Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث
حديث
Imam Darimi : 1581
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الطُّفَيْلِ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ فِي أَمْوَالِكُمْ حَقًّا سِوَى الزَّكَاةِ
اسان کي [محمد بن اث طفيل] ٻڌايو آهي ته اسان کي [شريق] ابو حمزه کان ۽ عامر کان ۽ فاطمه بنت قيس کان ٻڌايو آهي ته مون رسول الله ﷺ کي فرمائيندي ٻڌو آهي ته: 'بيشڪ، توهان جي مال ۾ زڪوات کان سواءِ ٻيا به حق آهن'.
حديث
Imam Darimi : 1582
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا أَبُو الْجُوَيْرِيَةِ الْجَرْمِيُّ أَنَّ مَعْنَ بْنَ يَزِيدَ حَدَّثَهُ قَالَ بَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَأَبِي وَجَدِّي وَخَطَبَ عَلَيَّ فَأَنْكَحَنِي وَخَاصَمْتُ إِلَيْهِ كَانَ أَبِي يَزِيدُ أَخْرَجَ دَنَانِيرَ يَتَصَدَّقُ بِهَا فَوَضَعَهَا عِنْدَ رَجُلٍ فِي الْمَسْجِدِ فَجِئْتُ فَأَخَذْتُهَا فَأَتَيْتُهُ بِهَا فَقَالَ وَاللَّهِ مَا إِيَّاكَ أَرَدْتُ بِهَا فَخَاصَمْتُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَكَ مَا نَوَيْتَ يَا يَزِيدُ وَلَكَ يَا مَعْنُ مَا أَخَذْتَ
اسان کي ٻڌايو آهي [محمد بن يوسف] اسان کي ٻڌايو آهي [اسرائيل] اسان کي ٻڌايو آهي [ابو الجويرية الجرمي] ته [معن بن يزيد] ان کي ٻڌايو آهي، هن چيو ته؛ مون ۽ منهنجي پيءُ ۽ ڏاڏي رسول الله صلي الله عليه وسلم جي بيعت ڪئي. پوءِ منهنجي پيءُ مون کي شادي جو ارادو ڪيو ۽ مون سان شادي ڪئي. ۽ مون رسول الله صلي الله عليه وسلم جي خدمت ۾ هڪ ڪيس به پيش ڪيو؛ منهنجي پيءُ يزيد هڪ ڀيرو خيرات ڏيڻ لاءِ ڪيترائي دينار ڪڍيا، پوءِ هن اهي مسجد ۾ هڪ ماڻهوءَ کي ڏنا. پوءِ مان آيس ۽ اهي کڻي ويس، پوءِ مون پئسا ان ڏانهن ورتا. پوءِ هن چيو؛ 'الله جو قسم، مون کي ان خيرات سان توکي نه گهرجي!' پوءِ مون معاملو رسول الله صلي الله عليه وسلم جي خدمت ۾ پيش ڪيو، هن چيو ته؛ 'توهان لاءِ اهو آهي جيڪو توهان ارادو ڪيو آهي، اي يزيد، ۽ توهان لاءِ اهو آهي جيڪو توهان ورتو آهي، اي معن'.
حديث
Imam Darimi : 1583
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو نُعَيْمٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ رَيْحَانَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَحِلُّ الصَّدَقَةُ لِغَنِيٍّ وَلَا لِذِي مِرَّةٍ سَوِيٍّ قَالَ أَبُو مُحَمَّد يَعْنِي قَوِيٍّ
اسان کي [محمد بن يوسف] ۽ [ابو نعيم] [سفيان] کان [سعد بن ابراهيم] کان [ريحان بن يزيد] کان [عبدالله بن عمرو] تائين ٻڌايو ته؛ 'رسول الله ﷺ فرمايو: 'خيرات امير ماڻهن ۽ مضبوط صحتمند ماڻهن لاءِ حلال نه آهي'. ابو محمد چيو؛ 'اهو هڪ مضبوط ماڻهو آهي'.
حديث
Imam Darimi : 1584
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَأَلَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَفِي وَجْهِهِ خُمُوشٌ أَوْ كُدُوحٌ أَوْ خُدُوشٌ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْغِنَى قَالَ خَمْسُونَ دِرْهَمًا أَوْ قِيمَتُهَا مِنْ الذَّهَبِ أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ
اسان کي [يزيد بن هارون] ٻڌايو آهي ته اسان کي [شريق] [حڪيم بن جبير] کان [محمد بن عبدالرحمان بن يزيد] کان [پنهنجي پيءُ] کان [عبدالله] ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته جيڪو به ضرورت کان وڌيڪ هجڻ جي باوجود سوال ڪندو ته قيامت جي ڏينهن ان جي چهري تي خارش هوندي. رسول الله صلي الله عليه وسلم کان پڇيو ويو ته اي الله جا رسول، ڪيترو ڪافي آهي؟ پاڻ فرمايائون ته پنجاهه درهم يا ان جي برابر سون. اسان کي [ابو عاصم] ۽ [محمد بن يوسف] [سفيان] کان [حڪيم بن جبير] کان [محمد بن عبدالرحمان] کان [پنهنجي پيءُ] کان [عبدالله] کان رسول الله صلي الله عليه وسلم ساڳئي حديث سان ٻڌايو آهي.
حديث
Imam Darimi : 1585
أَخْبَرَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ أَخَذَ الْحَسَنُ تَمْرَةً مِنْ تَمْرِ الصَّدَقَةِ فَجَعَلَهَا فِي فِيهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِخْ كِخْ أَلْقِهَا أَمَا شَعَرْتَ أَنَّا لَا نَأْكُلُ الصَّدَقَةَ
اسان کي [حسيم بن القاسم] ٻڌايو آهي [صيوبة] مون کي [محمد بن زياد] ٻڌايو آهي ته مون [ابو هريره] کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'الحسن زڪوات جي کجيءَ مان هڪ داڻو ڪڍي پنهنجي وات ۾ رکيو، پوءِ رسول الله ﷺ فرمايو: 'خيخ، خخ، ان کي اڇلائي ڇڏيو! ڇا توهان کي اهو محسوس نه ٿيندو آهي ته اسان خيرات نه ٿا کائون؟'
حديث
Imam Darimi : 1586
أَخْبَرَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عِيسَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِي لَيْلَى قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَهُ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ فَأَخَذَ تَمْرَةً مِنْ تَمْرِ الصَّدَقَةِ فَانْتَزَعَهَا مِنْهُ وَقَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّهُ لَا تَحِلُّ لَنَا الصَّدَقَةُ
اسان کي [اسود بن عامر] ٻڌايو آهي اسان کي [زُهير] عبدالله بن عيسيٰ کان [عيسيٰ] عبدالرحمان بن ابو ليليٰ کان [ابو ليليٰ] ٻڌايو آهي ته: هڪ ڀيري مان رسول الله ﷺ سان گڏ هوس ۽ سندن پاسي ۾ حسن بن علي هو، پوءِ انهن زڪوات جي هڪ کجي ورتي، پوءِ انهن کان کجي ورتي ۽ چيو: ڇا توهان کي خبر ناهي ته صدقو اسان لاءِ حلال ناهي؟
حديث
Imam Darimi : 1587
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَخِيهِ عَنْ مُعَاوِيَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُلْحِفُوا بِي فِي الْمَسْأَلَةِ فَوَاللَّهِ لَا يَسْأَلُنِي أَحَدٌ شَيْئًا فَأُعْطِيَهُ وَأَنَا كَارِهٌ فَيُبَارَكَ لَهُ فِيهِ
اسان کي ٻڌايو آهي [چيو؟ بن منصور] اسان کي ٻڌايو آهي [سفيان بن عينة] کان [عمرو بن دينار] کان [وهب بن منبه] کان [پنهنجي ڀاءُ] کان [معاويه] تائين، هن چيو ته: رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'مون کي گهرڻ ۾ مجبور نه ڪريو! الله جو قسم، ڪنهن مون کان ڪجهه گهريو ۽ پوءِ مون ان کي ڏنو، جيتوڻيڪ مون کي اهو پسند نه آيو، پوءِ ان کي ان ۾ برڪت ڏني وئي'.
حديث
Imam Darimi : 1588
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ هُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَأَلَ النَّاسَ مَسْأَلَةً وَهُوَ عَنْهَا غَنِيٌّ كَانَتْ شَيْنًا فِي وَجْهِهِ
اسان کي [محمد بن عبدالله رقاصي] ٻڌايو آهي اسان کي [يزيد] - يعني ابن زريع - اسان کي [سعيد؟] ٻڌايو آهي [قتاده] کان [سالم بن ابو الجعد] کان [معدان بن ابو طلحه] کان [تصوبان] جيڪو رسول الله صلي الله عليه وسلم جو اڳوڻو غلام هو؛ ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'جيڪو ماڻهو کان ڪجهه گهري ٿو، جڏهن ته ان کي ان شيءِ جي ضرورت ناهي، جيستائين اها شيءِ ان جي چهري تي ذلت نه هجي'.
حديث
Imam Darimi : 1589
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَاسًا مِنْ الْأَنْصَارِ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَاهُمْ ثُمَّ سَأَلُوهُ فَأَعْطَاهُمْ حَتَّى إِذَا نَفِدَ مَا عِنْدَهُ قَالَ مَا يَكُونُ عِنْدِي مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ أَدَّخِرَهُ عَنْكُمْ وَمَنْ يَسْتَعِفَّ يُعِفَّهُ اللَّهُ وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ وَمَنْ يَتَصَبَّرْ يُصَبِّرْهُ اللَّهُ وَمَا أُعْطِيَ أَحَدٌ عَطَاءً هُوَ خَيْرٌ وَأَوْسَعُ مِنْ الصَّبْرِ
اسان کي [حڪم بن المبارڪ] ٻڌايو آهي ته اسان کي [مالڪ] ٻڌايو آهي ته [ابن شهاب] کان [عطا بن يزيد الليثي] کان [ابو سعيد الخدري] ٻڌايو آهي ته ڪجهه انصار رسول الله ﷺ کان سوال ڪيو ته پوءِ انهن ڏنو، پوءِ انهن پڇيو ۽ ٻيهر پڇيو ۽ پاڻ ڏنائين جيستائين ان وٽ جيڪو هو اهو ختم ڪري ڇڏيو. پوءِ پاڻ فرمايائون ته: مون وٽ توهان کان ڪا به نيڪي نه آهي، جيڪو پنهنجي عزت جي حفاظت ڪندو، الله ان جي عزت جي حفاظت ڪندو، جيڪو محسوس ڪندو ته ان وٽ ڪافي آهي، الله ان کي ڪافي ڏيندو، جيڪو صبر ڪرڻ جي ڪوشش ڪندو، الله ان کي صبر ڪندو. ۽ ڪنهن کي به صبر کان بهتر ۽ وسيع تحفو نه ڏنو ويو آهي.
حديث
Imam Darimi : 1590
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ أَنَّهُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ مَنْ هُوَ أَفْقَرُ إِلَيْهِ مِنِّي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ وَمَا آتَاكَ اللَّهُ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ أَنَّ حُوَيْطِبَ بْنَ عَبْدِ الْعُزَّى أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّعْدِيِّ أَخْبَرَهُ عَنْ عُمَرَ بِنَحْوِهِ أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ السَّعْدِيِّ قَالَ اسْتَعْمَلَنِي عُمَرُ فَذَكَرَ نَحْوًا مِنْهُ
اسان کي [عبدالله بن صالح] کان خبر ڏيڻ کان پوءِ هن چيو ته مون کي [الليث] ٻڌايو آهي [يونس] کان [ابن شهاب] کان [سالم] تائين ٻڌايو آهي ته هن چيو ته [عبدالله] چيو ته مون [عمر بن الخطاب] کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'الله جي رسول صلي الله عليه وسلم مون کي هڪ تحفو ڏنو، پوءِ مون چيو ته: 'اهو ڪنهن اهڙي شخص کي ڏيو جنهن کي مون کان وڌيڪ ضرورت هجي.' پوءِ هن چيو ته: 'الله توهان کي هن خزاني مان جيڪو ڏنو آهي اهو وٺو، جيڪو توهان توقع نه ڪئي هئي ۽ نه گهريو هو، اهو وٺو! ۽ جيڪو اهڙو ناهي، پوءِ پاڻ جي پيروي نه ڪريو'. اسان کي [الحڪم بن نافع] کان [سيوب بن ابو حمزه] کان [عز زهريءَ کان] خبر ڏني آهي ته مون کي [عاص سائب بن يزيد] ٻڌايو آهي ته [هويتب بن عبدالعزي] کيس خبر ڏني آهي؛ ته [عبدالله بن اسعد سدي] کيس [عمر] کان اهڙي خبر ڏني هئي'. اسان کي [ابو الوليد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [الليث] [بُڪِير] کان [بُسر بن سعيد] کان [ابنُ السُدي] ٻڌايو آهي ته؛ '[عمر] مون کي ملازم مقرر ڪيو... پوءِ هن اهڙي حديث ذڪر ڪئي'.
حديث
Imam Darimi : 1591
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَقَالَ يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ
اسان کي [محمد بن يوسف] [العوزي] کان [ابن شهاب] کان [سعيد بن المسيب] ۽ [عروه بن الزبير] کان روايت ڪئي آهي ته [حڪيم بن حزام] چيو ته: مون رسول الله ﷺ کان پڇيو ۽ انهن مون کي ڏنو، پوءِ مون کان پڇيو ۽ انهن مون کي وڌيڪ ڏنو، پوءِ مون کان پڇيو ۽ انهن مون کي وڌيڪ ڏنو، پوءِ مون کان پڇيو ته انهن چيو: 'اي قاضي، بيشڪ هي خزانو سائو ۽ مٺو آهي، تنهن ڪري جيڪو ان کي سخاوت سان وٺندو، ان کي هن خزاني سان نوازيو ويندو. ۽ جيڪو ان کي نفس جي لالچ مان وٺندو، ان جي مال ۾ برڪت نه هوندي. ۽ هو ان شخص وانگر آهي جيڪو کائي ٿو پر مطمئن نه ٿئي.'
حديث
Imam Darimi : 1592
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي هِشَامٌ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ خَيْرُ الصَّدَقَةِ مَا تُصُدِّقَ بِهِ عَنْ ظَهْرِ غِنًى وَلْيَبْدَأْ أَحَدُكُمْ بِمَنْ يَعُولُ
اسان کي [عبدالله بن صالح] ٻڌايو آهي، مون کي [الليث] ٻڌايو آهي، مون کي [هشام] عروه کان، [ابو هريره] کان، ٻڌايو آهي ته مون رسول الله ﷺ کي فرمائيندي ٻڌو آهي: بهترين صدقو اهو آهي جيڪو ڪافي ٿيڻ کان پوءِ صدقو ڪيو وڃي، ۽ توهان مان هڪ کي ان شخص کان شروعات ڪرڻ گهرجي جنهن جي ذميواري هن تي آهي.
حديث
Imam Darimi : 1593
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى قَالَ وَالْيَدُ الْعُلْيَا يَدُ الْمُعْطِي وَالْيَدُ السُّفْلَى يَدُ السَّائِلِ
اسان کي [سليمان بن حزب] ٻڌايو آهي اسان کي [حماد بن زيد] ٻڌايو آهي [ايوب] کان [نافع] ۽ [ابن عمر] کان، هن چيو ته: مون رسول الله ﷺ کي چوندي ٻڌو آهي: 'مٿيون هٿ هيٺئين هٿ کان بهتر آهي'. ۽ پاڻ فرمايو: "۽ مٿيون هٿ ان شخص جو هٿ آهي جيڪو ڏئي ٿو، جڏهن ته هيٺيون هٿ ان شخص جو هٿ آهي جيڪو پڇي ٿو."
حديث
Imam Darimi : 1594
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يَذْكُرُ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ الصَّدَقَةِ عَنْ ظَهْرِ غِنًى وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ
اسان کي [ابونعيم] ٻڌايو آهي [عمرو بن عثمان] چيو آهي ته؛ مون [موسيٰ بن طلحه] کي [حڪيم بن حزام] کان هڪ حديث بيان ڪندي ٻڌو آهي ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو:' بهترين صدقو اهو آهي جڏهن توهان وٽ ڪافي هجي، ۽ مٿيون هٿ هيٺئين هٿ کان بهتر آهي، ان شخص کان شروع ڪريو جنهن جي توهان ذميواري آهيو.'
حديث
Imam Darimi : 1595
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سُلَيْمَانُ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهَا قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَلَوْ مِنْ حُلِيِّكُنَّ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ خَفِيفَ ذَاتِ الْيَدِ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْأَلُهُ فَوَافَقَتْ زَيْنَبَ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ تَسْأَلُ عَمَّا أَسْأَلُ عَنْهُ فَقُلْتُ لِبِلَالٍ سَلْ لِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ أَضَعُ صَدَقَتِي عَلَى عَبْدِ اللَّهِ أَوْ فِي قَرَابَتِي فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيُّ الزَّيَانِبِ فَقَالَ امْرَأَةُ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ لَهَا أَجْرَانِ أَجْرُ الْقَرَابَةِ وَأَجْرُ الصَّدَقَةِ
اسان کي [ابو الوليد اث ثيالسي] ٻڌايو آهي [سيوبا] چيو آهي ته؛ [سليمان] مون کي خبر ڏني آهي، هن چيو؛ مون [ابو وائل] کي [عمرو بن الحارث] کان [زينب] عبدالله جي زال بابت ٻڌائيندي ٻڌو آهي ته هن چيو ته؛ 'يقيناً، رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'اي عورتون، پنهنجن زيورن مان به صدقو ڏيو'. ان دوران عبدالله هڪ غريب ماڻهو هو، پوءِ مان رسول الله صلي الله عليه وسلم وٽ آيس ۽ کانئس پڇيو'. پوءِ زينب هڪ انصاري عورت سان ملي جيڪا پڻ پڇڻ چاهيندي هئي ته مان ڇا پڇڻ وارو آهيان. پوءِ مون بلال کي چيو، 'رسول الله صلي الله عليه وسلم کان پڇو، مان پنهنجو صدقو ڪٿي ڏيان، پنهنجي مڙس عبدالله کي يا پنهنجي مائٽن کي؟' پوءِ بلال نبي صلي الله عليه وسلم کان پڇيو، پوءِ هن جواب ۾ پڇيو، 'ڪهڙي زينب؟' بلال جواب ڏنو، 'عبدالله جي زال'. پوءِ چيائين ته: 'ان لاءِ ٻہ انعام آهن، رشتيداري جو ثواب ۽ خيرات جو ثواب'.
حديث
Imam Darimi : 1596
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ أَنْصَارِيٍّ بِالْمَدِينَةِ مَالًا نَخْلًا وَكَانَتْ أَحَبَّ أَمْوَالِهِ إِلَيْهِ بَيْرُحَاءُ وَكَانَتْ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدِ وَكَانَ يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا طَيِّبٌ فَقَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ } قَالَ إِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَيَّ بَيْرُحَاءُ وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ فَضَعْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ حَيْثُ شِئْتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَخٍ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ أَوْ رَائِحٌ وَقَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ فِيهِ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَجْعَلَهُ فِي الْأَقْرَبِينَ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَفْعَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَسَّمَهُ أَبُو طَلْحَةَ فِي قَرَابَةِ بَنِي عَمِّهِ
اسان کي [حڪم بن المبارڪ] ٻڌايو آهي [مالڪ] اسحاق بن عبدالله بن ابو طلحه کان [انس] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته ابو طلحه انصار هو جنهن وٽ مديني شهر ۾ سڀ کان وڌيڪ دولت هئي، يعني کجين جا وڻ. هن کي سڀ کان وڌيڪ خزانو بيروحه - کجين جو باغ - هو جيڪو مسجد جي سامهون هو. هو بُحَا کائڻ ۽ صاف پاڻي پيئڻ لاءِ اندر ايندو هو. انس چيو؛ 'پوءِ جڏهن آيت؛ 'توهان ڪڏهن به ڪامل نيڪي تائين نه پهچندا، جيستائين توهان پنهنجي پياري مال جو ڪجهه حصو خرچ نه ڪندا' - قُلْ اٰل عمران؛ 92-. ابو طلحه چيو؛ 'بيشڪ، منهنجو خزانو جيڪو مون کي سڀ کان وڌيڪ پسند آهي اهو بيروحه آهي'، ۽ بيشڪ باغ الله لاءِ صدقو آهي، مان الله وٽ نيڪي ۽ اجر جي اميد رکان ٿو. تنهن ڪري جيڪو توهان چاهيو استعمال ڪريو، اي رسول!' رسول الله صلي الله عليه وسلم پوءِ چيو؛ 'بخ، اهو هڪ منافعي بخش خزانو آهي، بيشڪ مون ٻڌو آهي جيڪو توهان چيو. پر منهنجي خيال ۾، توهان کي اهو پنهنجن مائٽن کي ڏيڻ گهرجي.' پوءِ ابو طلحه چيو؛ 'مان اهو ڪندس، اي الله جا رسول!' پوءِ ابو طلحه ان کي پنهنجي چاچي جي ٻارن جي مائٽن ۾ ورهايو.'
حديث
Imam Darimi : 1597
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ هَيَّاجِ بْنِ عِمْرَانَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ مَا خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا أَمَرَنَا فِيهَا بِالصَّدَقَةِ وَنَهَانَا عَنْ الْمُثْلَةِ
اسان کي [محمد بن بصير] ٻڌايو آهي اسان کي [معذ بن هشام] ٻڌايو آهي اسان کي [منهنجي پيءُ] ٻڌايو آهي [قتاده] کان [الحسن] کان [حياج بن عمران] کان [عمران بن حصين] چيو ته: رسول الله ﷺ اسان کي وعظ نه ڪندا هئا جيستائين اسان کي صدقو ڏيڻ جو حڪم نه ڏيندا هئا، ۽ اسان کي ڪٽڻ کان منع نه ڪندا هئا.
حديث
Imam Darimi : 1598
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ خَيْثَمَةَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ
اسان کي [ابو الوليد ثيالسي] ٻڌايو آهي [سيوبه] اسان کي [عمرو بن مُره] ٻڌايو آهي ته مون [خيتسمہ] کي [عدي بن حاتم] کان رسول الله ﷺ کان ٻڌو، پاڻ فرمايائون: 'صرف هڪ کجور لاءِ به دوزخ کان ڊڄو. جيڪڏهن توهان کي اها نه ملي ته پوءِ سٺين لفظن سان'.
حديث
Imam Darimi : 1599
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ دُحَيْمٌ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ أَنَّ أَبَا لُبَابَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ لَمَّا رَضِيَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ أَهْجُرَ دَارَ قَوْمِي وَأُسَاكِنَكَ وَأَنْخَلِعَ مِنْ مَالِي صَدَقَةً لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُجْزِي عَنْكَ الثُّلُثُ
اسان کي [عبدالرحمن بن ابراهيم عاد دمسيقي دُحيم] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سعيد بن مسلمه] [اسماعيل بن اميه] کان [عز زهري] [عبدالرحمن بن ابو لبابه] کان ٻڌايو آهي ته [ابو لبابه] کيس خبر ڏني هئي ته جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم ان کان راضي ٿيا ته هن چيو ته: 'يا رسول الله صلي الله عليه وسلم، بيشڪ منهنجي توبه جي نشانين مان هڪ آهي ته مان پنهنجي قوم کي ڇڏي توهان جي ويجهو رهان، ۽ پنهنجي مال جو ڪجهه حصو الله ۽ ان جي رسول جي لاءِ صدقو ڪريان.' پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو ته: 'توهان لاءِ پنهنجي مال جو ٽيون حصو ڏيڻ ڪافي آهي'.
حديث
Imam Darimi : 1600
أَخْبَرَنَا يَعْلَى وَأَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ بَيْنَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ بِمِثْلِ الْبَيْضَةِ مِنْ ذَهَبٍ أَصَابَهَا فِي بَعْضِ الْمَغَازِي قَالَ أَحْمَدُ فِي بَعْضِ الْمَعَادِنِ وَهُوَ الصَّوَابُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ خُذْهَا مِنِّي صَدَقَةً فَوَاللَّهِ مَا لِي مَالٌ غَيْرَهَا فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ جَاءَهُ عَنْ رُكْنِهِ الْأَيْسَرِ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ جَاءَهُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ هَاتِهَا مُغْضَبًا فَحَذَفَهُ بِهَا حَذْفَةً لَوْ أَصَابَهُ لَأَوْجَعَهُ أَوْ عَقَرَهُ ثُمَّ قَالَ يَعْمِدُ أَحَدُكُمْ إِلَى مَالِهِ لَا يَمْلِكُ غَيْرَهُ فَيَتَصَدَّقُ بِهِ ثُمَّ يَقْعُدُ يَتَكَفَّفُ النَّاسَ إِنَّمَا الصَّدَقَةُ عَنْ ظَهْرِ غِنًى خُذْ الَّذِي لَكَ لَا حَاجَةَ لَنَا بِهِ فَأَخَذَ الرَّجُلُ مَالَهُ وَذَهَبَ قَالَ أَبُو مُحَمَّد كَانَ مَالِكٌ يَقُولُ إِذَا جَعَلَ الرَّجُلُ مَالَهُ فِي الْمَسَاكِينِ يَتَصَدَّقُ بِثُلُثِ مَالِهِ
اسان کي [يعليٰ] ۽ [احمد بن خالد]، [محمد بن اسحاق]، [عاشم بن عمر بن قتاده]، [محمود بن لبيد]، [جابر بن عبدالله]، بيان ڪيو ته: ”جڏهن اسين رسول الله ﷺ سان گڏ هئاسين، اوچتو هڪ ماڻهو انڊن جيترو سون کڻي آيو جيڪو هن کي ڪجهه جنگين ۾ مليو هو“. احمد چيو، ”ڪجهه کان کني جي سامان تي“. ۽ اهو صحيح آهي. پوءِ ان ماڻهوءَ چيو: ”يا رسول الله، هي مون کان صدقو وٺو. الله جو قسم، مون وٽ ان کان سواءِ ٻيو ڪو به مال ناهي“. پوءِ هن کان منهن موڙيو، اهو ماڻهو پوءِ سندس ساڄي پاسي کان آيو ۽ اهو چيو. پوءِ هو سندس سامهون کان ٻيهر آيو ۽ اهو چيو. پوءِ ڪاوڙ ۾ اچي هن چيو: ”ڏيو“. پوءِ هن سون اڇلائي ڇڏيو، جيڪڏهن اهو ماڻهوءَ کي لڳي ته اهو ضرور ان کي بيمار ۽ زخمي ڪري ڇڏيندو. ان کان پوءِ هن چيو: ”توهان مان ڪو پنهنجو مال کڻي ٿو ۽ خيرات ۾ ڏئي ٿو، جيتوڻيڪ ان وٽ ٻيو ڪجهه به ناهي.“ پوءِ هو ويٺو ۽ ماڻهن کان التجا ڪرڻ لڳو. بيشڪ خيرات گهڻي آهي. پنهنجو وٺو، اسان کي ان جي ضرورت ناهي. پوءِ اهو شخص پنهنجو مال کڻي هليو ويو. ابو محمد چيو؛ 'مالڪ چيو؛ 'جيڪڏهن ڪو ماڻهو پنهنجو مال غريبن کي ڏئي ٿو، ته ان کي پنهنجي دولت جو ٽيون حصو خيرات ڪرڻ گهرجي'.
