَانَ مَاءٌ لِبَنِي سُلَيْمٍ فَأَسْلَمُوا فَسَأَلُوهُ ذَلِكَ فَدَعَانِي فَقَالَ يَا صَخْرُ إِنَّ الْقَوْمَ إِذَا أَسْلَمُوا أَحْرَزُوا أَمْوَالَهُمْ وَدِمَاءَهُمْ فَادْفَعْهَا إِلَيْهِمْ فَدَفَعْتُهُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي عُثْمَانُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ صَخْرٍ أَطْوَلَ مِنْ حَدِيثِ أَبِي نُعَيْمٍ
اسان کي [ابون نعيم] ٻڌايو آهي [ابان بن عبدالله البجلي] اسان کي [عثمان بن ابو حازم] ٻڌايو آهي [شڪر بن العيلة] کان، هن چيو ته: 'المغيره بن صيوبة جي چاچي کي گرفتار ڪيو ويو ۽ هو رسول الله صلي الله عليه وسلم وٽ ويو، پوءِ المغيره رسول الله صلي الله عليه وسلم کان پنهنجي چاچي جي لاءِ پڇيو. تنهن ڪري هن چيو: 'اي شخر، بيشڪ، جڏهن ڪو ماڻهو اسلام قبول ڪري ٿو ته انهن پنهنجي مال ۽ رت جي حفاظت ڪئي آهي، تنهنڪري ان کي ان جي حوالي ڪريو'. اڳ ۾، بني سليم وٽ پاڻي هو، پوءِ انهن اسلام قبول ڪيو ۽ ان کان ان جي درخواست ڪئي. پوءِ هن مون کي سڏيو ۽ چيو: 'اي شخر، بيشڪ، جڏهن ڪو ماڻهو اسلام قبول ڪري ٿو ته انهن پنهنجي مال ۽ رت جي حفاظت ڪئي آهي، تنهنڪري ان کي انهن جي حوالي ڪريو'. پوءِ مون انهن کي پاڻي ڏنو. اسان کي خبر ڏني آهي [محمد بن يوسف] اسان کي خبر ڏني آهي [ابان بن عبدالله] مون کي [عثمان بن ابو حازم] [پنهنجي پيءُ] کان سندس ڏاڏي [شخر] کان ٻڌايو آهي ۽ سندس حديث ابو نعيم جي حديث کان ڊگهي آهي.
حديث
Imam Darimi : 1613
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَصَدَّقَ امْرُؤٌ بِصَدَقَةٍ مِنْ كَسْبٍ طَيِّبٍ وَلَا يَقْبَلُ اللَّهُ إِلَّا طَيِّبًا إِلَّا وَضَعَهَا حِينَ يَضَعُهَا فِي كَفِّ الرَّحْمَنِ وَإِنَّ اللَّهَ لَيُرَبِّي لِأَحَدِكُمْ التَّمْرَةَ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُ حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ أُحُدٍ
اسان کي [سعيد بن المغيره]، [عيسيٰ بن يونس]، [يحييٰ بن سعيد]، [سعيد بن يسار]، [ابو هريره]، ٻڌايو ته: رسول الله ﷺ فرمايو: ڪو به ماڻهو نيڪ ڪوشش سان خيرات نٿو ڪري، ۽ الله تعاليٰ نيڪي کان سواءِ ڪجهه به قبول نٿو ڪري، پر جڏهن ان کي الله تعاليٰ جي هٿ جي تري ۾ رکي ٿو ته ان کي الله تعاليٰ جي هٿ ۾ رکي ٿو. ۽ بيشڪ الله تعاليٰ توهان مان هڪ کجيءَ جي داڻي کي ائين پيدا ڪندو جيئن توهان مان هڪ گهوڙي جو ٻچو يا اٺ جو ٻچو پيدا ڪندو آهي، تان جو اهو احد جبل وانگر ٿي ويندو.
حديث
Imam Darimi : 1614
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ وَمَا زَادَ اللَّهُ عَبْدًا بِعَفْوٍ إِلَّا عِزًّا وَمَا تَوَاضَعَ أَحَدٌ لِلَّهِ إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ
اسان کي [ابو ربيع الزهراني] ٻڌايو آهي ته اسان کي [اسماعيل بن جعفر] ٻڌايو آهي ته [علاء] کان [پنهنجي پيءُ] کان [ابو هريره] ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'صدقي جي ڪري دولت گهٽ نه ٿيندي آهي، ۽ الله ڪنهن به ٻانهي کي معافي جي روش سان عزت کان سواءِ ڪجهه به نه وڌائيندو آهي، ۽ ڪو به الله جي ڪري عاجز نه ٿيندو جيستائين الله ان جو درجو بلند نه ڪري.'
حديث
Imam Darimi : 1615
أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدَّهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي كُلِّ إِبِلٍ سَائِمَةٍ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ بِنْتُ لَبُونٍ لَا تُفَرَّقُ إِبِلٌ عَنْ حِسَابِهَا مَنْ أَعْطَاهَا مُؤْتَجِرًا بِهَا فَلَهُ أَجْرُهَا وَمَنْ مَنَعَهَا فَإِنَّا آخِذُوهَا وَشَطْرَ إِبِلِهِ عَزْمَةٌ مِنْ عَزَمَاتِ اللَّهِ لَا يَحِلُّ لِآلِ مُحَمَّدٍ مِنْهَا شَيْءٌ
اسان کي [نضل بن شمائل] ٻڌايو آهي ته اسان کي [بهز بن حڪيم] پنهنجي پيءُ کان [پنهنجي ڏاڏي کان] ٻڌايو ته مون رسول الله ﷺ کي فرمائيندي ٻڌو آهي ته: هر چاليهه اٺن لاءِ جيڪي چرايا وڃن ٿا، زڪوات هڪ بنت لابن آهي - هڪ ٻه ساله اٺ -. اون کي انهن جي تعداد کان الڳ نه ڪيو وڃي، جيڪو به انهن کي ثواب حاصل ڪرڻ جي مقصد سان ڏيندو ان کي ثواب ڏنو ويندو، ۽ جيڪو به انهن کي رکي ٿو، اسان انهن کي اڌ اُٺ سان گڏ وٺنداسين. اهو الله جي طرفان فرضن مان هڪ فرض آهي، ۽ محمد جي خاندان لاءِ ان مان ڪو به حصو وٺڻ حلال ناهي.
حديث
Imam Darimi : 1616
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هَارُونَ بْنِ رِيَابٍ حَدَّثَنِي كِنَانَةُ بْنُ نُعَيْمٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ مُخَارِقٍ الْهِلَالِيِّ قَالَ تَحَمَّلْتُ بِحَمَالَةٍ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْأَلُهُ فِيهَا فَقَالَ أَقِمْ يَا قَبِيصَةُ حَتَّى تَأْتِيَنَا الصَّدَقَةُ فَنَأْمُرَ لَكَ بِهَا ثُمَّ قَالَ يَا قَبِيصَةُ إِنَّ الْمَسْأَلَةَ لَا تَحِلُّ إِلَّا لِأَحَدِ ثَلَاثَةٍ رَجُلٍ تَحَمَّلَ حَمَالَةً فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ فَسَأَلَ حَتَّى يُصِيبَهَا ثُمَّ يُمْسِكَ وَرَجُلٍ أَصَابَتْهُ جَائِحَةٌ فَاجْتَاحَتْ مَالَهُ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ فَسَأَلَ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ أَوْ قَالَ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ وَرَجُلٍ أَصَابَتْهُ فَاقَةٌ حَتَّى يَقُولَ ثَلَاثَةٌ مِنْ ذَوِي الْحِجَى مِنْ قَوْمِهِ قَدْ أَصَابَ فُلَانًا الْفَاقَةُ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ فَسَأَلَ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ أَوْ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ ثُمَّ يُمْسِكَ وَمَا سِوَاهُنَّ مِنْ الْمَسْأَلَةِ سُحْتٌ يَا قَبِيصَةُ يَأْكُلُهَا صَاحِبُهَا سُحْتًا
اسان کي [مصدد] ۽ [ابو نعيم] ٻڌايو ويو آهي، انهن چيو؛ اسان کي [حماد بن زيد] ٻڌايو آهي، [هارون بن رياب] مون کي [ڪنانه بن نعيم] ٻڌايو آهي، [قبيشه بن مخارق الهلالي] کان، هن چيو ته؛ 'مون جرمانو ادا ڪيو، تنهنڪري مان رسول الله ﷺ وٽ آيس ۽ ان بابت پڇيو، پوءِ پاڻ فرمايائون: 'اي قبيشه، انتظار ڪر، جيستائين اسان وٽ زڪوات نه اچي ۽ اسين توکي ڏئي سگهون'. پوءِ هن ٻيهر چيو؛ 'اي قبيشه، بيشڪ سوال ڪرڻ جائز ناهي سواءِ ٽن ماڻهن مان هڪ لاءِ؛ جيڪو جرمانو برداشت ڪري ٿو، اهو پڇي سگهي ٿو. تنهن ڪري ان کي سوال ڪرڻ گهرجي جيستائين ان کي نه ملي، پوءِ ان کي روڪڻ گهرجي. جيڪڏهن ڪو ماڻهو ڪنهن آفت ۾ اچي ٿو جيڪا هن جي دولت کي تباهه ڪري ٿي، ته هو سوال ڪري سگهي ٿو، تنهنڪري ان کي سوال ڪرڻ گهرجي جيستائين ان کي زندگي جي مدد يا ڪا اهڙي شيءِ نه ملي جيڪا هن جي زندگي جي ضرورتن کي پورو ڪري سگهي.' ۽ هڪ ماڻهو جيڪو غربت ۾ مبتلا ٿئي ٿو جيستائين سندس قوم مان ٽي مڪمل عقل وارا ماڻهو نه چون ته، 'فلاڻو غربت ۾ مبتلا ٿي ويو آهي'، هو بهڪ ڪري سگهي ٿو. تنهن ڪري هن کي بهڪ ڪرڻ گهرجي جيستائين کيس زندگي جي ضرورتن لاءِ سهارو يا ڍڪ نه ملي، پوءِ پاڻ کي روڪيو. اي قبيشه، ان کان سواءِ ڪنهن به شيءِ کان بهڪ وٺڻ گناهه آهي، جيڪڏهن هو کائي ٿو ته اهو گناهه آهي.
حديث
Imam Darimi : 1617
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَبَّادِ بْنِ الْعَوَّامِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الصَّدَقَاتِ أَيُّهَا أَفْضَلُ قَالَ عَلَى ذِي الرَّحِمِ الْكَاشِحِ
اسان کي سعيد بن سليمان عباد بن عوام ع سفيان بن حسين ع ع از زهري ع ايوب بن بصير ع حڪيم بن حزام ع از دينيات ٻڌايو آهي ته هڪ شخص رسول الله صلي الله عليه وسلم کان پڇيو ته سڀ کان اهم صدقو ڇا آهي؟ پاڻ صلي الله عليه وسلم فرمايو ته: ”اهڙن ماڻهن لاءِ خيرات جن جا مائٽ پنهنجي دشمني لڪائيندا آهن“.
حديث
Imam Darimi : 1618
أَخْبَرَنَا أَبُو حَاتِمٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ الرَّائِحِ بِنْتِ صُلَيْعٍ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ الضَّبِّيِّ ذَكَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الصَّدَقَةَ عَلَى الْمِسْكِينِ صَدَقَةٌ وَإِنَّهَا عَلَى ذِي الرَّحِمِ اثْنَتَانِ صَدَقَةٌ وَصِلَةٌ
اسان کي ابو حاتم البشري ٻڌايو آهي ته اسان کي ابن عون ٻڌايو آهي ته حفشه بنت سيرين کان ام الريح بنت شولي کان وٺي سلمان بن عامر عادل دلبي کان وٺي، هن ذڪر ڪيو ته رسول الله ﷺ فرمايو ته: ”بيشڪ غريبن کي صدقو ڏيڻ صرف صدقو آهي ۽ پنهنجن مائٽن کي صدقو ڏيڻ ٻه اجر آهن: صدقو جو ثواب ۽ مائٽي ڳنڍڻ جو ثواب“.
حديث
Imam Darimi : 1619
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ الرَّبَابِ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ الضَّبِّيِّ يَرْفَعُهُ قَالَ الصَّدَقَةُ عَلَى الْمِسْكِينِ صَدَقَةٌ وَهِيَ عَلَى ذِي الرَّحِمِ اثْنَتَانِ صَدَقَةٌ وَصِلَةٌ
اسان کي [محمد بن يوسف] [ابن عينة] کان روايت ڪئي آهي، هن چيو ته مون [عتصوري] کان [عاشق] کان [حفشه بنت سيرين] کان [ارباب] کان [سلمان بن عامر عادل ضبي] کان ٻڌو آهي ۽ هن ان کي سمجهيو آهي، هن چيو ته: 'غريبن کي صدقو ڏيڻ هڪ صدقو جي برابر آهي، ۽ مائٽن کي صدقو ڏيڻ جا ٻه قدر آهن: صدقو جو ثواب ۽ مائٽي جي رشتن کي ڳنڍڻ جو ثواب'.
حديث
Imam Darimi : 1620
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ صِلَةَ بْنِ زُفَرَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ فَأُتِيَ بِشَاةٍ مَصْلِيَّةٍ فَقَالَ كُلُوا فَتَنَحَّى بَعْضُ الْقَوْمِ فَقَالَ إِنِّي صَائِمٌ فَقَالَ عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ مَنْ صَامَ الْيَوْمَ الَّذِي يُشَكُّ فِيهِ فَقَدْ عَصَى أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
اسان کي [عبدالله بن سعيد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو خالد الاحمر] عمرو بن قيس کان [ابو اسحاق] کان [شيله بن زفر] ٻڌايو آهي ته: اسان [عمار بن ياسر] سان گڏ هئاسين، پوءِ کيس هڪ ڀُريل ٻڪري ڏني وئي، پوءِ هن چيو: 'کائو'. پوءِ ڪجهه ماڻهو هليا ويا ۽ چيائون: 'مان روزو رکي رهيو آهيان'. پوءِ عمار بن ياسر چيو ته: 'جيڪو به اهڙي ڏينهن تي روزو رکي ٿو جيڪو شڪ ۾ هجي، ان واقعي ابو القاسم شال الله عليه وسلم جي نافرماني ڪئي.'
